Vroeger schreef men brieven. Tegenwoordig wordt er alleen nog maar gesmst! Goede vrienden Melle en Elon schrijven elkaar op hard//hoofd wekelijks brieven over zaken die anders alleen in het holst van de nacht op een godverlaten kruispunt in de stad ter sprake komen. Deze keer Elons felle Bijbelse reactie op Melle’s droge analyse." /> Vroeger schreef men brieven. Tegenwoordig wordt er alleen nog maar gesmst! Goede vrienden Melle en Elon schrijven elkaar op hard//hoofd wekelijks brieven over zaken die anders alleen in het holst van de nacht op een godverlaten kruispunt in de stad ter sprake komen. Deze keer Elons felle Bijbelse reactie op Melle’s droge analyse." />
Asset 14

Beste Melle III

Dit is de reactie op Melle's brief van vorige week.

Amsterdam, 22 oktober 2009

Ha Melle,

Om maar met de deur in huis te vallen: zonder aanwijsbare reden ben ik vandaag in een Bijbelse bui en daarom zul je Bijbelse antwoorden krijgen.

Je vraagt je af of het woord ‘quarterlifecrisis’ (ik had er nog nooit van gehoord, maar als jij het zegt zal het wel kloppen) verwijst naar iets dat altijd al bestaan heeft, maar nooit eerder als zodanig benoemd werd, of dat het, zoals je zegt, ‘een reëel probleem benoemt, dat kennelijk nieuw is en dus iets zegt over onze maatschappij.’ Jij stelt terecht dat ik voor het laatste ga, terwijl uit jouw brief blijkt dat je mijn kritiek van alle tijden vindt. Ik denk echter dat als het woord ‘quarterlifecrisis’ eerder nog niet bestond, dit kwam omdat er simpelweg nog niet zoiets was. Dit kwam pas toen wij het als zodanig gingen benoemen. Waarom? Je hoeft de eerste bladzijde van de Bijbel maar open te slaan en daar staat het. ‘In den beginne schiep God de hemel en de aarde.’ Hoe schiep hij de hemel en de aarde? Door te spreken. Door het woord. ‘En God zei: ‘Er zal licht zijn,’ en er was licht.’ Pas als we iets benoemen, bestaat het ook echt. Vandaar dat katholieke kindertjes pas bij de doop, het eerste sacrament, hun naam krijgen.

Ik vind het idee van een quarterlifecrisis overigens totale onzin. Het suggereert dat het slechts een fase is waar je mettertijd wel weer uitgroeit. Maar als mijn kritiek en twijfel slechts een te passeren station is, waar doe ik het dan voor? Als ik weet dat mijn mening slechts een schil is die vanzelf af zal slijten, waarom zou ik het dan überhaupt aan jou schrijven? Als ik beter stil kan zitten en kan wachten tot mijn welgemeende overtuiging weer overwaait, wie houd ik dan voor de gek? Ik geloof niet dat ik jou voor de gek houd en ik geloof zeker niet dat ik mezelf voor de gek houd. De ergernis die ik in mijn vorige brief naar jou beschreef, is nu eenmaal wat ik vind. Als jij zegt dat die ergernis van alle tijden is, dat het slechts een fase is, dan zeg je dat ik er over een paar jaar wel overheen gegroeid zal zijn en dat er dan niets veranderd zal zijn aan mijn leven. En bedankt.

Maar genoeg over mijn eigen mening. Laat ik je eerst zeggen wat jij eigenlijk doet. Je reageert niet echt op wat ik zeg of vind, maar zoekt je toevlucht tot een theoretisch vraagstuk. Het is een vraagstuk dat eindeloos, in eindeloos veel gedaantes, bediscussieerd is en ook nog wel eindeloos de kop op zal blijven steken. Kan ik iets structureels veranderen aan de wereld waarin ik leef en het even dat ik leid? Het draait uiteindelijk om de vraag of hetgeen wij mensen doen en laten verklaarbaar en voorspelbaar is vanuit een bepaalde structuur, een structuur die de regels voor ons sociale en culturele gedrag voorschrijft. Of is het zo dat mensen eigenzinnig zijn, met een eigen mening en een eigen richting en dat hun gedrag niet altijd beantwoord aan een overkoepelende structuur. In reactie op die gekke structuralisten bedacht de Britse socioloog Anthony Giddens in de jaren ’70 een interessant idee. Hij vond dat die structuur aan regels en gewoontes wel belangrijk was, maar bedacht dat er zoiets was als agency, het idee dat mensen soms ook actieve keuzes maken om dingen anders te doen. De volhardende structuralisten houden natuurlijk vol dat zelfs die individuele agency uiteindelijk niets is dan een onderdeel van de structuur. En de rest van de wereld reageert daar weer op door te zeggen dat dat best kan zijn, maar dat het ons op geen enkele manier helpt om afwijkend gedrag te verklaren.

