Asset 14

Tolerantie is de nieuwe Volvo

Tolerantie is de nieuwe Volvo

Weerwoord-redacteur Julius Koetsier is helaas geblesseerd. Daarom houdt Marthe van Bronkhorst de komende weken zijn stoel warm. Zij vraagt zich af: hoe verhoud je je als jonge schrijver tot de wereld om je heen? Van Bronkhorst onderzoekt haar eigen engagement en dat van anderen. Vandaag: vorige maand deed de Nederlandse vertaling van de Nashvilleverklaring veel stof opwaaien, maar hoe oprecht was het activisme van tegenstanders eigenlijk echt?

‘Daar, bij die regenboogvlag,’ wijst een vriend me als ik de weg vraag in Amsterdam.

‘Welke van de tien?’ vraag ik. De hele straat is een regenboogvlag.

Het is de eerste maandag van het nieuwe jaar. Regenboogvlaggen schieten deze week als paddenstoelen uit de grond en niet alleen bij toeristenwinkeltjes, ook op huizen, bruine cafés, zelfs de VU. Ze wapperen daar als reactie op de Nashvilleverklaring. U weet wel – het pas verschenen pamflet waarin staat waarom het christelijk geloof nu toch maar eens eensgezind zou moeten zijn, namelijk in het afwijzen van homoseksualiteit en transgender personen (alles onderbouwd met gecherrypickte Bijbelcitaten). Met succes: de verklaring werd ondertekend door een hoop Nederlandse christenen, onder wie SGP-man Kees van der Staaij.

Iederéén plaatste een reactie op de Nashvilleverklaring.

Tegengeluid volgt met tsunamisterkte. Ik denk aan de tijd dat mijn vrienden zich op Facebook plotseling omdoopten tot Je suis Charlie, inclusief Charlie-profielfoto. Het is alsof je online een T-shirt draagt dat zegt: ‘Ik ben solidair met de aangevallen tijdschriftenmakers en hun vrijheid van meningsuiting’, maar (too long, didn’t read) dan korter. Tandenknarsers hadden toen al kritiek: hebben de meeste Facebook-Charlies het echte islamkritische tijdschrift ooit gelezen of financieel gesteund? Ook doen de regenbogen me denken aan de #metoo-tijd, waarin seksuele intimidatieverhalen on- en offline gedeeld werden. Het taboe misbruik ging viral. Taboe werd trend. Tandenknarsers vroegen zich af wat #metoo betekende: hoorde je ‘er’ al bij als je een keer nagesist was of telde jouw #metoo pas mee bij ongewenste penetratie? Erbij horen, zelfs bij zo’n eenzaam, pijnlijk onderwerp als seksuele intimidatie was plotseling belangrijk.

In de Nashville-heisa besloot ik op Facebook een gedicht te plaatsen over de verklaring. Maar ik merkte tot mijn beteutering dat ik daar niet de enige in was. Sterker nog, iederéén die publiek figuur, beroemdheid, activist, gelovige of anderszins meninghebbende was, plaatste een reactie op de Nashvilleverklaring.

Een regenboog is ook (deels) een vorm van zelfophemeling.

Reden voor cabaretière Claudia de Breij om haar trouwfoto te reposten. DWDD toonde een satirisch filmpje met een homo-Van der Staaij. Oud-D66’er Boris van der Ham kwam met zijn eigen ‘liefdesverklaring’ op de proppen. Andere politici waren er als de kippen bij: ‘Gaat te ver,’ vond de ChristenUnie (zelf tegen het homohuwelijk), VVD’er Klaas Dijkhoff tweette een rood hart met de tekst ‘Omarm de liefde’ en Kuzu van Denk eiste dat het kabinet afstand nam van de predikanten (maar ondertekende in 2017 het LHBTI-akkoord niet). Ook ik oogstte online veel bijval op mijn Nashville-kritische gedicht en voelde me daar eerst goed bij, maar dat voelde vervolgens heel slecht. Ik nam mezelf eens kritisch onder de loep: was ik nou blij om de likes of om de homotolerantie? Een beetje van beide, merkte ik. En toen begon het te dagen: tolerantie is niet alleen maar een statement of een Facebook-status. Tolerantie is een statussymbool. Jouw post of profielfoto zegt niet alleen: ‘Dit vind ik slecht’ maar ook: ‘Ik ben ruimdenkend, open-minded en goed.’

