Asset 14

Versta de tekst verkeerd

Hét modewoord in zangtalentenjachten is tekstbeleving. Als ik een spetterende liveshow mijn luie vrijdagavond laat opvullen hoor ik de jury vaker hameren op het belang van de boodschap dan er daadwerkelijk een lied te horen is. Juryleden zijn niet alleen op zoek naar een authentieke artiest met een 'eigen geluid', de kandidaat moet vooral ook de tekst en de boodschap van het lied kunnen overbrengen, oftewel, in het The Voice-jargon, ‘het verhaal vertellen’.

Maar zo’n verhaal kent meer dan één vast einde. Er is ook nog de interpretatie van de luisteraar – en die kan totaal anders uitvallen. Grootste boosdoener is het fenomeen misheard lyrics. Zelfs de meest krachtige boodschap komt alleen goed aan bij de gratie van de verstaander. Wie een songtekst verkeerd verstaat, hoort misschien wel een heel ander verhaal. Voor het stokpaardje van coaches en juryleden is dat lastig. Voor de luisteraar kan een fout opgepikte zin juist iets heel interessants opleveren.

7883718832_4b7cf9a413_b
Het verkeerd verstaan van een liedtekst is bijna een kunstvorm, met stromingen die allemaal iets bij me teweegbrengen. Het meest populair en meest bekend is de Mama Appelsapcategorie: iets anders horen dan er wordt gezongen. Grappig, zeker, maar wel de minst bijzondere soort misheard lyric. Ik heb hard gelachen toen ik voor het eerst hoorde dat een onoplettende luisteraar ‘Can You Feel It’ van de Jackson 5 verstond als ‘Ken je Philip?’, maar omdat het wel duidelijk is dat er toch echt iets anders wordt gezongen, is zo’n luisterdwaling niet veel meer dan een leuke grap.

Interessant wordt het pas echt als de verkeerde tekst, hoe bizar ook, wél in het verhaal lijkt te passen. Een vriendin zong ooit uit volle borst mee met Margherita van Marco Borsato, en kwam tot de volgende parel: ‘Maar wat tot een uur geleden nog zo veilig heeft geleken, is een hele grote leugen uit een warenhuis gebleken’. In de oorspronkelijke tekst is sprake van een leugen ‘en een kaartenhuis’, maar zij liet de gemakzuchtige beeldspraak bij een in elkaar stortende relatie achterwege en gaf de leugen een eigenschap mee. Een leugen uit een warenhuis – gemaakt voor de massa, amper op maat gesneden. Niet eens de moeite genomen om het afscheid te voorzien van een persoonlijk bedrog. Het maakt het verhaal extra schrijnend: de misheard lyric als verdieping binnen een liedje. Als ik het liedje nu hoor, komt nog altijd die verkeerde zin naar boven. Zo blijft die met de echte tekst verbonden en leidt de zin, los van de bedoelde boodschap, tot een andere gedachtegang – of op z’n minst een ander gevoel – bij het lied.

Categorie drie gaat nog een stapje verder en is voor mij de mooiste verschijningsvorm van misheard lyrics. Daarin openbaart zich binnen een liedje ineens een zin die een persoonlijke boodschap lijkt uit te spreken. Laatst werd ik aan het einde van een drukke, maar frustrerend weinig productieve werkdag opgeschrikt door de vocalen boven een dertien-in-een-dozijn-dancebeat: Do you really want a company tie? Bam, uit het niets, een existentieel vraagstuk in een verder onopvallend lied. Voor ik begreep wat ik eigenlijk had moeten horen (Do you really wanna go back in time?), was ik al stevig in gedachten verzonken over toekomstideeën en de stappen ernaartoe. Eén verkeerd geïnterpreteerde regel en ik belandde in een strenge levensevaluatie. Wil ik eigenlijk wel een ‘company tie’? Hoor ik wel thuis in een kantoorbestaan? Het hield me de rest van de dag bezig.

Een goed verteld verhaal heeft nog steeds een goede luisteraar nodig. Maar dat wil nog niet zeggen dat verkeerd verstaan een slecht verhaal oplevert. Een misheard lyric is op z’n minst een goede grap en in zijn mooiste vorm een trigger voor een onverwachte gedachte. Wie een songtekst verkeerd verstaat, kan zomaar een op maat gemaakte boodschap horen. Dat is nog eens tekstbeleving.

Beeld: Mark Chadwick - Fluid Blue & White via Flickr

Luuk Schokker (1990) brengt het liefst hele dagen door in grote boekhandels. Hij woont in Utrecht, werkt in Leiden en schrijft overal.



Mail

Hard//hoofd is gratis en
heeft geen advertenties

Steun Hard//hoofd

Ontvang persoonlijke brieven
van redacteuren

Inschrijven

Steun de makers van de toekomst

Hard//hoofd is een vrije ruimte voor nieuwe makers. Een niet-commercieel platform waar talent online en offline de ruimte krijgt om te experimenteren en zich te ontwikkelen. We zijn bewust gratis toegankelijk en advertentievrij. Wij geloven dat nieuwe makers vooral een scherpe en eigenzinnige stem kunnen ontwikkelen als zij niet worden verleid tot clickbait en sensatie: die vrijheid vormt de basis voor originele verbeelding en nieuwe verhalen.