Ach ja, die hele discussie wordt natuurlijk ook al eeuwen, zij het op andere gronden, gevoerd in de filosofie. Bestaat er zoiets als vrije wil? Als keuzevrijheid? Of is die niets anders dan de geconditioneerde reactie op factoren die ver buiten onze invloed liggen? Zien we de wereld met haar mogelijkheden zoals ze echt is, of worden we gewoon voor de gek gehouden en leven we stiekem in een gigantische televisiestudie en spelen we de hoofdrol in onze eigen reality-soap, totdat we met onze boot door het decor heen varen en dan door een deurtje dat daar veel te toevallig zit naar buiten lopen? Schoolbussen met academici en studenten buigen zich al eeuwen over dergelijke vraagstukken, en wij vereren ze om hun intellectuele geestesarbeid.

Maar nog veel meer dan die handvol academici en studenten, zijn de theologen al millennia de veteranen van dit debat. In Genesis 15:13 zegt God tegen Abraham dat zijn nakomelingen 400 jaar slavernij te wachten staat. En ja, de Bijbel beschrijft vervolgens de slavernij van de nakomelingen van Abraham in Egypte. Waar was de vrije wil van de nakomelingen van Abraham om nog naar Egypte te gaan? Sterker nog, waar was de vrije wil van die Egyptenaren die blijkbaar veroordeeld waren tot slavendrijvers? Of wat dacht je van de aartsengel Gabriël die in Lucas 1:26-33 op visite komt bij de maagd Maria om haar te vertellen dat ze ondanks haar maagdelijkheid een zoon zal baren: ‘Tot in eeuwigheid zal hij koning zijn over het volk van Jakob, en aan zijn koningschap zal geen einde komen.’ Wat zal Maria daarvan gedacht hebben? Had ze überhaupt nog een keus om dat kind te baren? En wat dacht je van dat kind? Misschien had hij veel liever gewoon een timmerman willen zijn? Jij verschuilt je achter dit intellectuele dilemma, want dat is waar je je veilig voelt. Daar hoef je geen keuze te maken.

Gister keek ik een film. Een beetje in de categorie kinder/animatie zeg maar. Dat zijn de beste films, want die deinzen er in ieder geval niet voor terug om zulke morele dilemma’s onder handen te nemen. Deze film ging over een rat. Een rat die in het rijk der dieren is voorbestemd om overal tussendoor de kruipen en als een paria van afval te leven. Maar deze rat heeft ambities en dromen, en weigert zich te laten beperken door wie of wat anderen denken dat hij is. Als hij aan z’n vader vertelt dat hij uit huis wil om een carrière als chef-kok na te streven, legt zijn vader hem uit dat er voor ratten geen plaats is in de mensenwereld: ‘This is the way things are. You can’t change nature.’ Maar onze held gelooft daar niet in: ‘Change is nature, dad, the part that we can influence. And it starts when we decide...’ Dan draait hij zich gebogen om en sloft hij in de regen weg. Zijn vader roept hem nog na ‘Where’r you going?’ ‘With luck, forward.’

elon

Mail

Elon Heymans

Hard//hoofd is gratis en
heeft geen advertenties

Steun Hard//hoofd

Ontvang persoonlijke brieven
van redacteuren

Inschrijven

Steun de makers van de toekomst

Hard//hoofd is een vrije ruimte voor nieuwe makers. Een niet-commercieel platform waar talent online en offline de ruimte krijgt om te experimenteren en zich te ontwikkelen. We zijn bewust gratis toegankelijk en advertentievrij. Wij geloven dat nieuwe makers vooral een scherpe en eigenzinnige stem kunnen ontwikkelen als zij niet worden verleid tot clickbait en sensatie: die vrijheid vormt de basis voor originele verbeelding en nieuwe verhalen.

Steun ons

  • Foto van Marte Hoogenboom
    Marte HoogenboomHoofdredacteur
  • Foto van Mark de Boorder
    Mark de BoorderUitgever
  • Foto van Kiki Bolwijn
    Kiki BolwijnAdjunct-hoofdredacteur, chef Literair
  • Foto van Sander Veldhuizen
    Sander VeldhuizenUitgeefassistent
het laatste
Filmtrialoog

Kajillionaire

Redacteurs Jozien Wijkhuis, Loren Snel en Oscar Spaans togen naar de bioscoop voor Kajillionaire van Miranda July, en zagen een absurdistisch verhaal over een paar ouders dat hun dochter als verdienmodel ziet. Lees meer

Alles Vijf Sterren: 36

Een nieuwe routine

Deze week worden onze redacteurs blij van een nieuwe uitdaging, het aanbreken van de mandarijnentijd en zes soorten radijsjes. Lees meer

Racisme, weet je nog?

Racisme, weet je nog?

