nieuwsbrief
Asset 14

Onvoltooid leven

Vacature: Hard//hoofd zoekt opiniemakers! 2

De wereld staat in brand en dat mag niet onbeschreven blijven. De wens om te sterven kan wellicht binnenkort ook na een ‘voltooid leven’ vervuld worden. Vincent Tijms verwelkomt deze zelfbeschikking, maar wil waken voor conservatisme.

Mail

Ministers Schippers en Van der Steur hebben vorige week voorgesteld om de Wet toetsing levensbeëindiging te verruimen. Die wet voorziet al in euthanasie bij mensen met medische problemen, maar de ministers willen dat ook mogelijk maken voor mensen die medisch in orde zijn, maar de overtuiging hebben dat hun leven 'voltooid' is. Voor deze mensen is op dit moment niets geregeld.

Dat voorstel wordt niet alleen gesteund door de regeringspartijen, maar ook door D66 en GroenLinks. Dat is niet gek, want al deze partijen delen het liberale beginsel zelfbeschikking dat achter het voorstel schuilgaat. Een mens, zo stellen ze, is in principe de eigenaar van zijn eigen leven en mag zijn eigen persoonlijke keuzes maken. En welke keuze is persoonlijker dan de keuze om te sterven? Daar komt nog bij dat progressieve politici graag het systeem aanpassen om menselijk geluk te maximaliseren. Het is niet vreemd te veronderstellen dat mensen die hun leven 'voltooid' achten het ook als leeg of pijnlijk ervaren.

Het verbaast me daarom niet dat er onder mijn progressieve vrienden een jubelstemming hangt over dit zuiver liberale wetsvoorstel. Eindelijk wordt sterven goed geregeld en eindelijk hoeft niemand meer naar dubieuze middelen te grijpen voor zelfdoding. Maar zelfs als voorstander van de wetsverruiming vind ik die tevredenheid problematisch. Onderzoek suggereert dat ouderen die over een ‘voltooid leven’ spreken veelal kampen met gevoelens van eenzaamheid en marginalisering. Als zij om zulke redenen uit het leven willen stappen ben ik niet blij dat die optie legaal is, maar eerder treurig dat de samenleving hen geen goede plek biedt.

Hourglass Tavern

Om de levens van deze senioren meer betekenis te geven is maatschappelijke verandering nodig. Mijn vrees is dat tevredenheid over stervensregelingen, in combinatie met de stille aard van de eenzaamheidsproblematiek onder ouderen, ervoor zorgt dat weinig mensen de urgentie van een dergelijke verandering zien. Accepteren dat zelfdoding een legitieme optie is heeft paradoxaal genoeg iets conservatiefs: het is het begin van acceptatie van de bestaande orde, zelfs als die tot gevoelens van betekenisloosheid leidt.  Dat juist progressieven, die zich historisch gezien inzetten voor een systeem waarin iedereen floreert en geen ordening accepteren die tot imperfecte resultaten leidt, zo enthousiast zijn over de wetswijziging doet me daarom ook wat moeilijk aan. Het idee dat de wereld zelf veranderbaar is om menselijk lijden te verkleinen verdwijnt met dit wetsvoorstel naar de achtergrond.

Dit is geen pleidooi tegen de verruiming, want individuen hoeven van mij niet levensmoe te wachten tot er langzaamaan systemische verbetering komt. Het is vooral een waarschuwing tegen al te gemakzuchtig enthousiasme over het wetsvoorstel: als gezonde senioren straks kiezen om te sterven, dan is dat omdat we er als samenleving niet in slagen een betere keuze aan te reiken. De wetsverruiming vereist daarom een scherpe blik op de redenen waarom mensen uit het leven willen stappen. Als die redenen goed zijn is er niets aan de hand. Maar gevoelens van overbodigheid of eenzaamheid zijn geen goede redenen. Een beetje progressief gaat niet akkoord met zulke motieven en blijft bij elke zelfdoding de vraag stellen: is dit omdat dat leven af is, of omdat de samenleving dat niet is?

Foto: 'Hourglass Tavern', Jen Gallardo, Flickr.com

Vincent Tijms is cognitief neurowetenschapper en ontwikkelt onderwijs om kinderen weerbaar te maken tegen slechte ideeën.

Lees verder Lees verder

Steun ons en word kunstverzamelaar

Hard//hoofd is al bijna tien jaar een vrijhaven voor jonge en experimentele kunst, journalistiek en literatuur. Een walhalla voor hemelbestormers en constructieve twijfelaars, een speeltuin voor talentvolle dromers en ontheemde jonge honden. Elke dag verschijnen op onze site eigenzinnige artikelen, verhalen, poëzie, kunst, fotografie en illustraties van onze jonge makers. Én onze site is helemaal gratis.

Zonder jou kunnen we dit niet blijven doen. Als je ons steunt, dan maken wij jou meteen kunstverzamelaar door je speciaal geselecteerde kunstwerken toe te sturen. Verzamel kunst en help je favoriete tijdschrift het volgende decennium door.

Steun ons
het laatste
 Mag ik nog even vangen?

Mag ik nog even vangen?

Honderden Amerikanen ontvingen eerder deze week opeens een nachtelijk berichtje van een vriend, kennis, collega... Maar die wisten op hun beurt nergens van. Oude berichten van jaren eerder werden 'gerecycled'. Het nieuws in beeld door Nastia Cistakova. Lees meer

Poortwachters van de Homogemeenschap

Poortwachters van de homogemeenschap

Sebastiaan van der Lubbe ontmaskert het dunne laagje vernis dat we in Nederland ‘tolerantie’ noemen. Hij strijdt tegen de regenboogvlag als goedkoop fashion statement en vóór de regenboogvlag als pleitbezorger van inclusiviteit. Lees meer

 Wie stoot koning Netflix van de bank?

