Asset 14

Verzet je tegen de luisterplicht

De wereld staat in brand en dat mag niet onbeschreven blijven. Nog niet zo lang geleden was vrijheid van meningsuiting zaligmakend. Maar dat is niet meer genoeg. Tegenwoordig eist men ter rechterzijde ook dat er geluisterd wordt. Voor Julius Koetsier is dit een stap te ver. 

Op 30 juni plaatste NRC Handelsblad een redactioneel commentaar over de migratiecrisis, waarin opgeroepen werd tot ‘verzet tegen degenen die om partijpolitieke redenen inspelen op angst en praten over “omvolking” en “islamisering”’. Niet bijzonder controversieel, zou je denken. Maar Bert Brussen, hoofdredacteur van The Post Online, greep het woord ‘verzet’ aan om de NRC-redactie te beschuldigen van het aanzetten tot geweld. In een hysterisch stuk op zijn site haalt hij de moord op Pim Fortuyn erbij, en stelt hij: ‘Volgens deze anonieme demoniseerders en oproepers tot haat van NRC zijn het dit keer Arnold Karskens, Annabel Nanninga, Thierry Baudet, Geert Wilders en de vele anderen die het niet eens zijn met het huidige EU-vluchtelingenbeleid die moeten worden omgelegd.’ Geen van de bovenstaande personen wordt in het NRC-commentaar genoemd. Twee van hen vallen sowieso niet in de categorie waar de redactie op doelt: Karskens en Nanninga hebben wel politieke motieven, maar bedrijven geen partijpolitiek.

Jouw recht om te spreken leidt niet tot mijn plicht om te luisteren

Brussen legt niet uit waarom hij denkt dat het NRC al die mensen dood wil hebben, en hoogstwaarschijnlijk denkt hij dat ook niet. De bewering is in elk geval te evident belachelijk om er verder op in te gaan. Maar Brussens stuk is een extreem voorbeeld van een retorische trend die we vaak in mildere vorm tegenkomen op de rechterflank: de bewering dat achter kritiek het verlangen schuilt politieke tegenstanders monddood te maken. Tekenend voorbeeld is theologiestudent Sonja Dahlmans. Zij komt op TPO iets redelijker over dan Brussen:

Niet de woorden, de columns, de speeches, de meningen van mensen als Nanninga, Brussen, Baudet, Wilders of Karskens zijn het probleem, maar het stigmatiseren van iedereen die een andere mening heeft. Karaktermoord, lastercampagnes, meten met twee maten, vingerwijzen in plaats van het debat aangaan met iedereen, ongeacht hun politieke voorkeur.’

Ik kan niet spreken voor de NRC-redactie, maar ik neem aan dat ‘het debat aangaan’ deel uitmaakt van het ‘verzet’ waartoe ze opriepen (zelf raadt Dahlmans aan te ‘strijden met open vizier’, een metafoor die voor haar blijkbaar niet zo'n probleem is als het woord ‘verzet’). Verzet je door je uit te spreken tegen de angstzaaiers. Door te debatteren.

Is er een andere redelijke interpretatie van hun woorden mogelijk? Ja: je kunt je ook verzetten door juist pertinent te weigeren met deze mensen in debat te gaan. En ook dat is prima. ‘Mensen met een voor u “foute” mening hebben ook recht op vrijheid van meningsuiting,’ stelt Dahlmans. Dat klopt. Maar jouw recht om te spreken leidt niet tot mijn plicht om te luisteren.

Voor veel nieuwrechtse mensen is vrijheid van meningsuiting niet genoeg: ze eisen ook dat er naar ze geluisterd wordt, en respectvol gereageerd. Kritiek heet ‘karaktermoord’; benoemen heet ‘vingerwijzen’. Wanneer iemand tot de conclusie komt dat een bepaalde mening volgens zijn of haar standaard verwerpelijk is, is dat ‘stigmatiserend’. Maar ook zij die deze buzzwords het vaakst gebruiken, categoriseren bepaalde ideologieën als onacceptabel. Iedereen trekt ergens de grens. De suggestie dat het trekken van een grens gelijkstaat aan karaktermoord, is het blokkeren van het debat.

Beeld: Chris Riebschlager

Mail

Julius Koetsier is columnist, filmcriticus, vertaler, video-editor en zo af en toe iets anders.

Hard//hoofd is gratis en
heeft geen advertenties

Steun Hard//hoofd

Ontvang persoonlijke brieven
van redacteuren

Inschrijven

Steun de makers van de toekomst

Hard//hoofd is een vrije ruimte voor nieuwe makers. Een niet-commercieel platform waar talent online en offline de ruimte krijgt om te experimenteren en zich te ontwikkelen. We zijn bewust gratis toegankelijk en advertentievrij. Wij geloven dat nieuwe makers vooral een scherpe en eigenzinnige stem kunnen ontwikkelen als zij niet worden verleid tot clickbait en sensatie: die vrijheid vormt de basis voor originele verbeelding en nieuwe verhalen.

