Twee meisjes zitten naast elkaar in de trein; ik zit iets verderop. Hun stemmen schallen door de coupé.
‘Die jongen was op zich best leuk, maar hij wist er binnen één zin voor te zorgen dat ik klaar was met onze date!’
‘Nee, wat zei hij dan?’
‘We zijn gewoon een beetje aan het verkennen weetjewel, elkaar leren kennen, en toen zegt hij ineens: “Ik heb eigenlijk geen behoefte om te reizen buiten Nederland en België!”’
‘Dat meen je niet! Was hij serieus?’
‘Ik dacht eerst dat hij een grapje maakte, dat Marius hem had verteld over mij, maar nee.’
Met opzet ben ik deze rit in de stiltecoupé ben gaan zitten, om eindelijk eens toe te komen aan dat boek dat ik al weken probeer uit te lezen. Dit is meestal wat ik doe als ik in de trein, tram of metro instap: ik probeer me af te sluiten en wil niet gestoord worden door andere mensen, niet eens door de conducteur. Mijn bubbel moet onaangetast blijven door geluid en fysieke nabijheid van andere mensen, en al helemaal door de details over hun persoonlijke levens. Als dit niet lukt, kan ik niet anders dan me ergeren aan de bron van onrust. Dacht ik.
Totdat ik een keer mijn notitieboekje erbij pakte en begon te luisteren. Echt luisteren – zonder te wensen dat ze nu eindelijk eens hun mond zouden houden. Ik probeerde me voor te stellen wie er bij de stemmen hoorden, wat voor leven er achter de opgevangen flarden van gesprekken schuilging. Het bleek niet veel anders te zijn dan op een terras zitten om mensen te kijken, een geaccepteerde activiteit waar ook ik van geniet, al ga ik er nooit bewust voor zitten. Het enige verschil met het luisteren naar gesprekken in de trein is dat je langer de tijd hebt om een beeld te krijgen van deze mensen, iets dieper in hun wereld kan duiken voordat ze weer verdwijnen in de massa, om nooit opnieuw gezien te worden. Je kan luisteren naar hun taalgebruik, proberen af te leiden waar ze vandaan komen, wat voor werk ze zouden kunnen doen, hoe ze eruitzien als ze door de woonkamer dansen op hun favoriete nummer wanneer er niemand kijkt. Waar gingen ze als laatste naartoe op vakantie? Wie gaf ze als laatste een zoen? Wacht er iemand op ze als ze zo thuiskomen?
Ik stel me voor dat het meisje dat net op date geweest is veel reist, omdat ze niets wil missen. Of misschien is ze wel doodsbenauwd om een keuze te maken over waar het met haar leven heen moet en verdoezelt ze dit zolang ze het kan betalen om naar Thailand en Indonesië te vliegen. Misschien is ze helemaal niet klaar om te daten, omdat haar vorige relatie zo dramatisch is geëindigd. Misschien zou ze stiekem ook tevreden zijn in haar eentje in een kleine flat met een hond in Diemen.
Als er weer eens iemand gaat bellen als je net lekker in de stiltecoupé zit, dan begint je gedachte-experiment: fantaseer een wereld om de stem heen – probeer geen clou te missen. Voor je het weet heb je je bestemming bereikt.
Beeld: Milo Vermeulen
