Asset 14

Hypocrisie als verzet

Hard//Talk: Depressie 1

De wereld staat in brand en dat mag niet onbeschreven blijven. Vincent Tijms vindt dat je niet alleen over, maar vooral ook met mensen moet spreken voor je ze bekritiseert.

Begin deze maand schreef Anna Krijger in NRC Handelsblad een stuk over de aparte manier waarop mensen in haar omgeving omgaan met religie. Terwijl ze met regelmaat aan moet horen hoe belachelijk het is dat christenen allerlei rare dingen geloven in onze verlichte dagen, hoort ze zulk commentaar nooit over moslims. Ze vindt het niet vreemd dat de geloofsbelijdenis van moslims enig respect krijgt, maar wel dat christenen niet dezelfde eer te beurt valt.

Anders gezegd, mensen lachen om de pratende slang en zwijgen bij het vliegende paard. Dat maakt het onduidelijk hoe oprecht iemands respect voor moslims kan zijn, als hij ondertussen de draak steekt met christelijke geloofsartikelen.

Nu denk ik zelf dat er betere onderwerpen van spot zijn dan religie, maar ik gun het de veelal religieus opgevoede types in mijn omgeving wel om af en toe lekker op hun onverwerkte jeugd af te geven. Soms wil ik daar ook in meegaan, want zelfs een tweede-generatie-atheïst als ik heeft voldoende materiaal om mee te werken. Films, geschiedenisles, schilderkunst, cabaret: simpelweg leven in Nederland heeft me doordrongen van het christendom. En hoewel het lang duurde tot ik voor het eerst een echt overtuigde christen sprak, heb ik inmiddels ook via die weg kennis kunnen nemen van de verschillende christelijke smaakjes die hier op de religieuze ideeënmarkt verkrijgbaar zijn.

Daarbij heb ik nooit de drang gevoeld om dingen die ik eigenaardig vond taboe te verklaren. Dat zou volgens mij te neerbuigend zijn: als je mensen werkelijk als gelijkwaardig beschouwt, durf je ook hun ideeën op de proef te stellen, of je er hardop over te verbazen. Gelovigen zijn geen weerloze wezens die beschermd moeten worden tegen de vuist der discussie maar mensen die je ook gewoon kunt vragen om hun overtuiging te onderbouwen. Als je dat doet en goed luistert kun je je religiekritiek, inclusief alle grappen die daarbij horen, sterker gronden in de werkelijkheid.

Voor grappen over moslims geldt dat echter nauwelijks. Het mag dan hypocriet zijn om niet elke religie gelijk te behandelen, maar feit blijft dat de meeste Nederlanders (inclusief ik) nauwelijks contact hebben met moslims. Ik kan op een feestje staan verkondigen dat het absurd is om in een vliegend paard te geloven, maar ik heb geen idee hoeveel Nederlandse moslims dat daadwerkelijk doen. Overigens zouden mijn opmerkingen op dit oppervlakkige niveau blijven steken, want inzicht in de thema’s van islam heb ik al helemaal niet.

Tel daarbij op dat er in Nederland zo langzaamaan evenveel zelfverklaarde korangeleerden als bondscoaches zijn en de zin om de spot te drijven met moslims vergaat me helemaal. Aan een politiek klimaat dat wordt gedomineerd door angsten voor en klachten over islam hoef ik niet zo nodig mijn steentje bij te dragen. Op de dag dat er een moslim tegenover me staat die ik ken en die zich kan verdedigen tegen wat ik zeg, wil ik best lastige vragen stellen en vervolgens flauwe grappen maken. Tot die tijd echter zwijg ik over ‘wat moslims denken’. Uit hypocrisie, uit onwetendheid, maar ook als verzet.
593px-Portrait_of_the_Prophet_Muhammad_riding_the_buraq_steed_-_Google_Art_Project

Mail

Vincent Tijms is cognitief neurowetenschapper en ontwikkelt onderwijs om kinderen weerbaar te maken tegen slechte ideeën.

Hard//hoofd is gratis en
heeft geen advertenties

Steun Hard//hoofd

Ontvang persoonlijke brieven
van redacteuren

Inschrijven

Steun de makers van de toekomst

Hard//hoofd is een vrije ruimte voor nieuwe makers. Een niet-commercieel platform waar talent online en offline de ruimte krijgt om te experimenteren en zich te ontwikkelen. We zijn bewust gratis toegankelijk en advertentievrij. Wij geloven dat nieuwe makers vooral een scherpe en eigenzinnige stem kunnen ontwikkelen als zij niet worden verleid tot clickbait en sensatie: die vrijheid vormt de basis voor originele verbeelding en nieuwe verhalen.

Steun ons

  • Foto van Marte Hoogenboom
    Marte HoogenboomHoofdredacteur
  • Foto van Mark de Boorder
    Mark de BoorderUitgever
  • Foto van Kiki Bolwijn
    Kiki BolwijnAdjunct-hoofdredacteur, chef Literair
  • Foto van Sander Veldhuizen
    Sander VeldhuizenUitgeefassistent
Lees meer
het laatste
Hard//talk: het nieuwste EU-migratiepact houdt ongelijkheid in stand

Het EU-migratiepact versterkt ongelijkheid

Het nieuwe EU-migratiepact is geen ‘oplossing’ voor het ‘probleem’ van migratie. Lees meer

 Kerkgangers gaan viraal

Kerkgangers gaan viraal

Voor fervente kerkgangers is het te hopen dat het virus zich deze maand niet van zijn vrome kant laat zien. Lees meer

