Asset 14

Kritisch zijn doe je maar in je eigen tijd

Vacature: Hard//hoofd zoekt opiniemakers! 2

De wereld staat in brand en dat mag niet onbeschreven blijven. VVD-kamerlid Han ten Broeke stelde pasgeleden de subsidie voor magazine OneWorld ter discussie, naar aanleiding van een opiniestuk dat hem niet beviel. Volgens Yoren Lausberg ruikt dat naar één ding: censuur.

Je zou het door de alomtegenwoordigheid van Donald Trump en onze toepasselijke Apocalypsweek bijna niet meegekregen hebben: censuur. Subsidie en censuur tenminste, een lastige discussie. Aan het begin van de maand stelde VVD-kamerlid Han ten Broeke – naar aanleiding van een artikel van Quinsy Gario in het blad OneWorld – dat het maar tijd was om eens goed door het budget van het Ministerie van Binnenlandse Zaken te gaan.

Het zit namelijk zo: OneWorld, een magazine over mondiale verbondenheid en duurzaamheid dat mede bekend staat om hun onderzoeksjournalistiek, wordt gesubsidieerd door de overheid. In dit magazine schreef Gario een opiniestuk waarin hij de leegte van ‘diversiteit’ in Nederland aankaart, in de vorm van een aanklacht tegen De Kleurrijke Top 100 en 3FM’s Giel Beelen, die beiden in opspraak zijn geraakt. De Top 100 omdat zij Marianne Zwagerman als Keynote speaker binnenhaalde, Giel Beelen omdat hij Giel Beelen is – en omdat 3FM gesubsidieerd wordt door de overheid. Ten Broeke vond het maar een overbodig stuk, en twijfelde naar aanleiding hiervan openlijk aan het nut van de subsidie die ook OneWorld van de overheid ontvangt.pictureEen VVD’er die vragen stelt over de nuttigheid van subsidie is nog niet zo schokkend, het punt is echter dat Han ten Broeke dreigt zich te bemoeien met een journalistiek platform, enkel omdat een mening die hierin geuit wordt hem niet bevalt. Gario bevraagt in zijn artikel ook bepaalde subsidiestromen, echter is Gario niet bij machte om deze subsidies te bespreken met het ministerie. Ondertussen heeft Ten Broeke naar aanleiding van zijn kritiek op OneWorld al Kamervragen gesteld. Hiermee wordt luid en duidelijk een boodschap verzonden: als je subsidie ontvangt mag je niet te kritisch zijn, en werk ook vooral niet samen met Gario – als je je subsidie lief hebt tenminste.

Als de overheid vragen gaat stellen over “het nut” van hen die het wagen zich kritisch te uiten, wie durft zich dan nog kritisch te uiten? Bij monde van fondsen spreekt de overheid zich natuurlijk al uit over welke instellingen wel en niet gesubsidieerd moeten worden, maar het wordt beklemmend als de overheid deze keuzes zou maken of zou herzien aan de hand van specifieke uitingen van kritiek. Sterker nog: wanneer een bestuurder openbaar twijfels uit over het verstrekken van subsidie aan een instelling, nadat die zich inhoudelijk ergens over geuit heeft, dan zit dat wel erg dichtbij censuur. Het is alsof je baas zegt dat je best om vijf uur naar huis mag gaan, maar als je je het behoud van je baan belangrijk vindt; dan moet je wel eventjes wat overwerk maken. Iedereen snapt het.

Logischerwijze was er flink wat kritiek op Han’s (dreigement met) censuur. Hij verdedigde zich door te stellen dat een politicus een mening mag hebben over opiniestukken, en dat Nederland beter opiniestukken elders kan subsidiëren – aangezien de vrijheid van meningsuiting al helemaal puik is in Nederland. Lastige journalistiek ziet Han liever elders dan hier, dat moge duidelijk zijn.

Mail

Yoren Lausberg (1992) is researchmasterstudent Sociologie aan de UvA.

