nieuwsbrief
Asset 14

Geen zin

Een presentatie geven over Darwin terwijl je spreekt als een dronken zeeman... nee, dat ziet de hoofdpersoon van dit korte verhaal niet zitten. Gelukkig kun je in plaats van naar school gaan altijd nog bij je oma langs.

Mail

Eigenlijk moest ik op school zijn om een presentatie te houden over Darwin en de evolutietheorie en alles, maar ik had geen zin om daar weer te staan en al die meewarige blikken te krijgen van iedereen en te luisteren naar al dat goedbedoelde advies van mevrouw van Dongen – probeer rustig in en uit te ademen, alsof dat helpt als je stottert – en dus ging ik naar mijn oma in Veenendaal.

‘Er komt onweer aan,’ was het eerste dat ze zei toen ze me binnenliet. Volgens mij was ze bang voor dat onweer, maar oude mensen zijn zo ongeveer overal bang voor. Toch zei ik: ‘Ik denk niet dat het gaat onweren, oma,’ maar dat sloeg eigenlijk nergens op. Wist ik veel wat het weer zou doen.

Ze schuifelde voor me uit naar de woonkamer. Ze hadden haar een rollator gegeven na haar heupoperatie, maar een rollator was voor oude mensen, vond ze.

‘Moet jij niet op school zijn?’

‘N-N-Nee hoor,’ zei ik. Daar was het weer, altijd als ik het niet verwachtte. Ik wist wat ik wilde zeggen, maar onderweg naar mijn mond hotsten en botsten de woorden overal tegenaan en als ze er dan eindelijk uitkwamen, was er niks meer van over.

Natuurlijk had mijn moeder me naar zo’n logopedist gestuurd, meneer Zevenhuizen. Een aardige vent. Hij had een foto van zijn hond op zijn bureau staan. Popov, heette die hond. Meneer Zevenhuizen was altijd aan het praten over zijn kinderen en zijn groentetuin. Over dat hij de bloemkolen net had gezaaid en de bieten net had geoogst en alles.

Hij leerde me van die idiote dingen. ‘Probeer óp het woord te springen,’ zei hij dan, maar ik wist niet hoe je dat moest doen, op een woord springen. Het hielp wel een beetje, maar niet heel erg. Zijn vrouw was ziek geworden en toen was hij verhuisd, geloof ik. Arme man, de hele dag met van die sneue kinderen zoals ik werken en dan ook nog een zieke vrouw hebben.

Mijn oma was bij het raam gaan zitten in haar favoriete stoel. Het was eigenlijk alles wat ze nog deed, op die stoel zitten en naar buiten kijken. Nadat mijn opa was overleden had ze wel eens gezegd: ‘van mij hoeft het allemaal niet meer zo.’

Ze legde een plak cake op een bordje en schoof het naar me toe. ‘Dus jij dacht, kom, ik ga eens naar mijn oude oma toe?’

Haar sarcasme had ze in ieder geval nog niet verloren. Dat nam niemand haar af. Op haar sterfbed zou ze nog vragen: ‘komt er nog wat van?’

‘Ja, p-p-precies.’

Ik had geen zin om uit te leggen waarom ik hier was. Het ging haar niks aan.

‘En je hoeft echt niet op school te zijn?’

Ze keek dwars door me heen. Ze mocht dan de hele dag bij het raam zitten, er ontging haar weinig.

‘Ik moet een presentat-ta-ta-tatie houden,’ zei ik. Het klonk nergens naar. Ik sprak als een dronken zeeman.

‘Over D-D-Darwinisme en a-a-a-alles.’

‘Maar in plaats daarvan ben je een uur in de trein gaan zitten?’

Ik nam een hap van de cake, ik had geen zin om haar aan te kijken. Ik kon het niet uitstaan als mensen me informatie gaven waar ik dan zogenaamd zelf maar een conclusie uit moest trekken, terwijl het allang duidelijk was wat ze wilden zeggen. Zelf wist ik ook wel dat ik op de vlucht was.

