Asset 14
https://hardhoofd.com/10-jarig-bestaan/

Empathie

Column: Empathie

Empathie is interessant: de mogelijkheid om ons in een ander te verplaatsen, is wat onze soort uniek maakt, maar tegelijk kost het ons grote moeite om er gebruik van te maken. Zeker in deze verkiezingstijd is aan alle kanten van het politieke spectrum merkbaar hoeveel onwil er is om andersdenkenden te begrijpen. En voor ik het weet zit ik daar zelf weer over te foeteren, waarop een vriend vraagt: ‘Maar als je voor empathie pleit, dan moet je toch ook empathie opbrengen voor mensen die zich niét willen inleven?’ Shit.

Ze zeggen dat literatuur je empathischer kan maken. En inderdaad train je door het lezen van Dostojevski (of het kijken van Breaking Bad) je inlevingsvermogen. Als ik in de metro heb zitten lezen, en op het perron vervolgens een man tegen me op botst, dan probeer ik me voor te stellen dat hij haast heeft omdat ze haar zoon moet ophalen van school – hij is al twee keer eerder te laat gekomen en kan de tranen in de ogen van dat jongetje niet meer verdragen. Maar net zo vaak vergeet ik dit mechanisme en denk ik: jezus wat een klootzak.

Maar thuis ontkom ik hier niet aan. Als je samenwoont met een vrouw bij wie de hormonen door haar lijf razen, is empathie geen liefdadigheid, maar pure noodzaak. Zodra ik ’s ochtends de trap afkom, is het een totale verrassing welke versie van mijn vriendin ik die dag aan de keukentafel zal aantreffen. En zelfs als ik, nadat ik voorzichtig naderbij getrippeld ben, heb vastgesteld wie ik voor me heb, als ik net mijn eigen persoonlijkheid heb aangepast om haar te behagen, kan ze opeens omslaan.

Net als ik een liedje neurie om haar vrolijkheid te begeleiden en ze lief naar me glimlacht, laat ze het pak hagelslag vallen en stampt ze met een luid ‘GODVERDOMME!’ op de grond, waarop ik mijn hoofd naar mijn bakje cruesli buig en probeer te verdwijnen. Een kwartier later begint ze te huilen vanwege de sirene van een voorbijrijdende ambulance. Er zijn dagen dat ze me meerdere malen van haar af duwt met de mededeling dat ik stink, waarna ze ‘s avonds in bed opeens tegen me aan kruipt en haar hoofd tegen mijn borst duwt met dezelfde agressie als eerder, maar nu knuffelig als een krolse kat. Ik kan deze radicale omwenteling nauwelijks bijhouden terwijl ik stijfjes een arm om haar heen sla en met grote ogen naar het plafond staar.

Om te zeggen dat ik bang ben voor mijn vriendin, is een understatement.

Het is alsof ik met tien mensen tegelijk samenwoon. Het lukt me niet om me tot al die personages te verhouden – aan het eind van de week heb ik spierpijn in mijn gezicht omdat ik zo vaak van uitdrukking gewisseld ben. Voor mijn vriendin past het daarentegen elke keer in haar narratief: het is logisch dat ze woest wordt op een afstandelijke supermarktcassière, of huilt omdat ik de afwas niet heb gedaan. Binnen een paar seconden verandert haar hele wereld. Als ik haar troost of mezelf bescherm, zeg ik soms: ‘Het zijn maar emoties, je hoeft er niet naar te luisteren.’ Stiekem weet ik wel beter: als je midden in een gevoel zit, is dat het enige waar je naar kunt luisteren.

Aangezien ik nog lang met haar wil samenleven, zal ik erin mee moeten, me soms moeten aanpassen en me moeten inleven – hoe extreem ze ook is.

Beeld: Botter op zee, H.A. Jaarsma (1946)

Mail

Rutger Lemm is schrijver, grappenmaker en scenarist. In 2015 verscheen zijn debuut, 'Een grootse mislukking'. Hij is een van de oprichters van Hard//hoofd.

Lees verder Lees verder

Sluit je aan en verzamel kunst

Hard//hoofd is een vrije ruimte voor verbeelding en verhalen. Een niet-commercieel platform waar talent de ruimte krijgt om te experimenteren en zich te ontwikkelen. Zonder advertenties en helemaal gratis.

En dat heeft resultaat. Hard//hoofd’ers Iduna Paalman en Joost Oomen werden dit jaar door de Volkskrant verkozen tot literair talent van het jaar.

Een plek als Hard//hoofd kan alleen bestaan met jouw steun. Sluit je daarom bij ons aan en ontvang kunstwerken van veelbelovende makers, een Hard//hoofd-tasje en voorrang voor ons jubileum.

Sluit je aan
het laatste
Column: Jouw haar is ook mooi, hoor

Jouw haar is ook mooi, hoor

Iduna Paalman kan nog steeds met schaamte terugdenken aan die keer dat een jongen op het festival vond dat ze tof haar had, en hoe ze dat voor even geloofde. Lees meer

Train je trots

Train je trots

Roos Wolthers besefte dat ze eigenlijk nooit trots is op zichzelf. Sterker nog: ze ziet vooral wat ze verkeerd doet. Maar trots kun je trainen. Een tip om je eigen prestaties te benoemen. Lees meer

Ga zweven

Ga zweven

Ooit had ze er weinig mee, maar tegenwoordig staat Jihane Chaara open voor het zweverige. Ze maakt plezier met tarotkaarten en voelt de vibes van mensen op een feestje. Een tip om ‘de’ waarheid wat minder te serieus te nemen. Lees meer

Column: En zo is het goed?