Hard//hoofd is gratis en
heeft geen advertenties

Steun Hard//hoofd

Ontvang persoonlijke brieven
van redacteuren

Inschrijven
Lees meer
test
het laatste
Winnaar Hooray for the Essay 2026 - Wat zo is

over samen niet weten

Anne Louïse van den Dool won met het essay 'Een middenwereld: over samen niet weten' de derde plaats van Hooray for the Essay 2026. Lees meer

Winnaar Hooray for the Essay 2026 - Wat zo is

Tweede plaats Hooray for the Essay 2026 - Dat is dan jouw waarheid

Saar Lermytte won de tweede plek van Hooray for the Essay 2026 met het essay Dat is dan jouw waarheid Lees meer

Steen 1

Steen

Stel je eens voor hoe een relatie met een steen kan beginnen, hoe die eruitziet en waarin jullie elkaar zullen vinden. Sjoukje Kamphorst neemt je mee op een literaire reis langs verloren zwerfkeien, gebarsten geliefdes en zinloos geploeter. ‘Wat een steen te zeggen heeft, kan alleen maar van groot gewicht zijn.’ Lees meer

Winnaar Hooray for the Essay 2026 - Wat zo is

Winnaar Hooray for the Essay 2026 - Wat zo is

Melissa Dhondt won de eerste prijs van Hooray for the Essay 2026, met haar essay ‘Wat zo is’ waarin ze haar moeders relatie tot alcohol op een invoelende manier beschrijft. De wedstrijd is een samenwerking tussen DeBuren, Rekto:Verso en Hard//hoofd. Lees meer

Nieuwe Mina’s, oude lessen

Nieuwe Mina’s, oude lessen

Rocher Koendjbiharie en Tamara Hartman schreven een essay over de Nederlandse geschiedenis van het feminisme en kritiek op de Dolle Mina’s binnen een kader van intersectionaliteit voor een boekpublicatie van de Dolle Mina’s. Er kwam feedback dat het stuk ‘te moeilijk’ en niet ‘speels’ genoeg was – een vanoudse kritiek wanneer over racisme of witheid geschreven wordt. Ze besloten zich terug te trekken en plaatsten dit incident binnen de context van systematische witheid van de Dolle Mina’s. Nu lees je het essay hier, op Hard//hoofd. Lees meer

Laatste woorden

Laatste woorden

Na een overlijden in de familie, vraagt Vera Corben zich af welke geluiden permanent in ons hoofd wonen. Is dat de score van het leven? Hoe klinkt die dan? En is de dood dan niet meer dan de afwezigheid van dat geluid? Lees meer

Tmettigh x tseghnas 8

Tmettigh x tseghnas

'Ontvreemd en onthéémd,' schrijft Imane Karroumi El Bouchtati over Riffijnse sieraden. Wat betekent dit zilver voor haar en haar identiteit? Lees meer

Neil Armstrong (they/them) 1

Daar ben je, hier zijn we

BredaPhoto, Pride Photo en Tilt organiseerden de tentoonstelling ‘Levenslijnen – queer verhalen in beeld’ en vroegen vier queer auteurs een brief te schrijven aan een geportretteerde. Vandaag lees je de brief van Ayden Carlo: 'Dit hier lijkt helemaal niet over jou te gaan en dat is precies waarom ik je schrijf.' Lees meer

We herkennen vroege signalen van partnergeweld, maar als een bevriende staat geweld pleegt zijn we ineens stekeblind

We herkennen vroege signalen van partnergeweld, maar als een bevriende staat geweld pleegt zijn we ineens stekeblind

Wat als je ogen werken, maar je de patronen niet herkent? Marthe van Bronkhorst kijkt terug op een week van sneeuw en ICE. Lees meer

Neil Armstrong (they/them)

Neil Armstrong (they/them)

BredaPhoto, Pride Photo en Tilt organiseerden de tentoonstelling ‘Levenslijnen – queer verhalen in beeld’ en vroegen vier queer auteurs een brief te schrijven aan een geportretteerde. Vandaag lees je de brief van Trijntje van de Wouw: ‘Ze zoeken zo hard naar buitenaardse wezens dat ze niet zien hoeveel er nog te ontdekken valt recht voor hun neus.’ Lees meer

