Voor deze editie van de trialoog keken onze redacteuren Else Boer, Rosanna Baas en Michal van der Toorn naar King of the Belgians, een mockumentary waarin Wallonië zich afsplitst van Vlaanderen op het moment dat de Belgische koning Nicolaas III op staatsbezoek in Turkije is. Een documentairemaker legt de pogingen van de koning om terug te keren naar zijn land vast, resulterend in deze bijzondere roadmovie.
Rosanna: Welke achtergrondmuziek zouden jullie kiezen om dit gesprek te voeren? Iets waarvan je denkt: dit past bij deze film?
Else: Ik zou zeggen: bombastisch klassiek. Als dat een genre is.
Rosanna: Oja! Dat klinkt bekend, haha. Grappig, ik zou zelf dus iets Balkan-achtigs hebben opgezet. Of iets van zang, zoals dat koor waardoor de koning de grens over werd gesmokkeld. Wat vonden jullie daarvan trouwens?
Else: Ik vond het heel grappig dat Wallonië zich afsplitste - dat vond ik een heel interessante vondst, omdat de koning daar iets mee moet en dus moet nadenken over zijn koningschap. En met de smokkel over de grens werd duidelijk dat ook de documentairemaker een echte rol zou spelen in het verhaal. Hij regelde dat de koning en zijn gevolg met het koor mee konden en was dus echt een actieve speler. Dat vond ik goed gevonden.
Michal: Misschien lag het aan mijn stemming, maar ik heb veel gelachen tijdens het kijken van King of the Belgians. Wat ik een leuke quote vond, vlak voordat ze weggingen: ‘We will capture our journey for the people’ - ‘wat doen we met het atomium?’
Rosanna: Het was allemaal bizar, maar superkomisch.
Else: Bizar, maar toch ook wel geloofwaardig!
Rosanna: Mijn favoriete quote was: ‘Mijn beste Carlos, ik heb drie universiteitsdiploma's, drie ambassadeursmandaten en ben bijna negen jaar in dienst bij de koning. Dus laat mij de koning adviseren.'
-'Mr Moreau, ik heb een vliegbrevet voor helikopters, ik ben vijf jaar scoutsleider geweest en kan drie minuten onder water blijven.'
Else: Ik vond die scene waarin de koning omhoogklimt achter dat koor erg geinig. En ook wel heel dramatisch. Je merkt aan alles dat hij het allemaal niet meer weet.
Michal: Ja, ik had ook een beetje medelijden met de man. Dat die documentairemaker zo belangrijk is, zorgde ook voor leuke beeldhoeken, veel shots in het begin waren scheef. En één keer liep hij terug om de camera te pakken.
Else: Inderdaad. Daardoor heb je het gevoel dat ze echt in het midden van de Balkan zijn gestrand, omdat zelfs de camera geen objectieve waarnemer is.
Michal: Aan het begin dacht ik trouwens dat Europa een belangrijk thema zou gaan worden, hadden jullie dat ook?
Die vraag is natuurlijk ook op de EU van toepassing: is het echt een goed idee, of een compromis?
Else: De vergelijking tussen het uiteenvallen van België in Vlaanderen en een onafhankelijk Wallonië, en de onvrede tussen Noord- en Zuid-Europa vond ik goed gevonden. Maar verder vond ik het meevallen.
Rosanna: Het ging in elk geval meer over Europa dan over Turkije. En grenzen waren natuurlijk wel een aspect. En het wel of niet bij de EU horen.
Michal: De quote uit het begin was wel lekker: 'Belgium. Is it a proper country or a political compromise?'
Else: Haha, ja! Maar die vraag is natuurlijk ook van toepassing op de EU: Is het nou echt een goed idee of een compromis? Even iets anders, maar ik vond het echt een feelgoodfilm. Er zaten veel folklore-elementen in, maar alles was heel lief gefilmd.
Rosanna: Hoe bedoel je dat, Else? Hoe film je iets niet-lief?
Else: Ik bedoel dat het geen 'aapjes kijken op de Balkan' was. Dat had ook gekund: kijk eens wat voor gekkigheid ze daar uithalen! Maar in plaats daarvan werd de blik op België gericht, op hoe gek ze dáár eigenlijk wel niet doen.
Rosanna: Ja, het ging toch vooral over hoe uptight we hier zijn.
Else: De mensen op de Balkan brengen koning Nicolaas juist dichter bij zichzelf en zijn gevoel (zoals hij zelf zegt). Terwijl België in een bizarre scheuring ligt.
Michal: Wat ik ook een grappige scène vond: hoe hij in the middle of the Balkan zijn speech gaat oefenen.
Rosanna: Jaaa, dat is dus waar mijn favoriete quote vandaan kwam. Dat zijn kamerjongen hem gaat adviseren.
Else: Die onbeholpenheid is echt heel mooi om te zien.
Rosanna: De film kreeg me wel even aan het twijfelen, trouwens: heeft België nou een koning of een koningin? Aangezien de koningin het voor het zeggen leek te hebben. Zij was degene die opdracht gaf tot het maken van deze documentaire over haar man. Waarin zijn glimlach vooral vaak in beeld moest komen. Of zoiets.