Een regenboog is, naast een hart onder de riem met goede bedoelingen, ook (deels) een vorm van zelfophemeling. Dat leidt tot reclamepraat zoals ‘Arnhem nadrukkelijk regenboogstad’ (lokale website arnhem-direct.nl) of ‘Sweeten up bitterness!’ (SNOOP candystore), ‘De regenboogvlag bij de ichtuskerk (iedereen is welkom)! Neem contact op, wil je ook doorpraten?’ (Ichtuskerk, Zoetermeer) en ‘Dit is wel dé week om ons LHBTI-kastje eens te komen bewonderen!’ (Boekhandel Pantheon Alacarte).

Wat een ontzettend slimme reclamecampagne, concludeerde ik.

Weg met jaloersmakende reisfoto’s, horloges, de oude statussymbolen. Zet jezelf in een regenboogzonnetje. Tolerantie is de nieuwe Volvo.

Beeld: Maurizio Mori via Flickr.

Mail

Marthe van Bronkhorst (zij/haar) is schrijver, theatermaker en psycholoog en studeerde aan de VU Amsterdam en Harvard Medical School. Ze schreef voor onder meer Theater Ins Blau, Sonnevanck, Over het IJ festival, Kluger Hans, Meander, De Revisor en werkt aan een roman over duikers bij uitgeverij De Geus.

Hard//hoofd is gratis en
heeft geen advertenties

Steun Hard//hoofd

Ontvang persoonlijke brieven
van redacteuren

Inschrijven
Lees meer
test
het laatste
Tot morgen

Tot morgen

Na bijna vier jaar als columnist voor Hard//hoofd is het voor Eva tijd voor iets nieuws, maar afscheid nemen is niet haar ding. 'Dus lieve lezers: voor jullie nu een kus op de wang, en tot morgen!' Lees meer

Wat je niet zult zien op het nieuws

Wat je niet zult zien op het nieuws

Marthe van Bronkhorst beschrijft dat wat ongezien blijft op het nieuws over de demonstaties bij de UvA. 'Maar het is wel gezien. Het is niet onopgemerkt gebleven.' Lees meer

:‘Booking profiteert, Israël bombardeert’: waarom gerichte demonstraties mij energie geven 2

‘Booking profiteert, Israël bombardeert’: waarom gerichte demonstraties mij energie geven

Booking.com pretendeert op te komen voor mensenrechten en verdient tegelijkertijd geld aan verhuur in illegale nederzettingen op de Westelijke Jordaanoever. Juul Kruse beschrijft hoe het is om tegen dit bedrijf te demonstreren. Lees meer

:Perfect Days: over ritme en ontwakende schoonheid

Perfect Days: over ritme en ontwakende schoonheid

Daria Rizvic zag de film Perfect Days op precies het juiste moment in haar leven. Een persoonlijk verhaal over de kracht van regelmaat. Lees meer

Enge man

De echte ‘sfeerboosdoener’ was de ME

Hoe kan een universiteit die in bijna elk curriculum aandacht besteedt aan dekolonisatie en de kritische blik van haar studenten, zich hier in de praktijk, wanneer het over hun eigen rol gaat, aan onttrekken? Lees meer

Relatietherapie voor een  meningsverschil over AI en kunst 1

Relatietherapie voor een meningsverschil over AI en kunst

Drie kunstenaars komen samen om te praten over de relatie tussen AI en kunst. Twee verschillen flink van mening, de derde bemiddelt. Lees meer

 1

Museumwanden heringericht: Hoe moeten vrouwelijke kunstenaars nu gecureerd worden?

Waarom hangt er nog steeds zo weinig werk van vrouwelijke makers in Nederlandse musea? Isabella Legebeke onderzoekt dit aanhoudende gebrek in een hoopvol essay. Lees meer

Mooi weer spelen

Mooi weer spelen

Als Aisha’s eerste therapiesessie niet voelt als de warme deken waar ze op hoopte, mist ze groepsgenoot S., die haar een spiegel voorhield. Lees meer

:Het is een ondiepe sloot voor een fantasyschrijver: deel 2

Het is een ondiepe sloot voor een fantasyschrijver: deel 2

In het tweede deel van dit essay onderzoekt Ida de complexe verhouding tussen de ‘nuchtere’ Nederlandse cultuur en fantasy. Druist fantasie eigenlijk wel zo tegen onze natuur in als we denken? Hoe is dat eigenlijk mogelijk, als we tegelijkertijd zo van fantasy houden? Lees meer

Het actieve verdraaien van de feiten over Israëlisch geweld

Het actieve verdraaien van de feiten over Israëlisch geweld

Gaza kan halverwege mei de meest extreme vorm van hongersnood verwachten. Volgens de VN bestaat deze door de mens gecreëerde catastrofe nu al in delen van Gaza. David Meijers ontleedt hoe Nederlandse politici en media actief het Israëlisch beleid vertekenen en wegkijken van de genocide. Lees meer

Verdomme, ik heb wel geleefd

Maar verdomme, we hebben wel gelééfd

Marthe van Bronkhorst schreef in 2019 een toneelstuk dat bijna volledig werkelijkheid is geworden. Kan ze de slotscène nog weren uit de realiteit? Lees meer

AI: Nooit meer eenzaamheid?