Wie stoot koning Netflix van de bank?

Voor koning Netflix staat er veel op het spel. Het is dringen geblazen voor de troonopvolgers. Het nieuws in beeld door Jente Hoogeveen. Lees meer

Filmtrialoog: Light Of My Life 1

Light Of My Life

Onze redacteuren werden meegesleept in de vlucht van Casey Affleck en zijn filmdochter in 'Light of my Life'. Lees meer

Hard//talk: Een spelletje memory voor de Alzheimervereniging

Een spelletje memory voor de Alzheimervereniging

Met enige verbazing ziet Vivian Mac Gillavry hoe goede doelen geld ophalen met acties die patiënten zelf vaak niet meer kunnen uitvoeren. Lees meer

Stort jezelf in een crisis zónder er sterker uit te komen 1

Stort jezelf in een crisis zónder er sterker uit te komen

Intenties om (nog) gelukkiger/gezonder/succesvoller te leven? Filosofe Lieke Knijnenburg onthult hoe de kapitalistische samenleving deze intenties in ons programmeert, en hoe we ertegen in opstand kunnen komen. Een bevrijdend essay over tijdverspilling, zelfverwoesting en liefde. Lees meer

 Een bezegeld lot in een verzegelde trailer

Een bezegeld lot in een verzegelde trailer

Zodra de trailer verzegeld werd, waren de 39 Chinese migranten die zich erin hadden verstopt kansloos. Het nieuws in beeld door Rob Worst. Lees meer

Is het demonstratierecht in Nederland een farce?

Is het demonstratie­recht in Nederland een farce?

Na roerige protestweken met boze boeren en blokkades door Extinction Rebellion maakt Jarmo Berkhout de balans op. Hoe staat het er eigenlijk voor met het demonstratierecht in Nederland? Lees meer

Een vuile plas regenwater

Een vuile plas regenwater

Alexander van der Weide bespreekt op intuïtieve wijze de klassieke film Stalker van Tarkovski. ‘Probeer nooit je idee over te brengen aan het publiek — het is een ondankbare en zinloze taak. Laat ze het leven zien en ze zullen in zichzelf de middelen vinden om het te beoordelen en te waarderen.’ Lees meer

Mevrouw Rouw in Zomergasten 2

Mevrouw Rouw in Zomergasten

Hard//hoofd grijpt terug op de Zomergasten-verslagen van deze zomer met een onconventionele gast die toepasselijk is voor de grauwe dagen. Lees meer

 China trekt zich er niets van aan

China trekt zich er niets van aan

China gaat zijn eigen gang, terwijl de internationale gemeenschap niet veel meer doet dan waarschuwingen uitdelen. Lees meer

Hard//talk: Betrokkenheid begint bij meer geld en tijd 4

Betrokkenheid begint bij meer geld en tijd

Diederik Samsom stelde onlangs dat welvaart uit meer bestaat dan inkomen. Wolter de Boer ziet dat geld en tijd wel noodzakelijk zijn om je als burger te engageren met de problemen van deze tijd. Lees meer

800 meter jezelf behouden

800 meter jezelf behouden

'In de sportwereld ben je enkel een held als je wint. Semenya’s zwarte, te mannelijke lichaam heeft in de ogen van de atletiekfederatie gefaald.' Lees meer

Nieuws in Beeld: Kamikazeplastics

Kamikaze­plastics

Immuuncellen die de minuscule deeltjes onschadelijk proberen te maken, bekopen dat vervolgens met hun eigen leven. Lees meer

Over wulken en burgemeesters 2

Over wulken en burgemeesters

'Een huis is een constructie, maar een huis is ook een gevoel dat gedeeld wordt. Er blijven sporen achter wanneer bewoners sterven. Een huis verandert terwijl het blijft staan.' Lees meer

We laten ons niet sussen

We laten ons niet sussen

De 35.000 klimaatdemonstranten konden rekenen op een stuk minder steun dan 2500 boeren. Wat is er nodig om de urgentie van de klimaatcrisis echt te laten voelen? Lees meer

 Staakt-het-boeren

Staakt-het-boeren

Duizenden boeren toogden naar het Malieveld met hooivork en tractor. Lees meer

Hard//talk: Bij gelijke geschiktheid tellen kwaliteit en capaciteit net zo goed

Bij gelijke geschiktheid tellen kwaliteit en capaciteit net zo goed

De wereld staat in brand en dat mag niet onbeschreven blijven. In tegenstelling tot Ella Kuijpers ziet Gatool Katawazi er wél het belang van in om voorkeur te geven aan de sollicitant die de diversiteit binnen een organisatie versterkt. Afgelopen zomer schreef Ella Kuijpers een Hard//talk waarin zij pleit tegen positieve discriminatie in sollicitatieprocedures. Juist... Lees meer

Inclusiviteit

Echte inclusiviteit is nog ver weg

Het debat over diversiteit en inclusiviteit in de culturele sector gaat niet ver genoeg. Lees meer

Hard//talk: Greta Thunbergs requiem voor een droom

Greta Thunbergs requiem voor een droom

Thunberg deinst er niet voor terug een onderdeel te worden van haar eigen verhaal. Lees meer

Steun ons en word kunstverzamelaar
Hardhoofd vecht voor de vrijheid van jonge makers om te kunnen maken wat ze willen. Word nu kunstverzamelaar en ontvang de interessantste Hard//hoofd kunstwerken.

Steun ons vanaf €5