Asset 14

De Halve Bol

Frank Bloem is acht weken lang de Zondagsschrijver. Hij schrijft voor hard//hoofd een bijzondere verhalenserie over personen die worstelen met hun lichaam, of met dat van een ander. Acht verhalen die op ingenieuze wijze in elkaar grijpen. Acht verhalen die onder je huid kruipen. Vandaag deel V: "De Halve Bol".

We staan in de rij voor de skilift in het Oostenrijkse plaatsje Fügen, een niet al te druk skigebied in het Zillertal. Rick en ik, broer en zus Zuiderveld. De tweeling. Rick heeft me het weekje skiën cadeau gedaan. Hij werkt voor de bank en kan het makkelijk betalen.

Omdat ik niet durf te vliegen zijn we maar met de trein naar Oostenrijk gegaan. Tijdens elke vliegreis die ik maak stort het vliegtuig waarin ik zit minstens tien keer neer. Elke trein die ik neem derailleert en de auto's waarin ik zit vliegen in de vangrail, rijden in een kanaal of slaan over de kop. Als ik mijn huis verlaat wordt het leeggeroofd en de keren dat ik bij de dokter in de wachtkamer heb gezeten omdat ik weer kanker had zijn niet meer op twee handen te tellen. Zelfs niet op vier handen. De laatste keer dat ik daar zat en de dokter me wederom vertelde dat ik niets onder de leden had, adviseerde hij mij om naar een psycholoog te gaan.

Daar ben ik niet naartoe gegaan, want ik ben niet gek. Mijn probleem is lichamelijk, niet psychisch.

Met mijn hersens zit het juist wél goed, ik ben assistent in opleiding! Ik schrijf een dissertatie over Emily Davison. Over haar dood in het bijzonder. De onbevreesde militante vrouwenactiviste die onder andere streed voor het vrouwenkiesrecht, en de dood vond toen ze met twee vlaggen het renparcours van de Epsom Derby oprende en daarbij werd vertrappeld door het paard van Koning George V. Haar dood is gefilmd, het is triest en afschrikwekkend om te zien, maar het heeft ook iets komisch. Een zwart-wit filmpje met dezelfde verrassende wending als menige slapstick, vrolijk en tegelijk afschuwelijk.

Ik heb geen psycholoog nodig om het verband te leggen met de dood van onze vader, die tijdens een vakantie op Vlieland door een krachtpatser met een paal op het wad werd geslagen.

We zaten op de waddendijk, mijn broer en ik en we zagen hoe onze vader, tijdens een door kampeerders georganiseerd spel, na eerst vier tegenstanders te hebben uitgeschakeld uiteindelijk zelf met een brute slag van de paal werd geslagen. In eerste instantie ging er gejuich op van de kant. Ik vond het wel leuk om mijn vader in de modder te zien neerkomen. Maar toen hij daar bleef liggen, kregen Rick en ik door dat het goed mis was. Toen sloeg de slapstick om in een hel.

HardHoofdHalveBol
Beeld: Lisa-Marie van Barneveld

Na papa's dood is het veel erger geworden. Ik durf de deur niet uit te gaan zonder vijf keer te controleren of ik de deur op slot heb gedaan en het gas uit is.

Ik weet dat mijn moeder niet slecht was. Dat haar depressie na onze geboorte niet háár schuld was, noch de onze. Ik kan me inmiddels invoelen hoe zij zich bestolen voelde door haar kinderen, die, in haar woorden, een deel van haar geroofd hadden. Haar achter hadden gelaten als een lege huls. Een huls die mijn moeder meteen weer had willen vullen, maar daar dacht onze vader anders over. Die had na de zwangerschap gedacht: 'Dit nooit meer', en volhardde in zijn weigering na de tweeling nog een kind te nemen.

Niet alleen mijn moeder verloor iets van zichzelf, ook ik moest na de geboorte een deel dat mij toebehoorde missen. De helft van mijn wezen bleek in een ander lichaam gehuisvest. In dat van mijn broer. Sindsdien jaag ik op het deel dat in mijn broer is opgeslagen. Dat hij me heeft afgenomen. Zijn succes had mijn succes moeten zijn.

