Op het moment dat Balkenende probeerde te overleven in het spoeddebat, schudde Obama de hand van de Dalai Lama." /> Op het moment dat Balkenende probeerde te overleven in het spoeddebat, schudde Obama de hand van de Dalai Lama." />
Asset 14

Laf en lullig

Vertwijfeld kijk ik naar het lijstje met ‘Mogelijke onderwerpen column’:

-Vegetariër geworden
-Waarom corpsballen nou precies zo kut zijn
-iPhone gestolen
-Laten we België veroveren
-Waarom theatermensen (acteurs, regisseurs) nou precies zo kut zijn

Allemaal leuke thema’s. Maar verdomme, ik moet nu natuurlijk over het onderwerp schrijven, als zichzelf respecterend columnist.

Balkenende weigerde gisteravond een schuldige aan te wijzen. Maxime Verhagen had daar minder moeite mee en sprak over de ‘onwil om alle opties te onderzoeken’. Staatssecretaris Jack de Vries (ook CDA, Defensie) zei zelfs: “Met deze actie heeft de heer Bos doelbewust aangestuurd op een breuk.” Des te lager je op de CDA-hiërarchie kijkt, des te meer er met een moralistisch vingertje naar Bos wordt gepriemd. Een slimme strategie.

Maar hebben ze gelijk? Had Bos, na drie jaar, dan toch spijt dat hij met zijn linkse bolwerk de samenwerking met twee christelijke partijen aanging? Wilde hij na de controverse rond het rapport-Davids elke betrokkenheid bij enige oorlog voorkomen? Met het aantal foto’s van soldatenbegrafenissen in de Telegraaf groeit het anti-oorlogssentiment (niet te verwarren met pacifisme). Met de gemeenteraadsverkiezingen voor de deur lijkt de PvdA daar op in te spelen. Een slimme strategie.

Nederland is een laf en lullig land geworden en onze weinig inspirerende politici zijn hier een afspiegeling van. Het was een grappig toeval, afgelopen donderdag: op het moment dat Balkenende zijn voortbestaan als premier rekte door te weigeren enige concrete antwoorden te geven tijdens het spoeddebat, schudde aan de andere kant van de oceaan de Amerikaanse president Obama de hand van de Dalai Lama. Dit laatste tot grote woede van China, de toekomstige grootmacht. Deze woede was precies de reden waarom Balkenende afgelopen juni weigerde om de Tibetaanse leider te ontmoeten. Beter kan het contrast tussen inspirerende leiderschap en een manoeuvrerende politicus niet geïllustreerd worden.

De afgelopen drie jaar veranderde Nederland van een van de meest progressieve landen ter wereld in een voorvechter van ‘fatsoenlijke’ maatregelen. Regeringspartij Christenunie kende interne onenigheid over het toelaten van homo’s en protesteerde tegen het vertonen van de klassieke pornofilm Deep Throat op BNN. Onlangs nog deed diezelfde partij voorzichtige pogingen om te tornen aan het abortusrecht. Het kabinet scherpte ondertussen het coffeeshopbeleid aan. Het rookverbod werd rigoureus ingevoerd, downloadsite The Pirate Bay werd door een Nederlandse rechter verboden en het kraakverbod werd ingevoerd. Koningin Beatrix, ons staatshoofd tegenover wie onze leider straks zijn falen zal erkennen, verloochende in haar nieuwjaarstoespraak de online communicatie. Je zou voor elk van deze issues de straat op kunnen gaan. Maar heel Nederland, mijzelf incluis, haalde de schouders op.

De toekomst ziet er niet veel rooskleuriger uit, nu de verkeerde persoon van het algemene gevoel van onvrede lijkt te profiteren. Waar is de jonge, inspirerende, progressieve man of vrouw die de Nederlandse politiek met gepast gevoel voor populisme en veel inhoud van een beetje glamour kan voorzien? Het spoeddebat had, net als elk kameroverleg, veel weg van een familieverjaardag. Er was spanning, hier en daar zelfs wat verontwaardiging, maar het was vooral een sfeertje van ons-kent-ons. Balkenende is de opa, Bos de oma, Halsema de vrijgevochten tante en Wilders het vervelende neefje. Er was niemand die met enige flair het debat boven dit sfeertje kon uittillen.

Veel van mijn generatiegenoten missen een verbondenheid met de politiek. Dat is jammer, want de kwesties waar de mentaliteit van het land bepaalt wordt, gaan juist jonge mensen aan. Maar ik snap het wel. Ik had ook veel liever over corpsballen willen schrijven, dan over het spel van de Nederlandse politieke poppetjes. Over de onbeschaamde brallerigheid van de eerste groep voel ik namelijk oprechte verontwaardiging, over het laffe strategische denken van de tweede haal ik slechts nog mijn schouders op.

