Asset 14

Watjes

Alsof hij tien dagen niet gedoucht had. Zo voelde Bas zich toen hij op een donderdagavond buiten bij een Arnhemse club ineens vol op zijn mond gezoend werd door een meisje. Op de dansvloer had ze al geprobeerd zijn shirt uit te trekken. Later vertelde hij zijn vrienden wat er was gebeurd. Ze begrepen niet waarom hij zo boos was.

Bas vertelt erover in een filmpje dat nieuwsprogramma NOS op 3 maakte naar aanleiding van een onderzoek naar betasting onder jongeren tot 35 jaar. Een op de drie mannen wordt weleens ongewenst aangeraakt, blijkt uit het onderzoek. Ter vergelijking: bij vrouwen gaat het om de helft. We spraken drie mannen over hun ervaringen en vroegen hen wat ze er van vinden om ongevraagd in hun billen geknepen te worden.

Het hoort erbij

Betasting vindt vaak plaats tijdens het uitgaan. ‘De sfeer is losser, mensen hebben wat gedronken’, zegt Marianne Cense, senior onderzoekster naar seksualiteit en jongeren bij Rutgers, het Nederlandse kenniscentrum seksualiteit. ‘En er gelden andere normen als je op de dansvloer staat dan wanneer je bijvoorbeeld in de trein zit. Fysiek zijn wordt geaccepteerd als onderdeel van het uitgaan.’

Thomas uit Amsterdam gaat veel uit in de gayscene. Toen hij het onderzoek van NOS op 3 las, besefte hij dat ook hij weleens ongewenst wordt aangeraakt. De laatste keer was op een festival. Een jongen die hij vaag kende pakte hem ineens van achter vast en begon tegen hem aan te dansen. ‘Het wordt in de homoscene snel weggelachen. Zo van: het hoort erbij,’ vertelt hij. Thomas zegt er meestal niets van als het gebeurt. ‘Ik ben weleens weggelopen als het echt niet leuk was. Ik praat er nooit over, maar het is voor mij ook niet echt iets groots. Ik voel me niet aangerand. Ik associeer dat woord met vrouwen en niet met mezelf, merk ik. Maar het is eigenlijk wel aanranding wat er gebeurt.’

Het niet vervelend vinden

Ook Lennart uit Amsterdam, die als heteroman door zowel mannen als vrouwen geregeld wordt betast tijdens het dansen, ligt er niet wakker van. ‘Ik ga weleens uit in homoclubs, zoals Club Nyx in Amsterdam. Er wordt in mijn billen geknepen, in mijn oor gefluisterd, of ik word gewoon vol in m’n kruis gegrepen. Als het echt vervelend wordt dan zeg ik er wat van, maar ik ben me er wel van bewust dat ik als hetero in een homoclub ben, dus ik vind dat ik niet moet gaan klagen over de onderlinge omgangsvormen. De manier van versieren is gewoon veel directer in homoclubs, denk ik.’

Vrouwen pakken het volgens hem allemaal wat subtieler aan. ‘Ze maken eerst even oogcontact of pakken mijn hand. Als een vrouw in mijn billen knijpt, bepaal ik altijd eerst of ik interesse heb. Maar ook als dat niet zo is, vind ik het niet vervelend als ze me zomaar aanraakt. Als het een man is, kan ik het wel ongemakkelijk vinden, maar ik voel me nooit geïntimideerd. Ik ben twee meter, dus ik kan iemand wel een duw geven als dat nodig is.’

Vrijer om direct te handelen?

Mannen zijn in het algemeen groter en sterker dan vrouwen en ze kunnen een belager dus makkelijker van zich afduwen. Dat is één verklaring voor het verschil in ervaring van aanranding tussen mannen en vrouwen. Cense: ‘Hoe negatief je een ongewenste aanraking ervaart, is deels afhankelijk van hoe fysiek bedreigd je je voelt. Maar het wordt ook voor een groot deel bepaald door gendernormen.’

