Deze week beweert Elon dat dieren die een winterslaap houden eigenlijk individualistische slappelingen zijn. " /> Deze week beweert Elon dat dieren die een winterslaap houden eigenlijk individualistische slappelingen zijn. " />
Asset 14

Beste Melle VI

Dit is de reactie op Melle's brief van vorige week.

Amsterdam, 2 decemb er 2009

Beste Melle,

Het wordt weer koud. Op de fiets snijdt het in mijn gezicht. Als ik buitenkom voel ik geen opluchting, maar eerder weerzin en wil ik eigenlijk omdraaien en weer naar binnen gaan. Als ik ’s middags achter mijn computertje zit, wordt het opeens donker. Het lijkt wel alsof iemand opzettelijk de zon ondertrekt als ik net even de andere kant op kijk. En ondanks een eenzaam verdwaalde maan die ook alleen maar tevoorschijn komt als ze er zelf zin in heeft, is het ’s avonds pikkedonker op straat en mag ik van geluk spreken als ik tegen niets of niemand opfiets. Het is ook de tijd dat ik een soort hernieuwde affectie voor mijn bed ontwikkel. Normaal hou ik er helemaal niet van om lang in bed te blijven liggen, maar nu blijf ik het liefst de hele dag onder de dekens.

Volgens mij vraagt ieder mens zich weleens af hoe het toch zou zijn, om een keer een echte winterslaap te houden. Om je ergens rond deze tijd van het jaar in te graven, met voldoende reserves, en dan gewoon te doen alsof de wereld om je heen niet bestaat. Te doen alsof de zon niet al om vier uur ’s middags ondergaat, en te doen alsof er deze winter geen mensen van de kou zullen sterven. Dan zouden we in de vroege lente, als alles weer een beetje gezellig begint te worden, weer buiten komen en voelden we ons herboren. Het klinkt zo verleidelijk, en toch is er iets mis met die aandrang.

Kijk, ik ben geen beer, egel of vleermuis. Ik ben een mens. En mensen doen niet aan winterslaap. Maar ondanks de praktische bezwaren is zo’n winterslaap eigenlijk ook een raar concept; best wel asociaal, als je erover nadenkt. Dat er gewoon dieren zijn die denken ‘Ja, je kunt me wat met dat ecosysteem, dikke vinger: ik neem deze winter gewoon vrij.’ Een winterslaap is een ongelooflijk individualistisch ding. Die dieren doen dat gewoon maar. In hun eentje. Omdat zij daar toevallig zin in hebben. Ik denk ook dat mensen zich daarom wel tot dat idee aangetrokken voelen. Het idee dat je je gewoon zou kunnen onttrekken aan de wereld om je heen, de wereld waar je deel van uitmaakt, en dat je je voor eigen genot en gewin terugtrekt, totdat je er weer zin in hebt. ‘Een winterslaap? Ja, omdat ik daar zin in heb.’

Zoals je weet Melle, is onze samenleving best wel individualistisch. En wij groeien op als mensen die misschien wel individualistischer zijn dan de mens vóór ons ooit geweest is. Toevallig is er afgelopen week een onderzoek gepubliceerd dat liep over een periode van tien jaar onder 22 duizend Nederlanders geboren vanaf 1986: de grenzeloze generatie. Volgens de onderzoekers is het een ‘sociale tijdsbom’. De Volkskrant schrijft gisteren: ‘Het schrikbeeld is een maatschappij vol hedonistische consumenten die zich niet interesseren voor elkaar.’ Ach ja, we zijn nu eenmaal vooral met onszelf bezig. Onze toekomst, onze mogelijkheden, onze patatjes en onze vrijheden.

Jij vroeg in je brief of je je schuldig moet voelen, omdat je niet op een probeemschool of in een verzorgingstehuis werkt? Nee, natuurlijk niet. Je hoeft je nergens schuldig over te voelen als je maar iets doet om deel uit te maken van de maatschappij en daar een bijdrage aan te leveren. En zelfs als je dat niet doet, is het nóg twijfelachtig of je je ergens schuldig over zou moeten voelen. Maar ik constateer wel dat het tegenwoordig heel normaal is om geen zin meer te hebben om voor onze grootouders en ouders te zorgen of ook maar bij ze op bezoek te gaan. We houden onszelf voor dat we dat soort verantwoordelijkheden wel kunnen uitbesteden. Dat we onszelf kunnen uitkopen, zodat we nog meer tijd over houden voor onszelf. Maar op de een op andere manier blijkt het zo niet te werken. Want waarom zouden andere mensen wel voor onze grootouders willen zorgen? Om hun boterham te verdienen? Blijkbaar zijn daar ook te weinig mensen in geïnteresseerd; anders waren er geen tekorten geweest.

