Marthe van Bronkhorst hield de afgelopen weken de stoel warm van Weerwoord-redacteur Julius Koetsier, die geblesseerd is. Zij vroeg zich af: hoe verhoud je je als jonge schrijver tot de wereld om je heen? Van Bronkhorst onderzoekt haar eigen engagement en dat van anderen. Vandaag het laatste deel van een drieluik.
Ach ja, duizenden tieners spijbelden vorige maand van school, en protesteerden in Den Haag voor een beter klimaatbeleid. Ach ja, ze hadden leuzen als “Wollah, gun toekomst”. En ja, ze gingen na het avontuur met z’n allen naar de McDonald’s. En ja, ze lieten troep achter in de treinen. En ja, ze hadden beter op school kunnen leren over duurzame energie dan een lesdag te missen om te hossen op het Malieveld. Allemaal waar, gelukkig, goddank, je hóórt de Grote Mensen van de samenleving opgelucht zuchten. Moeten we dit serieus nemen?
Welnee, het is maar een hypocriete puberactie.
Toch?
Het klimaatdebat is een generatieconflict geworden.
52% van de jongeren (18-25) vindt “duurzaamheid” belangrijk in hun stemkeuze bij de Tweede Kamerverkiezingen, ten opzichte van 24% van de rest van de stemgerechtigden. In 2017 werd gepolld: als scholieren mochten stemmen, had GroenLinks de Tweede Kamerverkiezingen gewonnen. Maar de bestuurders van het land zijn géén jongeren, de gemiddelde leeftijd in de Tweede Kamer is 46, in de Eerste Kamer is het 61(!). De gemiddelde leeftijd van een Nederlandse CEO? 53. De bestuurders zijn oud.
Het klimaatdebat is een generatieconflict geworden. Jong schopt aan tegen oud. Oud gooit kont tegen de krib. Zolang de kinderen zich misdragen en niet weten hoeveel school, slaap of alcohol goed voor ze is, blijven mama en papa gewoon dikke sigaren opsteken en ze de les lezen.
De huidige jongeren hypocriet noemen is debiel. Laat me je iets vertellen over hypocriete puberacties. Ik was ook een scholierenstaker. En vergeleken met mijn eigen generatie zijn deze jongeren – deze vaak welbespraakte, georganiseerde, goedgeïnformeerde jongeren – rasaltruïsten. Twaalf jaar geleden staakten wij tegen de ophokplicht: de 1040-urennorm die leerlingen dwong in een leslokaal te verblijven, zelfs bij gebrek aan personeel of les, voor een soort verplichte zelfstudie, wegens “40 weken recht op onderwijs”. Mijn school hád niet eens ophokuren, bij ons werd alles keurig omgeroosterd. Maar ook ik skipte een blokuur Nederlands, om naar het Museumplein te fietsen.
Moet het niet kwaadschiks? Een slecht voorbeeld geven, zodat de ouden van dagen in actie komen?
Waarom? Lekker tegenwerken. Het idealistisch vuur had nog lang geen bezit van me genomen, ik was 14 en dwars. Mijn generatie was een stuk egoïstischer dan deze, wij protesteerden voor onszélf. Niet voor de planeet, voor het algemeen belang, of toekomstige kinderen. Niet goedschiks. Wíj waren pas hypocriet en puberaal. Als machtsfiguren iets deden wat we niet wilden, deden we het omgekeerde. Méér uren verplicht in de klas? Dan gingen we dus júist spijbelen. Kregen we onze zin? Welnee. In een generatieconflict bereik je hoogstens het omgekeerde van wat je wilt. De staatssecretaris besloot: de 1040 uren moesten dan maar nóg onzinniger opgevuld met stages, scholen met minder dan 1040 lesuren kregen een dikke boete, de PVV voerde in 2011 de norm opnieuw in.
Jong schopte tegen oud. Oud gooide kont tegen de krib. Actie-reactie.
Zondag 10 maart trekt een klimaatmars naar de Dam, onder de demonstranten zijn veel jongeren. Misschien pakken onze klimaatmarsers het wel helemaal verkeerd aan. Ze willen iets gedaan krijgen van de oude generatie, goedschiks. Ze hopen dat hun goede voorbeeld de bestuurders, CEO’s en politici de ogen zal openen. Maar moet het niet kwaadschiks? Een slecht voorbeeld geven, zodat de ouden van dagen in actie komen? Moeten de jongeren niet gewapend gaan met plastic wikkels en colablikken? Moeten ze niet massaal op vieze scooters en in ouwe auto’s komen? Moeten ze geen ballonnen oplaten, 10.000 flyers rondstrooien, hotdogs verkopen, deo sprayen, waterslangen leegspuiten, giftige verf in de berm dumpen, een spoor van McDonald’s-dozen achterlaten en een vliegtuig inhuren dat onnodige rondjes boven de Dam vliegt met de banner: WAT JE OOK DOET, DOE ALSJEBLIEFT NIETS AAN HET KLIMAAT!
Eens kijken of onze oude bestuurders dan wél het goede voorbeeld geven.
Beeld: StampMedia via Flickr.