Zo is uit onderzoek gebleken dat vrouwen veel minder ruimte ervaren voor assertiviteit. Als vrouw ben je met tegenstrijdige dingen bezig: je wilt sexy gevonden worden, maar je moet ook altijd alert zijn op een onveilige situatie. Dat maakt dat een ongevraagde aanraking meteen alarmerend kan voelen: verschillende scenario’s gaan door je hoofd en je moet snel inschatten welk scenario het meest waarschijnlijk is en hoe je daarnaar moet handelen. Mannen hoeven daarover minder na te denken, aldus Cense. ‘Ze zijn vrijer om direct te handelen.’

Nou ja, mannen zijn misschien vrijer om er iets van te zeggen, omdat ze niet per se de zwakkere partij zijn als de ander besluit hen een klap te verkopen. Maar toch wringt er iets. Thomas en Lennart lijken het gevoel te hebben dat betast worden er in de homoscene een beetje bij hoort, ook al vinden ze het niet prettig. Lennart zegt bovendien dat hij het ‘niet vervelend’ vindt om in zijn billen geknepen te worden door een meid, ook als hij haar niet leuk vindt. Maar iets niet vervelend vinden en iets leuk vinden zijn twee verschillende dingen. Vrouwen vinden het vaker wel erg, omdat ze zich bedreigd voelen. Dat voelen mannen zich niet, maar ze vinden het misschien ook niet superleuk om zomaar aangeraakt te worden. Terwijl intimiteit natuurlijk altijd leuk zou moeten zijn, niet iets dat je maar duldt omdat je je er verder niet fysiek door geïntimideerd voelt.

Altijd zin moeten hebben

Toen Bas in het filmpje van NOS op 3 vertelde dat hij het erg onprettig had gevonden om zomaar gezoend te worden, merkte hij dat hij daarmee een norm overschreed. ‘Ik werd online uitgemaakt voor homo en watje, want het was toch juist chill dat een meisje op mij afkwam? Hoefde ik niet te jagen. Mannen hebben naar mij idee het gevoel dat ze er altijd zin in moeten hebben.’

Marianne Cense herkent dat: ‘Er ligt zeker een taboe op mannelijk slachtofferschap. We denken nog steeds heel erg in bepaalde culturele scripts: mannen zijn daders en vrouwen zijn slachtoffers. Bovendien merken we in onze onderzoeken naar seks onder jongeren dat de mythe van de man die altijd zin heeft nog steeds heel sterk is.’

Waar vrouwen met #metoo vertelden dat ze slachtoffer zijn van seksuele intimidatie, werden mannen geacht met #ihave uit te komen voor hun daderschap. Mannen zijn predators, vrouwen prooi. Cense: ‘Het is voor mannen lastig om te zeggen: “ik ben gedwongen.” De reactie is dan vaak sarcastisch, zo van “goh, nou wat vervelend voor je.” Ze kunnen geen slachtoffer zijn.’

Daarmee houden we elkaar in een houdgreep, vindt Bas. ‘Ik ervaar victim blaming twee kanten op. Tegen vrouwelijke slachtoffers wordt gezegd “het is je eigen schuld, had je maar niet zo’n kort rokje moeten aantrekken.” Mannelijke slachtoffers krijgen te horen dat ze zich aanstellen.’

Vrouwen én mannen lijken dus gedwongen te worden zich op een bepaalde manier tot elkaar te verhouden. Want wanneer iemand zich als jager gedraagt, wordt iemand anders automatisch als prooi aangewezen. Terwijl natuurlijk ook een man gekwetst of geraakt kan worden.

Na alle negatieve reacties op het filmpje van NOS op 3 begon Bas even aan zichzelf te twijfelen. Moest hij niet gewoon blij zijn met de spontane zoen van een meisje? ‘Maar toen dacht ik ‘nee, rot op’. Als ik het niet fijn vind, vind ik het niet fijn, punt uit. Men vindt mij de sukkel, maar ik vond háár de sukkel.’

