Asset 14

In de zeik genomen

“Ben je bekend met Parkinsonpatiënten?”, vraagt meneer, die tot nu toe niet erg amused lijkt door mijn verschijning. “Nou ja, uw vrouw is niet de eerste die ik tegenkom, maar echt veel heb ik er nou niet ontmoet. Zo af en toe eens eentje.” Vervolgens steekt meneer een heel verhaal af over de zorg, hoe hij en zijn hulpbehoevende vrouw hier terecht zijn gekomen en over wat er allemaal aan ze beloofd is en wat daar allemaal niet van is nagekomen.

“Zal ik uw vrouw maar even uit bed halen?”, vraag ik voor meneer weer aan een ellenlange monoloog begint. “Ja daarvoor ben je hier gekomen jongen”, komt wat ondermijnend zijn mond uit, “voor mij is het echt geen doen meer om haar te helpen.” Het uit bed tillen gaat inderdaad moeizaam, maar uiteindelijk heb ik haar op de po-stoel. Ik schuif haar met de po-op-wielen aan tafel voor de lunch.

“Kijk, dit bedoel ik nou, hebben ze me gekookte aardappelen gegeven, speciaal voor mij, maar geen jus. Dit is toch te gek voor woorden. Hier, wat is dit…” en meneer roert wat met een lepel in een klein bakje. “Mosterdsaus, wel mosterdsaus voor de vis, maar geen jus voor de aardappelen.” Meneer zit al aan de telefoon als ik opper om wat jus van zijn vrouw te gebruiken, aangezien zij maar een heel klein beetje wil. “Nee, die jus mag ik niet, die is niet glutenvrij… ja hallo, met meneer van Tongeren, nou luistert u eens, nou hebben jullie heel goed rekening met mij gehouden door gekookte aardappelen te geven in plaats van gebakken, maar hebben jullie er niet aan gedacht dat daar natuurlijk jus bij hoort. Het kan toch niet de bedoeling zijn dat ik zo die droge aardappelen op moet eten?”

Uiteindelijk lukt het me om haar met één arm vast te houden en met mijn andere het hele zooitje van haar heupen te laten glijden. Eenmaal met haar blote billen op de po, laat ik haar alleen.

Gefascineerd luister ik met het telefoongesprek mee. Hoewel ik af en toe word afgeleid door wat gekreun van mevrouw omdat ze een hap van me wil. Zij kan door haar ziekte moeilijk praten. Ze beperkt zich daarom liever tot wat gezucht en gesteun, of zou het toch ook een uiting van irritatie naar haar man zijn. “Ja dat is goed”, zegt meneer verder in zijn gesprek, “nee voor dat kleine beetje jus maakt het niet uit, nee dat is goed.” Ik kan eruit opmaken dat er toch een beetje glutenrijke jus naar boven wordt gestuurd. “Neemt u dan alvast een beetje van uw vrouw”, stel ik nogmaals voor. Ditmaal gaat hij toch overstag.

We eten zwijgzaam voort, dat wil zeggen, ik en mevrouw zijn stil. Meneer blijft praten, over de zorg, de service, het appartement, het verzorgingshuis, de medewerkers, enzovoorts, op alles heeft hij uiteraard wat aan te merken. Als ik het gesprek een andere wending probeer te geven, door mevrouw bijvoorbeeld wat aandacht te geven, dan weet hij telkens het gesprek weer naar zichzelf toe te trekken. Als het gaat over zijn vrouw, dan gaat het over hoe zwaar hij het heeft met alle zorg voor haar.

“Zo”, zeg ik na het toetje en de medicijnen, “zal ik mevrouw maar weer eens even in bed leggen?” Meneer vindt het goed. “Moet u eerst nog even naar het toilet?”, vraag ik aan mijn cliënt. “Laat ik het maar proberen”, fluistert ze me toe. Ik zet haar po-stoel naast het bed en til mevrouw omhoog. We staan erg knus, maar erg comfortabel is het niet, bovendien kom ik een arm tekort om haar broek naar beneden te trekken. Uiteindelijk lukt het me om haar met één arm vast te houden en met mijn andere het hele zooitje van haar heupen te laten glijden. Eenmaal met haar blote billen op de po, laat ik haar alleen.

Als ik terugkom is er nog niets gebeurd. Ze moet toch niet zo nodig, denk ik. Als ik haar weer overeind zet en mevrouw ineens krampachtig allerlei spieren begint aan te spannen, komt alles er alsnog uit. Ondertussen wordt meneer ongeduldig door mijn gehannes met zijn vrouw. Hij komt, met de telefoon alweer aan zijn oor, poolshoogte nemen. Ik wil hem nog waarschuwen, maar het is al te laat. “Die jongen is hier nog steeds bezig, ik snap niet dat jullie geen bekende sturen, mijn vrouw wordt hier doodzenuwachtig van, en trouwens, ik zag Suzanne net gewoon over de hal lopen, hoe kan dat?” Meneer heeft ondertussen niet door dat hij over de telefoon staat te tieren, terwijl hij in een grote plas urine van zijn vrouw staat. Dit beeld bevestigt, denk ik, het best hoe hij zich voelt in deze relatie.

