Asset 14

Tour de South

Elon was deze zomer in het Amerikaanse diepe Zuiden en ontdekte daar dat wat zoet is, altijd nog zoeter kan. Reis in deze Eetpapier mee met Elon naar de wereld van Huckleberry Finn, Elvis, blues, barbecue en gefrituurde cheesecake. Met recept voor fried chicken en strawberry juleps.

Precies acht jaar geleden las ik The Adventures of Huckleberry Finn van Mark Twain. Het boek slokte me op en kreeg al snel een plek op mijn denkbeeldige favoriete boeken-plank. Maar pas toen ik het recentelijk herlas (een zeldzaam gebaar van waardering) realiseerde ik me dat van de inhoud gek genoeg niets was blijven hangen. Of het kwam doordat ik het las tijdens een stressvolle periode en het daarom nooit écht had opgenomen, of doordat ik niets begreep van de historische setting waarbinnen Huck Finn op zijn vlot de Mississippi afdreef, weet ik niet. Maar het enige wat ik had onthouden, was dat ik de magische wereld van de Mississippidelta met eigen ogen wilde zien.

De wereld waarin Huck en de “runaway nigger” Jim samen de rivier afzakken, is die van het Amerikaanse Zuiden van voor de burgeroorlog (1861-1864). Huck ontvlucht zijn vader, Jim de slavernij, maar in plaats van naar het vrije Noorden te vluchten, dalen ze af naar het Zuiden, waar de slavernij nog volop heerst. Op zoek naar de wereld van Huckleberry Finn of wat er nog van over was raasde ik deze zomer twee weken door dat uitgestrekte landschap, in een rode auto en in goed gezelschap, staat voor staat, plaats voor plaats, 4000 kilometer lang.

De eigenheid van The South en de sporen van het verleden zijn nog altijd zichtbaar, voelbaar en proefbaar. Naast de erfenis van Brits, Frans en Spaans kolonialisme is de (eet)cultuur voor een belangrijk deel ontstaan onder invloed van de gigantische populatie van oorspronkelijk Afrikaanse slaven die de ruggengraat vormden van de agrarische economie. Niet alleen werkten zij op de katoenvelden, ze vormden ook het personeel in vrijwel elk blank huishouden en brachten zo hun eigen tradities en ingrediënten (zoals sesam en okra) mee de keuken in.

Dit veranderde echter met de burgeroorlog. In 1861 trokken de Zuidelijke staten zich terug uit de Union, teneinde de slavernij te behouden, en stichtten onder leiding van Jefferson Davis de Confederate States of America. Zij verloren echter de daaropvolgende oorlog van het Noorden onder leiding van Abraham Lincoln, die de Union herstelde en de slavernij afschafte. De invloed van de slavernij op de Zuidelijke keuken is desondanks gebleven.

Tegelijkertijd is de typisch Amerikaanse cultuur van fastfoodketens en overgewicht ook doorgedrongen tot The South. De regio is nog altijd armer en minder ontwikkeld dan het Noorden, en de combinatie hiervan met vet en zwaar voedsel verklaart dan ook waarom overgewicht relatief meer voorkomt in het Zuiden dan waar in de VS dan ook. Het aanzicht van obese mensen (en hun maaltijd) in een roadside diner om acht uur ’s ochtends is wat dat betreft een even shockerende als veelzeggende ervaring.

Maar het Zuiden kent ook zonder meer klasse en stijl. Wij beginnen onze reis in Washington en zakken van daar af. Eenmaal de Metropolitan Area uitgereden, wordt alles al snel wat vriendelijker, en conservatiever. Door Virginia en North-Carolina rijden we in één dag naar Charleston, South-Carolina. Charles Towne, gesticht in 1670 als hoofdstad van het Britse Carolina en vernoemd naar de toenmalige koning, is een statig havenplaatsje dat de koloniale geschiedenis van de regio ademt. Het kwam tot bloei door de handel in leer, indigo en slaven, en was bovendien de plek waar de eerste schoten van de Civil War werden gelost.

