Asset 14

Watjes

Alsof hij tien dagen niet gedoucht had. Zo voelde Bas zich toen hij op een donderdagavond buiten bij een Arnhemse club ineens vol op zijn mond gezoend werd door een meisje. Op de dansvloer had ze al geprobeerd zijn shirt uit te trekken. Later vertelde hij zijn vrienden wat er was gebeurd. Ze begrepen niet waarom hij zo boos was.

Bas vertelt erover in een filmpje dat nieuwsprogramma NOS op 3 maakte naar aanleiding van een onderzoek naar betasting onder jongeren tot 35 jaar. Een op de drie mannen wordt weleens ongewenst aangeraakt, blijkt uit het onderzoek. Ter vergelijking: bij vrouwen gaat het om de helft. We spraken drie mannen over hun ervaringen en vroegen hen wat ze er van vinden om ongevraagd in hun billen geknepen te worden.

Het hoort erbij

Betasting vindt vaak plaats tijdens het uitgaan. ‘De sfeer is losser, mensen hebben wat gedronken’, zegt Marianne Cense, senior onderzoekster naar seksualiteit en jongeren bij Rutgers, het Nederlandse kenniscentrum seksualiteit. ‘En er gelden andere normen als je op de dansvloer staat dan wanneer je bijvoorbeeld in de trein zit. Fysiek zijn wordt geaccepteerd als onderdeel van het uitgaan.’

Thomas uit Amsterdam gaat veel uit in de gayscene. Toen hij het onderzoek van NOS op 3 las, besefte hij dat ook hij weleens ongewenst wordt aangeraakt. De laatste keer was op een festival. Een jongen die hij vaag kende pakte hem ineens van achter vast en begon tegen hem aan te dansen. ‘Het wordt in de homoscene snel weggelachen. Zo van: het hoort erbij,’ vertelt hij. Thomas zegt er meestal niets van als het gebeurt. ‘Ik ben weleens weggelopen als het echt niet leuk was. Ik praat er nooit over, maar het is voor mij ook niet echt iets groots. Ik voel me niet aangerand. Ik associeer dat woord met vrouwen en niet met mezelf, merk ik. Maar het is eigenlijk wel aanranding wat er gebeurt.’

Het niet vervelend vinden

Ook Lennart uit Amsterdam, die als heteroman door zowel mannen als vrouwen geregeld wordt betast tijdens het dansen, ligt er niet wakker van. ‘Ik ga weleens uit in homoclubs, zoals Club Nyx in Amsterdam. Er wordt in mijn billen geknepen, in mijn oor gefluisterd, of ik word gewoon vol in m’n kruis gegrepen. Als het echt vervelend wordt dan zeg ik er wat van, maar ik ben me er wel van bewust dat ik als hetero in een homoclub ben, dus ik vind dat ik niet moet gaan klagen over de onderlinge omgangsvormen. De manier van versieren is gewoon veel directer in homoclubs, denk ik.’

Vrouwen pakken het volgens hem allemaal wat subtieler aan. ‘Ze maken eerst even oogcontact of pakken mijn hand. Als een vrouw in mijn billen knijpt, bepaal ik altijd eerst of ik interesse heb. Maar ook als dat niet zo is, vind ik het niet vervelend als ze me zomaar aanraakt. Als het een man is, kan ik het wel ongemakkelijk vinden, maar ik voel me nooit geïntimideerd. Ik ben twee meter, dus ik kan iemand wel een duw geven als dat nodig is.’

Vrijer om direct te handelen?

Mannen zijn in het algemeen groter en sterker dan vrouwen en ze kunnen een belager dus makkelijker van zich afduwen. Dat is één verklaring voor het verschil in ervaring van aanranding tussen mannen en vrouwen. Cense: ‘Hoe negatief je een ongewenste aanraking ervaart, is deels afhankelijk van hoe fysiek bedreigd je je voelt. Maar het wordt ook voor een groot deel bepaald door gendernormen.’

