Asset 14

Marmergod

Roelof ten Napel is acht weken lang de Zondagsschrijver. In deze periode verkent hij voor Hard//hoofd de betekenis van verlangen, in acht fictieve essays. Vandaag deel vijf, over missen en het gewicht van iets dat leeg is.

Simone Weil schrijft, als het om God gaat, over twee uitersten van hoe we ons tot Hem zouden verhouden.

Aan het ene uiterste is alles van Hem vervuld, ervaar je de hele schepping als goddelijk: vogelzang, schemering, waterval, rat, kinderlach, bergtop, klif, dans, arbeid, wind. Voor het andere uiterste – waar Weil zichzelf plaatst – is alles juist te veel; elk stuk schepping zit in de weg, alles wat geschapen is, is in elk geval niet de schepper. Ze omschrijft het ergens als dat God niet schiep door er iets bij te maken, maar door zichzelf terug te trekken; Hij was alles, en werd minder, zodat de schepping er zou kunnen zijn. Wat Weil wil, is Hem teruggeven aan Zichzelf. Ze zou, dat zegt ze, het uitzicht willen kunnen zien van een onbekeken landschap. Ze zou zichzelf zo afwezig mogelijk willen maken, zodat ze geen obstakel vormt tussen God en Zijn schepping, zodat Hij dichterbij Zijn werk kan zijn.

Ik noem het trouwens uitersten, alsof er een spectrum tussen zit, maar ik weet niet of je echt geleidelijk van de ene naar de andere kant zou kunnen.

Weil ervaart haar bestaan dus als een afstand tussen Hem en de wereld. Alsof Hij dichterbij zou zijn als zij maar zou ontbreken. Maar hoe wordt wat afwezig is God? Waarom specifiek Hij? Hoe verenigt alles wat er niet is zich in één Afwezige?

Volgens mij bedoel ik dit: hoe komt het dat als Hij het is die niets is, Hij het is die niets is?

Blijkbaar raken mijn woorden er ook van op, gaat de betekenis hem puur in de nadrukken zitten, in waar ik vertraag.

Hard_Hoofd_Zomerseries_V

Weil schrijft ook dat wie niet van elkaar houden, niet van elkaar gescheiden zijn – dat afstand pas ontstaat als je wilt dat hij er niet zou zijn. Op die manier kan ik het me wel voorstellen, een specifiek ontbreken. Een gemis dat voelbaar wordt doordat je het zelf, actief, mist.

Ik dacht laatst aan hoe dat tussen mij en Ezra zat, wat ik toen voelde. Ik zag het voor me: mijn hart als een marmerblok waarin ik hem aanbracht als een holte. Is dat het? Dat verlangen zorgt dat je dat wat je zou willen uit jezelf wegneemt; dat je een leegte in jezelf maakt waar die ander in zou passen. Dat het opeens voelde alsof hij daar hoorde te zitten, terwijl dat eerder nooit zo was.

Hij vertelde eens over een heel kort verhaal van Franz Kafka. Amper een verhaal, eigenlijk – het is maar één zin. Het ging zo:

‘Luipaarden breken de tempel binnen, en zuipen de offerkruiken leeg; dat herhaalt zich steeds weer; ten slotte kan men het voorspellen en wordt het een deel van het ritueel.’

Misschien is dat mooier. Er gebeurt wat er gebeurt. Als je iets weet van wat er gaat gebeuren, dan kun je wat je zelf van plan bent te doen er misschien op afstemmen. En dat is dat. Of ‘mooier’, in elk geval minder moeilijk – iets of iemand missen is niet lelijk, maar verlangen kost moeite, kost adem. Je eigent je een leegte toe, je houwt hem uit marmer, en daar blijft hij zitten. Je zou denken dat zoiets je lichter zou maken. Waar komt dan die zwaarte vandaan?



Mail

Roelof ten Napel (1993) is schrijver. Hij publiceerde Constellaties (2014) en Het leven zelf (2017) en was laureaat van het C.C.S. Crone-stipendium. Zijn poëziedebuut, Het woedeboek (2018), is genomineerd voor de Grote Poëzieprijs, de C. Buddingh' en de Poëziedebuutprijs Aan Zee.

Elzeline Kooy is een illustrator/striptekenaar, wonend en werkend in Rotterdam. Haar werk kenmerkt zich door een tikkeltje onhandige lijn en surrealistisch kleurgebruik. Elzeline wordt hierbij geïnspireerd door situaties die zij in haar dagelijks leven observeert.

Hard//hoofd is gratis en
heeft geen advertenties

Steun Hard//hoofd

Ontvang persoonlijke brieven
van redacteuren

Inschrijven

Steun de makers van de toekomst

Hard//hoofd is een vrije ruimte voor nieuwe makers. Een niet-commercieel platform waar talent online en offline de ruimte krijgt om te experimenteren en zich te ontwikkelen. We zijn bewust gratis toegankelijk en advertentievrij. Wij geloven dat nieuwe makers vooral een scherpe en eigenzinnige stem kunnen ontwikkelen als zij niet worden verleid tot clickbait en sensatie: die vrijheid vormt de basis voor originele verbeelding en nieuwe verhalen.