Mail

Sander Ritman

Hard//hoofd is gratis en
heeft geen advertenties

Steun Hard//hoofd

Ontvang persoonlijke brieven
van redacteuren

Inschrijven
test
het laatste
:Terugblik op de lancering van 'Harnas' in Museum Arnhem 13

Terugblik op de lancering van ‘Harnas’ magazine in Museum Arnhem

Afgelopen maand werd ons nieuwste nummer feestelijk gelanceerd in Museum Arnhem, want Hard//hoofd en Museum Arnhem bundelden de krachten! De tentoonstelling Naakt dat raakt vindt literaire en poëtische verdieping in een speciaal katern in Hard//hoofd magazine Harnas. We blikken terug op het evenement. Lees meer

Winnaar Hooray for the Essay 2026 - Wat zo is

over samen niet weten

Anne Louïse van den Dool won met het essay 'Een middenwereld: over samen niet weten' de derde plaats van Hooray for the Essay 2026. Lees meer

Het sanatorium

Het sanatorium

Elin ligt roerloos op de ligstoel van een sanatorium, hoog in de bergen. Stil en uitgespreid op het terras wordt ze geconfronteerd met een doordringende geur, die ze niet kan identificeren. In dit surreële, filosofische verhaal zoekt Stefanie Gordin naar de betekenis en de verstikkende werking van rust. Lees meer

Introverte mensen zijn awesome

Introverte mensen zijn awesome

In een wereld van schreeuwende extraversie, eert Marthe van Bronkhorst de introverten. 'Doe mij maar ‘raven’-energy. ' Lees meer

Winnaar Hooray for the Essay 2026 - Wat zo is

Tweede plaats Hooray for the Essay 2026 - Dat is dan jouw waarheid

Saar Lermytte won de tweede plek van Hooray for the Essay 2026 met het essay Dat is dan jouw waarheid Lees meer

Dogs that cannot touch each other

Dogs that cannot touch each other

Een theatrale vertelling van Louky van Eijkelenburg over warmte, wrangheid en het controversiële kunstwerk 'Dogs That Cannot Touch Each Other'. Lees meer

:De strijd om vorm: looksmaxxen met volume of bevrijding uit de vorige eeuw?

De strijd om vorm

Dior en Chanel grijpen terug op historische silhouetten, en dat wordt breed gevierd. In haar column onderzoekt Loïs Blank of we ons voldoende bewust zijn van de oude idealen die daarin meekomen, en wat het over onze tijd zegt dat we daar zo enthousiast applaus voor geven. Lees meer

Steen 1

Steen

Stel je eens voor hoe een relatie met een steen kan beginnen, hoe die eruitziet en waarin jullie elkaar zullen vinden. Sjoukje Kamphorst neemt je mee op een literaire reis langs verloren zwerfkeien, gebarsten geliefdes en zinloos geploeter. ‘Wat een steen te zeggen heeft, kan alleen maar van groot gewicht zijn.’ Lees meer

Oproep: De Stoute Stift

De Stoute Stift

Doe mee aan De Stoute Stift, een zoektocht naar vier Nederlandse en vier Vlaamse illustratoren die een beeld willen maken bij de beste verhalen van de erotische schrijfwedstrijd Het Rode Oor. Deadline: 1 mei 2026. Lees meer

Kwetsuur

KWETSUUR

Het prinsessenbed en de koffiepauze in een hospice vormen het decor van dit gedicht van Kim Liesa Wolgast. Koffie, lametta en aquarelpapier zijn de rekwisieten van het sterftheater, waar de tijd stilstaat en zich tegelijkertijd steeds herhaalt. Lees meer

:Podcast: Maandagavond – De uitnodiging

Podcast: Maandagavond – Het cadeau

Voor de één is het 't allerbelangrijkste onderdeel van een feest, voor de ander een leeg ritueel vol onnodige spulletjes. In de derde aflevering van dit Maandagavond-seizoen draait alles om ‘Het Cadeau’. Met Rebekka de Wit, die het publiek uithoort over pijnlijke ‘kutcadeaus’, Suzanne Grotenhuis, die getuige was van de perfecte aankoop, en Freek Vielen die trakteert op een tekst uit hun gloednieuwe jubileumboek. Lees meer