AI: Nooit meer eenzaamheid?

Ferenz Jacobs bespreekt het futuristische kunstproject van Alicia Framis. Deze zomer trouwt Francis met een hologram gebaseerd op haar eerdere relaties. AI en liefde: een gelukkig huwelijk? Lees meer

Bericht vanaf de Biënnale van Venetië

Bericht vanaf de Biënnale van Venetië

Afgelopen woensdag opende het Nederlandse paviljoen op de Biënnale van Venetië. Onze chef kunst Jorne Vriens zag hoe kunstenaar Renzo Martens in huilen uitbarstte toen hij sprak over zijn samenwerking met zijn Congolese medekunstenaars. Lees meer

:Het is een ondiepe sloot voor een fantasyschrijver: deel 1

Het is een ondiepe sloot voor een fantasy-schrijver: deel 1

Bijna een kwart van de Nederlandse volwassenen leest het liefst fantasy of sciencefiction. Toch verschijnt er bijna geen Nederlandstalige fantasy. In dit eerste deel van een tweeluik onderzoekt Ida Hondelink waarom fantasy als volwassen literair genre zo ondergeschikt is in Nederland. Lees meer

Alles wat ik wil en absoluut niet nodig heb

Alles wat ik wil en absoluut niet nodig heb

Wanneer Eva op bezoek is bij haar zus, vraagt die of Eva haar eicellen al in heeft laten vriezen. Het laat Eva nadenken over hoe ze de vraag 'Wil ik een kind?' überhaupt kan beantwoorden. 'De vraag omtrent het ouderschap is bij uitstek een gevoelskwestie, en mijn gevoel volgen is nooit mijn sterkste punt geweest.' Lees meer

De buschauffeur

De buschauffeur

'Kijk door me heen als door de voorruit'. In deze gedichtenreeks van Angelika Geronymaki probeert een buschauffeur krampachtig de kortstondigheid - in tijd, plaats, interactie - te behouden die eigen is aan zijn baan. Lees meer

Niet

Niet

'Naarmate die vakantie vorderde, begon ik die ‘niet’ te bezien in het licht van een oude angst die soms omhoogkomt. Wanneer namelijk mijn vriendin zei: ‘dat is een lantaarnpaal’ en ik zei ‘niet’, begon ik me af te vragen of we inderdaad wel dezelfde lantaarnpaal zagen.' In deze column schrijft Anne Schepers over het woord 'niet' en de gevolgen die het kan hebben voor een discussie. Lees meer

Waarom nog schrijven na ChatGPT?

Waarom nog schrijven na ChatGPT?

Waarom blijven we schrijven als kunstmatige intelligentie dat straks beter kan dan wij? In dit essay bespreekt Shimanto Reza de verbinding die teksten bieden. Ze gaan in dialoog met elkaar, met onszelf, met anderen. Lees meer

Links, wees niet zo bang om hypocriet te zijn

Mijn week met morele ambitie: wat ik leerde ondanks Rutger Bregman

Marthe van Bronkhorst probeerde morele ambitie een week uit en leerde ervan - ondanks Rutger Bregman. Lees meer

Vacature Lid Raad van Toezicht

Vacature Lid Raad van Toezicht

Hard//hoofd wil per 1 juni de driekoppige Raad van Toezicht uitbreiden met twee nieuwe leden waaronder een voorzitter. Mocht je willen reageren dan ontvangen wij graag voor 1 mei een reactie. Lees meer

Word trouwe lezer van Hard//hoofd op papier!

Hard//hoofd verschijnt vanaf nu twee keer per jaar op papier! Dankzij de hulp van onze lezers kunnen we nog vaker een podium bieden aan aanstormend talent. Meld je aan als abonnee voor slechts €2,50 per maand en ontvang ons papieren magazine twee keer per jaar in de bus. Veel leesplezier!

Word trouwe lezer