Ik zeg het niet omdat ik die mensen zo graag een lintje wil geven, of omdat ik jou afkeur omdat jij andere passies hebt. Ik zeg het omdat ik me zorgen maak over wat er gebeurt met de sociale textuur van onze samenleving als we niet meer bereid zijn fatsoenlijk voor elkaar te zorgen. Natuurlijk moet iedereen doen waar hij of zij goed in is; jij hebt waarschijnlijk andere kwaliteiten dan een verpleeghulp of sociaal werker, en dat maakt de een nog niet egoïstisch of de ander onbaatzuchtig. Maar kijk om je heen. We denken dat we de organisatie van onze samenleving wel aan de onzichtbare hand van de markteconomie over kunnen laten. Wij geloven dat als wij maar doen wat voor ons belangrijk is, het geheel wel op z’n pootjes terecht komt. Te weinig mensen zijn echter bereid om te doen wat nodig is en we zijn nauwelijks nog in staat zijn de rotzooi op de ruimen die we gecreëerd hebben.

Gelukkig, wij mensen doen geen winterslaap: er is geen reden om onszelf voor te houden dat als we ons nu onttrekken aan wat er om ons heen gebeurt, de bloemetjes wel zullen bloeien tegen de tijd dat we weer wakker worden. Dan mag je nog zo overtuigd zijn van je eigen passies en ambities, maar die lente komt niet vanzelf.

Lieve groet,

elon

p.s.: In 2006 raakte een 35 jarige Japanner, genaamd Mitsutaka Uchikoshi, vermist bij het bergbeklimmen. 24 dagen later werd hij levend teruggevonden. Hij had het koude weer en het gebrek aan eten overleefd, doordat zijn lichaam al snel in staat van hypothermie (lage temperatuur, zeg maar de stand-by modus) was overgegaan. Hij is geheel hersteld, zonder enig teken van hersenschade, en is zo de enige mens waarvan ooit een winterslaap is gedocumenteerd.

-Volgende week het antwoord van Melle.-

Mail

Elon Heymans

Hard//hoofd is gratis en
heeft geen advertenties

Steun Hard//hoofd

Ontvang persoonlijke brieven
van redacteuren

Inschrijven

Steun de makers van de toekomst

Hard//hoofd is een vrije ruimte voor nieuwe makers. Een niet-commercieel platform waar talent online en offline de ruimte krijgt om te experimenteren en zich te ontwikkelen. We zijn bewust gratis toegankelijk en advertentievrij. Wij geloven dat nieuwe makers vooral een scherpe en eigenzinnige stem kunnen ontwikkelen als zij niet worden verleid tot clickbait en sensatie: die vrijheid vormt de basis voor originele verbeelding en nieuwe verhalen.

Steun ons

  • Foto van Marte Hoogenboom
    Marte HoogenboomHoofdredacteur
  • Foto van Mark de Boorder
    Mark de BoorderUitgever
  • Foto van Kris van der Voorn
    Kris van der VoornAdjunct-hoofdredacteur
  • Foto van Sander Veldhuizen
    Sander VeldhuizenUitgeefassistent
het laatste
Je wordt niet thuisgebracht

Je wordt niet thuisgebracht

Een kort verhaal over Passoã, natte patat op de grond van het zwembad, ontsnappingsplannen en verlangens die schuren als zand. Lees meer

Achtbaantester 1

Achtbaantester

Marthe van Bronkhorst hangt op de kop in een looping en weet één ding zeker: achtbanen worden alleen spannend als ze een goed verhaal hebben. Lees meer

Zwamvolk 2

Zwamvolk

In de serie Natuurgeweld maakt schrijverscollectief Wildgewelf verhalen bij een zoekplaat van Emile Weisz. Welke verhalen weet jij te vinden? Lotte Bijl trapt af met een verhaal over het mos dat je komt halen, over hoe een heksenkring ontstaat en zwammen die op gezichten groeien. Lees meer

Nieuws in beeld: Geen heil in het 'onheilshuis'

Geen heil in het 'onheilshuis'

Het ogenschijnlijk onschuldige adres Qingcheng Park 14-3-202 in Bejing werd na een zesvoudige moord een 'xiongzhai': een huis dat ongeluk brengt en schier onverkoopbaar is. Lees meer

Alles Vijf Sterren: Horror, honden en verlangen 1

Horror, honden en verlangen

Deze week worden onze redacteurs blij van een film die de Gouden Palm waard is, een uitkomst voor hondenbezitters met een volle agenda en een debuutroman. Lees meer