In dromen verenig ik het lichaam van mijn broer wel eens met het mijne. Toen ik veertien was en mijn leven zich hulde in de nevelen van mijn puberteit waren die dromen seksueel en met schaamte omkleed. Later, toen Rick successen vierde in het bankwezen werden ze gewelddadiger. Soms zelfs op het walgelijke af. Ik heb hem ooit in een droom opgegeten.

Maar meestal beleven we op weg ergens naartoe, tijdens een autorit of in een vliegtuig een catastrofaal ongeluk. Dat ook mijn lichaam het ongeluk niet doorstaat, dat deert niet. De twee Maagdenburger halve bollen, die bij de geboorte gescheiden werden horen samen te komen.

Ik ga liever niet op reis en vind skiën eng, maar ik heb toch maar ingestemd om mee te gaan. Ik ben dankbaar dat hij me deze reis heeft aangeboden. En heb me erop verheugd om weer in zijn nabijheid te zijn. Nu, op de eerste dag van onze week in Oostenrijk sta ik met knikkende knieën voor de skilift. Ik ben al een keer uit de rij gegaan om te plassen en moet nu weer, maar ik durf niet nog eens te gaan. Rick heeft mij de ski's van zijn vriendin geleend, die dezelfde schoenmaat heeft als ik. Terwijl het moment van instappen nadert, klem ik de ski's stevig vast. De rij voor de lift slingert langs een ruimte waarin een aantal kabelbaan-cabines hangen die zijn losgekoppeld van de kabel, voor onderhoud.

Dat kan dus. Ze kunnen los. Het zweet staat in mijn handen als we instappen. De cabine is groot genoeg voor vier personen, maar we zitten er met zijn tweeën in. De ski's staan in een bakje aan de buitenkant van de cabine. Bij het loskomen uit het station zwiept het kabinetje naar buiten, de ski's klapperen, ik slaak een gil en schaam me daar meteen voor.

We bungelen aan de kabel door een verticale wereld. Afwisselend glijden we dicht, dan weer ver van de bergwand door de lucht. Ik kijk paranoïde mee naar alles waar Rick me op wijst. Waar ons huisje is. Waar de treinbaan loopt. Hij laat me de houtzagerij zien, die in een groot deel van het dal de aangename geur van gezaagd hout verspreidt. Ik aanschouw alles met toegeknepen kringspier.

Hij wil het kleine raampje naar beneden schuiven om wat frisse berglucht in het wagentje te laten, maar ik verbied het hem.

Dan staan we met een schok stil. Of nee, we krijgen een ferme klap. De kabel stokt en het gondeltje zwiept gevaarlijk heen en weer. Eén skistok valt uit het bakje. Ik verstijf, maar als ik naar Rick kijk, die tegenover mij zit, zie ik mezelf. Ik zie het bloed uit zijn gezicht wegtrekken en de angst in hem sluipen. Hij wordt overweldigd. In het bungelende en op en neer gaande kabinetje ben ik het niet die doodgaat van angst, het is mijn broer.

'Ik wil niet.' Het komt piepend uit hem. 'Ik kán niet dood!'

Er golft iets op. Hij slikt het weg. Ik ziet het nogmaals opkomen. Rick schuift met een klap het raampje open. Door de kleine opening past geen mensenhoofd. Mijn broer slaakt de hardste en ijselijkste kreet om hulp die ik ooit hoorde.

Met een licht schokje zet de gondel zich weer in beweging.

Ik kijk naar buiten. Ik zie de maagdelijk witte sneeuw onder ons doorglijden en we komen langzaamaan wiegend boven de wolken uit.

--
Frank Bloem (1978) is beeldend kunstenaar, bedenkt corporate identities, is internetradiopionier en schrijft. Hij studeerde Beeldende Kunst aan de Gerrit Rietveldacademie en was Artist in Residence bij Het Vijfde Seizoen, AiR! en Badgast.

