Asset 14

Blindheid

Roelof ten Napel is acht weken lang de Zondagsschrijver. In deze periode verkent hij voor Hard//hoofd de betekenis van verlangen, in acht fictieve essays. Vandaag deel zes, over hoe noodzakelijk het is voor liefde om blind te zijn.

Het is een tegenstrijdig stel eisen: we willen van onze liefdes dat ze uniek zijn, dat er nog nooit iemand verliefd is geweest zoals wij – tegelijkertijd willen we dat het de liefde is die we voelen, wanneer we die voelen – zeggen te voelen, wanneer we wat we voelen onder die naam willen brengen.

Zoals die spanning ook huist in een woord als ik, waarmee we alleen en puur onszelf willen kunnen bedoelen – maar dat wel voor iedereen dat zogenaamd unieke betekent. Een ik dus dat vanaf het moment dat je het opschrijft of zegt, gevaar loopt. Gevaar loopt iemand anders te worden. Of, omgekeerd, gevaar loopt zichzelf te blijven, terwijl jij verandert.

Wie heeft er nooit een notitie teruggevonden waarin hij zichzelf totaal niet meer herkende? Een dagboekaantekening, een foto, een schoolopdracht?

Misschien komt die spanning nog sterker tot uiting in precies dat andere woord – jij. Een jij die we met dat woord binnenlaten, benoembaar maken, maar waarmee we misschien wel al uitwissen wie die ander is. Misschien is wat die ander zichzelf maakt wel niet benoembaar.

En toch, jij kan in potentie iederéén zijn.

Hangt het daarmee samen, dat veel mensen tijdens het leren kennen nog niet durven te spreken van liefde, hun verhouding nog niet onder woorden willen brengen? Überhaupt nog niet durven te spreken van hun verhouding, alsof ze al samen zijn? Vaak terwijl de hele omgeving al doorheeft wat er aan de hand is. Die ziet al: zij zijn verliefd, worden verliefd, zij vallen voor elkaar.
hard_hoofd_deel_VII#1Zijzelf zien dat niet – en misschien, al is het maar voor deze keer, om er even over na te denken, is het gezond dat eens niet toe te schrijven aan de blindheid van liefde. Of ten minste die blindheid niet te zien als een tekort, maar als een noodzaak.

Want wie zou dat overleven? Een liefde die van begin af aan al een liefde is, waarvan elke brief en elk afspraakje vrij is van elke twijfel, waarvan alles al in het teken staat van die liefde – en dus niet meer van zichzelf is? Als liefde meteen al een liefde is, is de ervaring meteen al niet meer uniek; het is puur één van de vormen waarin die alomvattende, verdrukkende liefde zich laat zien.

In het verhaal van de Emmaüsgangers lopen twee mensen na de kruisiging van Christus bedroefd terug naar hun woonplaats. Onderweg voegt zich een vreemdeling bij hen, die hen uitlegt waarom de kruisiging noodzakelijk was. Pas wanneer ze hem bij hen thuis uitnodigen, en hij het brood breekt, beseffen ze dat het Jezus is. In plaats van dat toe te schrijven aan idioterie, is het misschien van belang te beseffen dat ze eerst de noodzaak van de kruisiging moeten begrijpen, willen ze überhaupt kunnen overwegen dat Jezus, daarna, nog leeft.

Op die manier ook de liefde: het is noodzakelijk dat je blind bent, dat je twijfelt, dat liefde zich niet van meet af aan in een fel licht zichtbaar maakt. Noodzakelijk dat je – lachend om je eigen blindheid – achteraf tegen elkaar zegt dat jullie toen al verliefd waren op elkaar; lachend beseft hoe, inderdaad, iedereen dat al kon zien.

Pas achteraf – vandaar het woord – wordt dat onverenigbare mengsel van berichten, gesprekken, gevoelens, tekenen en twijfels een liefdesgeschiedenis, want pas achteraf zal er sprake geweest kunnen zijn van liefde.

Op die manier hebben ook – ondanks dat iedereen zegt het al te zien – de blinde geliefden gelijk. Want de liefde is er nog niet. Niet als zodanig – misschien nooit als zodanig. Zoals jij er nooit als zodanig gaat zijn. Elke ander is altijd weer een andere ander – elke ontmoeting weer, ook als je de ontmoetingen niet meer tellen kunt, niet eens meer ontmoetingen noemt.

