Asset 14

Hollandse Helden

Hard//Talk: Depressie 1

De wereld staat in brand en dat mag niet onbeschreven blijven. Mark Bakker pleit voor meer aandacht voor Hollandse Hufters uit het verleden.

We hebben het hier uiteraard niet over een nieuwe historische canon. Toch is het van belang de reeks, in mijn ogen tekenend voor de tijdgeest in ons land, eens kritisch te beschouwen,

In 2006 werd premier Balkenende nog weggehoond toen hij het had over de VOC-mentaliteit die Nederland weer moest hervinden. Balkenende bedoelde het eigenlijk niet eens zo verkeerd: het was een oproep tot positiviteit: ‘over de grenzen heen kijken’, ‘dynamiek’. Inmiddels lijkt het alsof we nog minder over de landsgrenzen zijn gaan kijken. En als we dat wel doen bevalt het ons niet erg. We lijken steeds eenkenniger te worden, proberen de boze wereld buiten te houden en onze eigen ‘tradities’ te beschermen.

Die boekenreeks is hier een symptoom van. Heerlijk terugkijken op de tijd dat wij Nederlanders als ware Hollandse helden de wereldzeeën bevoeren en die vermaledijde buitenlanders stevig op hun falie gaven. De vaderlandse geschiedenis aan de hand van nationale helden uit een roemrucht verleden. Een beetje zoals je je voorstelt hoe je grootouders in de jaren 1930 op school geschiedenisles kregen.

Aandacht schenken aan de nationale geschiedenis heeft nut, zeker voor kinderen. Je kunt er een gemeenschappelijk kader mee creëren waardoor er een verbondenheid met het Nederlanderschap ontstaat. Zo ging het in oma’s tijd ook. De samenstelling van de Nederlandse bevolking is tegenwoordig echter heel anders dan toen. Deze boekenreeks gaat niet helpen bij het ontwikkelen van een gemeenschappelijk kader. De voorvaderen van veel van onze landgenoten stonden aan de ontvangende kant van de ‘VOC-mentaliteit’ (of van de WIC).

Balkenende was destijds even vergeten dat de VOC-mentaliteit ook negatief uitgelegd kan worden. In de Hollandse heldenreeks is de Nederlandse koloniale geschiedenis voor de zekerheid maar weggelaten. Alleen Piet Hein met de zilvervloot is van de partij. Er valt echter nog veel meer te vertellen. Het zou zo mooi zijn als ook de de keerzijde van deze geschiedenis belicht werd.

Ik doe daarom graag een voorstel voor deel 16 in de kinderboekenreeks: Jan Pieterszoon Coen. In Amsterdam is een basisschool die zijn naam draagt. En dan zijn er nog overal in Nederland de J.P. Coenstraten, standbeelden en de bekende tunnel onder het IJ. Niet gek voor een man die de bevolking van de Banda-eilanden liet vermoorden en verdrijven. Laten we de kids eens uitleggen naar wie hun school vernoemd is. En hoe een substantieel deel van de rijkdom van de Gouden Eeuw verdiend werd door moord en onderdrukking van mensen in Azië, Afrika en Amerika.

De Nederlandse koloniale geschiedenis is bij uitstek een gedeelde geschiedenis. De Gouden Eeuw heeft enkele van de hoogtepunten in onze nationale geschiedenis opgeleverd, maar ook dieptepunten. Die laatste zijn ook onderdeel van ons verleden, en dat besef kan wat mij betreft niet vroeg genoeg bijgebracht worden. En dat gebeurt dus niet door het alleen over ‘Hollandse helden’ te hebben.

Mail

Mark Bakker (1984) is historicus en freelance redacteur.

Hard//hoofd is gratis en
heeft geen advertenties

Steun Hard//hoofd

Ontvang persoonlijke brieven
van redacteuren

Inschrijven

Steun de makers van de toekomst

Hard//hoofd is een vrije ruimte voor nieuwe makers. Een niet-commercieel platform waar talent online en offline de ruimte krijgt om te experimenteren en zich te ontwikkelen. We zijn bewust gratis toegankelijk en advertentievrij. Wij geloven dat nieuwe makers vooral een scherpe en eigenzinnige stem kunnen ontwikkelen als zij niet worden verleid tot clickbait en sensatie: die vrijheid vormt de basis voor originele verbeelding en nieuwe verhalen.

Steun ons

  • Foto van Marte Hoogenboom
    Marte HoogenboomHoofdredacteur
  • Foto van Mark de Boorder
    Mark de BoorderUitgever
  • Foto van Kris van der Voorn
    Kris van der VoornAdjunct-hoofdredacteur
  • Foto van Sander Veldhuizen
    Sander VeldhuizenUitgeefassistent
het laatste
Hard//talk: Evita 3.0 1

Evita 3.0

De voormalige Argentijnse president Cristina Fernández de Kirchner overleeft een aanslag op haar leven, maar een twaalfjarige gevangenisstraf vanwege corruptie hangt boven haar hoofd. Lees meer

In ieder geval bleven we stuurloos 3/3: Métro

In ieder geval bleven we stuurloos - Métro

Zelfs de sterkste vriendschappen leden aan betonrot. Vrienden verjaren hier als sprinkhanen, hele groepen ontstonden en verdwenen in enkele seizoenen. Lees meer

In ieder geval bleven we stuurloos 2/3: Á pied

In ieder geval bleven we stuurloos - À pied

 Voor eenzaamheid heb je geen kostschool nodig. Niemand keek op wanneer ik ‘DRRRAAAAK’ schreeuwde zonder mijn pas te vertragen. Lees meer

In ieder geval bleven we stuurloos 1/3: Vélo

In ieder geval bleven we stuurloos - Vélo

Tijdens een afdaling vol kinderkoppen ging mijn hangslot uit zichzelf op slot, waarna mijn sleutelbos in een nabijgelegen afvoerputje verdween. Lees meer

Nieuws in beeld: Het kind in het badwater terugvinden

Het kind in het badwater terugvinden

Amerikaanse onderzoekers wisten het geheugen van 150 ouderen te verbeteren middels een schokkend badmutsje. Lees meer

Automatische concepten 78

De natuur huilt droge tranen

Europa maakt waarschijnlijk het ergste droogteseizoen mee in ruim 500 jaar. Lees meer

 1

Tijd voor een dekoloniale Indië-herdenking!