Ik negeerde haar en staarde naar buiten. Een oude man liep met een tas flessen naar de glasbak en begon ze er een voor een in te gooien. Er woonden hier alleen maar oude mensen.

‘Weet je nog dat je me vorig jaar die brief stuurde?’ zei mijn oma. ‘Pak hem eens, hij zit in het bovenste laatje van de kast.’

‘Niet die brief,’ zei ik.

‘Pak hem nou even.’

Wat kon ik doen? Zeggen dat ze die stomme brief zelf maar moest pakken? Dat zeg je niet tegen iemand die net een nieuwe heup heeft. En dus stond ik op en haalde de envelop uit het bovenste laatje van de kast. Uit de envelop haalde ik het cassettebandje. Ik had haar moeten beloven dat ik al mijn brieven voor haar op een cassettebandje zou inspreken, want ze hield er zo van om mijn stem te horen. En dus had ik speciaal voor haar een cassetterecorder gekocht, ergens in een tweedehandswinkel. Het was behoorlijk onmogelijk om nog aan zo’n ding te komen, maar wat kon ik doen? Ze had de digitale revolutie compleet gemist.

Ze stopte het cassettebandje in de speler en voor ik kon protesteren drukte ze op play.

‘Lieve oma, ik heb iets bes-s-s-sloten,’ klonk mijn stem, ‘iets dat zo belangrijk is dat ik het alleen per b-b-brief kan vertellen, want dat hoort bij belangrijke d-d-dingen. Ik heb besloten dat ik me niet meer laat tegenhouden. Ze zoeken het maar uit, met al hun gez-z-z-zeik, als ik iets wil zeggen, dan zeg ik het v-v-voortaan gewoon. Het kan me niet s-s-schelen of mensen me meewarig aankijken of dat ze de zinnen voor me af maken, als ik maar kan z-z-zeggen wat ik wil.’

Ze drukte op stop en keek me weer aan op die manier waarop ze keek als ik al wist wat ze wilde gaan zeggen.

‘Dat was vorig jaar,’ zei ik, ‘dit jaar is d-d-dit jaar.’

‘Een jaar is lang,’ zei ze, ‘hoe laat is die presentatie?’

‘Ik ben toch al te laat, biologie begint over t-t-twintig minuten.’ Plotseling stond ze op.

‘Mooi, dan heb ik nog net tijd om koffie te zetten,’ zei ze, ‘en nog een stuk cake af te snijden.’

Ze waggelde naar de keuken. Ze dacht zeker dat ik die presentatie alsnog ging houden, maar dan alleen voor haar. Mooi niet dus.
Toen ze terugkwam keek ze op de klok.

‘Je hebt nog vijf minuten,’ zei ze.

Ik hoopte dat ik het sarcasme weer in haar stem zou horen, maar het was er niet. Ze was bloedserieus. Langzaam schuifelde ze naar haar stoel. Met deze heup liep ze nog slechter dan met de vorige, het was werkelijk niet om aan te zien. Ik hielp haar terug in haar stoel.

‘Volgens mij gaat het t-t-toch onweren,’ zei ik.

Ik hoopte dat ze zou lachen, maar dat deed ze niet, ze wees op haar horloge.

‘Drie minuten,’ zei ze. Ze nam een slok koffie, langzaam, alsof ze die slok alleen maar nam om mij te laten zien dat de wereld gewoon verder ging zonder mij. Dat ik kon kiezen: meedoen, of er nu uitstappen. Ze loerde verwachtingsvol naar me over de rand van haar koffiekopje. Als ze zo keek kon ik haar niks weigeren, dat oude mensje, met haar gerimpelde handjes. Ze had me een keer verteld dat ze in de hongerwinter tachtig kilometer had gelopen. Voor een zak aardappelen of zo. En ik stond hier moeilijk te doen over een presentatie van twintig minuten.

Ik haalde mijn biologieboek uit mijn tas.

‘Een presentatie doe je niet vanuit je luie stoel,’ zei ze.

Ik stond op en ging naast de eettafel staan.