[caption id="attachment_45572" align="alignright" width="550"] Illustratie Baukje Stamm[/caption]

Op de overdekte markt proef ik benne crackers, de lokale koekjes. Het zijn dunne sesambiscuitjes, die door de grote hoeveelheid sesam exotischer smaken dan ik hier verwacht had. ’s Avonds maak ik voor het eerst kennis met grits, de typisch Zuidelijke koolhydraatbron bij de maaltijd of het ontbijt. De term is schijnbaar verwant aan ons woord “grutten”, maar geen levende ziel weet volgens mij nog wat dat is. Grits zijn gedroogde gemalen maiskorrels die in vocht worden gekookt tot pap; het lijkt een beetje op polenta, maar is toch anders. Grits is een lokaal product uit de inheemse traditie, en wordt gekenmerkt door een weeïge smaak met een zeldzaam kruidig accent, bijvoorbeeld nootmuskaat. Helaas heeft het de afgelopen decennia aan populariteit ingeboet ten koste van de pan-Amerikaanse maar vormeloze groep aardappelproducten onder de naam hash browns. Maar grits is quintessential Southern food en zal dus altijd komen bovendrijven.

Van Charleston rijden we drie uur verder in zuidelijke richting, naar Savannah, Georgia, gesticht in 1733 door de Britse generaal met de onsterflijke naam James Oglethorpe. Savannah is, net als Charleston, een statige havenplaats aan de Atlantische kust. Wij eten in het restaurant van de beroemde kok en tv-personality Paula Deen, die voornamelijk bekend staat om de grote hoeveelheden boter die ze overal aan toevoegt.

We nemen van het Southern buffet, met monumenten als fried chicken, grits en zoete aardappel (een inheemse plant die overigens niet verwant is aan de aardappel) gesmoord in suiker. Want wat zoet is, kan altijd nog zoeter. Dit alles onder het verfrissende genot van de klassieke Southern cocktail: de julep, een gezoete whiskey met mint op geschaafd ijs. Na deze mokerslag wandelen we langs het Waterfront, waar in prachtige snoepwinkels met koperen schalen en marmeren counters voor de grote ogen van kleine kinderen klassieke zoetigheden zoals fudge, brittle en salt water taffee worden geproduceerd.

Van Savannah trekken we landinwaarts, in westelijke richting naar Montgomery, Alabama, één van de centra van de civil rights movement, waar we na een dag rijden aankomen. Van daaruit zakken we verder af naar het zuiden, naar het laagland met haar moerassen rond de Golf van Mexico. Voor een snelle lunch stoppen we in Mobile, Alabama. Mobile klinkt anders (niet “mobail” maar “mobiel”) en ziet er anders uit, want we zijn nu aangekomen in de Franse koloniale invloedsfeer. We stappen een zaakje binnen met een uithangbord ‘Mediterranean sandwiches’, waar een ratjetoe aan pita’s en panini wordt geserveerd. Een lokale klant maakt net een praatje met de eigenaar. Hij vraagt waar ze vandaan komen en bedankt de Turkse jongen: “that dzairoos [gyros] was really excellent... almos’ as good as they make it in ya’ homecountry.”

Na Mobile zetten we de weg voort naar New Orleans, Louisiana. De stad die nog maar zeven jaar geleden geteisterd werd door de zondvloed Katrina ligt aan de monding van de Mississippi, op een moerassig stuk land tussen de Golf van Mexico en Lake Pontchartrain. De zichtbare schade is inmiddels grotendeels weggepoetst en de stad lijkt weer op een Noord-Amerikaanse metropool, maar de littekens zullen slechts met de generaties vervagen.

New Orleans is gevormd door de meest bizarre mengelmoes aan culturen en culturele invloeden die in de VS te vinden is. De stad werd in 1718 gesticht door Fransen, kwam daarna in Spaanse handen, en weer terug in Franse, voordat Napoleon het kort daarop in 1803 aan de VS verkocht in de Louisiana purchase. De aanwezigheid van met name Creolen en naast slaven ook een grote groep vrije burgers van Afrikaanse herkomst - een zeldzaamheid in het Zuiden - hebben tot een unieke cultuur geleid: de lokale eetcultuur is een combinatie van Southern food, vis en garnalen, gerechten met een Italiaanse, Franse of Spaanse oorsprong zoals caponata, en de meer exotische Creoolse en Cajun keuken. Gerechten zoals jambalaya, een mogelijk van paella afstammende rijstschotel, vaak met vlees of garnalen, worden op straat verkocht, en in het Café du Monde worden beignets ('binjees') en chicory coffee geserveerd. En dan de beroemde New Orleans pralines ('preeliens'), een toffee-achtige koek met pecannoten - ook al een lokaal gewas.