Zo is uit onderzoek gebleken dat vrouwen veel minder ruimte ervaren voor assertiviteit. Als vrouw ben je met tegenstrijdige dingen bezig: je wilt sexy gevonden worden, maar je moet ook altijd alert zijn op een onveilige situatie. Dat maakt dat een ongevraagde aanraking meteen alarmerend kan voelen: verschillende scenario’s gaan door je hoofd en je moet snel inschatten welk scenario het meest waarschijnlijk is en hoe je daarnaar moet handelen. Mannen hoeven daarover minder na te denken, aldus Cense. ‘Ze zijn vrijer om direct te handelen.’

Nou ja, mannen zijn misschien vrijer om er iets van te zeggen, omdat ze niet per se de zwakkere partij zijn als de ander besluit hen een klap te verkopen. Maar toch wringt er iets. Thomas en Lennart lijken het gevoel te hebben dat betast worden er in de homoscene een beetje bij hoort, ook al vinden ze het niet prettig. Lennart zegt bovendien dat hij het ‘niet vervelend’ vindt om in zijn billen geknepen te worden door een meid, ook als hij haar niet leuk vindt. Maar iets niet vervelend vinden en iets leuk vinden zijn twee verschillende dingen. Vrouwen vinden het vaker wel erg, omdat ze zich bedreigd voelen. Dat voelen mannen zich niet, maar ze vinden het misschien ook niet superleuk om zomaar aangeraakt te worden. Terwijl intimiteit natuurlijk altijd leuk zou moeten zijn, niet iets dat je maar duldt omdat je je er verder niet fysiek door geïntimideerd voelt.

Altijd zin moeten hebben

Toen Bas in het filmpje van NOS op 3 vertelde dat hij het erg onprettig had gevonden om zomaar gezoend te worden, merkte hij dat hij daarmee een norm overschreed. ‘Ik werd online uitgemaakt voor homo en watje, want het was toch juist chill dat een meisje op mij afkwam? Hoefde ik niet te jagen. Mannen hebben naar mij idee het gevoel dat ze er altijd zin in moeten hebben.’

Marianne Cense herkent dat: ‘Er ligt zeker een taboe op mannelijk slachtofferschap. We denken nog steeds heel erg in bepaalde culturele scripts: mannen zijn daders en vrouwen zijn slachtoffers. Bovendien merken we in onze onderzoeken naar seks onder jongeren dat de mythe van de man die altijd zin heeft nog steeds heel sterk is.’

Waar vrouwen met #metoo vertelden dat ze slachtoffer zijn van seksuele intimidatie, werden mannen geacht met #ihave uit te komen voor hun daderschap. Mannen zijn predators, vrouwen prooi. Cense: ‘Het is voor mannen lastig om te zeggen: “ik ben gedwongen.” De reactie is dan vaak sarcastisch, zo van “goh, nou wat vervelend voor je.” Ze kunnen geen slachtoffer zijn.’

Daarmee houden we elkaar in een houdgreep, vindt Bas. ‘Ik ervaar victim blaming twee kanten op. Tegen vrouwelijke slachtoffers wordt gezegd “het is je eigen schuld, had je maar niet zo’n kort rokje moeten aantrekken.” Mannelijke slachtoffers krijgen te horen dat ze zich aanstellen.’

Vrouwen én mannen lijken dus gedwongen te worden zich op een bepaalde manier tot elkaar te verhouden. Want wanneer iemand zich als jager gedraagt, wordt iemand anders automatisch als prooi aangewezen. Terwijl natuurlijk ook een man gekwetst of geraakt kan worden.

Na alle negatieve reacties op het filmpje van NOS op 3 begon Bas even aan zichzelf te twijfelen. Moest hij niet gewoon blij zijn met de spontane zoen van een meisje? ‘Maar toen dacht ik ‘nee, rot op’. Als ik het niet fijn vind, vind ik het niet fijn, punt uit. Men vindt mij de sukkel, maar ik vond háár de sukkel.’

*De geïnterviewde mannen wilden niet met hun volledige namen in dit stuk. Deze zijn wel bij de Hard//hoofd -redactie bekend.

Mail

Anne Wijn is Hard//hoofd-redactielid. Ze kon niet kiezen tussen journalistiek en verpleegkunde en probeert die twee nu maar te combineren.

