Achter de schermen van Hard//hoofd vindt deze maand een belangrijke wisseling van de wacht plaats. Lisanne Brouwer vertrekt naar theatergezelschap PS Vertelt en geeft na jaren toewijding het stokje als uitgever door aan Josje Kerkhoven. Josje is coördinator bij het Domein voor Kunstkritiek en werkte eerder in de SVDJ Incubator aan publieksbetrokkenheid. Lisanne heeft Josje de afgelopen drie maanden volledig wegwijs gemaakt achter de schermen bij Hard//hoofd.
Het runnen van een onafhankelijk platform brengt unieke uitdagingen met zich mee: hoe blijf je vernieuwend, hoe kun je als platform én rauw blijven én professioneler worden, en hoe houd je lezers en donateurs aan je verbonden? Voordat de overdracht definitief is, delen beide uitgevers hun eigen perspectief op de waarde, de dynamiek en de toekomst van Hard//hoofd.
Lisanne: Josje, wat trekt je zo aan in het verbonden zijn aan Hard//hoofd?
Josje: Hard//hoofd is een ontwikkelplek, dat vind ik heel mooi. Dat spreekt me aan als docent, als journalist met een specifieke interesse in bestaanszekerheid, en als mens. In het onderwijs leer je kijken naar wat iemand specifiek nodig heeft om te groeien, daar zie ik de chefs en redacteuren van Hard//hoofd ook wekelijks mee bezig zijn.
Lezers voelen zich vaak heel betrokken bij de mensen die dit magazine maken
Daarnaast is het daardoor een heel interessante plek om met het publiek in gesprek te gaan. Volgens mij voelen die zich vaak heel betrokken bij de mensen die dit magazine maken, of opent de inhoud in elk geval hun ogen voor heel nieuwe onderwerpen. Toen ik de vacature zag, las ik daarin dus twee grote kansen: een om bij te dragen aan een veilige, horizontale plek voor mensen om hun talent te ontwikkelen, en de ander om dat nog meer te doen in gesprek met de eigen achterban.
Josje: Ik ben zo onder de indruk van wat jij bij Hard//hoofd hebt opgezet, hoe goed alles op orde is. Als je terugkijkt op jouw tijd als uitgever, op welk project, welke publicatie of welk moment ben je zelf dan het meest trots?
Lisanne: Mag ik er echt maar één kiezen? Dat is onmogelijk. Ik moet denken aan de campagne voor ons magazine ‘Sorry’. We schreven een win-actie uit voor ons publiek, waar je een ultrakort ‘sorry’-tekstje kon insturen. De mooiste drie publiceerden we in het magazine. We kregen meer dan zestig lieve, prikkelende, spannende reacties! Of de ‘Lief Kutland’ magazinecampagne – nog altijd ons beste thema, vind ik – waar in één maand 365 (!) trouwe lezers zich aansloten. En wat dacht je van het katern met Museum Arnhem in ‘Harnas’, met een prachtig literair programma ín de tentoonstelling ‘Naakt dat raakt’? Ik moet ook denken aan al die prachtige kunstwerken die we hebben verzonden naar onze kunstverzamelaars. Oh ja, vorig jaar zomer stond Hard//hoofd op Lowlands…
Sorry-briefjes op de schutbladen van Hard//hoofd magazine No 4
Lisanne: En jij? Wat is het eerste waar je mee aan de slag gaat als uitgever?
Josje: Hard//hoofd geeft mensen veel kansen, maar ik denk dat we dat aspect van veiligheid en ruimte om je te ontwikkelen misschien nog wel naar een hoger plan kunnen tillen. We bereiken daarmee nu mensen die ons durven te benaderen, en die daar ook de bandbreedte voor hebben. Ik hoop dat we de drempel om iets in te zenden, en af te maken, nog iets verder kunnen verlagen, zonder aan kwaliteit in te boeten, en bijvoorbeeld binnen het onderwijs kunnen beginnen met dat warme welkom, of met ruimere begeleidingstrajecten voor wie dat nodig heeft. Dit zeg ik overigens wel met veel respect voor de huidige redactie, want heel veel van dat werk gebeurt nu ook al.
Verder vind ik het heel belangrijk dat een platform gemaakt wordt in overleg met de mensen voor wie het wordt gemaakt. Je schrijft niet voor niets over bepaalde thema's; dat doen we omdat we denken dat lezers erdoor geraakt worden of dat het ze aan het denken zet. Dan is het ook interessant om eens uitgebreid aan die lezers te vragen: wat heb je van ons nodig, wat mis je, en wat vind je het mooiste aan wat we doen? Zo weet je echt wie je bereikt en waarom.
En als laatste actiepunt: de chefs en andere medewerkers bij Hard//hoofd werken enorm hard, dat werd me de eerste maanden tijdens het inwerken al heel duidelijk. Het zou mooi zijn als we ze nog wat meer slagkracht kunnen geven, bijvoorbeeld door ons verdienmodel uit te breiden en nieuwe subsidies aan te vragen. Jij hebt daar trouwens een geweldige basis voor gelegd, anders zouden we dit gesprek nu misschien niet eens hebben!
Josje: Wat vond je de afgelopen jaren het allerleukst om te doen, en wat was (stiekem) het minst leuke klusje?