Mees is volgende week weer terug

Mail

Rutger Lemm is schrijver, grappenmaker en scenarist. In 2015 verscheen zijn debuut, 'Een grootse mislukking'. Hij is een van de oprichters van Hard//hoofd.

Hard//hoofd is gratis en
heeft geen advertenties

Steun Hard//hoofd

Ontvang persoonlijke brieven
van redacteuren

Inschrijven
test
het laatste
:Kraamtranen: hoe de postpartum depressie de roze wolk van het moederschap doorprikt

Kraamtranen: hoe de postpartum depressie de roze wolk van het moederschap doorprikt

In ons collectieve geheugen lijkt er weinig plaats voor moeders* die na de bevalling lijden aan depressieve gevoelens: deze verhalen ondermijnen het klassieke beeld van het moederschap als een roze wolk. Gelukkig brengen steeds meer vertellingen nuance aan, waarbij de vraag rijst in hoeverre we als maatschappij verantwoordelijkheid dragen voor de eenzaamheid die kersverse moeders kan overvallen. Een essay door Anne Louïse van den Dool. Lees meer

:Over taboedoorbrekende literatuur en langharige auteurs: I Hate Henry

Over taboedoorbrekende literatuur en langharige auteurs: I Hate Henry

Is literatuur links of rechts? Sarah Neutkens duikt in twee klassiekers en gaat na of ze wel zo links zijn als vaak wordt beweerd. Lees meer

:Een lesje kapitalisme: door Shein betalen we straks dubbel bij Zara

Een lesje kapitalisme: door Shein betalen we straks dubbel bij Zara

Wanneer goedkoop steeds goedkoper wordt en luxe verder naar de sterren rijkt, rekt het middensegment zich onverstoorbaar op. In haar column toont Loïs Blank hoe ooit betaalbare merken via een facelift hun high-end ambities najagen. Wanneer zijn we uitgespeeld in dit kapitalistische spel? Lees meer

:Terugblik op de lancering van 'Harnas' in Museum Arnhem 13

Terugblik op de lancering van ‘Harnas’ magazine in Museum Arnhem

Afgelopen maand werd ons nieuwste nummer feestelijk gelanceerd in Museum Arnhem, want Hard//hoofd en Museum Arnhem bundelden de krachten! De tentoonstelling Naakt dat raakt vindt literaire en poëtische verdieping in een speciaal katern in Hard//hoofd magazine Harnas. We blikken terug op het evenement. Lees meer

Winnaar Hooray for the Essay 2026 - Wat zo is

over samen niet weten

Anne Louïse van den Dool won met het essay 'Een middenwereld: over samen niet weten' de derde plaats van Hooray for the Essay 2026. Lees meer

Het sanatorium

Het sanatorium

Elin ligt roerloos op de ligstoel van een sanatorium, hoog in de bergen. Stil en uitgespreid op het terras wordt ze geconfronteerd met een doordringende geur, die ze niet kan identificeren. In dit surreële, filosofische verhaal zoekt Stefanie Gordin naar de betekenis en de verstikkende werking van rust. Lees meer

Introverte mensen zijn awesome

Introverte mensen zijn awesome

In een wereld van schreeuwende extraversie, eert Marthe van Bronkhorst de introverten. 'Doe mij maar ‘raven’-energy. ' Lees meer

Winnaar Hooray for the Essay 2026 - Wat zo is

Tweede plaats Hooray for the Essay 2026 - Dat is dan jouw waarheid

Saar Lermytte won de tweede plek van Hooray for the Essay 2026 met het essay Dat is dan jouw waarheid Lees meer

Dogs that cannot touch each other

Dogs that cannot touch each other

Een theatrale vertelling van Louky van Eijkelenburg over warmte, wrangheid en het controversiële kunstwerk 'Dogs That Cannot Touch Each Other'. Lees meer

:De strijd om vorm: looksmaxxen met volume of bevrijding uit de vorige eeuw?