Steun ons

  • Foto van Marte Hoogenboom
    Marte HoogenboomHoofdredacteur
  • Foto van Mark de Boorder
    Mark de BoorderUitgever
  • Foto van Kris van der Voorn
    Kris van der VoornAdjunct-hoofdredacteur
  • Foto van Sander Veldhuizen
    Sander VeldhuizenUitgeefassistent
Lees meer
het laatste
Verf op je kleren #1 - Het Proces

Verf op je kleren #2 - Fictie en werkelijkheid

Waar ligt de grens tussen fictie en werkelijkheid, en hoe zet je die grens op spanning, zonder dat het saai of aanstellerig wordt? Lees meer

Column: Ik wens je alle goeds

Ik wens je alle goeds

Een afwijzing komt Eva koud op haar dak vallen. ‘Ik vond hem leuk, hij vond mij ook leuk, hij vond mij dus niet leuk, ik ben gewoon niet leuk genoeg.’ Lees meer

Kak! Een kritische kunstkoerier over De Kunstbode 1

Kak! Een kritische kunstkoerier over De Kunstbode

Als 'kritische kunstkoerier' neemt Marc Schoorl je mee door de kunstbijlage van zijn favoriete ochtendkrant. Lees meer

Nieuws in beeld: En hoe zit het met de achterstand in welzijn?

En hoe zit het met de achterstand in welzijn?

Na twee jaar af en aan wel en geen onderwijs op school te hebben gehad, ervaren leerlingen dat er 'hiaten in hun kennis' zijn ontstaan. Lees meer

Koop de roze bril

Koop de roze bril

Lang geloofde Shulamit Löwensteyn dat een ingebouwd stapelbed de oplossing zou zijn voor al haar moeilijkheden. Had ze daar gelijk in? Een tip over tulpen, taart en het kopen van troost. Lees meer

Automatische concepten 73

Engeland is gesloten

Maar liefst 28.000 vluchtelingen staken in 2021 het Engelse Kanaal over, met gevaar voor eigen leven. Lees meer

Nieuwe coronificatie

Nieuwe coronificatie

Marthe van Bronkhorst opent het nieuwe jaar op poëtische wijze. Lees meer

Column: Het enige woord dat het omschrijft

Het enige woord dat het omschrijft

Het voorlopig laatste uitstapje naar de bios met haar vader krijgt voor Eva een duistere lading. Lees meer

Verf op je kleren #1 - Het Proces

Verf op je kleren #1 - Het Proces

In Verf op je Kleren onderzoekt schrijver en documentairemaker Tiemen Hageman alle aspecten van het creatieve proces. Hij gaat in gesprek met allerlei creatieve makers, over hun proces en hoe je dat nou eigenlijk doet, werk maken. In deze eerste aflevering: schrijvers Martijn Brugman en Merlijn Huntjens. Lees meer

Stop met schrijven!

Stop met schrijven!

Jens Meijen vergelijkt het schrijfproces met auto-onderhoud en weet hoe je als schrijver goed zorgt voor je mentale gezondheid. Wat heeft schrijven te maken met het worden van een popster en waarom moet je volgens Jens eerst stoppen met schrijven? Lees meer

Ballen en Engelen

Ballen en Engelen

Na een klassiek ongemakkelijke kerstborrel op kantoor gaat Sascha mee naar huis met Ariane van hr. Maar dan neemt de avond een griezelige onverwachte wending... Een kerstverhaal van Loren Snel. Lees meer

Op elk potje past een probleempje

Op elk potje past een probleempje

Waarom moeten lesbische relaties in films altijd zo tragisch afgelopen? Esther Lamberigts pleit voor een positiever beeld van queer levens in hedendaagse media. Lees meer

Kon je maar aanbeden worden

Kon je maar aanbeden worden

Hologrammen, goud licht en een religieus lam laten Marthe van Bronkhorst zich klein voelen tijdens een kerkbezoek. Lees meer

Nieuws in beeld: Wat 'huist' er op de achterkant van de maan?

Wat 'huist' er op de achterkant van de maan?

Vond de Chinese maanlander een hutje, een kleine triomfboog, of toch maar gewoon een grote rots? Lees meer

Wees talentloos

Wees talentloos

Tijdens een date raakt Wolter de Boer verwikkeld in een socratisch vraaggesprek rond talent. Een tip over het afschaffen van aanleg. Lees meer

Nieuws in beeld: Weg met het kerstpakket!

Weg met het kerstpakket!

Er zit zelden iets in waar je op zit te wachten, laat staan iets van kwaliteit. Lees meer

Over geluk is het moeilijk praten 2

Over geluk is het moeilijk praten

Filmmaker Agnès Varda was een uitgesproken feminist. Julia de Dreu zag in haar een geestdriftige, politiek geëngageerde vrouw. Maar Varda's film 'Le bonheur' lijkt een ode aan het traditionele huwelijksgeluk. Wat wilde ze ons vertellen met dit onuitgesproken drama? Lees meer

Masterclass

Een vrouw die met zichzelf in de knoop zit besluit om een masterclass acteren te volgen. Een kort verhaal door Renske van den Broek over opnieuw leren lopen, majorettemeisjes en vrede sluiten met wie je bent. Lees meer

Stemmen op je zestiende voor een sterkere democratie

Het is goed voor Nederland als zestienjarigen mochten stemmen, zegt Jazz Komproe. Lees meer

Ik sla een praatje op het Godenpad

Shimanto Reza gaat tegen zijn achterhoofdstem in en ontdekt de waarde van taboes. Lees meer