Lisanne: Het leukste is toch wel het maken van plannen, samen met de rest van de redactie. Wat gaan we komend jaar doen, welk evenement gaan we organiseren, met wie gaan we samenwerken, hoe ziet onze volgende campagne eruit? Ook het vertalen van de plannen richting fondsen, ik vind het heel tof om te reflecteren op wat we bereikt hebben en waar die groei in de toekomst toe leidt. En het minst leuke, tja, dan denk ik toch de administratie… Belangrijk dat het goed gebeurt, maar niet het meest inspirerend.
Hard//hoofd heeft een bepaald zakelijk lef
Lisanne: Over inspiratie gesproken… Welke rol heeft Hard//hoofd volgens jou te spelen in het huidige literaire en journalistieke veld?
Josje: Ik denk dat Hard//hoofd een unieke rol heeft in het literaire en journalistieke veld, ook doordat het tijdschrift zich op het snijvlak bevindt van die twee, én dan nog met de artistieke poot. Je ziet in Hard//hoofd een beeld van een generatie, met alle zorgen en dromen die daarbij horen. Je leest er echt stemmen van mensen die je niet overal hoort en die niet vanzelfsprekend aan bod komen in elk medium. En dan is de (beeld)redactie toch ook weer heel professioneel verzorgd. Die combinatie van ontwikkelmogelijkheden en kwaliteit is heel bijzonder.
Maar ik denk dat we ook iets anders toevoegen aan de sector: een bepaald zakelijk lef. Het verzamelaarsmodel was heel vernieuwend, en ik denk dat Hard//hoofd daar ook voor is komen te staan. Voor progressief denken, maar ook handelen.
Josje: Hard//hoofd is continu in beweging. Wat is volgens jou de belangrijkste les die je de afgelopen jaren hebt geleerd over het runnen van dit platform?
Lisanne: Het goed inspelen op die steeds veranderende omstandigheden. Dat is soms goed gelukt, soms minder. Toen ik begon was ik als uitgever een eenpitter, maar ik merkte dat we hard groeiden en een team nodig hadden. Over de jaren zijn we uitgebreid met een chef Communicatie, een adjunct-uitgever en een zakelijk assistent. Een geweldig team waardoor we nog harder groeiden. Maar hoe blijf je vernieuwend? Hoe kun je als platform én rauw blijven, én professioneler worden? Hoe houd je lezers en donateurs aan je verbonden? Dat is een blijvende uitdaging.
Lisanne: Wat is jouw droom voor Hard//hoofd?
Josje: Hard//hoofd is bijna volwassen. We zijn een ontwikkelplek, maar de uitstraling en de eindredactie zijn nu al van een ontzettend hoog niveau. De droom is om die professionalisering de komende jaren op een organische manier door te zetten. Je zou natuurlijk toe kunnen werken naar een heel formele organisatie met een groot kantoor, een HR-manager en vijf medewerkers op de salarisadministratie. Daar sta ik voor open, maar het is de vraag of dat ooit écht bij het karakter van Hard//hoofd zal passen.
De droom zit veel meer in de inhoudelijke en sociale verbreding. Hard//hoofd heeft zich bewezen in print, en er valt online en in andere vertelvormen nog heel wat terrein te verkennen. We kunnen uitgroeien tot een veelzijdig platform dat bijna als een expertisecentrum voor talentontwikkeling fungeert. De sleutel daarvoor is meer slagkracht voor onze chefs en redacteuren. Door hen meer ademruimte te geven, kunnen we freelance medewerkers en makers nog beter betalen voor hun werk. Zelfs als we in de kern een ontwikkelplek blijven, moeten we zorgen dat er ook altijd ruimte is voor talenten die het zich simpelweg niet kunnen veroorloven om tegen een kleine vergoeding te werken. Een financieel gezonde, professionele basis dus, waarbinnen het tegelijkertijd nog steeds wordt aangemoedigd om te experimenteren en een keer flink onderuit te gaan.
Bij ons vinden makers hun eerste publiek
Josje: Wat is het belangrijkste stukje aan het stokje dat je overdraagt? Wat wil je absoluut doorgeven aan de volgende generatie(s) uitgevers van Hard//hoofd?
Lisanne: We zeggen altijd dat Hard//hoofd er in de eerste plaats is voor de makers, om voor hen een plek te zijn waar ze kunnen experimenteren, en in vrijheid en kwetsbaarheid hun eigen stem kunnen ontwikkelen. Daar sta ik helemaal achter. Maar als uitgever is het aspect dat we een platform zijn, een podium, minstens net zo belangrijk. Bij ons vinden makers ook hun eerste publiek. Hun lezers, hun bewonderaars, de mensen die zich verwant voelen of juist verrast worden door het werk dat we publiceren. De lezer, de kunstverzamelaar, de volger op de vermaledijde socials, die moet de uitgever van Hard//hoofd altijd op het netvlies hebben staan. Wij vertalen de mooie illustraties, teksten en kunstwerken naar het publiek, en als uitgever ben je de brug daartussen. Bovendien hebben we ons publiek kneiterhard nodig om te blijven voortbestaan, we zijn voor 80% afhankelijk van donateurs. Dus als je ons de afgelopen jaren steunde, héél veel dank daarvoor, uit de grond van mijn hart. En zoals het een uitgever betaamt doe ik, voor de allerlaatste keer, de oproep: Sluit je alléén vandaag nog aan als trouwe lezer en ontvang Hard//hoofd magazine ‘Sporen’ in september op de mat. Steun de makers van de toekomst!
Josje Kerkhoven en Lisanne Brouwer
