Asset 14

Blindheid

Roelof ten Napel is acht weken lang de Zondagsschrijver. In deze periode verkent hij voor Hard//hoofd de betekenis van verlangen, in acht fictieve essays. Vandaag deel zes, over hoe noodzakelijk het is voor liefde om blind te zijn.

Het is een tegenstrijdig stel eisen: we willen van onze liefdes dat ze uniek zijn, dat er nog nooit iemand verliefd is geweest zoals wij – tegelijkertijd willen we dat het de liefde is die we voelen, wanneer we die voelen – zeggen te voelen, wanneer we wat we voelen onder die naam willen brengen.

Zoals die spanning ook huist in een woord als ik, waarmee we alleen en puur onszelf willen kunnen bedoelen – maar dat wel voor iedereen dat zogenaamd unieke betekent. Een ik dus dat vanaf het moment dat je het opschrijft of zegt, gevaar loopt. Gevaar loopt iemand anders te worden. Of, omgekeerd, gevaar loopt zichzelf te blijven, terwijl jij verandert.

Wie heeft er nooit een notitie teruggevonden waarin hij zichzelf totaal niet meer herkende? Een dagboekaantekening, een foto, een schoolopdracht?

Misschien komt die spanning nog sterker tot uiting in precies dat andere woord – jij. Een jij die we met dat woord binnenlaten, benoembaar maken, maar waarmee we misschien wel al uitwissen wie die ander is. Misschien is wat die ander zichzelf maakt wel niet benoembaar.

En toch, jij kan in potentie iederéén zijn.

Hangt het daarmee samen, dat veel mensen tijdens het leren kennen nog niet durven te spreken van liefde, hun verhouding nog niet onder woorden willen brengen? Überhaupt nog niet durven te spreken van hun verhouding, alsof ze al samen zijn? Vaak terwijl de hele omgeving al doorheeft wat er aan de hand is. Die ziet al: zij zijn verliefd, worden verliefd, zij vallen voor elkaar.
hard_hoofd_deel_VII#1Zijzelf zien dat niet – en misschien, al is het maar voor deze keer, om er even over na te denken, is het gezond dat eens niet toe te schrijven aan de blindheid van liefde. Of ten minste die blindheid niet te zien als een tekort, maar als een noodzaak.

Want wie zou dat overleven? Een liefde die van begin af aan al een liefde is, waarvan elke brief en elk afspraakje vrij is van elke twijfel, waarvan alles al in het teken staat van die liefde – en dus niet meer van zichzelf is? Als liefde meteen al een liefde is, is de ervaring meteen al niet meer uniek; het is puur één van de vormen waarin die alomvattende, verdrukkende liefde zich laat zien.

In het verhaal van de Emmaüsgangers lopen twee mensen na de kruisiging van Christus bedroefd terug naar hun woonplaats. Onderweg voegt zich een vreemdeling bij hen, die hen uitlegt waarom de kruisiging noodzakelijk was. Pas wanneer ze hem bij hen thuis uitnodigen, en hij het brood breekt, beseffen ze dat het Jezus is. In plaats van dat toe te schrijven aan idioterie, is het misschien van belang te beseffen dat ze eerst de noodzaak van de kruisiging moeten begrijpen, willen ze überhaupt kunnen overwegen dat Jezus, daarna, nog leeft.

Op die manier ook de liefde: het is noodzakelijk dat je blind bent, dat je twijfelt, dat liefde zich niet van meet af aan in een fel licht zichtbaar maakt. Noodzakelijk dat je – lachend om je eigen blindheid – achteraf tegen elkaar zegt dat jullie toen al verliefd waren op elkaar; lachend beseft hoe, inderdaad, iedereen dat al kon zien.

Pas achteraf – vandaar het woord – wordt dat onverenigbare mengsel van berichten, gesprekken, gevoelens, tekenen en twijfels een liefdesgeschiedenis, want pas achteraf zal er sprake geweest kunnen zijn van liefde.

Op die manier hebben ook – ondanks dat iedereen zegt het al te zien – de blinde geliefden gelijk. Want de liefde is er nog niet. Niet als zodanig – misschien nooit als zodanig. Zoals jij er nooit als zodanig gaat zijn. Elke ander is altijd weer een andere ander – elke ontmoeting weer, ook als je de ontmoetingen niet meer tellen kunt, niet eens meer ontmoetingen noemt.