Lisa-Marie van Barneveld is editorial illustrator. Ze houdt van korte deadlines en moeilijke onderwerpen. Haar geheime superkracht is meer verf op haar handen/kleren/tafel/kat krijgen dan op het papier. 

Mail

Lisa-Marie van Barneveld is editorial illustrator. Ze houdt van korte deadlines en moeilijke onderwerpen. Haar geheime superkracht is meer verf op haar handen/kleren/tafel/kat krijgen dan op het papier.

Hard//hoofd is gratis en
heeft geen advertenties

Steun Hard//hoofd

Ontvang persoonlijke brieven
van redacteuren

Inschrijven

Steun de makers van de toekomst

Hard//hoofd is een vrije ruimte voor nieuwe makers. Een niet-commercieel platform waar talent online en offline de ruimte krijgt om te experimenteren en zich te ontwikkelen. We zijn bewust gratis toegankelijk en advertentievrij. Wij geloven dat nieuwe makers vooral een scherpe en eigenzinnige stem kunnen ontwikkelen als zij niet worden verleid tot clickbait en sensatie: die vrijheid vormt de basis voor originele verbeelding en nieuwe verhalen.

Steun ons

  • Foto van Marte Hoogenboom
    Marte HoogenboomHoofdredacteur
  • Foto van Mark de Boorder
    Mark de BoorderUitgever
  • Foto van Kiki Bolwijn
    Kiki BolwijnAdjunct-hoofdredacteur, chef Literair
  • Foto van Sander Veldhuizen
    Sander VeldhuizenUitgeefassistent
het laatste
Automatische concepten 57

Word jezelf (ook als je dat niet wilt)

Rietveld-student Vivian Mac Gillavry vraagt haar docenten naar de beste adviezen die zij ooit kregen. Allereerst: beeldend kunstenaar en publicist Q.S. Serafijn. Lees meer

'De derde generatie kijkt met een bredere blik naar dekolonisatie, zien het in een mondiaal verband'

'De derde generatie kijkt met een bredere blik naar dekolonisatie, zien die in een mondiaal verband'

Curator en onderzoeker Maria Rey-Lamslag is een graag geziene gast in de cultuursector. Jason Keizer gaat met haar in gesprek over haar Indische roots, over hoe het koloniale verleden doorklinkt in haar werk en over haar 'Indotiteit'. Lees meer

Automatische concepten 56

Een Afrikaanse kritiek op het Antropoceen

In het Antropoceen zou 'de mens' een bepalende factor zijn in het verstoren van het klimaat en de biodiversiteit. Maar wie kan zich eigenlijk tot mens rekenen? En wie wordt als object behandeld? Grâce Ndjako verwerpt het Antropoceen als een eurocentrisch idee. Lees meer

Alles Vijf Sterren: Uitzonderingen

Uitzonderingen daargelaten

Deze week worden onze redacteurs blij van een maas in de wet, meermaals dezelfde film kijken en de kunst van Isabelle Wenzel. Lees meer

Ruimtes

Een vertrouwd lichaam om in samen te zijn

Een jaar geleden moest Charlotte de Beus opnieuw leren praten, lezen en schrijven. In deze drie gedichten onderzoekt ze met poëtische scherpte haar herstel en het lichaam als “een onbetrouwbare woning voor dakloze gedachtes.” Lees meer

Je partner slaan is nog geen doodvonnis voor je carrière

Je partner slaan is (nog) geen doodvonnis voor je carrière

Het onderscheid tussen de publieke en de privésfeer is soms vaag, maar geweld achter de voordeur zouden we nóóit door de vingers moeten zien, meent Jihane Chaara. Waarom komen zoveel publieke figuren ermee weg? Lees meer

'Naar buiten toe zijn we allemaal familie, zo gaat dat in de Molukse gemeenschap'

'Naar buiten toe zijn we allemaal familie, zo gaat dat in de Molukse gemeenschap'

'Ontdekken wie je voorouders zijn geeft kracht en vertrouwen.' Zainal Umarella heeft diep verdriet gekend, maar zijn toekomstbeeld is er een van hoop dat hij aan zijn kinderen wil meegeven. Lees meer