Materiaal van een lichaam 1

Materiaal van een lichaam

In dit verhaal van Merel Nijhuis en beeld van Jasmijn Vermeeren exposeert een disabled kunstenaar haar werk tussen de zoemende TL-verlichting, kunstkijkers en hun opmerkingen. Ze probeert een balans te zoeken tussen genoeg informatie geven over haar werk en het ontwijken van de daaropvolgende validistische vragen. Lees meer

We willen het ook voor jou veilig houden

We willen het ook voor jou veilig houden

Claire heeft het voor elkaar: luxe kleding, een indrukwekkend cv en een leidinggevende functie. Tot ze op het matje wordt geroepen vanwege grensoverschrijdend gedrag. Claire snapt het niet. Wat is er gebeurd? Wanneer zijn de regels veranderd? Wie heeft de nieuwe normen bedacht? Emma Stomp duikt in dit verhaal in Claires hoofd en laat het... Lees meer

Hard//hoofd zoekt een nieuwe uitgever/zakelijk leider

Hard//hoofd zoekt een nieuwe uitgever (zakelijk leider) [deadline verstreken]

Maak jij een vrije ruimte voor experiment voor nieuwe schrijvers, makers en denkers mogelijk? Word de nieuwe uitgever van Hard//hoofd! Lees meer

Winnaar Hooray for the Essay 2026 - Wat zo is

Winnaar Hooray for the Essay 2026 - Wat zo is

Melissa Dhondt won de eerste prijs van Hooray for the Essay 2026, met haar essay ‘Wat zo is’ waarin ze haar moeders relatie tot alcohol op een invoelende manier beschrijft. De wedstrijd is een samenwerking tussen DeBuren, Rekto:Verso en Hard//hoofd. Lees meer

Demystificeren en normaliseren: 'Naakt dat raakt' in Museum Arnhem

Demystificeren en normaliseren: 'Naakt dat raakt' in Museum Arnhem

Kijk, voel, denk opnieuw. In Naakt dat raakt tonen kunstenaars dat naakt meer is dan bloot: het is een middel voor autonomie, identiteit en verzet. Sanne de Rooij gidst je met een kunsthistorische blik door de tentoonstelling van Museum Arnhem en gaat in gesprek met conservator Manon Braat: ‘Ik wil blijven geloven dat kunst een verandering teweeg kan brengen.’ Lees meer

De onderste sport

De onderste sport

Walde groeit op onder de kassa in de supermarkt. Daar hoort hij de verhalen van alle klanten die bij zijn moeder afrekenen. In dit verhaal van Jelt Roos wordt onze drang ambitieuze levens te leiden bekeken door de lens van klassenongelijkheid. Is het beter om te streven of in je eigen vak te blijven? Lees meer

Als Jetten I je rechten afpakt, antwoord je dan met nóg een petitie?

Als Jetten I je rechten afpakt, antwoord je dan met nóg een petitie?

Na de zoveelste genegeerde petitie constateren Marthe van Bronkhorst en Savriël Dillingh dat het anders moet: een nieuwe vorm van verzet. 'Wat zijn we in de afgelopen dertig jaar in die klassestrijd nou eigenlijk opgeschoten? Moeten we niet eens escaleren?' Lees meer

Hard//hoofd lanceert 'Harnas' in Museum Arnhem!

Kom naar de lancering van ‘Harnas’ magazine in Museum Arnhem!

Kom naar de feestelijke lancering van Hard//Hoofd magazine Museum Arnhem! We gaan in gesprek met Museum Arnhem over naakt in tekst en beeld, en schrijvers uit ‘Harnas’ magazine geven literaire rondleidingen door de tentoonstelling Naakt dat raakt. Vier de lancering van dit magazine en deze bijzondere samenwerking met ons tijdens een speciale Hard//hoofd-rondleiding door de... Lees meer

Nieuwe Mina’s, oude lessen

Nieuwe Mina’s, oude lessen

Rocher Koendjbiharie en Tamara Hartman schreven een essay over de Nederlandse geschiedenis van het feminisme en kritiek op de Dolle Mina’s binnen een kader van intersectionaliteit voor een boekpublicatie van de Dolle Mina’s. Er kwam feedback dat het stuk ‘te moeilijk’ en niet ‘speels’ genoeg was – een vanoudse kritiek wanneer over racisme of witheid geschreven wordt. Ze besloten zich terug te trekken en plaatsten dit incident binnen de context van systematische witheid van de Dolle Mina’s. Nu lees je het essay hier, op Hard//hoofd. Lees meer

Lees Hard//hoofd op papier!

Hard//hoofd verschijnt vanaf nu twee keer per jaar op papier! Dankzij de hulp van onze lezers kunnen we nog vaker een podium bieden aan aanstormend talent. Schrijf je nu in voor slechts €3 per maand en ontvang in september je eerste papieren tijdschrift. Veel leesplezier!

Word trouwe lezer!