Jesper is een echte dierenliefhebber. Als je met hem naar de dierentuin gaat, kan hij je alle ins en outs over de dwergkaaiman en de Afrikaanse maraboe vertellen. Daarnaast is hij een radicaal vegetariër, net als zijn grote idool Morrissey, de zanger die volledige evenementencomplexen vleesvrij laat maken voordat hij er wil komen optreden. Toen Jesper jarig was, was het cadeau dan ook snel gekozen. Hij kreeg een huisdier.
We gingen naar de Intratuin en kozen een prachtige goudvis uit, hij glitterde een beetje en had zwarte ringen om zijn ogen. Vervolgens shopten we verder: een glazen aquarium à 30 euro waarin de vis voldoende ruimte had om naar hartelust rond te zwemmen. In plaats van het clichématige kasteeltje kochten we een plastic sfinx (15 euro) voor onder in het aquarium, Jesper is namelijk ook heel erg geïnteresseerd in exotische culturen. Om het af te maken, kochten we van die gladde gekleurde steentjes (10,00) en een waterplantje (4,50). Het was al met al een duur grapje, maar dat deerde niet, want we hadden een fantastisch cadeau waarmee Jesper heel blij zou zijn.
Thuis aangekomen konden we niet wachten te zien hoe het vissenparadijs er in volle glorie uit zou zien. We besloten het alvast in te richten zodat we het in één keer konden overhandigen aan Jesper. Want als alles nog in een kartonnen doos verpakt zat en de vis in een plastic zak, hadden we natuurlijk nooit indruk gemaakt.
Het bleek lastiger dan gedacht om het aquarium naar onze wens te krijgen. Vooral de sfinx vormde een probleem. Hoewel het eigenlijk de enige functie is die een aquariumsfinx moet hebben, lukte het niet om het fabeldier naar de bodem te laten zinken. We hebben van alles geprobeerd: de sfinx verzwaren door er een stukje lood onder te plakken, hem klem leggen met steentjes, maar niets hielp. Keer op keer dreef hij weer naar de oppervlakte. Uiteindelijk heeft dubbelzijdig tapijttape uitkomst geboden.
Nadat we het aquarium ook gevuld hadden met water (65 cent per kubieke meter bij het gemeentelijke waterbedrijf), lieten we de goudvis los in zijn vijfsterren-residence. Hij was zeer verguld en begon enthousiast te kwispelen. We hadden inmiddels veel bekijks getrokken met ons aquarium; de gemeenschappelijke keuken van het studentenhuis waar dit alles plaatsvond stond vol belangstellenden. Eén van de sceptici onder hen wees ons op het volgende: 'Hoe ga je dat volle aquarium in hemelsnaam bij Jesper krijgen? Hij woont aan de andere kant van de stad.' Ik vond dit getuigen van een totaal gebrek aan fantasie. Gewoon, op de fiets. We deden het volle aquarium in een boodschappentas die op mijn stuur stond, met een oude lap onderin om de glazen bak te beschermen tegen schokken en stoten. Ik fietste soepel weg, niet zonder een gevoel van triomf.
De flat waarin Jesper woonde was al in zicht, toen ik moest uitwijken voor een auto en de stoep op knalde met mijn fiets. U raadt het al, een subtiel barstend geluid was het gevolg. Toen ik in de boodschappentas keek, bleek het aquarium al voor de helft leeggelopen. In paniek probeerde ik de vis te redden en er volgde een waterballet, waarbij de vis steeds tussen de vingers van mijn scheppende handen doorglipte. De plastic sfinx aanschouwde alles met een enigmatische blik. Toen al het water in de boodschappentas was gelopen kon de vis geen kant meer op. Ik kneep hem half fijn tussen mijn vingers en probeerde hem snel in de nabijgelegen singel te gooien, die zich achter een heg bevond waar we niet overheen konden klimmen. Ik gooide niet hard genoeg. Machteloos keken we toe hoe de vis steeds minder levenslustig spartelde aan de oever en tenslotte stil bleef liggen met glazige ogen. Onze eigenwijsheid had een leven geëist, en ik nam me voor om in de toekomst adviezen van fantasieloze sceptici in ieder geval in overweging te nemen. Het is misschien inderdaad af te raden om een vol aquarium te vervoeren.
Tegen Jesper zeiden we maar dat we vergeten waren een cadeau te kopen. Hij had ons dit nooit vergeven.
Beeld: Aaron Siskind - Hand B via metmuseum.org.
