Vroeger schreef men brieven. Tegenwoordig wordt er alleen nog maar gesmst! Goede vrienden Melle en Elon schrijven elkaar op hard//hoofd wekelijks brieven over zaken die anders alleen in het holst van de nacht op een godverlaten kruispunt in de stad ter sprake komen. Deze keer Elons felle Bijbelse reactie op Melle’s droge analyse." /> Vroeger schreef men brieven. Tegenwoordig wordt er alleen nog maar gesmst! Goede vrienden Melle en Elon schrijven elkaar op hard//hoofd wekelijks brieven over zaken die anders alleen in het holst van de nacht op een godverlaten kruispunt in de stad ter sprake komen. Deze keer Elons felle Bijbelse reactie op Melle’s droge analyse." />
Asset 14

Beste Melle III

Dit is de reactie op Melle's brief van vorige week.

Amsterdam, 22 oktober 2009

Ha Melle,

Om maar met de deur in huis te vallen: zonder aanwijsbare reden ben ik vandaag in een Bijbelse bui en daarom zul je Bijbelse antwoorden krijgen.

Je vraagt je af of het woord ‘quarterlifecrisis’ (ik had er nog nooit van gehoord, maar als jij het zegt zal het wel kloppen) verwijst naar iets dat altijd al bestaan heeft, maar nooit eerder als zodanig benoemd werd, of dat het, zoals je zegt, ‘een reëel probleem benoemt, dat kennelijk nieuw is en dus iets zegt over onze maatschappij.’ Jij stelt terecht dat ik voor het laatste ga, terwijl uit jouw brief blijkt dat je mijn kritiek van alle tijden vindt. Ik denk echter dat als het woord ‘quarterlifecrisis’ eerder nog niet bestond, dit kwam omdat er simpelweg nog niet zoiets was. Dit kwam pas toen wij het als zodanig gingen benoemen. Waarom? Je hoeft de eerste bladzijde van de Bijbel maar open te slaan en daar staat het. ‘In den beginne schiep God de hemel en de aarde.’ Hoe schiep hij de hemel en de aarde? Door te spreken. Door het woord. ‘En God zei: ‘Er zal licht zijn,’ en er was licht.’ Pas als we iets benoemen, bestaat het ook echt. Vandaar dat katholieke kindertjes pas bij de doop, het eerste sacrament, hun naam krijgen.

Ik vind het idee van een quarterlifecrisis overigens totale onzin. Het suggereert dat het slechts een fase is waar je mettertijd wel weer uitgroeit. Maar als mijn kritiek en twijfel slechts een te passeren station is, waar doe ik het dan voor? Als ik weet dat mijn mening slechts een schil is die vanzelf af zal slijten, waarom zou ik het dan überhaupt aan jou schrijven? Als ik beter stil kan zitten en kan wachten tot mijn welgemeende overtuiging weer overwaait, wie houd ik dan voor de gek? Ik geloof niet dat ik jou voor de gek houd en ik geloof zeker niet dat ik mezelf voor de gek houd. De ergernis die ik in mijn vorige brief naar jou beschreef, is nu eenmaal wat ik vind. Als jij zegt dat die ergernis van alle tijden is, dat het slechts een fase is, dan zeg je dat ik er over een paar jaar wel overheen gegroeid zal zijn en dat er dan niets veranderd zal zijn aan mijn leven. En bedankt.

Maar genoeg over mijn eigen mening. Laat ik je eerst zeggen wat jij eigenlijk doet. Je reageert niet echt op wat ik zeg of vind, maar zoekt je toevlucht tot een theoretisch vraagstuk. Het is een vraagstuk dat eindeloos, in eindeloos veel gedaantes, bediscussieerd is en ook nog wel eindeloos de kop op zal blijven steken. Kan ik iets structureels veranderen aan de wereld waarin ik leef en het even dat ik leid? Het draait uiteindelijk om de vraag of hetgeen wij mensen doen en laten verklaarbaar en voorspelbaar is vanuit een bepaalde structuur, een structuur die de regels voor ons sociale en culturele gedrag voorschrijft. Of is het zo dat mensen eigenzinnig zijn, met een eigen mening en een eigen richting en dat hun gedrag niet altijd beantwoord aan een overkoepelende structuur. In reactie op die gekke structuralisten bedacht de Britse socioloog Anthony Giddens in de jaren ’70 een interessant idee. Hij vond dat die structuur aan regels en gewoontes wel belangrijk was, maar bedacht dat er zoiets was als agency, het idee dat mensen soms ook actieve keuzes maken om dingen anders te doen. De volhardende structuralisten houden natuurlijk vol dat zelfs die individuele agency uiteindelijk niets is dan een onderdeel van de structuur. En de rest van de wereld reageert daar weer op door te zeggen dat dat best kan zijn, maar dat het ons op geen enkele manier helpt om afwijkend gedrag te verklaren.