Steun ons

  • Foto van Marte Hoogenboom
    Marte HoogenboomHoofdredacteur
  • Foto van Mark de Boorder
    Mark de BoorderUitgever
  • Foto van Kiki Bolwijn
    Kiki BolwijnAdjunct-hoofdredacteur, chef Literair
  • Foto van Sander Veldhuizen
    Sander VeldhuizenUitgeefassistent
Lees meer
het laatste
Automatische concepten 56

Een Afrikaanse kritiek op het Antropoceen

In het Antropoceen zou 'de mens' een bepalende factor zijn in het verstoren van het klimaat en de biodiversiteit. Maar wie kan zich eigenlijk tot mens rekenen? En wie wordt als object behandeld? Grâce Ndjako verwerpt het Antropoceen als een eurocentrisch idee. Lees meer

Je partner slaan is nog geen doodvonnis voor je carrière

Je partner slaan is (nog) geen doodvonnis voor je carrière

Het onderscheid tussen de publieke en de privésfeer is soms vaag, maar geweld achter de voordeur zouden we nóóit door de vingers moeten zien, meent Jihane Chaara. Waarom komen zoveel publieke figuren ermee weg? Lees meer

Kunst is werk

Kunst is werk

Brood noemen we essentieel, theater niet. Maar wat als je in het theater je brood verdient? Lees meer

 Klop, klop, wie is waar?

Klop, klop, wie is waar?

De klopjacht op de voortvluchtige militair Jürgen Conings doet de in België woonachtige Amerikaanse illustrator Sebastian Eisenberg denken aan iets wat in zijn thuisland zou gebeuren; niet in Europa. Lees meer

Flaneur versus voyeur

Flaneur versus voyeur

Sarah Vergaerde onderzoekt het doelloos ronddwalen én het al dan niet onopgemerkt gluren naar de ander aan de hand van boeken, films, podcasts en documentaires, waaronder My Amsterdam van Ed van der Elsken. Lees meer

Filmtrialoog: Ruben Brandt: Collector

Ruben Brandt: Collector

Onze redacteuren Jorne Vriens en Oscar Spaans en illustrator Friso Blankevoort bekeken de animatiefilm Ruben Brandt: Collector en zagen een verhaal dat niet in een andere vorm had kunnen worden verteld. Lees meer

Nieuws in beeld: Is het kunst of geeft het winst?

Is het kunst of geeft het winst?

Illustrator Loes van Gils kijkt met afgrijzen naar de afwegingen die het kabinet maakt. Dierentuinen, sportscholen en binnenzwembaden werden geopend, culturele instellingen moesten de deuren gesloten houden. Lees meer

Lang leve de slush pile 1

Lang leve de slush pile

Hoe kan literair Nederland inclusiever worden als het steeds vaker weigert ongevraagde manuscripten aan te nemen? Een pleidooi voor een openboekbeleid. Lees meer

ALL-IN

Een levendig gebrek aan bescheidenheid

De allereerste kunsttrialoog op Hard//hoofd. Wat vonden redacteuren Jorne Vriens, Iris van der Werff en Vivian Mac Gillavry van de tentoonstelling ALL-INN in het HEM? Lees meer

Voor sommigen gelden nog steeds dezelfde reisbeperkingen

Voor sommigen gelden nog altijd dezelfde reisbeperkingen

Jonathan Luger is in de trein naar Amsterdam getuige van een ongehoorzaamheidsactie die niet bepaald burgerlijk is. Hij beseft hoe het internationale reisverkeer het afgelopen jaar voor vluchtelingen relatief weinig is veranderd. Lees meer

Essay: Boy's don't cry 1

Boys don't cry

In de essayreeks Boys don't cry onderzoekt Jonathan van der Horst mannelijkheid aan de hand van kunstwerken die hem ontroerden. Vandaag deel 1 met de films Mulan en Like father, like son. Lees meer

Nieuws in beeld: Donorhart uit een doos

Donorhart uit een doos

De heart-in-a-box kan (vlak) na het overlijden van een donor diens hart weer op gang laten komen. Illustrator Simcha van der Veen is diep onder de indruk. Lees meer

Verkrachting vindt niet plaats in een vacuüm

Verkrachting vindt niet plaats in een vacuüm

Linkse mensen hebben vaak het idee dat zij buiten en boven de 'verkrachtingscultuur' staan, meent Harriet Bergman. Maar iemands politieke overtuiging zegt weinig over hoe diegene daadwerkelijk met machtsverschillen omgaat. Lees meer

Constant in verbinding en toch eenzaam

Constant in verbinding en toch eenzaam

Een plek waar je echt alleen bent en niet steeds naar je telefoon kunt grijpen. Waar vinden we die nog? Stefanie Gordin denkt met heimwee terug aan haar tijd in de Russische datsja's. Lees meer

 Giftige goudkoorts

Giftige goudkoorts

Jaarlijks belandt meer dan 130.000 kilo kwik - gebruikt voor het vinden van goud - in de Surinaamse natuur. Lees meer

Het vervolg van een rouwwoordenboek

Het vervolg van een rouwwoordenboek

De persoonlijke worsteling van Babet te Winkel om woorden te vinden voor haar rouw, was helemaal niet zo persoonlijk. Ze ontving vele berichten van mensen die zich in haar rouwwoordenboek herkenden. Dit is het vervolg van haar rouwwoordenboek. Lees meer

Hard//talk: Wie Thierry volgt

Wie Thierry volgt

Thierry Baudet heeft er heel wat kiezers bij die simpelweg hun vrijheid terug willen. Julius Koetsier vreest dat zij verzeild zullen raken in een moeras van verzinselen over UFO's en dinosaurussen. Lees meer

Nooit meer hier

Nooit meer genocide (hier)

Nooit meer genocide, dat beloven we elkaar op 4 mei. Maar wat zijn de lessen van 4 mei waard als we ze niet kunnen toepassen om nú een groep in nood te redden? Lees meer

Nieuws in beeld: Volle terrassen, volle ic's

Volle terrassen, volle ic's

Het demissionaire kabinet gaf groen licht voor het openen van de terrassen - en dus ook voor volle ic's. Lees meer

Ali B gaat je niet redden

Ali B gaat je niet redden

‘Self made men’ prediken in online succescursussen dat succes voor iedereen binnen handbereik ligt. Lees meer