Van het vochtige New Orleans rijden we in noordelijke richting door de staat Mississippi, naar Memphis, Tennessee. Het oude koloniale Zuiden hebben we nu definitief ingeruild voor het binnenland. We kijken uit over de machtige Mississippidelta, met aan de westzijde de staat Arkansas. Memphis, waar Elvis in de jaren vijftig doorbrak en Martin Luther King jr. in 1968 werd doodgeschoten, is het centrum van de Blues. Op Beale Street, de hub van bluescafés, verspreidt een mengelmoes van muziek en geroezemoes zich tussen het geknetter en de uitlaatgassen van de lange rij motoren. Een sticker met de tekst “no firearms allowed inside” prijkt bij de ingang van de bars en de geur van bier en barbecue vult onze neusgaten.

Nu is barbecue overal in het Zuiden belangrijk; in Tennessee is het een cultureel instituut. Als wij het over barbecue hebben, doelen we meestal op een metalen kistje met briketten waarboven we kippenvleugels en worst haastig doen verkolen. Southern barbecue is echter een bereidingswijze waarbij je vlees boven een zacht vuur met smeulende houtsnippers een aantal uur rookt. Daarbij zijn verschillende technieken: bij dry-rub wordt het vlees wordt van tevoren ingewreven met droge specerijen, bij wet barbecue wordt het continu ingesmeerd met saus. Op het dak van een bar biedt een piepkleine blonde serveerster ons de keus tussen pulled pork en pulled chicken. Als ik vraag of ze ook beef hebben, buigt ze naar voren en zegt ze lachend: “No honey, this is swine country.”

Na een korte nacht in Memphis begeven we ons naar Nashville, waar we lunchen met Sweet Potato Pancakes en ons ’s avonds nog eenmaal onderdompelen in the South, als we ons begeven in de Honky Tonks. Daarna rijden we verder noordwaarts, door Kentucky, naar Indianapolis en naar Chicago. Ergens tussen Tennessee en Indiana verstomt het geroezemoes en de gastvrijheid; de monumenten en littekens van de burgeroorlog, de slavernij en de burgerrechtenbeweging verdwijnen uit het landschap, en zo ook de schim van Huckleberry Finn. Het accent wordt weer herkenbaar en wij vallen zelf weer wat minder uit de toon. Het magische Zuiden ligt achter ons.

Fried chicken en strawberry juleps

Voor een zwoele avond is dit een ideale combinatie: simpel gefrituurde kip met een classy cocktail. Trek je klassieke outfit uit de kast en oefen je Southern accent. Dit is niet de fried chicken met de dikke korst, maar fried chicken is fried chicken. Je zult zien wat ik bedoel.

Gebruik bij voorkeur poten, dijen en/of vleugels. Maak de stukken kip goed schoon door alle overtollige stukken vet weg te snijden, maar laat het vel zo veel mogelijk zitten. Week de stukken kip een paar minuten in water, spoel ze schoon en dep ze goed af met keukenrolpapier. Bestrooi en smeer ze goed in met zout en peper. Laat tien minuten staan.

Neem een ruime tupperware bak of een stevige papieren zak en vul deze met twee of drie ruime eetlepels bloem. Sluit de bak of zak goed af en schud heen en weer, zodat de binnenkant goed bestuift is. Plaats de stukken kip per één of twee in de doos en schud ze heen hen weer, tot ze bedekt zijn met een goede laag meel. Schud ze een klein beetje af en leg ze in een braadpan met een goede laag hete olie en draai ze na tien minuten om. Check na twintig minuten of ze gaar zijn. De binnenkant moet nog sappig zijn.

