Asset 14

Nummer 22 zal je in een monsterachtig ongedierte – Rentokil! – veranderen!

De literatuur zou er goed aan doen wat commerciëler te denken. Waarom zou een goedgekozen reclameboodschap misstaan in een roman?

Terwijl de kunstwereld qua geldgekte al lang niet meer te onderscheiden valt van de vastgoedmarkt, en je voor een romantische sukkel wordt versleten wanneer zo veel mogelijk geld verdienen door zo min mogelijk te doen niet je primaire doel is, blijft de literatuur op dit vlak achter. Uitgevers snijden in hun eigen redacteurenvlees, vallen om of hebben plots overduidelijk veel te weinig gratis drank op een boekpresentatie. Veel auteurs drinken minder cappuccino's dan ze zouden willen. Niemand lijkt als eerste de stap naar verstandig commercieel denken te durven zetten. De angst om door collega's en critici te worden afgeserveerd als een slaaf van het grootkapitaal – of nog erger: als 'phony' – regeert. Zou de literatuur iets kunnen leren van andere entertainmentsectoren? Neem bijvoorbeeld de wereld van de muziekvideoclips. Het schijnt steeds normaler te worden retroactief commerciële boodschappen toe te voegen aan dit soort video art. Wat als de wereld van de literatuur wat minder vies was van geld verdienen? Zou het een idee zijn om voorzichtig te beginnen, bijvoorbeeld met kleine aanpassingen in heruitgaven van boeken die hun literaire waarde al hebben bewezen? Dan zou daarna voor hedendaagse auteurs de weg vrij zijn om ook eens aan zichzelf te denken. Een reeks bescheiden suggesties.

1 "Mrs. Dalloway zei dat ze zelf de bloemen zou kopen. Onderweg, bij de Shell.”
2 "De portier is een invalide. Ikzelf zou in zo’n geval altijd even Apeldoorn bellen.”
3 "Behalve den man, die in de Sarphatistraat de mooiste fietsenwinkel van Europa had, heb ik nooit een wonderlijker kerel gekend dan den uitvreter. "
4 “Noem me Kapitein Iglo.”
5 “Het is een algemeen aanvaarde waarheid dat een alleenstaand man met een flink vermogen een vrouw nodig heeft. E-matching, durft u het aan?”
6 “Mijn vrouw is dood en al begraven. Yarden verzorgde de uitvaart. Een goed afscheid helpt je verder.”
7 “Vele jaren later, staande voor het vuurpeloton, moest kolonel Aureliano Buendía denken aan die lang vervlogen middag, toen zijn vader hem meenam om kennis te maken met Häagen-Dazs.”
8 “Alle gelukkige gezinnen lijken op elkaar; elk ongelukkig gezin is ongelukkig op zijn eigen wijze. Dr. Abu Mohammed kan u helpen.”
9 “Vandaag is moeder gestorven. Yarden verzorgde de uitvaart. Een goed afscheid helpt je verder.”
10 “Schepen van Maersk dragen ieders wens aan boord.”

Illustratie:Anna van Dooren

11 “Op de dag dat Inni Wintrop zelfmoord pleegde stonden de aandelen Philips 149.60.”
12 “Heel lang ben ik vroeg naar bed gegaan. Dat was voordat ik Pauw ontdekte.”
13 “Onze tijd is in zijn diepste wezen tragisch, daarom weigeren we haar tragisch op te vatten, daarom gaan we naar Plopsaland.”
14 “Er waart een spook door Europa. Who you gonna call? Ghostbusters!”
15 “Iemand moet Josef KLM belasterd hebben, want zonder dat hij iets kwaads gedaan had, werd hij op een ochtend gearresteerd.”
16 “iPhone 16, licht in mijn leven, vuur in mijn lendenen. Mijn zonde, mijn ziel. Ai-fown-zes-tien.”
17 “Het was een heldere koude dag in april en de klokken sloegen Steve Jobs.”
18 “In de Gorochowastraat, in een van die grote huizen, waarvan het aantal bewoners wel haast dat van een provinciestad evenaart, lag op een morgen Ilja Iljitsj Oblomov in een van de kamers van zijn appartement op zijn heerlijke Hästens-matras.”
19 “Ik ben een zieke man… Ik ben een boze man. Een onaantrekkelijke man. Toch gebruik ook ik L’Oréal, omdat ik het waard ben.”
20 “Iedereen zei altijd dat John predikant zou worden, net als zijn vader. Zo vaak was het gezegd dat John het zelf was gaan geloven. Maar toen hij op zijn veertiende verjaardag Monsterboard (de ideale carrièresite) ontdekte, was dat net op tijd.”
21 “De wieg schommelt boven een afgrond en het gezond verstand zegt dat ons bestaan niet meer is dan een vluchtige kiertje licht tussen twee eeuwigheden van duisternis. Voor velen van ons begint dat kiertje natuurlijk met een Olvarit fruithapje.”
22 “Toen Greetje op een morgen uit onrustige dromen ontwaakte, bedacht ze dat de Rentokil-man ieder moment voor de deur kon staan. Aan de telefoon had hij haar verzekerd dat de verdelging van het monsterachtige ongedierte in de kamer van haar broer Gregor een fluitje van een cent zou zijn.”
23 “Lieve Hello Kitty.”