Nastia Cistakova is een illustrator. Ze is boos op de wereld dus probeert ze met een hoge dosis humor, absurditeit en brutale uitspraken mensen wat langer stil te laten staan bij diverse onderwerpen. Haar hart gaat sneller kloppen van t-shirtteksten, mensen in scootmobielen, knalblauw en de ‘shhh-oorlog’ in de stiltecoupé.

Hard//hoofd is gratis en
heeft geen advertenties

Steun Hard//hoofd

Ontvang persoonlijke brieven
van redacteuren

Inschrijven

Steun de makers van de toekomst

Hard//hoofd is een vrije ruimte voor nieuwe makers. Een niet-commercieel platform waar talent online en offline de ruimte krijgt om te experimenteren en zich te ontwikkelen. We zijn bewust gratis toegankelijk en advertentievrij. Wij geloven dat nieuwe makers vooral een scherpe en eigenzinnige stem kunnen ontwikkelen als zij niet worden verleid tot clickbait en sensatie: die vrijheid vormt de basis voor originele verbeelding en nieuwe verhalen.

Steun ons

  • Foto van Marte Hoogenboom
    Marte HoogenboomHoofdredacteur
  • Foto van Mark de Boorder
    Mark de BoorderUitgever
  • Foto van Kiki Bolwijn
    Kiki BolwijnAdjunct-hoofdredacteur, chef Literair
  • Foto van Sander Veldhuizen
    Sander VeldhuizenUitgeefassistent
Lees meer
het laatste
Automatische concepten 57

Word jezelf (ook als je dat niet wilt)

Rietveld-student Vivian Mac Gillavry vraagt haar docenten naar de beste adviezen die zij ooit kregen. Allereerst: beeldend kunstenaar en publicist Q.S. Serafijn. Lees meer

'De derde generatie kijkt met een bredere blik naar dekolonisatie, zien het in een mondiaal verband'

'De derde generatie kijkt met een bredere blik naar dekolonisatie, zien die in een mondiaal verband'

Curator en onderzoeker Maria Rey-Lamslag is een graag geziene gast in de cultuursector. Jason Keizer gaat met haar in gesprek over haar Indische roots, over hoe het koloniale verleden doorklinkt in haar werk en over haar 'Indotiteit'. Lees meer

Automatische concepten 56

Een Afrikaanse kritiek op het Antropoceen

In het Antropoceen zou 'de mens' een bepalende factor zijn in het verstoren van het klimaat en de biodiversiteit. Maar wie kan zich eigenlijk tot mens rekenen? En wie wordt als object behandeld? Grâce Ndjako verwerpt het Antropoceen als een eurocentrisch idee. Lees meer

Alles Vijf Sterren: Uitzonderingen

Uitzonderingen daargelaten

Deze week worden onze redacteurs blij van een maas in de wet, meermaals dezelfde film kijken en de kunst van Isabelle Wenzel. Lees meer

Ruimtes

Een vertrouwd lichaam om in samen te zijn

Een jaar geleden moest Charlotte de Beus opnieuw leren praten, lezen en schrijven. In deze drie gedichten onderzoekt ze met poëtische scherpte haar herstel en het lichaam als “een onbetrouwbare woning voor dakloze gedachtes.” Lees meer

Je partner slaan is nog geen doodvonnis voor je carrière

Je partner slaan is (nog) geen doodvonnis voor je carrière

Het onderscheid tussen de publieke en de privésfeer is soms vaag, maar geweld achter de voordeur zouden we nóóit door de vingers moeten zien, meent Jihane Chaara. Waarom komen zoveel publieke figuren ermee weg? Lees meer

'Naar buiten toe zijn we allemaal familie, zo gaat dat in de Molukse gemeenschap'

'Naar buiten toe zijn we allemaal familie, zo gaat dat in de Molukse gemeenschap'

'Ontdekken wie je voorouders zijn geeft kracht en vertrouwen.' Zainal Umarella heeft diep verdriet gekend, maar zijn toekomstbeeld is er een van hoop dat hij aan zijn kinderen wil meegeven. Lees meer