En zo is het goed?

‘De toekomst ligt niet vast, ze ligt open,’ concludeert Iduna Paalman tijdens een intergalactische reis op 1 januari. 'Meer verantwoordelijkheid in 2020, en meer sterren zien.' Lees meer

 2020, tijd om te spelen met eten!

2020, tijd om te spelen met eten!

In Beeldspraak richt Hard//hoofd de lens op de wereld en biedt een andere kijk op het dagelijks leven. Deze keer met Marc Elisabeth, die tegen de 30 loopt, maar het spelen met eten nooit verleerd is! Lees meer

Luister naar je coupé

Luister naar je coupé

Nora van Arkel las het liefst een boek in de trein, maar stoorde zich aan pratende mensen in de stiltecoupé. Tot ze besloot de gesprekken in haar voordeel te gebruiken. Een tip om je niet te ergeren in het OV. Lees meer

Tip: Zeg je reisverzekering op

Zeg je reisverzekering op

Redacteur Wieneke van Koppen is er klaar mee, ze sluit geen speciale reisverzekering meer af als ze op avontuur gaat. 'Brave burgers betalen in vrijwel alle gevallen meer aan reisverzekeringen dan ze in hun leven uitgekeerd krijgen.' Lees meer

Column: So nice

So nice

Iduna Paalman heeft een VIP-kaart voor het concert van Guy Sebastian in de Melkweg in Amsterdam. 'Naast een korte meet-en-greet mag ik op de foto en eventueel een handtekening.' Lees meer

Tip: Geef jezelf een winterbeurt

Geef jezelf een winterbeurt

Ruby Sanders voelt zich ouder dan ooit en vraagt zich af: waarom geven we onze auto en fiets een winterbeurt, maar niet ons lichaam? Om daad bij woord te voegen maakt ze een afspraak bij Dr. Wang. Een tip om je eens te laten doorlichten bij een acupuncturist. Lees meer

Column: Een traan op de kerstbal

Een traan op de kerstbal

Voor Trudy zijn kerst en afscheid onlosmakelijk met elkaar verbonden, vertelt ze in haar laatste column op Hard//hoofd. Zoals tijdens de kerstvakantie 22 jaar geleden, toen er een postbode aanbelde met een onheilspellende expresbrief. Lees meer

 De dingen in de kamer zouden levenloze dingen zijn, zonder jou

De dingen in de kamer zouden levenloze dingen zijn, zonder jou

In Beeldspraak richt Hard//hoofd de lens op de wereld en biedt een andere kijk op het dagelijks leven. In deze Beeldspraak van Lotte van Uittert is niemand zo aanwezig als de afwezige mens in zijn eigen kamer. Lees meer

Tip: Luister eens echt naar tips

Luister eens echt naar tips

De Tip is 10! Anouk Evertse kijkt terug op haar favoriete tips en vraagt zich af waarom we zo verlangen naar tips van vreemden, terwijl adviezen van mensen die dichtbij ons staan vaak afschrikken. Een tip voor liefhebbers van tips. Lees meer

Tip: Neem je beste vriend(in) mee naar een kerstdiner

Neem je beste vriend(in) mee naar een kerstdiner

In deze tip uit 2018 geeft Emma Stomp een onmisbaar advies voor de feestdagen. Lees meer

Tip: 1

Maak een toetje

De kleine keuken van Lotte Akkerman weerhoudt haar er niet van om toetjes te maken. Een tip voor winteravonden (inclusief recept). Lees meer

Column: Ongehoorzaam watje 1

Ongehoorzaam watje

Iduna Paalman ziet de IDFA-documentaire Objector en denkt na over de mens in opstand. Lees meer

Tip: Leren om het leren

Leren om het leren

Else Boer is het leren nog niet verleerd. Op YouTube is namelijk een schat aan smakelijke en nutteloze informatie te vinden, waar je toch een stuk wijzer van wordt. Een tip om eens wat te leren van de onvolprezen video-essays. Lees meer

Column: Een nieuwe man

Een nieuwe man

Trudy poetste haar tanden en dacht: 'als ik het nú niet probeer, hoeft het niet meer. Hoeveel jaar heb ik nog? Moet ik wachten tot ik achter een rollator loop? Tot ik mijn huis heb opgegeten? Nou dan!' Lees meer

Tip: Vraag het je filmpersonage 1

Vraag het je filmpersonage

'Hebben jullie wel eens goed geluisterd naar wat acteurs in films eigenlijk zeggen? En vooral ook hoe mooi ze dat in woorden weten te vangen?' Emma Stomp tipt de magie van dialogen. Lees meer

Meer bloed 2

Meer bloed

'Zoveel bloed, en toch zo onzichtbaar. Waarom telkens de hoop dat het niemand op zal vallen? ‘Ik ben ongesteld’ – wanneer leerden we dat dat beschamende woorden zijn?' Lees meer

Tip: Leer elkaars taal van de liefde

Leer elkaars taal van de liefde

Kiki Bolwijn heeft een bijzondere manier van communiceren met haar vader: zonder veel woorden te wisselen begrijpen ze elkaar heel goed. Een tip om elkaars taal van de liefde te leren spreken, ook als dat soms niet de jouwe is. Lees meer

Sluit je aan en verzamel kunst

Hard//hoofd is een vrije ruimte voor verbeelding en verhalen. Een niet-commercieel platform waar talent de ruimte krijgt om te experimenteren en zich te ontwikkelen. Het bestaan van zo’n platform is niet vanzelfsprekend. Sluit je daarom bij ons aan en ontvang kunst, een Hard//hoofd-tasje en voorrang voor ons jubileum.

Sluit je aan