-

Wie als eerste een volledige en correcte titellijst naar redactie@hardhoofd.com stuurt, of op onze Facebookpagina plaatst, wint. Met een prijs die wordt opgestuurd en zo.

Mail

Jan Postma Jan Postma (Delft, 1985) is politicoloog, fotograaf, journalist, parttime einzelgänger en meer. Maar, voordat u zich een beeld denkt te kunnen vormen, toch vooral dat laatste.

Verzamel kunst en steun ons
of word magazine abonnee

Sluit je aan

Wil je meer Hard//hoofd?
Meld je aan voor een nieuwsbrief!

Schrijf je in
test
het laatste
Eat the rich! Or get eaten?

Eat the rich! Or get eaten?

‘Munch Musk’, ‘bite Bezos’ of ‘suck Zuck’? Stijn Voogt onderzoekt hoe ook aan kapitaalkritiek flink geld verdiend kan worden. ‘Eat-the-rich-films wakkeren geen honger naar verandering aan, maar lijken deze vooral te stillen.’ Lees meer

Bubbel

Bubbel

‘Ik probeer te begrijpen waarom ik de hele tijd overal onderdoor glip, ook onder de term lesbie, het is een woord waarvan ik de ingang niet vind.’ Tijdens een schrijfresidentie in Parijs verkent Leonore Spee de spanning tussen identiteit, verlangen en lichamelijkheid. Het wordt een zoektocht naar het overbruggen van afstand – tussen mensen en steden, liefdes en labels, gedachten en ervaringen, en hoofd en lijf. Lees meer

Vlindereffect

Vlindereffect

Een wapenfabriek is van nature een harde, troosteloze plek, maar zo kleurrijk als in dit verhaal, heb je het nog nooit gezien. Drie dystopische levens komen samen rondom een fabriek, waardoor de donkerte van de oorlogsindustrie feilloos bloot komt te liggen. Fester Vogels geeft ons drie perspectieven op een vlijmscherpe ontwikkeling, kritisch en tegelijkertijd zó beeldend dat het aan je scherm wil ontsnappen. Lees meer

De stilte (is niet het antwoord)

De stilte (is niet het antwoord)

Stilte. Sinds Marthe van Bronkhorst die zelf niet meer kan horen, luistert ze er heel anders naar. Echte stilte is zeldzaam in ons leven, of lijkt dat maar zo? In delen van mijn oor is het stil. Na een ongelukje deze zomer zijn de trilhaartjes beschadigd. Dat hoor ik niet, want het lichaam overcompenseert daarvoor... Lees meer

Meehuilen met ijskruid

Meehuilen met ijskruid

‘We zijn zo ver verwijderd van ons eigen eten dat we kunst nodig hebben om die verbinding zichtbaar te maken.’ Lisanne Brouwer laaft zich aan (theater)kunst met voedsel in de hoofdrol en neemt je mee in de manieren waarop kunstenaars ecologisch bewustzijn aan de eettafel creëren. Het blijkt een ontdekking van zowel verlangen als walging. Lees meer

De gisting

De gisting

Mara van Herpen vertelt het poëtische en surrealistische verhaal van Toni. Hen werkt in een broodfabriek en begint daardoor te gisten en te schimmelen en verandert in… Ja, in wat eigenlijk? Lees meer

We moeten vaker synchroon dansen

We moeten vaker synchroon dansen

‘Ik betrap mezelf erop dat het moeilijk is hoopvol te zijn in deze tijden, soms voelt het zelfs verkeerd.’ Toch vindt Loïs in haar column ruimte voor hoop. Niet door ons terug te trekken, maar door ons uit te spreken én elkaar te vinden. Minder polarisatie, meer synchronisatie. Lees meer

Soms mis ik mijn handen

Soms mis ik mijn handen

‘Soms mis ik de magnetron / soep uit blik / ingevroren aardappels in partjes.’ Middels essay en poëzie illustreert Martijn van Bruggen met stekende precisie het verband tussen voedsel en klasse en wat het betekent je aan te moeten passen naar hiërarchisch geladen verwachtingen. Lees meer

Moeder van een mislukt idee

Moeder van een mislukt idee

‘Breek ik een idee echt af zoals een zwangerschap beëindigd wordt?’ Roosje van der Kamp voelt een grote noodzaak om iets blijvends te creëren, maar komt niet verder dan vluchtig neergepende fragmenten in haar notities. In dit essay onderzoekt ze – naast de vraag of ouderschap eventueel een valide, tweede optie is – haar worsteling met het professionele schrijverschap. Lees meer

Auto Draft 23

we verbleven in ledikanten / in het huis met zeventig kinderen

'Dat ik gil in een vreemde taal / elke moedertaal breekt zonder bekenden.' Wat voor sporen laat het na als je je moedertaal verliest? Waar blijft de taal en hoe verhoudt je je tot je eigen identiteit na gedwongen migratie? In dit gedicht vangt Bożena Kacica de rouw en de vervreemding die volgden. Lees meer

Als taal de werkelijkheid schept, wat doet oorlogstaal dan?

