De wereld staat in brand en dat mag niet onbeschreven blijven. Paula vraagt zich af of zzp'ers zonder de VAR nog een toekomst hebben.
Sinds het afschaffen van de VAR definitief door de Eerste Kamer is, rennen HR-medewerkers als kippen zonder kop rond. De angst bij bedrijven voor 'schijnzelfstandigen' neemt toe en slaat in sommige gevallen om in zo'n dusdanig defensieve reactie, dat zzp'ers steeds gehaaider moeten worden om nog een opdracht binnen te slepen. Waar bedrijven eerder nog maar al te graag op hun vaste personeel leken te bezuinigen ten gunste van zzp'ers, worden zzp'ers plots gemeden.
Een vriend van me hoorde deze maand dat hij niet als zzp'er voor het bedrijf dat hem wilde aannemen kon werken. 'Vanwege de onduidelijkheid omtrent de nieuwe wet' was een gedetacheerd dienstverband de enige overgebleven optie. Hij werd gekoppeld aan een uitzendbureau en kreeg een voorstel: het bod was een derde van wat een collega verdiende. En dan niet zomaar een collega, maar iemand met precies dezelfde functie en hetzelfde diploma. Een inkomensdaling van modaal naar nét boven het minimumloon; 'dat was nu eenmaal het beleid'.
Bedrijven schuiven hun verantwoordelijkheid af op detacheerders, die de zzp’er in dienstverband aannemen. Zo loopt het bedrijf zelf, hoopt men, minder risico op boetes en naheffingen. Wat de bedrijven echter lijken te vergeten, is dat de detacheerder een groot deel van de inkomsten in zijn eigen zak steekt.
Volgens sommigen duurt het nog maar even voor de zzp'er helemaal verdwijnt. Freelancen is allang zo vrij niet meer. In het huidige klimaat lijkt ‘zelfstandige’ een beschermd beroep te worden; een werknemer moet zich een onafhankelijke zzp'er bewijzen. Guilty until proven innocent. De precieze criteria om serieus genomen te worden als ondernemer zijn echter niet duidelijk. Hierdoor worden zzp'ers 'voor de zekerheid' gereduceerd tot ondergewaardeerde uitzendkrachten. Ondernemers worden uitgekotst door bedrijven, om na onderhandeling tegen een lager uurloon précies hetzelfde werk te doen.
Bij Kamerleden stromen vragen binnen van zzp'ers en bedrijven, die maar niet lijken te begrijpen wat ze met de wetswijziging aanmoeten. Sommige van de voorbeeldmodellen die door de Belastingdienst zijn uitgegeven geven alles behalve het juiste voorbeeld. "De grap is dat de nieuwe wet een eind moet maken aan de onduidelijkheid, maar dat er nog te veel onduidelijkheid is over de nieuwe duidelijkheid", zei staatssecretaris Wiebes volgens de NOS. Toch heb ik niemand hier om horen lachen.
Hopelijk gaat de Belastingdienst de door Wiebes beloofde duidelijkheid scheppen. Mijn advies aan zelfstandigen, HR-medewerkers en accountants, in het bijzonder de gespannen variant: wacht de volledige, correcte uitleg van de wetswijziging nog maar even af. Hou de Kamervragen in de gaten, wees lief voor je collega’s, onderteken driftig allerlei petities en haal ondertussen even rustig adem.
Afbeelding via Flickr.
