Caecilia Rasch bezoekt de tentoonstelling Mid-Air en die roept vragen op over contrasten: kunst en commercie, ironie en eerlijkheid. Blommers & Schumms Mid-Air is te zien van 20 september 2025 t/m 23 februari 2026 in Foam, Amsterdam.
Ik fiets langs de billboards die een nieuwe tentoonstelling in fotomuseum Foam aankondigen. Op die poster staat een model in een donkergrijze trenchcoat met de rug naar ons toe op een witte achtergrond. Precies ter hoogte van de bil is een stuk stof uitgespaard. Door de opening pronkt een kauwgomroze, satijnen onderbroekje met kanten ruches. Als het kon knipogen, zou het dat doen.
Precies die knipoog is de rode draad door het werk van het eigenzinnige kunstenaarsduo Blommers & Schumm. De twee ontmoetten elkaar op de Gerrit Rietveld Academie in Amsterdam en begonnen na hun afstuderen samen te werken. Foam opent het archief van het duo, en blikt terug op meer dan vijfentwintig jaar beeldexperiment.
In de eerste zaal van de tentoonstelling met de titel Mid-Air blijkt al dat het duo niets aan het toeval overlaat. Elke foto is op het beslissende moment genomen en zo, mid-air – dat zwevende moment tussen twee bewegingen – op beeld bevroren. Die nauwkeurigheid maakt het realisme bijna buitenaards door een onwerkelijke schoonheid.
Everyday objects for Baron Magazine, 2012 © Blommers & Schumm.
Dat is niet zo vreemd: alles wat we zien in Mid-Air is gemaakt in opdracht. Commercie, dus. Kunst met een functie, die dus iets moet verkopen of mooi in beeld moet brengen – veel kunstenaars huiveren ervan. Belemmert een commercieel oogpunt immers niet de artistieke autonomie? Moeten de kunsten niet vrij zijn van de regels van de marketing? Niet als het aan Blommers & Schumm ligt: zij verenigen de werelden van kunst en commercie, misschien omdat ze commerciële opdrachten zo persoonlijk maken door vrienden en familie in te zetten. In plaats van een beroemd fotomodel, poseert de schoonzus van Schumm in designerkleding in haar eigen huis. David Hockney wordt niet zelf geportretteerd, maar zijn gezicht en essentie worden gesuggereerd in een stilleven met alledaagse voorwerpen en extravagante merkschoenen. Twee tandwielen vormen de ogen, een penseel werpt een schaduw voor het jukbeen. Een rood met blauwe dweil is precies zo neergezet dat een haarlok ontstaat. De commerciële opdracht wordt zo een kader waarbinnen het duo een beeldtaal ontwikkelt.
Eén keer flauw is flauw, maar honderd keer herhalen maakt het een methode
Ik loop door naar achter, via de lange gang waar een rij van polaroids hangt, stuk voor stuk niet groter dan 8 bij 10 centimeter. Het zijn testfoto's, waarin poses en composities worden uitgeprobeerd. Pas nu ik de beelden op gelijke grootte en in herhaling naast elkaar zie, valt het me op: niemand lacht, en daardoor voelt alles als een grote, ironische grap. De matte, soms apathische expressies vormen een contrast met de humor en vrolijke punchlines.
David wearing bodega Veneta for Middle plane magazine, David Hockney special, 2022 © Blommers & Schumm.
En die grap is snel gemaakt: een opengevallen boek dat op het eerste gezicht op een decolleté lijkt, gepresenteerd onder het mom van ‘een beeld met twee kanten’. Hoe vrolijk de punchline ook is, zo op zichzelf gezien kleeft er iets voorspelbaars aan. Om de betekenis te zien, moet je naar de formule kijken. De minutieuze aandacht voor detail, van compositie tot licht en gebruik van materiaal, geeft het werk een eerlijkheid die hoort bij ambachtelijkheid. En dan de visuele grap: die wordt niet eenmalig toegepast, maar eindeloos herhaald en gevarieerd. Eén keer flauw is flauw, maar honderd keer herhalen maakt het een methode. Juist door de truc telkens opnieuw in te zetten, zoekt het duo de grens op van wanneer iets stopt met grappig zijn en begint te werken als strategie. In de tentoonstelling word je daarmee zowel op het verkeerde been gezet, als in vertrouwen genomen. We doen licht over het serieuze, en serieus over het lichte.
De beelden van Blommers & Schumm vragen om een double take: ze lijken op het eerste gezicht eenvoudig en puur esthetische beelden, hoogstens wat mysterieus. Maar op het tweede gezicht geven ze hun geheimen prijs. De ironie en dubbelzinnigheid van het werk gaan niet ten koste van de kijker. Hier is juist alles precies wat het lijkt.
Headerbeeld: Josefina wearing Bless, styling Georgia Pendlebury for Exhibition Magazine, 2018 © Blommers &
Schumm.