We zijn een halfjaar verder en het gesprek over racisme is weer terug bij af. Waar wachten we op? De volgende catastrofe? Lees meer

Het Vertrek (3) - De krakende vloer

Het Vertrek (3) - De krakende vloer

Klankkunstenaar Marieke van de Ven wekt met audio bestaande en imaginaire plekken tot leven. Ze maakte een podcastserie over vertrekken: betekent vertrekken weggaan, of juist ruimtes om je in thuis te voelen? Vandaag de derde aflevering. Lees meer

Vriendschapsparadox

Vriendschapsparadox

Tijdens een etentje met vrienden wordt Eva van den Boogaard geconfronteerd met de relativiteit van vriendschappen. Lees meer

 1

Antropoloog op de barricades
(David Graeber, 1961 - 2020)

Jonathan Luger eert de helaas te vroeg overleden antropoloog-activist David Graeber, door onder andere terug te blikken op Graebers inspirerende optreden bij de Maagdenhuisbezetting. Lees meer

Volg de voetnoot

Volg de voetnoot

Laat je ogen vaker afdwalen. Je raadt namelijk nooit welke parels van details er in de voetnoten verborgen liggen. Een tip van Wolter de Boer, die in de marge van zijn ‘imposter syndrome’ een vruchtbare lust voor details ontdekte. Lees meer

 Nee, jijbakt er niets van!

Nee, jijbakt er niets van!

De in Los Angeles geboren illustrator Sebastian Eisenberg woont sinds kort in België. Hij ervaart hoe het is om de Amerikaanse verkiezingen vanuit Europa te volgen. Lees meer

Waarom de term outsider art niet thuishoort in de inclusieve musea van nu

Waarom de term outsider art niet thuishoort in de inclusieve musea van nu

Outsider art is in zwang bij musea die pleiten voor diversiteit. Amber Bloos vraagt zich af of de term nu echt bijdraagt aan de erkenning van de kunstwerken van gemarginaliseerde mensen. Lees meer

Hard//talk: het nieuwste EU-migratiepact houdt ongelijkheid in stand

Het EU-migratiepact versterkt ongelijkheid

Het nieuwe EU-migratiepact is geen ‘oplossing’ voor het ‘probleem’ van migratie. Lees meer

 Kerkgangers gaan viraal

Kerkgangers gaan viraal

Voor fervente kerkgangers is het te hopen dat het virus zich deze maand niet van zijn vrome kant laat zien. Lees meer

Alles Vijf Sterren: Niet direct vangbaar

Niet direct vangbaar

Deze week worden onze redacteurs blij van de lokale Perzische supermarkt, een tentoonstellingsruimte die er nu nog is en unnanaaanikotoq. Lees meer

Het Waait 5

Het Waait

'Een groot gedeelte van ouder zijn is voor mij niet begrijpen waarom iedereen hetzelfde klinkt.' Daniëlle Zawadi onderzoekt in deze poëtische monoloog de eenzaamheid van in het midden staan, het begrip Sonder en hoe je moet praten met een zielenknijper. Lees meer

Alfa's en Omega's

Alfa's en Omega's

Marthe van Bronkhorst verkent de verhoudingen in het dierenrijk, waarin de mens als absolute alfa de wereld domineert. Lees meer

Het Vertrek (2) - Alles brokkelt

Het Vertrek (2) - Alles brokkelt

Klankkunstenaar Marieke van de Ven wekt met audio bestaande en imaginaire plekken tot leven. Ze maakte een podcastserie over vertrekken: betekent vertrekken weggaan, of juist ruimtes om je in thuis te voelen? Vandaag de tweede aflevering. Lees meer

 Kolven tegen corona

Kolven tegen corona

Vanaf volgende week wordt de moedermelk van zo'n 7500 oud-coronapatiënten opgehaald. Die bevat antistoffen, en is dus een perfect ingrediënt in - bijvoorbeeld - ijsjes! Lees meer

 1

Eenzaamheid ontleden in 'A-Lonely Show'

Met de pop-uptentoonstelling ‘A-Lonely Show’ nodigen Ka-Tjun Hau en Nanine van Smoorenburg ons uit om van een afstand te reflecteren op onze eigen eenzaamheid. Roos Wolthers nam de uitnodiging aan en zag: ‘A-Lonely Show’ deed veel meer dan eenzaamheid in beeld brengen. Lees meer

Alles Vijf Sterren: Proeven en zien

Proeven en zien

Deze week worden onze redacteurs (en een spontane inzender) blij van pittige patat, een dansdocumentaire en het laatste nummer van een kunstmagazine. Lees meer

Vacature Chef Kunst 1

Hard//hoofd zoekt kunstcritici!

Krijgt jouw toetsenbord ervanlangs, elke keer dat je een expo of voorstelling hebt bezocht? Lees meer

Schrödingers Donnie

Schrödingers Donnie

De dood van Eva's kat Donnie beweegt haar tot filosofisch mijmeren over een natuurkundig experiment. Lees meer

Steun de makers van de toekomst. Sluit je aan bij Hard//hoofd.

Jouw steun maakt mogelijk dat wij onze makers een vrije ruimte kunnen blijven bieden en hen optimaal kunnen ondersteunen. Sluit je nu aan en ontvang kunst van talentvolle kunstenaars.

Sluit je aan