Roelof ten Napel deconstrueert de tijdgeest middels de klassieke vorm van het leerdicht. Van politiek en economie, tot universiteit en moderne kunst: is er nog hoop?
Lees je dit gedicht op je smartphone? Door je telefoon in de landscape-modus te houden, zie je het gedicht zoals het bedoeld is.
europese definities
een leerdicht
de geschiedenis van europa is een geschiedenis
van mannen die europa proberen te definiëren
en de allerslimsten zien daarvan de ironie wel in
de geschiedenis van europa is de geschiedenis
van mannen die de tijd hebben hem te schrijven
en zich niet hoeven af te vragen hoe het kan
dat anderen die tijd niet hebben
europa is zeggen dat europa bestaat, en mooi is,
en mensen vervolgens de toegang ontzeggen
europa is mensen weren omdat het belastingtrekkers zijn
en genoeg geld hebben voor een slimme boekhouder
filosofie is zichtbaar zweten wegens een gebrek aan lichaamsbeweging
nadat je naar de spreekstoel loopt
en het ongemak daarvan wegnemen met een grapje
terwijl je je voorhoofd droogdept
waarom heten het eigenlijk sweatshops als je er
geen zweet kunt kopen, haha?
economie is inzien dat er een markt is te scheppen voor zweet
universiteit is gefinancierd worden om technologie te ontwikkelen
voor het duurzame behoud van zweet over lange afstanden
en je niet hoeven af te vragen waarom het maatschappelijk nut daarvan
evident is, daarna
korten op de geesteswetenschappen
de winnaar van elk debat is degene die niet deel hoeft te nemen om er voordeel uit te halen
geesteswetenschappen is racisme oplossen
met een grondige en kritische analyse van
de overrepresentatie van witte mensen in the handmaid’s tale
en van het gebrek aan agency bij
zwarte mensen in de adaptatie van the handmaid’s tale
geesteswetenschappen is love, simon zien
en vinden dat er een grote stap gemaakt wordt
of vinden dat er nog steeds geen grote stap gemaakt wordt
omdat er een film bestaat over een rijke witte homojongen
met een progressieve familie, inclusief vader die huilt
omdat hij inziet welke kwetsende grapjes hij heeft gemaakt
emancipatie is het representeren van emancipatie in media
en denken dat de afbeelding ervan de emancipatie teweegbrengt
en je vooral niet afvragen waarom er nu een publiek is
voor films over rijke witte sympathieke homojongens
met semi-zware coming outs
en eerder nog niet
emanciperen is niet praten met soortgenoten
emanciperen is manifesteren als koopkrachtige doelgroep
emanciperen is films kijken over minder koopkrachtige groepen
omdat dat je als koopkrachtige doelgroep érg interesseert
technologie is voorraad verwerken tot ander soort voorraad
lichamen zijn voorraden handelingen
vacatures zijn beschrijvingen van handelingen
baangelegenheid scheppen is andermans handelingen
verwerken tot vrije tijd
werken is eigen handelingen
verwerken tot vrije tijd
vrije tijd is koopkrachtige doelgroep worden en films kijken
en geschiedenis van europa schrijven
alles is voorraad
maar je pijn is helemaal voor jou
en kan niemand je afnemen
politiek is pijn verwerken tot macht zonder hem weg te nemen
pijn verwerken tot macht is martelen
martelen is lichamen verwerken
tot lichamen die steeds meer naar de dood verlangen
kinderen zijn verwerkt
tot kinderen die steeds meer naar de dood verlangen
aan de randen van beschavingen die hen weigeren
ik zeg dit omdat ik er tijd voor heb
links is grote en kleine problemen niet goed onderscheiden en afvragen
waarom er voornamelijk een koopkrachtige doelgroep op je stemt
rechts is verkleinwoorden gebruiken om volkser over te komen