Ach ja, die hele discussie wordt natuurlijk ook al eeuwen, zij het op andere gronden, gevoerd in de filosofie. Bestaat er zoiets als vrije wil? Als keuzevrijheid? Of is die niets anders dan de geconditioneerde reactie op factoren die ver buiten onze invloed liggen? Zien we de wereld met haar mogelijkheden zoals ze echt is, of worden we gewoon voor de gek gehouden en leven we stiekem in een gigantische televisiestudie en spelen we de hoofdrol in onze eigen reality-soap, totdat we met onze boot door het decor heen varen en dan door een deurtje dat daar veel te toevallig zit naar buiten lopen? Schoolbussen met academici en studenten buigen zich al eeuwen over dergelijke vraagstukken, en wij vereren ze om hun intellectuele geestesarbeid.

Maar nog veel meer dan die handvol academici en studenten, zijn de theologen al millennia de veteranen van dit debat. In Genesis 15:13 zegt God tegen Abraham dat zijn nakomelingen 400 jaar slavernij te wachten staat. En ja, de Bijbel beschrijft vervolgens de slavernij van de nakomelingen van Abraham in Egypte. Waar was de vrije wil van de nakomelingen van Abraham om nog naar Egypte te gaan? Sterker nog, waar was de vrije wil van die Egyptenaren die blijkbaar veroordeeld waren tot slavendrijvers? Of wat dacht je van de aartsengel Gabriël die in Lucas 1:26-33 op visite komt bij de maagd Maria om haar te vertellen dat ze ondanks haar maagdelijkheid een zoon zal baren: ‘Tot in eeuwigheid zal hij koning zijn over het volk van Jakob, en aan zijn koningschap zal geen einde komen.’ Wat zal Maria daarvan gedacht hebben? Had ze überhaupt nog een keus om dat kind te baren? En wat dacht je van dat kind? Misschien had hij veel liever gewoon een timmerman willen zijn? Jij verschuilt je achter dit intellectuele dilemma, want dat is waar je je veilig voelt. Daar hoef je geen keuze te maken.

Gister keek ik een film. Een beetje in de categorie kinder/animatie zeg maar. Dat zijn de beste films, want die deinzen er in ieder geval niet voor terug om zulke morele dilemma’s onder handen te nemen. Deze film ging over een rat. Een rat die in het rijk der dieren is voorbestemd om overal tussendoor de kruipen en als een paria van afval te leven. Maar deze rat heeft ambities en dromen, en weigert zich te laten beperken door wie of wat anderen denken dat hij is. Als hij aan z’n vader vertelt dat hij uit huis wil om een carrière als chef-kok na te streven, legt zijn vader hem uit dat er voor ratten geen plaats is in de mensenwereld: ‘This is the way things are. You can’t change nature.’ Maar onze held gelooft daar niet in: ‘Change is nature, dad, the part that we can influence. And it starts when we decide...’ Dan draait hij zich gebogen om en sloft hij in de regen weg. Zijn vader roept hem nog na ‘Where’r you going?’ ‘With luck, forward.’

elon

Mail

Elon Heymans

Hard//hoofd is gratis en
heeft geen advertenties

Steun Hard//hoofd

Ontvang persoonlijke brieven
van redacteuren

Inschrijven

Steun de makers van de toekomst

Hard//hoofd is een vrije ruimte voor nieuwe makers. Een niet-commercieel platform waar talent online en offline de ruimte krijgt om te experimenteren en zich te ontwikkelen. We zijn bewust gratis toegankelijk en advertentievrij. Wij geloven dat nieuwe makers vooral een scherpe en eigenzinnige stem kunnen ontwikkelen als zij niet worden verleid tot clickbait en sensatie: die vrijheid vormt de basis voor originele verbeelding en nieuwe verhalen.

Steun ons

  • Foto van Marte Hoogenboom
    Marte HoogenboomHoofdredacteur
  • Foto van Mark de Boorder
    Mark de BoorderUitgever
  • Foto van Kris van der Voorn
    Kris van der VoornAdjunct-hoofdredacteur
  • Foto van Sander Veldhuizen
    Sander VeldhuizenUitgeefassistent
het laatste
Hard//hoofd presenteert - Dat dus.

Hard//hoofd presenteert... dat dus.

Hard//hoofd presenteert met trots: dat dus., een podcast in samenwerking met De Nieuwe Oost | Wintertuin, het Letterenfonds en Schakel025. Dat dus. is fictie voor mensen die van keukentafelpodcasts houden, over drie vrienden die het gevoel hebben een belangrijke les in volwassen-zijn te hebben gemist. Lees meer

Korfgeest 2

Korfgeest

In de serie Natuurgeweld maakt schrijverscollectief Wildgewelf verhalen bij een zoekplaat van Emile Weisz. Welke verhalen weet jij te vinden? Tim Bongaerts maakte een web van woorden om in te vallen en te wachten op de zondvloed. Lees meer

Nieuws in beeld: Homo homini lupus

Homo homini lupus

Sebastian Eisenberg volgt het nieuws van wolvin Noëlla en haar pups op de voet. Lees meer

Alles Vijf Sterren: 52

Gelukkig groeien we op

Deze week worden onze redacteurs blij van opgroeien, dansen en goede voorbeelden. Lees meer