‘En stop je overhemd eens netjes in je broek.’

Ze begon me echt op de zenuwen te werken. Op die speciale manier waarop alleen oude mensen dat konden. Je wist dat ze er niks aan konden doen, je wist dat er nooit meer iets aan ging veranderen, maar het bleef toch vreselijk irritant.

Ik stopte mijn overhemd toch maar in mijn broek en toen begon ik.

Bart Kuipers is een aspirant wereldverbeteraar, parttime pessimist en overtuigd romanticus die schrijft en woont in Berlijn. Voor meer zie www.bkuipers.nl.

Kalle Wolters (1993) is een illustrator uit Groningen. Geïnspireerd door de Klare Lijn en affiches van de Russische Avant-garde ontwerpt hij posters, verpakkingen en maakt hij illustraties bij artikelen. Daarnaast maakt hij deel uit van het illustratiecollectief Knetterijs.

Lees verder Lees verder

Steun ons en word kunstverzamelaar

Hard//hoofd is al bijna tien jaar een vrijhaven voor jonge en experimentele kunst, journalistiek en literatuur. Een walhalla voor hemelbestormers en constructieve twijfelaars, een speeltuin voor talentvolle dromers en ontheemde jonge honden. Elke dag verschijnen op onze site eigenzinnige artikelen, verhalen, poëzie, kunst, fotografie en illustraties van onze jonge makers. Én onze site is helemaal gratis.

Zonder jou kunnen we dit niet blijven doen. Als je ons steunt, dan maken wij jou meteen kunstverzamelaar door je speciaal geselecteerde kunstwerken toe te sturen. Verzamel kunst en help je favoriete tijdschrift het volgende decennium door.

Steun ons
het laatste
Beeldbrekers (VII): 'Kunst en sport gaan ontzettend goed samen'

'Kunst en sport gaan ontzettend goed samen'

In deze serie interviewt Hard//hoofd beeldbrekers: mensen die het kunst- en cultuurveld openbreken en de spelregels veranderen. Aflevering 7: In een oude kogelfabriek op het Hembrugterrein is sinds deze zomer Het HEM te bezoeken, ‘een nieuw huis voor cultuur’. In gesprek met Laura Kemper. Lees meer

Automatische concepten 27

Ben je wel echt verslaafd aan je smartphone?

Dagelijks besteden we eindeloos veel tijd aan onze smartphones. Sommigen wijten dat aan een verslaving. Gatool Katawazi pleit ervoor dat we onze verantwoordelijkheid nemen voor dit gedrag, en spaarzaam om te springen met het woord 'verslaving'. Lees meer

Tip: Leer elkaars taal van de liefde

Leer elkaars taal van de liefde

Kiki Bolwijn heeft een bijzondere manier van communiceren met haar vader: zonder veel woorden te wisselen begrijpen ze elkaar heel goed. Een tip om elkaars taal van de liefde te leren spreken, ook als dat soms niet de jouwe is. Lees meer

 Vega Whopperwolf

Vega Whopperwolf

Alsof je een hongerige wolf aan de soja krijgt, zo kun je de prestatie van De Vegetarische Slager zien. Het bedrijf verovert langzaam maar zeker de Europese markt voor vleesvervangers. Het nieuws in beeld door Katja Grosskinsky. Lees meer

Red zaterdag onze democratie 1

Red zaterdag onze democratie

Als terrorisme en doodsbedreigingen niet meer worden geschuwd om een racistische traditie in stand te houden, is jezelf uitspreken niet meer genoeg, ziet Naomí Combrink. De vrijheid van vergadering en de democratie staan op het spel. Lees meer

Alles vijf sterren: 15

Persoonlijke revoluties en opdringerige aansporingen

Deze week worden we blij van een eeuwenoude schoolkrant, een handig polsbandje en een kostuumdrama zoals we dat niet gewend zijn. Lees meer

Tip: Ga saneren

Ga saneren

De nachtmerrie van elke boekenliefhebber: Esmé van den Boom moet voor haar werk in de bibliotheek boeken wegdoen. Of word je hier juist ook wel zen van? Lees meer

 Mag ik nog even vangen?