 1

Beste Dimitri

In november 2025 organiseerden fotofestivals BredaPhoto en Pride Photo samen met Tilt de tentoonstelling ‘Levenslijnen – queer verhalen in beeld’. Daarin onderstreepten en vierden we het belang om in alle vrijheid te kunnen zijn wie je wilt zijn. Vier queer auteurs schreven een brief aan een van de geportretteerden. Lees meer

Taal als brug tussen AI en de menselijke creatie

Taal als brug tussen AI en de menselijke creatie

In een wereld waarin talen verdwijnen en technologie oprukt, stelt Axel Van den Eynden de vraag: kan AI een dode taal weer tot leven wekken? In een reflectieve zoektocht onderzoekt hij de (on)macht van digitale vooruitgang, en de verbindende kracht van taal, verhalen en woorden. Lees meer

Het is tijd om op een totaal andere manier naar de wereld te kijken

Het is tijd om op een totaal andere manier naar de wereld te kijken

Wat is magie? Een mysterieuze familiering gaf Marthe van Bronkhorst een ander perspectief. Lees meer

Lees dit boek vooral niet

Lees dit boek vooral niet

Wat doe je als je een boek leest dat totaal schuurt met je wereldbeeld, maar wel goed geschreven is? Dit overkwam boekenblogger Maartje van Tessel, toen ze een berichtje kreeg van een debutant met de vraag of ze zijn boek wilde lezen. Het zet haar aan het denken over wat literatuur kan en mag zijn. Lees meer

Waarom stellen journalisten zo weinig vragen?

Waarom stellen journalisten zo weinig vragen?

Bij de media heerst ziekte, journalisten stellen te weinig vragen. Fausto en Marthe van Bronkhorst komen met een behandelplan. Lees meer

Essaywedstrijd: 'Dat is dan jouw waarheid' Hooray for the Essay 2026

[Deadline verstreken] Essaywedstrijd: 'Dat is dan jouw waarheid' Hooray for the Essay 2026

In deze editie van Hooray for the Essay dagen we je uit om na te denken over waarheid. Reageer voor 19 januari. Lees meer

Politiek is de olifant in de kamer, maar modejournalistiek trekt de deur liever dicht

Politiek is de olifant in de kamer, maar modejournalistiek trekt de deur liever dicht

Mode lijkt glanzend en zorgeloos, maar er schuilt een wereld van politiek achter. Loïs Blank vraagt zich af: wie bepaalt eigenlijk welke verhalen verteld mogen worden? Wat gebeurt er met de progressieve stemmen van een bedrijf dat vooral voor de winst gaat? Lees meer

Suriname - van onafhankelijk land naar natie

Suriname - van onafhankelijk land naar natie

Op 25 november is het 50 jaar geleden dat Suriname onafhankelijk werd van Nederland. Kevin Headley bespreekt hoe de onafhankelijkheid van Suriname tot stand is gekomen en hoe het zich verder ontwikkelt tot natie: van politieke geschiedenis tot hedendaagse successen. Lees meer

De integratie-stok slaat wéér de ‘problematische Moslim’

De integratie-stok slaat wéér de ‘problematische Moslim’

'Een begrip als integratie lijkt een middel om te streven naar een inclusievere samenleving, maar dwingt in feite minderheden om hun culturele en religieuze identiteit op te geven.' Aslıhan Öztürk legt de retoriek bloot waarmee de integratie-stok dreigend boven het hoofd van generaties migranten wordt gehouden. Lees meer

Wifey material

Wifey material

Wifey of wervelwind, Madonna of hoer. Marthe van Bronkhorst had gehoopt dat dit binaire denken passé was, maar helaas, de emancipatietrein blijkt op dit spoor nog steeds haperen. Ik oefen een enorme aantrekkingskracht uit op één specifiek soort mensen: mensen van wie de favoriete contactfrequentie eens in het kwartaal is. Mensen van wie de love... Lees meer

Lees Hard//hoofd op papier!

Hard//hoofd verschijnt vanaf nu twee keer per jaar op papier! Dankzij de hulp van onze lezers kunnen we nog vaker een podium bieden aan aanstormend talent. Schrijf je nu in voor slechts €3 per maand en ontvang in september je eerste papieren tijdschrift. Veel leesplezier!

Word trouwe lezer!