Het is als het huis dat je jouw woning noemt, waarin je bekend bent. Ook daar, in die plaats die geen geheimen meer zou kunnen hebben, zitten nog hoeken en impressies die nieuw zullen zijn. Die je ook niet zult ontdekken als je elke kamer van alle kanten bekijkt – sommige indrukken laten zich alleen zien als je ze niet zoekt. Ze moeten je overkomen.

Zoals het je moet overkomen, zodat je daarna zeggen kunt, dat was al liefde, daar was ik al verliefd. Dat was, ja, daar was – maar toen nog niet, toen was dat nog anders.



Mail

Roelof ten Napel (1993) is schrijver. Hij publiceerde Constellaties (2014) en Het leven zelf (2017) en was laureaat van het C.C.S. Crone-stipendium. Zijn poëziedebuut, Het woedeboek (2018), is genomineerd voor de Grote Poëzieprijs, de C. Buddingh' en de Poëziedebuutprijs Aan Zee.

Elzeline Kooy is een illustrator/striptekenaar, wonend en werkend in Rotterdam. Haar werk kenmerkt zich door een tikkeltje onhandige lijn en surrealistisch kleurgebruik. Elzeline wordt hierbij geïnspireerd door situaties die zij in haar dagelijks leven observeert.

Hard//hoofd is gratis en
heeft geen advertenties

Steun Hard//hoofd

Ontvang persoonlijke brieven
van redacteuren

Inschrijven

Steun de makers van de toekomst

Hard//hoofd is een vrije ruimte voor nieuwe makers. Een niet-commercieel platform waar talent online en offline de ruimte krijgt om te experimenteren en zich te ontwikkelen. We zijn bewust gratis toegankelijk en advertentievrij. Wij geloven dat nieuwe makers vooral een scherpe en eigenzinnige stem kunnen ontwikkelen als zij niet worden verleid tot clickbait en sensatie: die vrijheid vormt de basis voor originele verbeelding en nieuwe verhalen.

Steun ons

  • Foto van Marte Hoogenboom
    Marte HoogenboomHoofdredacteur
  • Foto van Mark de Boorder
    Mark de BoorderUitgever
  • Foto van Kiki Bolwijn
    Kiki BolwijnAdjunct-hoofdredacteur, chef Literair
  • Foto van Sander Veldhuizen
    Sander VeldhuizenUitgeefassistent
Lees meer
het laatste
Verkrachting vindt niet plaats in een vacuüm

Verkrachting vindt niet plaats in een vacuüm

Linkse mensen hebben vaak het idee dat zij buiten en boven de 'verkrachtingscultuur' staan, meent Harriet Bergman. Maar iemands politieke overtuiging zegt weinig over hoe diegene daadwerkelijk met machtsverschillen omgaat. Lees meer

Constant in verbinding en toch eenzaam

Constant in verbinding en toch eenzaam

Een plek waar je echt alleen bent en niet steeds naar je telefoon kunt grijpen. Waar vinden we die nog? Stefanie Gordin denkt met heimwee terug aan haar tijd in de Russische datsja's. Lees meer

 Giftige goudkoorts

Giftige goudkoorts

Jaarlijks belandt meer dan 130.000 kilo kwik - gebruikt voor het vinden van goud - in de Surinaamse natuur. Lees meer

Het vervolg van een rouwwoordenboek

Het vervolg van een rouwwoordenboek

De persoonlijke worsteling van Babet te Winkel om woorden te vinden voor haar rouw, was helemaal niet zo persoonlijk. Ze ontving vele berichten van mensen die zich in haar rouwwoordenboek herkenden. Dit is het vervolg van haar rouwwoordenboek. Lees meer

Hard//talk: Wie Thierry volgt

Wie Thierry volgt

Thierry Baudet heeft er heel wat kiezers bij die simpelweg hun vrijheid terug willen. Julius Koetsier vreest dat zij verzeild zullen raken in een moeras van verzinselen over UFO's en dinosaurussen. Lees meer

Nooit meer hier

Nooit meer genocide (hier)

Nooit meer genocide, dat beloven we elkaar op 4 mei. Maar wat zijn de lessen van 4 mei waard als we ze niet kunnen toepassen om nú een groep in nood te redden? Lees meer