Geef geen namen aan koeien die je van plan bent te slachten

Geef geen namen aan koeien die je van plan bent te slachten

Een voorpublicatie uit de afstudeerbundel van Elianne van Elderen 'Geef geen namen aan koeien die je van plan bent te slachten'. Over opgroeien als buitenstaander in een dorp, een vluchtmisdrijf op een veulen, over drie vrienden en iemand die probeert om onvoorzichtig te worden. Lees meer

Kunst is werk

Kunst is werk

Brood noemen we essentieel, theater niet. Maar wat als je in het theater je brood verdient? Lees meer

Column: Over geld

Over geld

Eva vergelijkt de manier waarop ze toen en nu tegen geld aankijkt en hoe het verschil in inkomen binnen haar vriendengroep de verhoudingen heeft veranderd. Lees meer

 Klop, klop, wie is waar?

Klop, klop, wie is waar?

De klopjacht op de voortvluchtige militair Jürgen Conings doet de in België woonachtige Amerikaanse illustrator Sebastian Eisenberg denken aan iets wat in zijn thuisland zou gebeuren; niet in Europa. Lees meer

Flaneur versus voyeur

Flaneur versus voyeur

Sarah Vergaerde onderzoekt het doelloos ronddwalen én het al dan niet onopgemerkt gluren naar de ander aan de hand van boeken, films, podcasts en documentaires, waaronder My Amsterdam van Ed van der Elsken. Lees meer

Filmtrialoog: Ruben Brandt: Collector

Ruben Brandt: Collector

Onze redacteuren Jorne Vriens en Oscar Spaans en illustrator Friso Blankevoort bekeken de animatiefilm Ruben Brandt: Collector en zagen een verhaal dat niet in een andere vorm had kunnen worden verteld. Lees meer

Slaapkamerraam, wereld

Slaapkamerraam, wereld

Buiten is het nacht. Maar wat gebeurt er als je je ogen sluit? Dan kan het buiten net zo goed een zomerse dag in New York zijn. Of een sneeuwlandschap uit je jeugd. De mogelijkheden zijn eindeloos. Lees meer

Nieuws in beeld: Is het kunst of geeft het winst?

Is het kunst of geeft het winst?

Illustrator Loes van Gils kijkt met afgrijzen naar de afwegingen die het kabinet maakt. Dierentuinen, sportscholen en binnenzwembaden werden geopend, culturele instellingen moesten de deuren gesloten houden. Lees meer

Lang leve de slush pile 1

Lang leve de slush pile

Hoe kan literair Nederland inclusiever worden als het steeds vaker weigert ongevraagde manuscripten aan te nemen? Een pleidooi voor een openboekbeleid. Lees meer

'Het 'Indische zwijgen’ werd een collectief fenomeen omdat er niet geluisterd werd'

'Het 'Indische zwijgen' werd een collectief fenomeen omdat er niet geluisterd werd'

Myrthe Groot en Romée Mulder deden samen onderzoek naar hun familiegeschiedenissen. En ze begonnen een modelabel dat nauw met die persoonlijke zoektocht samenhangt: Guave. Lees meer

ALL-IN

Een levendig gebrek aan bescheidenheid

De allereerste kunsttrialoog op Hard//hoofd. Wat vonden redacteuren Jorne Vriens, Iris van der Werff en Vivian Mac Gillavry van de tentoonstelling ALL-INN in het HEM? Lees meer

Alles Vijf Sterren: Schreeuwen naar de televisie

Schreeuwen naar de televisie

Deze week worden onze redacteurs blij van het voetenwerk van Het nationale Ballet, de schoenen van Chantal Janzen en aandacht voor Palestijnse filmmaaksters. Lees meer

Hadden we dat altijd maar geweten

Hadden we dat altijd maar geweten

Emma Laura Schouten zit niet op de stoel van de schrijver, maar aan de andere kant van de tafel. Als manuscript-begeleider krijgt ze vaak de vraag of een tekst potentie heeft om Het Boek te worden. Maar heb je eigenlijk wel iets aan die vraag, en wat is het antwoord? Lees meer