Juleps zijn verfrissende cocktails met mint en fruit. Je kunt elke variatie maken, de essentie blijft altijd hetzelfde. Voor twee cocktails: stamp twee (of meer) zoete aardbeien met een aantal muntblaadjes en een eetlepel suiker (of meer naar smaak) in een schaal tot moes. Schenk een cup whiskey uit (1 cup is bijna een kwart liter). Vermeng de helft met de vrucht/suiker/mint moes en roer goed. Verdeel het over twee glazen (het liefst stijlvol van koper) en voeg geschaafd ijs toe (ijsblokjes in een theedoek op een plank met een hamer bewerken leidt tot hilarische taferelen, maar prima resultaten). Roer goed totdat het glas helemaal koel is. Voeg de overige whiskey toe, en zo nodig meer ijs, en roer. Garneer met een gesneden aardbei en mint. Rietje, klaar.

Mail

Elon Heymans

Hard//hoofd is gratis en
heeft geen advertenties

Steun Hard//hoofd

Ontvang persoonlijke brieven
van redacteuren

Inschrijven

Steun de makers van de toekomst

Hard//hoofd is een vrije ruimte voor nieuwe makers. Een niet-commercieel platform waar talent online en offline de ruimte krijgt om te experimenteren en zich te ontwikkelen. We zijn bewust gratis toegankelijk en advertentievrij. Wij geloven dat nieuwe makers vooral een scherpe en eigenzinnige stem kunnen ontwikkelen als zij niet worden verleid tot clickbait en sensatie: die vrijheid vormt de basis voor originele verbeelding en nieuwe verhalen.

Steun ons

  • Foto van Marte Hoogenboom
    Marte HoogenboomHoofdredacteur
  • Foto van Mark de Boorder
    Mark de BoorderUitgever
  • Foto van Kiki Bolwijn
    Kiki BolwijnAdjunct-hoofdredacteur, chef literair
  • Foto van Gatool Katawazi
    Gatool KatawaziAdjunct-uitgever
het laatste
Echte schrijvers stellen uit

Echte schrijvers stellen uit

Elke schrijver is bekend met uitstelgedrag. Professioneel uitsteller Nicolas Voet legt in zijn essay uit waar het gelummel vandaan komt, en waarom het broodnodig is. Lees meer

Terra Infirma (deel 1)

Terra Infirma (deel 1)

Terwijl het coronavirus zich in de eerste maanden van 2020 over de wereld verspreidde en verschillende overheden verschillende maatregelen troffen, observeerde Nicky Runge de gang van zaken in haar woonplaats Hongkong. Lees meer

Automatische concepten 39

Vraag geen cadeaus (en krijg iets beters)

Jarig zijn én wereldproblematiek willen aanpakken, Jozien Wijkhuis leed eronder. Haar tip aan de (virtuele) verjaardagsbezoeker: geef cadeaus die geen geld kosten, of stort een bedrag dat de jarige zelf cadeau kan doen aan een medemens in nood. Lees meer

 Anderhalvemetergymnastiek

Anderhalvemetergymnastiek

Voor illustrator Jente Hoogeveen kan 1 juli niet snel genoeg komen: dan mogen de eerste mensen weer mondjesmaats naar de sportschool. Hoe dat eruitziet? Lees meer

Alles vijf sterren: 25

Je bent niet alleen

Deze week worden we blij van kleine dingen die je tijdens je zelfisolatie kan doen. Zonder dat we de druk voelen deze tijd te gebruiken om de rubbers van je koelkast te vervangen of De ontdekking van de hemel te lezen. Lees meer

Tip: Ga naar je werk

Ga naar je werk

Ook als je kantoortuin of favoriete koffietentje met laptopaansluiting gesloten is, kun je naar werk. Nora van Arkel liet zich betoveren door het sprankje magie dat nodig is om onszelf van eindeloze pyjamadagen te bevrijden. Lees meer

 O, Big Brother, Where Art Thou?

O, Big Brother, Where Art Thou?