Benjamin Caton organiseert jaarlijks op 16 augustus een dekoloniale Indië/Indonesië-Nederland Herdenking, omdat een grote en groeiende groep mensen zich niet gezien voelt door de Nationale Indië-herdenking, een dag ervoor. Lees meer

Nieuws in beeld: Van Trump mag de FBI de pot op

Van Trump mag de FBI de pot op

Elf 'topgeheime' documenten nam de FBI mee van Donald Trumps landgoed. Hij wil ze terug. Lees meer

Nieuws in beeld: Bomen zijn klaar met de hitte en zetten de herfst in

Bomen zijn klaar met de hitte en zetten de herfst in

Sommige loofbomen begonnen vorige maand al hun bladeren af te stoten - veel vroeger dan normaal. Lees meer

Nieuws in beeld: Iedereen voor? Hallo?

Iedereen voor? Hallo?

De weinige Tunesiërs die kwamen opdagen voor het referendum, stemden massaal voor meer macht voor de zittende president. Lees meer

Nieuws in beeld: We moeten kopen, reizen, vliegen, drinken, eten, feesten, zo niet doorgaan

We moeten kopen, reizen, vliegen, drinken, eten, feesten, zo niet doorgaan

Hoelang kunnen we nog boven de zelfgegraven afgrond blijven bungelen? Lees meer

Nee, Anna Sorokin is geen Robin Hood en dit is waarom

Nee, Anna Sorokin is geen Robin Hood en dit is waarom

Netflix zet in Inventing Anna een oplichtster op een voetstuk. Emma Stomp zet daar vraagtekens bij. Lees meer

Nieuws in beeld: We zitten krap bij gas (dus kolencentrales mogen weer)

We zitten krap bij gas (dus kolencentrales mogen weer)

Om de gasvoorraden te ontzien, mogen de (uiterst vervuilende) kolencentrales jarenlang op volle toeren draaien. Lees meer

Nieuws in beeld: Blokkeert de boer zijn eigen protest?

Blokkeert de boer zijn eigen protest?

Driekwart van de Nederlanders vindt de acties tijdens boerenprotesten te ver gaan. Lees meer

Automatische concepten 75

Filmmaker liet angst achter zich

Dit jaar werden de Olympische Winterspelen ‘gewoon ’in China gehouden. In het licht van deze – voor mensenrechtenactivisten – verbijsterende keuze door het Internationaal Olympisch Comité maakte de Tibetaanse documentairemaker Dhondrub Wangchen een tournee door Europa. Op het moment dat hij tot zes jaar gevangenisstraf werd veroordeeld was de eerste keer dat de wereld hoorde... Lees meer

Nieuws in beeld: Een wereld zonder plastic, kunnen we ons die nog wel voorstellen?

Een wereld zonder plastic, kunnen we ons die nog wel voorstellen?

Illustrator Finn Rogers liet zich inspireren door een gedachte-experiment: wat als we - met één zwaai van een toverstaf - al het plastic lieten verdwijnen? Lees meer

Evi Aarens is een troll 1

Evi Aarens is een troll

Je als gearriveerde schrijver verschuilen achter een pseudoniem om kritiek op anderen te spuiwen geeft geen pas, aldus Marthe van Bronkhorst. Lees meer

Een groot avontuur begint met een klein rugzakje

Een groot avontuur begint met een klein rugzakje

Op een waddenvakantie dringt de vervreemding zich aan Nina op bij zoveel ingekaderd vertier. “Er klopt iets niet aan dit uitstapje.” Als de weidsheid van het Wad niet meer voldoende blijkt om uit de aangeharkte realiteit van onze maatschappij te ontsnappen, vindt ze elders een ervaring van oneindigheid. Lees meer

Nieuws in beeld: 'Hyperkapitalistische middelvinger' gaat voortaan wat bescheidener door het leven

'Hyperkapitalistische middelvinger' gaat voortaan wat bescheidener door het leven

Voor de lezers van het 'lijfblad voor 's werelds allerrijksten' komt de echte wereld toch iets te dichtbij. Lees meer

Nieuws in beeld: Als genezen niet meer gaat, rest een zachte overtocht

Als genezen niet meer gaat, rest een zachte overtocht

Artsen en verpleegkundigen krijgen 'les in vreedzaam sterven'. Lees meer

Het is eindelijk zover: 12,5 jaar Hard//hoofd in Het HEM!

Op zaterdag 1 oktober viert Hard//hoofd haar 12,5-jarige jubileum in kunsthal Het HEM, een oude munitiefabriek die is omgetoverd tot culturele vrijplaats. In 2020 moesten we ons 10-jarige jubileum om bekende redenen helaas annuleren, nu vieren we alsnog het verleden, het heden en de toekomst van Hard//hoofd!

Bestel je ticket!