Nieuws in beeld: Volle terrassen, volle ic's

Volle terrassen, volle ic's

Het demissionaire kabinet gaf groen licht voor het openen van de terrassen - en dus ook voor volle ic's. Lees meer

Ali B gaat je niet redden

Ali B gaat je niet redden

‘Self made men’ prediken in online succescursussen dat succes voor iedereen binnen handbereik ligt. Lees meer

Nieuws in beeld: Vogelgriep grijpt om zich heen

Vogelgriep grijpt om zich heen

Langs de Groningse Waddenkust zijn honderden vogels aangespoeld, die waarschijnlijk zijn geveld door de vogelgriep. Illustrator Aida de Jong brengt het lugubere nieuws in beeld. Lees meer

Leven in een grijs gebied

Leven in een grijs gebied

Wat gebeurt er met je zelfbeeld als je chronisch ziek wordt? Accepteer je de ziekte als een deel van jezelf, of blijf je uitkijken naar de dag waarop je genezen bent? Lees meer

 Digikunst spuwt broeikasgassen in de cloud

Digikunst spuwt broeikasgassen in de cloud

Het maken van de digitale kunstwerken kost ‘kolossale hoeveelheden’ rekenkracht van computers, aldus the New York Times. Lees meer

Nederland is boos. Waarom Jesse niet?

Nederland is boos. Waarom Jesse niet?

De nieuwste verkiezingen lieten ons weer eens zien hoe Nederland aan het afglijden is naar het rechtereinde van de politiek. Hoe kan dat? Is het niet tijd dat links even boos wordt als Wilders en Baudet? Lees meer

Gezien door een kunstwerk

Gezien door een kunstwerk

Doordat fysieke kunstexposities bijna nergens georganiseerd worden, zoeken kunstinstellingen andere wegen om hun werk ten toon te spreiden. Caecilia Rasch mist de ontmoeting met het kunstwerk, en vooral: erdoor gezien worden. Lees meer

Automatische concepten 54

Een miljoen huizen houden het te droog

Zeker een miljoen huizen in Nederland dreigen te verzakken, en dat aantal is de afgelopen jaren flink toegenomen. De boosdoener: droogte. Lees meer

Hard//talk: Onderdak is een mensenrecht

Onderdak is een mensenrecht

Over dakloosheid hoeven we geen uitvoerige politieke discussies te voeren, aldus Jihane Chaara. Onderdak is namelijk niets minder dan een mensenrecht (iets wat men in de Nederlandse politiek even vergeten lijkt te zijn). Lees meer

Filmtrialoog: Nocturne

Nocturne

Onze redacteurs zagen Nocturne, een film over het maken van een film. Hoofdpersonage Alex rent een nacht lang door zijn eigen hoofd, op zoek naar het sluitende idee, de juiste acteurs, een kloppend verhaal. Het sprak esthetisch heel erg aan, maar zaaide ook een hoop verwarring. Lees meer

Nieuws in beeld: 13

Onze corona-aanpak laat talloze aardbewoners stikken

Dat het materiaal waarmee we onszelf tegen corona beschermen voor een golf aan afval zou zorgen, zagen we al van verre aankomen. Illustrator Simcha van der Veen is dan ook verbijsterd: waarom doen we hier niets tegen? Lees meer

Absurditeit is de kracht van The Nose or Conspiracy of Mavericks

Absurditeit is de kracht van The Nose or Conspiracy of Mavericks

Dat je niet op zoek hoeft naar de diepere betekenis en ook enkel de vorm van een film kan waarderen, bewijst de animatiefilm 'The Nose or Conspiracy of Mavericks'. Lees meer

Over Emma, millennials en de kostuumdramafase

Over Emma, millennials en de kostuumdramafase

Anna Visser is van jongs af aan een fervent liefhebber van Jane Austen. Een onlangs verschenen hervertelling van Emma werpt nieuw licht op haar hartstocht voor het kostuumdrama, maar misschien nog meer op haar zelfbeeld. Lees meer

Schijn bedriegt 2

Schijn bedriegt

Ons stemgedrag wordt (te) vaak bepaald door onderbuikgevoelens en eerste indrukken. Om ons daartegen te wapenen hebben we gedegen onderwijs nodig. Laat dat nu precies hetgeen zijn waar de politieke winnaar op bezuinigt. Lees meer