*De geïnterviewde mannen wilden niet met hun volledige namen in dit stuk. Deze zijn wel bij de Hard//hoofd -redactie bekend.

Mail

Anne Wijn is Hard//hoofd-redactielid. Ze kon niet kiezen tussen journalistiek en verpleegkunde en probeert die twee nu maar te combineren.

Nastia Cistakova is een illustrator. Ze is boos op de wereld dus probeert ze met een hoge dosis humor, absurditeit en brutale uitspraken mensen wat langer stil te laten staan bij diverse onderwerpen. Haar hart gaat sneller kloppen van t-shirtteksten, mensen in scootmobielen, knalblauw en de ‘shhh-oorlog’ in de stiltecoupé.

Hard//hoofd is gratis en
heeft geen advertenties

Steun Hard//hoofd

Ontvang persoonlijke brieven
van redacteuren

Inschrijven

Steun de makers van de toekomst

Hard//hoofd is een vrije ruimte voor nieuwe makers. Een niet-commercieel platform waar talent online en offline de ruimte krijgt om te experimenteren en zich te ontwikkelen. We zijn bewust gratis toegankelijk en advertentievrij. Wij geloven dat nieuwe makers vooral een scherpe en eigenzinnige stem kunnen ontwikkelen als zij niet worden verleid tot clickbait en sensatie: die vrijheid vormt de basis voor originele verbeelding en nieuwe verhalen.

Steun ons

  • Foto van Marte Hoogenboom
    Marte HoogenboomHoofdredacteur
  • Foto van Mark de Boorder
    Mark de BoorderUitgever
  • Foto van Kris van der Voorn
    Kris van der VoornAdjunct-hoofdredacteur
  • Foto van Sander Veldhuizen
    Sander VeldhuizenUitgeefassistent
Lees meer
het laatste
Nieuws in beeld: Geen heil in het 'onheilshuis'

Geen heil in het 'onheilshuis'

Het ogenschijnlijk onschuldige adres Qingcheng Park 14-3-202 in Bejing werd na een zesvoudige moord een 'xiongzhai': een huis dat ongeluk brengt en schier onverkoopbaar is. Lees meer

Alles Vijf Sterren: Horror, honden en verlangen 1

Horror, honden en verlangen

Deze week worden onze redacteurs blij van een film die de Gouden Palm waard is, een uitkomst voor hondenbezitters met een volle agenda en een debuutroman. Lees meer

10 procent is genoeg om een klimaatramp te voorkomen

10 procent is al genoeg om een klimaatramp te voorkomen

Volgens het laatste IPCC-rapport zijn we al cruciale kantelpunten in de opwarming van de aarde gepasseerd. Toch vindt Max Beijneveld hoop in de sociale wetenschap, die aantoont dat we voor duurzame verandering ook bereikbare kantelpunten bestaan. Lees meer

Column: Weten of je ooit moeder wil worden

Weten of je ooit moeder wil worden

Eva wordt geconfronteerd met de beruchte wel-of-geen-kinderen-vraag en zet de voor- en nadelen tegenover elkaar. Lees meer

Vrees de cocon niet: ze is nog warm

Vrees de cocon niet

Nu de feestjes voorzichtig weer op gang komen, beseft Rijk Kistemaker hoeveel hij níet heeft gemist. Gestrand tussen veganistische sneakers en gesprekken over Jeff Bezos verzint hij voor zichzelf een stiller leven. Een tip over verlangen naar lauwe thee en warme cocons. Lees meer

Nieuws in beeld: Remkes haalt de rem eraf

Remkes haalt de rem eraf

De nieuwe informateur Johan Remkes heeft duidelijk minder geduld dan zijn voorgangers. En terecht, vindt Rueben Millenaar. Lees meer

Alles Vijf Sterren: 51

Wees jezelf, ook achter glittercoulissen

Deze week worden onze redacteurs blij van authenticiteit, een nieuw boek van een favoriete schrijver en glitter. Lees meer

Deksels! Voor wie is huren nog betaalbaar?