Geef geen namen aan koeien die je van plan bent te slachten

Geef geen namen aan koeien die je van plan bent te slachten

Een voorpublicatie uit de afstudeerbundel van Elianne van Elderen 'Geef geen namen aan koeien die je van plan bent te slachten'. Over opgroeien als buitenstaander in een dorp, een vluchtmisdrijf op een veulen, over drie vrienden en iemand die probeert om onvoorzichtig te worden. Lees meer

Kunst is werk

Kunst is werk

Brood noemen we essentieel, theater niet. Maar wat als je in het theater je brood verdient? Lees meer

Column: Over geld

Over geld

Eva vergelijkt de manier waarop ze toen en nu tegen geld aankijkt en hoe het verschil in inkomen binnen haar vriendengroep de verhoudingen heeft veranderd. Lees meer

 Klop, klop, wie is waar?

Klop, klop, wie is waar?

De klopjacht op de voortvluchtige militair Jürgen Conings doet de in België woonachtige Amerikaanse illustrator Sebastian Eisenberg denken aan iets wat in zijn thuisland zou gebeuren; niet in Europa. Lees meer

Flaneur versus voyeur

Flaneur versus voyeur

Sarah Vergaerde onderzoekt het doelloos ronddwalen én het al dan niet onopgemerkt gluren naar de ander aan de hand van boeken, films, podcasts en documentaires, waaronder My Amsterdam van Ed van der Elsken. Lees meer

Filmtrialoog: Ruben Brandt: Collector

Ruben Brandt: Collector

Onze redacteuren Jorne Vriens en Oscar Spaans en illustrator Friso Blankevoort bekeken de animatiefilm Ruben Brandt: Collector en zagen een verhaal dat niet in een andere vorm had kunnen worden verteld. Lees meer

Slaapkamerraam, wereld

Slaapkamerraam, wereld

Buiten is het nacht. Maar wat gebeurt er als je je ogen sluit? Dan kan het buiten net zo goed een zomerse dag in New York zijn. Of een sneeuwlandschap uit je jeugd. De mogelijkheden zijn eindeloos. Lees meer

Nieuws in beeld: Is het kunst of geeft het winst?

Is het kunst of geeft het winst?

Illustrator Loes van Gils kijkt met afgrijzen naar de afwegingen die het kabinet maakt. Dierentuinen, sportscholen en binnenzwembaden werden geopend, culturele instellingen moesten de deuren gesloten houden. Lees meer

Lang leve de slush pile 1

Lang leve de slush pile

Hoe kan literair Nederland inclusiever worden als het steeds vaker weigert ongevraagde manuscripten aan te nemen? Een pleidooi voor een openboekbeleid. Lees meer

'Het 'Indische zwijgen’ werd een collectief fenomeen omdat er niet geluisterd werd'

'Het 'Indische zwijgen' werd een collectief fenomeen omdat er niet geluisterd werd'

Myrthe Groot en Romée Mulder deden samen onderzoek naar hun familiegeschiedenissen. En ze begonnen een modelabel dat nauw met die persoonlijke zoektocht samenhangt: Guave. Lees meer

ALL-IN

Een levendig gebrek aan bescheidenheid

De allereerste kunsttrialoog op Hard//hoofd. Wat vonden redacteuren Jorne Vriens, Iris van der Werff en Vivian Mac Gillavry van de tentoonstelling ALL-INN in het HEM? Lees meer

Alles Vijf Sterren: Schreeuwen naar de televisie

Schreeuwen naar de televisie

Deze week worden onze redacteurs blij van het voetenwerk van Het nationale Ballet, de schoenen van Chantal Janzen en aandacht voor Palestijnse filmmaaksters. Lees meer

Hadden we dat altijd maar geweten

Hadden we dat altijd maar geweten

Emma Laura Schouten zit niet op de stoel van de schrijver, maar aan de andere kant van de tafel. Als manuscript-begeleider krijgt ze vaak de vraag of een tekst potentie heeft om Het Boek te worden. Maar heb je eigenlijk wel iets aan die vraag, en wat is het antwoord? Lees meer