Terwijl Rick Santorum en zijn conservatieve navolgelingen hard werken aan een meer vrouwonvriendelijke Verenigde Staten, krijgt de misogyne SGP in Nederland een steeds dikkere vinger in de pap. Inmiddels redt buikspreekpop Ryan Gosling Amerika, met een beetje hulp van Anne Elshof doen Daan Schuurmans en consorten nu hetzelfde hier. Over een betere wereld en het starten van een intermeme.
Het begon met Ryan Gosling. Eind 2010 werd Hollywoods nieuwste Golden Boy in een interview gevraagd voor te lezen uit een selectie van de Fuck Yeah Ryan Gosling Tumblr: foto’s van Gosling met bijschriften die steevast beginnen met “Hey girl”, gevolgd door over de top zoetsappigheid als “sometimes I get so sad when we can't watch Golden Girls together”. Een internetmeme was geboren. Danielle Henderson, een studente Gender Studies uit Wisconsin, bedacht vervolgens dat de hey girl meme uitermate geschikt was om feministische theorie behapbaar te maken en bij monde van “your favorite sensitive movie dude” sekseongelijkheid te becommentariëren. Zo bijvoorbeeld:
Feminist Ryan Gosling (FRG) werd een meme op zichzelf. Van CBS News tot Vogue Itala, de feministische reïncarnatie van Fuck Yeah Ryan Gosling dook het afgelopen half jaar overal op. Henderson wist er zelfs een boekdeal uit te slepen. FRG heeft zelf inmiddels ook weer een horde afstammelingen voortgebracht. Fuck No Rick Santorum bijvoorbeeld, die de perfecte tegenhanger van FRG vormt door de regressieve politiek van de Republikeinse presidentskandidaat in het hey girl format te gieten (“Hey girl, when it comes to you I’m a lover and a fighter: I love telling you what to do with your body, and I’ll always fight for the government’s right to make sure you do what I say”).
Do It Yourself
Het lijkt misschien niets meer dan vermakelijk tijdverdrijf, maar behalve de 15 minutes of internet fame bieden deze Tumblrs de makers ook iets wezenlijkers. Het biedt een nieuw platform voor kritiek op de hausse aan vrouwonvriendelijke ontwikkelingen – voorstellen om in geval van een miskraam een politieonderzoek te starten, legalisering van huiselijk geweld en ga zo maar door – die de Verenigde Staten de laatste tijd teisteren. Kritiek op sekseongelijkheid begon ooit met protestmarsen. Van dat middel maakte zowel de Eerste als de Tweede Feministische Golf gretig gebruik, al nam het in de jaren zeventig wat ludiekere vormen aan dan rond 1900. Na de aksiejaren leek de vrouwenbeweging ten dode opgeschreven, totdat er in de jaren negentig ineens een Derde Golf oplaaide. Dit keer werd er niet meer zozeer geprotesteerd via georganiseerde acties en geïnstitutionaliseerde actiegroepen, maar met indiebands, zines en andere onafhankelijke vormen van culturele expressie. Die DIY-benadering heeft in het digitale tijdperk een enorme vlucht genomen. In de 21ste eeuw zijn het blogs en virals met een (potentieel) miljoenenpubliek die de toon zetten en in deze door internet gedomineerde wereld kunnen memes een effectief wapen vormen in de strijd tegen seksisme.
Nu er elke week een nieuwe aanval wordt gedaan op de Amerikaanse vrouwmens is er behoefte aan een vorm van feministisch protest die snel genoeg is om elke ontwikkeling direct van commentaar te kunnen voorzien en leuk genoeg om door meer mensen dan de usual suspects gehoord te worden. Dit is waarin humoristische, digitale vormen van protest een waardevolle aanvulling kunnen zijn op het meer traditionele activisme. Demonstraties moeten en zullen altijd blijven bestaan, maar ze beperken zich meestal tot een harde kern die preekt voor de eigen parochie. Humor, zo benadrukt ook de onlangs door hard//hoofd geïnterviewde Caitlin Moran in haar feministische handboek How To Be a Woman, kan een veel effectiever middel zijn, zeker als het over bereik gaat. Een initiatief als FRG laat een feministisch geluid horen dat zelfs mannenblad GQ, aandeelhouder in de propaganda van betreurenswaardige vrouwbeelden, weet te halen. Het pretendeert, in tegenstelling tot een internetcampagne als Kony 2012, niet de wereld te kunnen redden, maar bereikt wel mensen voor wie feminisme iets is uit vervlogen tijden en confronteert ze met het feit dat – nu zelfs zaken als anticonceptie weer ter discussie worden gesteld – de emancipatie van vrouwen allerminst voltooid is. Bovendien haalt de onderkenning van Goslings aantrekkingskracht en de humoristische inzet daarvan de wind uit de zeilen van criticasters die erop gebrand zijn elke vorm van protest tegen sekseongelijkheid weg te zetten als hysterisch geschreeuw van een stel verbitterde mannenhaters. Die imagoboost is misschien wel de grootste verdienste van FRG en aanverwanten. Het idee dat feminisme en humor samengaan als het TROS Muziekfeest en goede smaak kan nu hopelijk voorgoed naar de eeuwige jachtvelden worden verbannen.
Hollandsch glorie
Ondertussen vraag je je misschien af wat wij in het tolerante Nederland met deze informatie moeten. Hier zijn inderdaad nog geen wetsvoorstellen aangenomen die een bevruchte eicel meer rechten geven dan de vrouw eromheen. Maar er wordt wel degelijk, langzaam maar zeker, getornd aan wat voorheen heilige emancipatiehuisjes leken. In tijden van crisis wordt graag teruggegrepen op die goeie ouwe tijd en daar hoort ook een terugkeer van de vrouw naar het aanrecht bij. Nu we geen grip lijken te kunnen krijgen op het losgeslagen monster dat de economie heet en sociale en politieke onrust wereldwijd vrij om zich heen lijken te slaan, kijken we naar wat we wel kunnen beheersen. De vrijheden die vrouwen de laatste decennia hebben verworven, zouden wel eens een bedreiging kunnen vormen voor die veilige thuishaven waar velen in onstuimige tijden als deze zo naar verlangen: het traditionele gezin. De PVV en het CDA kwamen vorig jaar met plannen om abortus minder toegankelijk te maken en de SGP krijgt het minderheidskabinet nu in een steeds stevigere houdgreep, waardoor aanrechtsubsidies in stand worden gehouden en informatie over abortus van gemeentelijke websites mag verdwijnen. Hoog tijd dus dat Nederland haar eigen hey girl meme krijgt. In het kader van het goede voorbeeld geven neem ik zelf alvast de aftrap met een aantal potentiële Goslings van Hollandse bodem.