Deksels! Voor wie is huren nog betaalbaar?

Net als in Amsterdam rijzen de huren in Berlijn de pan uit. Regelingen om die stijging tegen te houden - zoals de zogenaamde Mietendeckel ('huurdeksel') - worden teruggedraaid, met grote protesten als resultaat. Nina Läuger sloot zich bij een van de protesten aan. Lees meer

Nu wordt er niet meer in mijn wangen geknepen 5

Nu wordt er niet meer in mijn wangen geknepen

Hoe schrijf je over iets wat niet meer tastbaar is? Miray van der Bend schreef een collagegedicht over vakanties van vroeger in Turkije. Over de geur van het vliegveld, de granaatappels in de tuin van haar oma, de rimpels op haar gezicht. Lees meer

Pijn en glorie

Pijn en glorie

Jonathan van der Horst onderzoekt mannelijkheid aan de hand van kunstwerken die hem ontroerden. Vandaag deel 3, over Pedro Almodóvars film Dolor y Gloria. Lees meer

Gebroken Kaars van Sanne Balen over yoga, liefde en leed

Gebroken Kaars

De hoofdpersoon schrikt ondersteboven wakker. Hoe geef je jezelf een houding als je wereld op zijn kop staat? De titel van dit kortverhaal van Sanne van Balen over yoga, liefde en leed is tevens de aanbevolen leeshouding. Leg je kamer eens langs je benen omhoog, en begin. Lees meer

Hard//hoofd zoekt eindredacteuren! 1

Hard//hoofd zoekt eindredacteuren!

Hard//hoofd is op zoek naar scherpzinnige eindredacteuren (fictie/non-fictie) die ons tijdschrift structureel willen komen versterken. Lees meer

Nieuws in beeld: Alleen samen houden we de crisis gaande?

Alleen samen houden we de crisis gaande?

Vaker dan elk ander Europees volk geven Nederlanders hun medemens ervan de schuld dat de coronacrisis nog steeds voortduurt. Lees meer

Blik of een Lappendeken 3

Blik of een lappendeken

Een fragment uit het afstudeerwerk van Dino de Haas, een sciencefictionstrip over de alledaagse horror van productiviteit, over queer relaties en queer geluk. Lees meer

Alles Vijf Sterren: Steek die maar in je zak!

Steek die maar in je zak!

Deze week worden onze redacteurs blij van enthousiaste opstekers (op gepast volume), kunst in je broekzak en een wisselaccount op Twitter. Lees meer

De maakbare mens

De maakbare mens

Zijn mensen net als machines? Het bezoek van een monteur laat Marthe van Bronkhorst nadenken over haar eigen bedrading. Lees meer

Baldwin en het vuur dat de illusie verbrandt

Baldwin en het vuur dat de illusie verbrandt

Naast de indrukwekkende documentaire 'I Am Not Your Negro' zijn ook de boeken en essays van James Baldwin de moeite waard, meent Roel Meijvis. Baldwin leert ons wat het betekent om mens te zijn, juist door geen antwoord te geven op die vraag. Lees meer

tot de zon onder gaat / de kleine dingen

tot de zon onder gaat / de kleine dingen

In de gedichten van Nora van Arkel spoelen herinneringen aan en wordt er lego in de sloot gegooid. 'Alsof een eindeloze hoeveelheid tijd zich voor me uitstrekte / loom achterover ging liggen totdat het hele /landschap tijd was geworden'. Lees meer

(Geen onderwerp)

(geen onderwerp)

Vijf huisgenoten proberen via e-mails in contact te blijven over hun huis dat steeds viezer wordt. Lees meer

Column: Tot op het bot

Tot op het bot

Een oude brief van een vriendin voert Eva terug naar een periode waarin het wat minder lekker met haar ging. Lees meer