Je wordt niet thuisgebracht

Je wordt niet thuisgebracht

Een kort verhaal over Passoã, natte patat op de grond van het zwembad, ontsnappingsplannen en verlangens die schuren als zand. Lees meer

Achtbaantester 1

Achtbaantester

Marthe van Bronkhorst hangt op de kop in een looping en weet één ding zeker: achtbanen worden alleen spannend als ze een goed verhaal hebben. Lees meer

Zwamvolk 2

Zwamvolk

In de serie Natuurgeweld maakt schrijverscollectief Wildgewelf verhalen bij een zoekplaat van Emile Weisz. Welke verhalen weet jij te vinden? Lotte Bijl trapt af met een verhaal over het mos dat je komt halen, over hoe een heksenkring ontstaat en zwammen die op gezichten groeien. Lees meer

Nieuws in beeld: Geen heil in het 'onheilshuis'

Geen heil in het 'onheilshuis'

Het ogenschijnlijk onschuldige adres Qingcheng Park 14-3-202 in Bejing werd na een zesvoudige moord een 'xiongzhai': een huis dat ongeluk brengt en schier onverkoopbaar is. Lees meer

Alles Vijf Sterren: Horror, honden en verlangen 1

Horror, honden en verlangen

Deze week worden onze redacteurs blij van een film die de Gouden Palm waard is, een uitkomst voor hondenbezitters met een volle agenda en een debuutroman. Lees meer

10 procent is genoeg om een klimaatramp te voorkomen

10 procent is al genoeg om een klimaatramp te voorkomen

Volgens het laatste IPCC-rapport zijn we al cruciale kantelpunten in de opwarming van de aarde gepasseerd. Toch vindt Max Beijneveld hoop in de sociale wetenschap, die aantoont dat we voor duurzame verandering ook bereikbare kantelpunten bestaan. Lees meer

Column: Weten of je ooit moeder wil worden

Weten of je ooit moeder wil worden

Eva wordt geconfronteerd met de beruchte wel-of-geen-kinderen-vraag en zet de voor- en nadelen tegenover elkaar. Lees meer

Vrees de cocon niet: ze is nog warm

Vrees de cocon niet

Nu de feestjes voorzichtig weer op gang komen, beseft Rijk Kistemaker hoeveel hij níet heeft gemist. Gestrand tussen veganistische sneakers en gesprekken over Jeff Bezos verzint hij voor zichzelf een stiller leven. Een tip over verlangen naar lauwe thee en warme cocons. Lees meer

Nieuws in beeld: Remkes haalt de rem eraf

Remkes haalt de rem eraf

De nieuwe informateur Johan Remkes heeft duidelijk minder geduld dan zijn voorgangers. En terecht, vindt Rueben Millenaar. Lees meer

Alles Vijf Sterren: 51

Wees jezelf, ook achter glittercoulissen

Deze week worden onze redacteurs blij van authenticiteit, een nieuw boek van een favoriete schrijver en glitter. Lees meer

Deksels! Voor wie is huren nog betaalbaar?

Deksels! Voor wie is huren nog betaalbaar?

Net als in Amsterdam rijzen de huren in Berlijn de pan uit. Regelingen om die stijging tegen te houden - zoals de zogenaamde Mietendeckel ('huurdeksel') - worden teruggedraaid, met grote protesten als resultaat. Nina Läuger sloot zich bij een van de protesten aan. Lees meer

Nu wordt er niet meer in mijn wangen geknepen 5

Nu wordt er niet meer in mijn wangen geknepen

Hoe schrijf je over iets wat niet meer tastbaar is? Miray van der Bend schreef een collagegedicht over vakanties van vroeger in Turkije. Over de geur van het vliegveld, de granaatappels in de tuin van haar oma, de rimpels op haar gezicht. Lees meer

Pijn en glorie

Pijn en glorie

Jonathan van der Horst onderzoekt mannelijkheid aan de hand van kunstwerken die hem ontroerden. Vandaag deel 3, over Pedro Almodóvars film Dolor y Gloria. Lees meer

Gebroken Kaars van Sanne Balen over yoga, liefde en leed

Gebroken Kaars

De hoofdpersoon schrikt ondersteboven wakker. Hoe geef je jezelf een houding als je wereld op zijn kop staat? De titel van dit kortverhaal van Sanne van Balen over yoga, liefde en leed is tevens de aanbevolen leeshouding. Leg je kamer eens langs je benen omhoog, en begin. Lees meer

Hard//hoofd zoekt eindredacteuren! 1

Hard//hoofd zoekt eindredacteuren!

Hard//hoofd is op zoek naar scherpzinnige eindredacteuren (fictie/non-fictie) die ons tijdschrift structureel willen komen versterken. Lees meer

Nieuws in beeld: Alleen samen houden we de crisis gaande?

Alleen samen houden we de crisis gaande?

Vaker dan elk ander Europees volk geven Nederlanders hun medemens ervan de schuld dat de coronacrisis nog steeds voortduurt. Lees meer