De strijd om vorm

Dior en Chanel grijpen terug op historische silhouetten, en dat wordt breed gevierd. In haar column onderzoekt Loïs Blank of we ons voldoende bewust zijn van de oude idealen die daarin meekomen, en wat het over onze tijd zegt dat we daar zo enthousiast applaus voor geven. Lees meer

Steen 1

Steen

Stel je eens voor hoe een relatie met een steen kan beginnen, hoe die eruitziet en waarin jullie elkaar zullen vinden. Sjoukje Kamphorst neemt je mee op een literaire reis langs verloren zwerfkeien, gebarsten geliefdes en zinloos geploeter. ‘Wat een steen te zeggen heeft, kan alleen maar van groot gewicht zijn.’ Lees meer

Oproep: De Stoute Stift

De Stoute Stift

Doe mee aan De Stoute Stift, een zoektocht naar vier Nederlandse en vier Vlaamse illustratoren die een beeld willen maken bij de beste verhalen van de erotische schrijfwedstrijd Het Rode Oor. Deadline: 1 mei 2026. Lees meer

Kwetsuur

KWETSUUR

Het prinsessenbed en de koffiepauze in een hospice vormen het decor van dit gedicht van Kim Liesa Wolgast. Koffie, lametta en aquarelpapier zijn de rekwisieten van het sterftheater, waar de tijd stilstaat en zich tegelijkertijd steeds herhaalt. Lees meer

:Podcast: Maandagavond – De uitnodiging

Podcast: Maandagavond – Het cadeau

Voor de één is het 't allerbelangrijkste onderdeel van een feest, voor de ander een leeg ritueel vol onnodige spulletjes. In de derde aflevering van dit Maandagavond-seizoen draait alles om ‘Het Cadeau’. Met Rebekka de Wit, die het publiek uithoort over pijnlijke ‘kutcadeaus’, Suzanne Grotenhuis, die getuige was van de perfecte aankoop, en Freek Vielen die trakteert op een tekst uit hun gloednieuwe jubileumboek. Lees meer

Materiaal van een lichaam 1

Materiaal van een lichaam

In dit verhaal van Merel Nijhuis en beeld van Jasmijn Vermeeren exposeert een disabled kunstenaar haar werk tussen de zoemende TL-verlichting, kunstkijkers en hun opmerkingen. Ze probeert een balans te zoeken tussen genoeg informatie geven over haar werk en het ontwijken van de daaropvolgende validistische vragen. Lees meer

We willen het ook voor jou veilig houden

We willen het ook voor jou veilig houden

Claire heeft het voor elkaar: luxe kleding, een indrukwekkend cv en een leidinggevende functie. Tot ze op het matje wordt geroepen vanwege grensoverschrijdend gedrag. Claire snapt het niet. Wat is er gebeurd? Wanneer zijn de regels veranderd? Wie heeft de nieuwe normen bedacht? Emma Stomp duikt in dit verhaal in Claires hoofd en laat het... Lees meer

Hard//hoofd zoekt een nieuwe uitgever/zakelijk leider

Hard//hoofd zoekt een nieuwe uitgever (zakelijk leider) [deadline verstreken]

Maak jij een vrije ruimte voor experiment voor nieuwe schrijvers, makers en denkers mogelijk? Word de nieuwe uitgever van Hard//hoofd! Lees meer

Winnaar Hooray for the Essay 2026 - Wat zo is

Winnaar Hooray for the Essay 2026 - Wat zo is

Melissa Dhondt won de eerste prijs van Hooray for the Essay 2026, met haar essay ‘Wat zo is’ waarin ze haar moeders relatie tot alcohol op een invoelende manier beschrijft. De wedstrijd is een samenwerking tussen DeBuren, Rekto:Verso en Hard//hoofd. Lees meer

Demystificeren en normaliseren: 'Naakt dat raakt' in Museum Arnhem

Demystificeren en normaliseren: 'Naakt dat raakt' in Museum Arnhem

Kijk, voel, denk opnieuw. In Naakt dat raakt tonen kunstenaars dat naakt meer is dan bloot: het is een middel voor autonomie, identiteit en verzet. Sanne de Rooij gidst je met een kunsthistorische blik door de tentoonstelling van Museum Arnhem en gaat in gesprek met conservator Manon Braat: ‘Ik wil blijven geloven dat kunst een verandering teweeg kan brengen.’ Lees meer

De onderste sport

De onderste sport

Walde groeit op onder de kassa in de supermarkt. Daar hoort hij de verhalen van alle klanten die bij zijn moeder afrekenen. In dit verhaal van Jelt Roos wordt onze drang ambitieuze levens te leiden bekeken door de lens van klassenongelijkheid. Is het beter om te streven of in je eigen vak te blijven? Lees meer

Lees Hard//hoofd op papier!

Hard//hoofd verschijnt vanaf nu twee keer per jaar op papier! Dankzij de hulp van onze lezers kunnen we nog vaker een podium bieden aan aanstormend talent. Schrijf je nu in voor slechts €3 per maand en ontvang in september je eerste papieren tijdschrift. Veel leesplezier!

Word trouwe lezer!