Else: Klopt! Overigens is hij wat dat betreft net zoals alle midlifecrisis-mannen op het witte doek: zijn vrouw heeft het voor het zeggen en hij doet maar wat. Maar België heeft (in de echte wereld) een koning.
Rosanna: Wordt Willem-Alexander ook met 'sire' aangesproken?
Michal: Hoe zou zo'n film met Willie eruitzien?
Een koning is het ultieme voorbeeld van iemand die gevangen zit in protocollen.
Rosanna: Haha, Willem-Alexander op tour door de Balkan was ook leuk geweest. Maar misschien wel een beetje flauw. Ik denk dat het hielp dat we de koning van België niet echt kennen. Ben benieuwd hoe een Vlaming of Waal deze film zou beleven.
Michal: Ja, ik ook. Misschien zitten er nog wel meer verwijzingen in die wij niet snappen. Maar ik denk dat het ook weer niet zoveel uitmaakt, het zou misschien niet per se om een koning hoeven te gaan?
Else: Een koning is natuurlijk het ultieme voorbeeld van iemand die gevangen zit in protocollen en dingen die buiten hem om worden besloten. Een gewone midlifecrisis-man is al snel een beetje sneu: kom gewoon voor jezelf op! Maar in dit geval is het heel legitiem. Hij moet ook aan het koningshuis denken. Dus zijn gebrek aan daadkracht is heel begrijpelijk.
Michal: Goed punt.
Rosanna: Dat was wel mooi. Dat hij op een gegeven moment rechtstreeks aan zijn entourage vraagt hoe zij de toekomst van de monarchie zien. En dat sommigen dan heel politiek correct antwoorden.
Michal: Ja, haha, die Louise zei iets van ‘ik respecteer het’. Zelfs de entourage van de koning blijkt stiekem republikeins te zijn.
Geeft de camera de documentairemaker het recht om in andermans leven te graven?
Else: Ik vond in haar verhaallijn heel goed dat Floyd haar een beetje loopt te bekijken met zijn camera, en dat zij daartegen in opstand komt.
Michal: Ik vond het mooi dat ze hem vroeg of de camera hem het recht gaf in andermans leven te graven.
Rosanna: En ze vroeg steeds: with what greater purpose? Was die er?
Michal: Nou, aan het begin zei regisseur Lloyd dat het volgen van royals hem er bovenop had geholpen. Maar zijn andere film was ook al nooit vertoond.
Rosanna: Oh ja, hij had een of ander duister oorlogsverleden, hè?
Michal: En een drankprobleem.
Rosanna: En kennis van Servische Missverkiezingen.
Else: Louise was eigenlijk de enige die niet echt gelukkig werd van de roadtrip.
Rosanna: Op haar naaldhakken, hè. Heel de trip! Die zat duidelijk beter in Brussel.
Else: Wat vonden jullie van de koning? Ik vond hem zeer aandoenlijk, maar daardoor soms ook een beetje irritant. Ik voelde me af en toe net Louise, haha.
Rosanna: Want wat vond Louise van de koning volgens jou?
Else: Volgens mij vond ze vooral dat hij goed moest luisteren. Ze hield erg van het protocol. Maar nog even over het einde: vonden jullie dat niet wat abrupt? Wat ging hij nou zeggen in die speech! Dat kregen we helemaal niet te zien.
Rosanna: Dat had toch alleen maar kunnen tegenvallen? Of het was zo'n sentimenteel alles-komt-goed-moment geweest. Ik kon het wel waarderen dat dat achterwege bleef.
Michal: Mee eens. Er werd ook gezegd dat een koning zijn eigen lot nu eenmaal niet kan beïnvloeden. Misschien had je naar aanleiding van de speech ook weer veel vragen gehad.
Else: Ik snap wat je bedoelt. Maar toch had ik graag íets gezien: dat hij naar het podium zou stappen, of zoiets, en dat er daarna wordt weggeknipt. Dat in elk geval duidelijk was geweest dat hij het ging doen. Want dat blijft nu de vraag: mag hij zijn eigen speech wel houden?
Rosanna: Op deze manier ging de film misschien uiteindelijk toch over Floyd die de koning filmt, en niet over de koning zelf?
Else: De 'emancipatie' van de koning is nu dat de film online komt. Dat is zijn eigen keuze. Dus misschien maakt de speech dan inderdaad niet meer uit - het doel van de koning (een soort zelfbeschikking) is dan bereikt. Alleen ligt het land nog steeds in puin, maar soit. Dat valt ook niet op te lossen met een speech, haha.
Rosanna: Het blijft België, hè. In dat kader: hij spreekt zelfs even Duits aan het begin. Drie talen, jongens! Dat moet je niet willen. Ik vroeg me trouwens af of het verplicht is dat de koning evenveel Frans als Nederlands praat.
Else: In België is het volgens mij vrij gebruikelijk.
Michal: Maar vaak kunnen ze één taal wel beduidend beter. Volgens mij sprak Louise trouwens ook geen Nederlands in de film?
Rosanna: In mijn ervaring is zelfs Brussel niet echt tweetalig. Alleen het treinpersoneel soms wel!
Else: Al met al vind ik King of the Belgians een enorme aanrader. Geen verrassing dat het veel prijzen heeft gewonnen.
Michal: Ik raad hem ook zeker aan! Een luchtige roadmovie die rijk is aan cultuur.