10 procent is genoeg om een klimaatramp te voorkomen

10 procent is al genoeg om een klimaatramp te voorkomen

Volgens het laatste IPCC-rapport zijn we al cruciale kantelpunten in de opwarming van de aarde gepasseerd. Toch vindt Max Beijneveld hoop in de sociale wetenschap, die aantoont dat we voor duurzame verandering ook bereikbare kantelpunten bestaan. Lees meer

Column: Weten of je ooit moeder wil worden

Weten of je ooit moeder wil worden

Eva wordt geconfronteerd met de beruchte wel-of-geen-kinderen-vraag en zet de voor- en nadelen tegenover elkaar. Lees meer

Vrees de cocon niet: ze is nog warm

Vrees de cocon niet

Nu de feestjes voorzichtig weer op gang komen, beseft Rijk Kistemaker hoeveel hij níet heeft gemist. Gestrand tussen veganistische sneakers en gesprekken over Jeff Bezos verzint hij voor zichzelf een stiller leven. Een tip over verlangen naar lauwe thee en warme cocons. Lees meer

Nieuws in beeld: Remkes haalt de rem eraf

Remkes haalt de rem eraf

De nieuwe informateur Johan Remkes heeft duidelijk minder geduld dan zijn voorgangers. En terecht, vindt Rueben Millenaar. Lees meer

Alles Vijf Sterren: 51

Wees jezelf, ook achter glittercoulissen

Deze week worden onze redacteurs blij van authenticiteit, een nieuw boek van een favoriete schrijver en glitter. Lees meer

Deksels! Voor wie is huren nog betaalbaar?

Deksels! Voor wie is huren nog betaalbaar?

Net als in Amsterdam rijzen de huren in Berlijn de pan uit. Regelingen om die stijging tegen te houden - zoals de zogenaamde Mietendeckel ('huurdeksel') - worden teruggedraaid, met grote protesten als resultaat. Nina Läuger sloot zich bij een van de protesten aan. Lees meer

Nu wordt er niet meer in mijn wangen geknepen 5

Nu wordt er niet meer in mijn wangen geknepen

Hoe schrijf je over iets wat niet meer tastbaar is? Miray van der Bend schreef een collagegedicht over vakanties van vroeger in Turkije. Over de geur van het vliegveld, de granaatappels in de tuin van haar oma, de rimpels op haar gezicht. Lees meer

Pijn en glorie

Pijn en glorie

Jonathan van der Horst onderzoekt mannelijkheid aan de hand van kunstwerken die hem ontroerden. Vandaag deel 3, over Pedro Almodóvars film Dolor y Gloria. Lees meer

Gebroken Kaars van Sanne Balen over yoga, liefde en leed

Gebroken Kaars

De hoofdpersoon schrikt ondersteboven wakker. Hoe geef je jezelf een houding als je wereld op zijn kop staat? De titel van dit kortverhaal van Sanne van Balen over yoga, liefde en leed is tevens de aanbevolen leeshouding. Leg je kamer eens langs je benen omhoog, en begin. Lees meer

Hard//hoofd zoekt eindredacteuren! 1

Hard//hoofd zoekt eindredacteuren!

Hard//hoofd is op zoek naar scherpzinnige eindredacteuren (fictie/non-fictie) die ons tijdschrift structureel willen komen versterken. Lees meer

Nieuws in beeld: Alleen samen houden we de crisis gaande?

Alleen samen houden we de crisis gaande?

Vaker dan elk ander Europees volk geven Nederlanders hun medemens ervan de schuld dat de coronacrisis nog steeds voortduurt. Lees meer

Blik of een Lappendeken 3

Blik of een lappendeken

Een fragment uit het afstudeerwerk van Dino de Haas, een sciencefictionstrip over de alledaagse horror van productiviteit, over queer relaties en queer geluk. Lees meer

Alles Vijf Sterren: Steek die maar in je zak!

Steek die maar in je zak!

Deze week worden onze redacteurs blij van enthousiaste opstekers (op gepast volume), kunst in je broekzak en een wisselaccount op Twitter. Lees meer

De maakbare mens

De maakbare mens

Zijn mensen net als machines? Het bezoek van een monteur laat Marthe van Bronkhorst nadenken over haar eigen bedrading. Lees meer

Baldwin en het vuur dat de illusie verbrandt

Baldwin en het vuur dat de illusie verbrandt

Naast de indrukwekkende documentaire 'I Am Not Your Negro' zijn ook de boeken en essays van James Baldwin de moeite waard, meent Roel Meijvis. Baldwin leert ons wat het betekent om mens te zijn, juist door geen antwoord te geven op die vraag. Lees meer