 Kolven tegen corona

Kolven tegen corona

Vanaf volgende week wordt de moedermelk van zo'n 7500 oud-coronapatiënten opgehaald. Die bevat antistoffen, en is dus een perfect ingrediënt in - bijvoorbeeld - ijsjes! Lees meer

 Inktviswijsheid

Inktviswijsheid

Gaat de inktvis ons een pijnstillend medicijn leveren, beter leren plannen of de oorzaken van autisme blootleggen? Lees meer

Trialoog: Antebellum

Antebellum

Onze redacteuren durfden het aan om de horrorfilm Antebellum te gaan zien. Ze hopen op een golf aan sociaalbewuste horror, maar twijfelen of deze film een van de klassiekers van die stroming wordt. Lees meer

 Zij kozen níet voor deze mannen

Zij kozen níet voor deze mannen

Over iets meer dan vijf weken mogen de Amerikanen ja zeggen tegen een van deze mannen. Illustrator Veerle van der Veer toont ons de mensen die dat eerder níet deden. Lees meer

 The Notorious RBG is niet meer

The Notorious RBG is niet meer

Illustrator Pirmin Rengers maakte dit prachtige portret ter ere van Ruth Bader Ginsburg, de Amerikaanse opperrechter die afgelopen vrijdag overleed. Lees meer

 'Zijn we al thuis?' vragen 14.000 vluchtelingen in Nederland

'Zijn we al thuis?' vragen 14.000 vluchtelingen in Nederland

Maar liefst 14.000 asielaanvragen zouden nog voor het eind van 2020 behandeld moeten zijn, zo is de doelstelling van de Immigratie- en Naturalisatiedienst (IND). Lees meer

Nostalgische saus

Nostalgische saus

Onze maatschappij kent momenteel veel nostalgische oplevingen. Kunstenaar Sandra Mackus betrapt zichzelf erop dat ze in haar werk ook met het verlangen naar vroeger speelt. Hoe blijft ze authentiek en oprecht? Haar recept is verbluffend simpel. Lees meer

Heimwee in het Heilig Land - een triptiek 1

Heimwee in het Heilig Land

Lies Defever passeerde de muur tussen Israël en Palestina, en ontmoette twee volken met heimwee naar de toekomst. Lees meer

Over nostalgie en camp - smijt je waardeloze parels uit het raam

Over nostalgie en camp - smijt je waardeloze parels uit het raam

Wat hebben nostalgie en camp met elkaar van doen? Rijk Kistemaker kwam erachter dat deze twee fenomenen nauwer verbonden zijn dan we in eerste instantie misschien denken. Een essay over de troost van het abjecte en de overdaad, van schorseneren en Meryl Streep, van de glitters en parels in een gezamenlijke queercultuur. Lees meer

Automatische concepten 44

Op weg naar andere relatie- en woonvormen

Een romantische relatie die niet wordt getypeerd door exclusiviteit of samenwonen, wordt opeens een vrije ruimte om op onderzoek te gaan en zelf te creëren, aldus Babet te Winkel. Lees meer

Filmtrialoog: De Beentjes van Sint Hildegaard

De Beentjes van Sint Hildegard

Onze redacteurs zagen het speelfilmdebuut van Herman Finkers als acteur en scenarist, een sympathiek liefdesverhaal dat desalniettemin de nodige pijn niet schuwt. Lees meer

 Eet je bord leeg!

Eet je bord leeg!

De Chinese president Xi Jinping heeft de aanval geopend op voedselverspilling in zijn land. Lees meer

 Geef mij mijn (waan)zin

Geef mij mijn (waan)zin

Illustrator Rueben Millenaar ziet het kookpunt van de onvrede om de coronamaatregelen steeds dichterbij komen. Lees meer

Tempo Doeloe -

Tempo Doeloe - Verbonden met een omstreden verleden

De jaarlijkse herdenking van de capitulatie van Japan in 1945 roept bij Vivian Mac Gillavry gemengde gevoelens op. Als tweede generatie oorlogsslachtoffer groeide ze op met nostalgische verhalen over Tempo Doeloe, maar vindt ze de steeds luider klinkende kritiek op het koloniale verleden terecht. Een essay over het omgaan met een koloniaal verleden in je familie, verbintenis voelen en je eigen gedachten daarover vormen. Lees meer

 Eén televisiedoorbraak, alstublieft

Eén televisiedoorbraak, alstublieft

Realityknaller Big Brother komt terug, en er is beslist geen tekort aan aanmeldingen. Lees meer

Filmtrialoog: Der Fall Collini

Der Fall Collini

Redacteurs Ruby Sanders, Rosanna Baas en Oscar Spaans togen naar de bioscoop om Der Fall Collini te zien, een rechtbankthriller met een verrassende inkijk op een onderbelicht stukje naoorlogse geschiedenis. Lees meer

Op de corona-top waande Rutte zich in zijn eigen sprookje

Op de corona-top geloofde alleen Rutte zijn eigen sprookje

Onder het mom van solidariteit probeerde onze premier destructief neoliberalisme te exporteren. Daarmee schiet hij Nederland alleen maar in de voet. Lees meer

 Flierefluiters op tournee

Flierefluiters op tournee

Waarschijnlijk pikten de vogeltjes het lied op tijdens het overwinteren in nabijheid van hun soortgenoten uit het westen. Maar waarom nou juist déze hit het goed doet? Dat blijft voorlopig waarschijnlijk een raadsel. Lees meer

Steun de makers van de toekomst. Sluit je aan bij Hard//hoofd.

Jouw steun maakt mogelijk dat wij onze makers een vrije ruimte kunnen blijven bieden en hen optimaal kunnen ondersteunen. Sluit je nu aan en ontvang kunst van talentvolle kunstenaars.

Sluit je aan