Als taal de werkelijkheid schept, wat doet oorlogstaal dan?

In de media wemelt het van oorlogstaal. Marthe van Bronkhorst laat zien hoe je de frames kan herkennen: 'Sterf je liever terwijl je je verdedigt of passief?' Lees meer

Denkbeeldige ruimte

Denkbeeldige ruimte

In dit essay onderzoekt Sytske Frederika van Koeveringe hoe schrijven een ruimte opent waarin kwetsbaarheid, verbinding en saamhorigheid zichtbaar worden. ‘Sinds ik ziek ben, voel ik bij vlagen een afgesneden gevoel van de medemens die geen kanker van binnenuit kent.’ Lees meer

Meneer Ouka en de streep

Meneer Ouka en de streep

'‘Het gaat over uw kabouter,’ zegt meneer Ouka.' En dat doet het: in dit verhaal verheft Makki Aimar een niet-lachende tuinkabouter tot het glinsterende middelpunt van zijn verhaal. Waar ieder ander een tuinkabouter niet eens zou zien staan, lijkt het voor de hoofdpersoon in dit verhaal een metafoor voor zingeving te worden. Met dit verhaal won Makki Aimar de schrijfwedstrijd 'Door de ogen van Palomar', georganiseerd door uitgeverij Cossee en Hard//hoofd. Lees meer

No Spend September, maar zou het leven niet meer moeten zijn dan vaste lasten?

No Spend September, maar zou het leven niet meer moeten zijn dan vaste lasten?

Brengt tijdelijke onthouding van kleding, koffie en verjaardagscadeaus ons dichter bij een koopwoning? Of is het enkel in onze dromen dat een financiële detox grote, blijvende veranderingen weet te bewerkstelligen? Loïs Blank vraagt zich af wat er buiten beeld raakt wanneer we ons verliezen in de survival van No Spend September. Lees meer

:Verdreven naar de zee: Een zoektocht naar de onvertelde verhalen van Vietnamese bootvluchtelingen 2

Verdreven naar de zee: Een zoektocht naar de onvertelde verhalen van Vietnamese bootvluchtelingen

Lam Ngo was vierentwintig toen hij vluchtte uit een ideologisch verscheurd Vietnam. In dit essay vertelt hij hoe hij weer leerde luisteren naar de pijnlijke en lang verzwegen herinneringen, hoe het was om in Nederland opnieuw te moeten beginnen en over de blijvende band met zijn geboortestad Saigon. ‘Want pas als we zien wat er verzwegen is, kunnen we echt luisteren.’ Lees meer

 1

pantser / piertotum locomotor

In deze twee gedichten van Roan Kasanmonadi kijken we naar een aflevering van Kamp Van Koningsbrugge, leren we onszelf op te rollen als pissebedden, en vliegen de zwaarden, harnassen en kikkers je om de oren. Lees meer

Het weefsel van geheugen

Het weefsel van geheugen

Vanaf de jaren zestig strijdden avant-garde kunstenaars Ana Lupas en Magdalena Abakanowicz tegen het vooroordeel dat textiel alleen decoratief kan zijn. Sander Bortier laat zien dat hun verwantschap verder gaat dan het innovatieve gebruik van het materiaal dat mede door hen van betekenis verschoof, van traditioneel naar subversief. Vezels werden drager van een stille taal: een vertaling van menselijke kwetsbaarheid binnen een collectieve orde. Lees meer

Westerse schoonheidsidealen onder een hoofddoek

Westerse schoonheidsidealen onder een hoofddoek

Tessy Ouwens kreeg op jonge leeftijd te maken met onrealistische schoonheidsidealen en dit leidde tot een strijd met haar eigen lichaam en zelfbeeld. Onverwachts was het de islam en het bedekken van haar lichaam, dat haar uit deze strijd hielp. ‘Met mijn hoofddoek op, voelde mijn lichaam voor het eerst weer als de mijne.’ Lees meer

 1

Zinkstukken

Dealen met fysieke ongemakken, de dood, en afgelegen, kale landschappen spelen vaak een centrale rol in de boeken van Jilt Jorritsma - zelfs zijn proefschrift ging over zinkende steden. Het is daarom niet verrassend dat Jilt Jorritsma gegrepen werd door de Biesbosch en haar spookachtige arbeidshistorie toen literair productiehuis Tilt en Cultuurfonds Noord-Brabant hem vroegen het achtste Brabants Boek Present te schrijven. De verhalen die hij ontdekte en opschreef zijn des te grilliger - vandaag lichten we alvast een tipje van de sluier. Lees meer

:De DSM is science fiction, iedereen is gek: psychiater Jim van Os in de laatste Zomergasten

De DSM is science fiction, iedereen is gek: psychiater Jim van Os in de laatste Zomergasten

Hij wil de DSM weggooien, spreekt controversieel over euthanasie, drank, de ggz... wat niet? Wie ís de allerlaatste Zomergast? Psychiater Jim van Os, dus. ‘Wat je uiteindelijk nodig hebt, is een ander mens.’ Lees meer