Het is als het huis dat je jouw woning noemt, waarin je bekend bent. Ook daar, in die plaats die geen geheimen meer zou kunnen hebben, zitten nog hoeken en impressies die nieuw zullen zijn. Die je ook niet zult ontdekken als je elke kamer van alle kanten bekijkt – sommige indrukken laten zich alleen zien als je ze niet zoekt. Ze moeten je overkomen.

Zoals het je moet overkomen, zodat je daarna zeggen kunt, dat was al liefde, daar was ik al verliefd. Dat was, ja, daar was – maar toen nog niet, toen was dat nog anders.



Mail

Roelof ten Napel (1993) is schrijver. Hij publiceerde Constellaties (2014) en Het leven zelf (2017) en was laureaat van het C.C.S. Crone-stipendium. Zijn poëziedebuut, Het woedeboek (2018), is genomineerd voor de Grote Poëzieprijs, de C. Buddingh' en de Poëziedebuutprijs Aan Zee.

Elzeline Kooy is een illustrator/striptekenaar, wonend en werkend in Rotterdam. Haar werk kenmerkt zich door een tikkeltje onhandige lijn en surrealistisch kleurgebruik. Elzeline wordt hierbij geïnspireerd door situaties die zij in haar dagelijks leven observeert.

Hard//hoofd is gratis en
heeft geen advertenties

Steun Hard//hoofd

Ontvang persoonlijke brieven
van redacteuren

Inschrijven

Steun de makers van de toekomst

Hard//hoofd is een vrije ruimte voor nieuwe makers. Een niet-commercieel platform waar talent online en offline de ruimte krijgt om te experimenteren en zich te ontwikkelen. We zijn bewust gratis toegankelijk en advertentievrij. Wij geloven dat nieuwe makers vooral een scherpe en eigenzinnige stem kunnen ontwikkelen als zij niet worden verleid tot clickbait en sensatie: die vrijheid vormt de basis voor originele verbeelding en nieuwe verhalen.

Steun ons

  • Foto van Marte Hoogenboom
    Marte HoogenboomHoofdredacteur
  • Foto van Mark de Boorder
    Mark de BoorderUitgever
  • Foto van Kris van der Voorn
    Kris van der VoornAdjunct-hoofdredacteur
  • Foto van Sander Veldhuizen
    Sander VeldhuizenUitgeefassistent
Lees meer
het laatste
Nieuws in beeld: Geen heil in het 'onheilshuis'

Geen heil in het 'onheilshuis'

Het ogenschijnlijk onschuldige adres Qingcheng Park 14-3-202 in Bejing werd na een zesvoudige moord een 'xiongzhai': een huis dat ongeluk brengt en schier onverkoopbaar is. Lees meer

10 procent is genoeg om een klimaatramp te voorkomen

10 procent is al genoeg om een klimaatramp te voorkomen

Volgens het laatste IPCC-rapport zijn we al cruciale kantelpunten in de opwarming van de aarde gepasseerd. Toch vindt Max Beijneveld hoop in de sociale wetenschap, die aantoont dat we voor duurzame verandering ook bereikbare kantelpunten bestaan. Lees meer

Nieuws in beeld: Remkes haalt de rem eraf

Remkes haalt de rem eraf

De nieuwe informateur Johan Remkes heeft duidelijk minder geduld dan zijn voorgangers. En terecht, vindt Rueben Millenaar. Lees meer

Deksels! Voor wie is huren nog betaalbaar?

Deksels! Voor wie is huren nog betaalbaar?

Net als in Amsterdam rijzen de huren in Berlijn de pan uit. Regelingen om die stijging tegen te houden - zoals de zogenaamde Mietendeckel ('huurdeksel') - worden teruggedraaid, met grote protesten als resultaat. Nina Läuger sloot zich bij een van de protesten aan. Lees meer

Pijn en glorie

Pijn en glorie

Jonathan van der Horst onderzoekt mannelijkheid aan de hand van kunstwerken die hem ontroerden. Vandaag deel 3, over Pedro Almodóvars film Dolor y Gloria. Lees meer

Nieuws in beeld: Alleen samen houden we de crisis gaande?

Alleen samen houden we de crisis gaande?