en vergrootwoordjes gebruiken om beschaafder over te komen
‘zodra je wat centjes begint te verdienen
wordt het alweer afgepakt’
klinkt goed voor mensen wiens centjes worden afgepakt
door martelende schuldensanering
en niet weten dat met ‘centjes’ wordt bedoeld: zoveelduizend euro
wederopstanding van europese beschaving klinkt goed
voor wie niet weet dat dat betekent
dat we concertgebouwen niet subsidiëren
zodat jij het niet betalen kan
moderne kunst is kunst die vlug veel in waarde stijgen kan
moderne kunst is een rechtse hobby
de winnaar van elk debat is degene
die niet deel hoeft te nemen om er voordeel uit te halen
leven is handjes vasthouden
de verliezer van elk debat is degene
wiens pijn sowieso wel blijft bestaan
twee jonge hoogopgeleide witte nederlanders
zitten in een studentencafé en zeggen elkaar
dat ze net niet op de fvd hebben gestemd
maar zijn het erover eens dat thierry ‘leip slim’ is
thierry won op zijn veertiende al een essaywedstrijd
‘en toen praatte hij al net als nu’
twee jonge hoogopgeleide witte nederlanders concluderen niet
dat als iemand van veertien kan klinken als iemand van veertig
woordenschat misschien geen teken is van intelligentie
intelligentie is woordenschat verwarren met intelligentie
intelligentie is veel kunnen verwarren met intelligentie
intelligentie is je niet afvragen of je intelligentie mensen zeer doet
misschien zijn stedelingen gewoon slimmer
geëvolueerd door de uitdagingen van de stad
rotterdam is een mooie lelijke stad
amsterdam is een lelijke mooie stad
wonen in amsterdam of rotterdam is duur
misschien zijn rijkere mensen gewoon slimmer
misschien basisbeurs afschaffen omdat slimme mensen rijker worden
misschien mensen vervreemden van hun onderklasseouders
slimme rijke stedelingen praten gezellig met elkaar
beschaving is je niet afvragen waar je woorden vandaan komen
en wat je er werkelijk mee teweegbrengt
eigen schuld is pijn lijden hoe goed je alles ook omschrijft
rijk zijn is moeilijke geldkwesties uitbesteden
arm zijn is moeilijke geldkwesties verprutsen
en gekort worden op je uitkering
en de rest van de dag besteden aan telefoontjes
hopen dat je morgen eten kopen kunt
arm zijn is terugboeken
bankiers met belastingkortinggefinancierde bonussen
zijn geen belastingtrekkers
europa, filosofie, economie, universiteit,
emancipatie, politiek, intelligentie en technologie
is praten met is-zinnen
pijn lijden is geen is-zin
‘is’ betekent voorraad zijn
wereld bestaat betekent is te verbruiken voorraad
wat er is is te martelen
we zijn enkel gelijk voor de dood
goed leven is goed sterven
de vraag is niet wat dat betekent
maar wie het verdragen kan
praten zonder kermen is babbelen
babbelen lucht op
wie ontzettend lijdt kan zelfs niet kermen
leven is wegrennen voor alles dat begint te klinken als god
leven is afvragen of iemand lijdt
leven is afvragen wat je kunt doen
leven is samen rond tafel zitten babbelen
leven is handjes vasthouden
omdat je ziet dat je bijna wordt verbrand
door een groot hoog vuur
en bang bent
en handjes wilt vasthouden
omdat dat nu nog even kan
Roelof ten Napel (1993) is schrijver. Hij publiceerde Constellaties (2014) en Het leven zelf (2017) en was laureaat van het C.C.S. Crone-stipendium. Zijn poëziedebuut, Het woedeboek (2018), is genomineerd voor de Grote Poëzieprijs, de C. Buddingh' en de Poëziedebuutprijs Aan Zee.
Yasmin Veenman fotografeert en schrijft, voornamelijk in haar woonplaats Amsterdam. Ze is op zoek naar het bijzondere in het alledaagse – in onderwerp, kleur of compositie. Is het kunst of kan het weg?