Camera's op kruispunten en in gebouwen die je niet alleen volgen, maar zelfs herkennen en gegevens van je verzamelen. Hoe dichtbij is die dystopische toekomst? Lees meer

 1

Een radslag weg

Deze week worden we blij van kleine dingen die je tijdens je zelfisolatie kan doen. Zonder dat we de druk voelen deze tijd te gebruiken om een Ottolenghi-recept uit te proberen of de badkamer opnieuw te betegelen. Lees meer

Ons hulsel ligt verscholen

Emma Zuiderveen onderzoekt de digitale werkelijkheid in deze twee gedichten over performance, schijn en vega-worst. Lees meer

Tip: Ga een potje schaken

Ga een potje schaken

Jihane Chaara heeft een hobby uit de oude doos nieuw leven ingeblazen: het schaken. Het spel blijkt een grote metafoor voor het echte leven. Een tip om niet te haasten, je verbeelding in te zetten en natuurlijk om een vermakelijk spel te spelen. Lees meer

Kosmische Mixtape 1

Kosmische Mixtape

Een playlist met kosmische muziek om onze themaweek uit te luiden in stijl! Lees meer

Automatische concepten 36

So simple that we couldn't

Twee mannen zoeken antwoorden op vragen die ze niet begrijpen, om tot een allesomvattend inzicht te komen. Lees meer

 Als je je hoofd niet gebruikt, hoef je inderdaad geen mondkapje te dragen

Als je je hoofd niet gebruikt, hoef je inderdaad geen mondkapje te dragen

Hemel en aarde worden bewogen om levens te redden, en je slaat aan het protesteren tegen het dragen van mondkapjes en de kortstondige inperking van je vrijheid. Illustrator Rueben Millenaar keek van boven op de aarde neer en zag een mensheid die elk gevoel van perspectief kwijt is. Lees meer

Hemellichaamgedichten

Alle sterrenstelsels drijven langzaam uit elkaar

Yentl van Stokkum is behoorlijk fan van sterrenkunde. Voor de Kosmische Week schreef ze een reeks gedichten over astronauten, zwarte gaten en afgebeeld worden met een stralenkrans (ook al ben je daar eigenlijk te bescheiden voor). Lees meer

Alles Vijf Sterrenbeelden: Een kosmische quarantaine 7

De kosmische kijk- en luisterhoroscoop

Onze mediums hebben een horoscoop gemaakt om je weer terug op aarde te brengen. Voor als je even uit je hoofd en in je scherm of je speakers wilt. Lees meer

De aarde als jukebox

De aarde als jukebox

Imre van Son nodigt je met dit verhaal uit om deel te nemen aan een kosmische Zoom-vergadering. Wees gewaarschuwd: ‘Subtiele signalen die je in een offline-gesprek opvangt – lichaamstaal gezichtsuitdrukkingen, robot-expressie – ontbreken of worden vertekend in een online conversatie.’ Lees meer

Wat zich ontvouwt in de ruimte

Wat zich ontvouwt in de ruimte

Al jaren kijkt Marte Hoogenboom uit naar de lancering van James Webb, de opvolger van de beroemde Hubble-telescoop. We doen alles om onze plek in het heelal te begrijpen, terwijl we soms alleen maar willen horen dat het wel goedkomt met ons. Lees meer

Het Archief der Verloren Gedachten

Het Archief der Verloren Gedachten

Voor de Kosmische Week schreef Annemieke Dannenberg een kort verhaal over Gijsje Nachtegaal: een eenzame oudere die op zoek is naar een verloren gedachte... en daarbij wordt geholpen door een mysterieus call-center. Lees meer

 Kosmisch perspectief

Kosmisch perspectief

Tomas Mutsaers zoekt in zijn werk naar het wonderlijke van de wereld. Doelloos flanerend richt hij zijn lens met een kosmisch perspectief, zoals een telescoop door een wazige voorgrond van de atmosfeer kijkt, en scherpstelt op wat zich daarachter bevindt. Lees meer

Azul

Azul

'Azul', een kort verhaal van Nora van Arkel, verkent de uitwassen van een driehoeksverhouding. Hoe verwerk je verlies wanneer je aan de kant bent gezet? Lees meer

Steun de makers van de toekomst. Sluit je aan bij Hard//hoofd.

Jouw steun maakt mogelijk dat wij onze makers een vrije ruimte kunnen blijven bieden en hen optimaal kunnen ondersteunen. Sluit je nu aan en ontvang kunst van talentvolle kunstenaars.

Sluit je aan