Vaker dan elk ander Europees volk geven Nederlanders hun medemens ervan de schuld dat de coronacrisis nog steeds voortduurt. Lees meer

Baldwin en het vuur dat de illusie verbrandt

Baldwin en het vuur dat de illusie verbrandt

Naast de indrukwekkende documentaire 'I Am Not Your Negro' zijn ook de boeken en essays van James Baldwin de moeite waard, meent Roel Meijvis. Baldwin leert ons wat het betekent om mens te zijn, juist door geen antwoord te geven op die vraag. Lees meer

Nieuws in beeld: 16

Als de kwakzalver per ongeluk gelijk heeft

Het vinden van nieuwe toepassingen voor bestaande medicijnen is een serieus nieuw onderzoeksveld geworden. Lees meer

Geen dubbele bodems bij Hans Klok

Geen dubbele bodems bij Hans Klok

Kwam Hans Klok een mooie show geven, of kregen we hem echt te kennen? Lees meer

Zomergast Alfred Birney gooide zijn steen in het water

Zomergast Alfred Birney gooide zijn steen in het water

Birney troostte iedereen, behalve zichzelf, zag Iris van der Werff. Want verdriet heb je om de anderen en zelfmedelijden is taboe. Lees meer

Nieuws in beeld: Vluchten kan niet meer

In de race tegen klimaatverandering rennen wij de verkeerde kant op

Er is geen ontkennen meer aan: de aarde is al in rap tempo aan het opwarmen en ook de schuldvraag is lang en breed beantwoord. Deden (westerse) mensen tot nu toe hun best voor klimaatverandering weg te rennen, nu is het toch echt tijd om te erkennen dat wij haar veroorzaken. Lees meer

- Sevdaliza in Zomergasten Titel en URL nog aanpassen -

Sevdaliza trok 'show, don’t tell' door tot in het extreme

De vierde Zomergast van 2021 liet het ene prachtige fragment na het andere zien ter ondersteuning van haar boodschap van vrijheid, menselijkheid en ruimte op plekken waar dat niet vanzelfsprekend is. Concrete handvatten bood ze, net als in haar kunst, nauwelijks, zag Ruby Sanders. Of dat erg is? Lees meer

Nieuws in beeld: U had een schip besteld?

Nog altijd zorgen om bezorgschip

Ruim vier maanden langer duurde zijn reis, maar vorige week kwam-ie eindelijk aan in de haven van Rotterdam: het 'blokkeerschip' Ever Given, dat dagenlang vastzat in het Suezkanaal en daar een groot deel van de wereldhandel frustreerde. Maar wie denkt dat aan de beproevingen van het schip daarmee een eind is gekomen, heeft het mis. Lees meer

Automatische concepten 71

Gilgamesj gaat naar huis

Illustrator Sebastian Eisenberg was onder de indruk van de repatriëring van maar liefst 17.000 gestolen Irakese artefacten, die terug naar huis worden gestuurd. Lees meer

Zomergast Robert Vermeiren bleef aan de oppervlakte

Zomergast Robert Vermeiren bleef aan de oppervlakte

Hoogleraar kinder- en jeugdpsychiatrie Robert Vermeiren – de derde Zomergast van 2021 – liet interviewer Janine Abbring en de kijker niet zomaar binnen. Gaandeweg de avond leek het plots of de kijker naar twee verschillende programma’s had gekeken, zag Tessa van Rooijen. Lees meer

Nieuws in beeld: In memoriam Dusty Hill

In memoriam Dusty Hill

Illustrator Anne Schillings brengt een postume ode aan de deze week overleden ZZ Top-bassist en -achtergrondzanger Dusty Hill. Lees meer

De schrijver mag schrijven, de lezer mag lezen

De schrijver mag schrijven, de lezer mag lezen

Nee, er bestaat geen censuur in Nederland. Een witte auteur mag schrijven over mensen van kleur en een hetero schrijver over homoseksuele relaties. Maar of de lezer het ook wil lezen, dat is nog maar de vraag. Lees meer

Zomergast Roxane van Iperen was hard aan het werk

Zomergast Roxane van Iperen was hard aan het werk

De schrijver en jurist ging radicaal op zoek naar het grijze gebied. Lees meer

Nieuws in beeld: Jeff Bezos zet het ons betaald

Jeff Bezos zet het ons betaald

Na zijn korte bezoekje aan de rand van de ruimte, eerder deze week, bedankte oud-Amazon-baas Jeff Bezos de werknemers en klanten van zijn bedrijf. 'Want jullie hebben hiervoor betaald'. Een perverse grap, vonden critici. Lees meer

Wat een week

Wat een week

Zie het nieuws maar eens in beeld te brengen in een week waarin drama zich op drama stapelde. Illustrator Rueben Millenaar liet zich niet uit het veld slaan: hij maakte maar liefst 6 illustraties. Een rampweek in beeld. Lees meer