Mag ik nog even vangen?

Honderden Amerikanen ontvingen eerder deze week opeens een nachtelijk berichtje van een vriend, kennis, collega... Maar die wisten op hun beurt nergens van. Oude berichten van jaren eerder werden 'gerecycled'. Het nieuws in beeld door Nastia Cistakova. Lees meer

Alles vijf sterren: Over straat in een andere wereld

Over straat in een andere wereld

Deze week worden we blij van een ontroerende, grappige bewerking van Oorlog en Vrede, een hilarische podcast over porno, en een app die hardlopen combineert met zombies. Lees meer

Column: Een brief op de schoorsteenmantel

Een brief op de schoorsteenmantel

In de jaren '70 hadden veel dertigers iets uit te vechten met hun moeder. Zo ook Trudy, die de hare speciaal daarvoor uitnodigde voor een weekend op het strand. Lees meer

Waterlanders

Waterlanders

Annelies van Wijk beschrijft een tragische familiegeschiedenis in de vorm van een kort verhaal. Lees meer

Poortwachters van de Homogemeenschap

Poortwachters van de homogemeenschap

Sebastiaan van der Lubbe ontmaskert het dunne laagje vernis dat we in Nederland ‘tolerantie’ noemen. Hij strijdt tegen de regenboogvlag als goedkoop fashion statement en vóór de regenboogvlag als pleitbezorger van inclusiviteit. Lees meer

 Wie stoot koning Netflix van de bank?

Wie stoot koning Netflix van de bank?

Voor koning Netflix staat er veel op het spel. Het is dringen geblazen voor de troonopvolgers. Het nieuws in beeld door Jente Hoogeveen. Lees meer

Filmtrialoog: Light Of My Life 1

Light Of My Life

Onze redacteuren werden meegesleept in de vlucht van Casey Affleck en zijn filmdochter in 'Light of my Life'. Lees meer

Hard//talk: Een spelletje memory voor de Alzheimervereniging

Een spelletje memory voor de Alzheimervereniging

Met enige verbazing ziet Vivian Mac Gillavry hoe goede doelen geld ophalen met acties die patiënten zelf vaak niet meer kunnen uitvoeren. Lees meer

Stort jezelf in een crisis zónder er sterker uit te komen 1

Stort jezelf in een crisis zónder er sterker uit te komen

Intenties om (nog) gelukkiger/gezonder/succesvoller te leven? Filosofe Lieke Knijnenburg onthult hoe de kapitalistische samenleving deze intenties in ons programmeert, en hoe we ertegen in opstand kunnen komen. Een bevrijdend essay over tijdverspilling, zelfverwoesting en liefde. Lees meer

Tip: Neem geen kat 1

Neem geen kat

Eva van den Boogaard heeft een kat. Een hele mooie, die het goed doet op Instagram. Maar toch had ze hem liever niet gehad. Een tip om niet onwillekeurig te gaan houden van een dier. Lees meer

 Een bezegeld lot in een verzegelde trailer

Een bezegeld lot in een verzegelde trailer

Zodra de trailer verzegeld werd, waren de 39 Chinese migranten die zich erin hadden verstopt kansloos. Het nieuws in beeld door Rob Worst. Lees meer

Alles vijf sterren 2

Zo komen we de herfst wel door

Deze week worden we blij van een ouderwetse spelletjesavond (bij jou thuis), het elegie van Kate Tempest en een fotoarchief. Lees meer

Column: Joh wat origineel

Joh wat origineel

Iduna Paalman had een zinnelijke droom over iemand die niet haar vriend is. Wat moet ze daarvan maken? Lees meer

Steun ons en word kunstverzamelaar
Hardhoofd vecht voor de vrijheid van jonge makers om te kunnen maken wat ze willen. Word nu kunstverzamelaar en ontvang de interessantste Hard//hoofd kunstwerken.

Steun ons vanaf €5