Steun ons

  • Foto van Marte Hoogenboom
    Marte HoogenboomHoofdredacteur
  • Foto van Mark de Boorder
    Mark de BoorderUitgever
  • Foto van Kiki Bolwijn
    Kiki BolwijnAdjunct-hoofdredacteur, chef Literair
  • Foto van Gatool Katawazi
    Gatool KatawaziRedacteur
het laatste
Onder de vraagprijs

Onder de vraagprijs

Vragen als ‘Wat doe jij nu?’ en ‘Waar woon je tegenwoordig?’ bezorgen Eva van den Boogaards vriend M. een rood hoofd en het gevoel te willen verdwijnen. Zij snapt hem maar al te goed. Lees meer

Slentermijmeringen uit Rotterdam

Slentermijmeringen uit Rotterdam

In de zomerserie ‘Slentermijmeringen’ reist Annelies van Wijk naar vier Europese steden. Dolend langs Manneke Pis, reuzencitroenen en pijnlijke herinneringen, treedt ze in een sprankelende dialoog met de plekken, hun taal en hun bewoners, maar vooral ook met zichzelf. Vandaag: Rotterdam. Lees meer

Column: Vervuilde idylle

Vervuilde idylle

Iduna Paalman belt vanuit de camping in Frankrijk met haar oma. Net daarvoor las ze nog in de dichtbundel van de Duitse Monika Rinck. Lees meer

Slentermijmeringen uit Londen

Slentermijmeringen uit Londen

In de zomerserie ‘Slentermijmeringen’ reist Annelies van Wijk naar vier Europese steden. Dolend langs Manneke Pis, reuzencitroenen en pijnlijke herinneringen, treedt ze in een sprankelende dialoog met de plekken, hun taal en hun bewoners, maar vooral ook met zichzelf. Vandaag: Londen. Lees meer

Tip: zoek je partner in zelfontplooiingscrime

Zoek je partner in zelfontplooiingscrime

Wat te doen als je gelooft dat ieder mens bestaansrecht heeft, behalve jij? Op grijze dagen verliest ook Annelies van Wijk zichzelf weleens uit het oog. Een tip om je ondermijnende gedachtes 180 graden te draaien. Lees meer

Column: Het is tijd

Strijdlied voor een nieuwe tijd

In haar eerste column op Hard//hoofd toont Marthe van Bronkhorst zich meteen onverschrokken: ze heft een strijdlied aan voor de nieuwe wereld. Lees meer

 I Am OK

I Am OK

Gevoelens van somberheid, eenzaamheid, rusteloosheid en verdriet voelt en herkent iedereen, maar sommigen van ons voelen ze dagelijks. Hoe ga je daar als maker mee om? Hoe visualiseer je iets wat vaak niet zichtbaar is aan de buitenkant? Lees meer

Tip: Beleef een walgelijke extase 1

Beleef een walgelijke extase

Na het lezen van Clarice Lispectors meesterwerk, moet Rijk Kistemaker zich inhouden om niet allerlei wilde flora en fauna te gaan lastigvallen. Een tip over de verzoening met sidderende geleedpotigen en ander niet-menselijk gespuis.  Lees meer

Column: De jaren '20: brullen tot we gehoord zijn

De jaren '20: brullen tot we gehoord zijn

Nu Eva van den Boogaard lange, dunne sigaretten rookt en in een monument uit 1922 woont, vraagt ze zich af of ze misschien een soort heimwee heeft naar die jaren 20 van de vorige eeuw. Lees meer

Tip: Boodschappendagen als bietenakkers

Boodschappendagen als bietenakkers

Loren Snel werkte als vrijwilliger op een Duitse eco-boerderij, en sindsdien koestert ze de weldaad van routinematige klusjes. Een deugdzame tip voor ook de minder deugdzame dodo’s onder ons, want door vrijwillig een ander te helpen, help je net zo goed jezelf. Lees meer

Tip: Blijf even kijken

Welkom in mijn raamkozijn

Terwijl de anderhalvemetersamenleving op gang komt, kruipt Iris Blaak nog even achter haar spreekwoordelijke geraniums. Ze ontdekt: het lijntje tussen voyeurisme en nieuwsgierige interesse is flinterdun. Een tip om in het voorbijgaan niet te snel weg te kijken. Lees meer

TIP: Verander je perspectief

Verander je perspectief

De geschiedenis maar ook het heden lijken vaak een ver-van-ons-bed-show. Else Boer onderzoekt hoe je belangrijke gebeurtenissen pijnlijk dicht naar je toe haalt. Een tip om op zoek te gaan naar verhalen die je wereld- en zelfbeeld doen kantelen. Lees meer

 1

Met een liefdevolle blik

Deze week worden we blij van een documentaire over een Japanse oudtante, een datingshow op Netflix en een podcast over misdaad en alcohol. Lees meer

Wen niet aan het leven in de quarantaineshuttle

Wen niet aan het leven in de quarantaineshuttle

Alex Philippa moet niks hebben van zij die het quarantaine-leven willen optimaliseren. Zelfisolatie is niet optimaal, maar onnatuurlijk en eenzaam. Lees Alex' tip over zelfbehoud in lockdown. Lees meer

Alles vijf sterren: 27

Het mag eindelijk (weer)

Deze week worden we blij van een serie uit de zeroes, een boek dat ons meeneemt naar Istanbul en, eindelijk, weer een bezoekje aan het theater. Lees meer

 Het verhaal achter het verhaal

Het verhaal achter het verhaal

"Ieder beeld dat ik laat zien is een wereld, een verhaal op zich. Ik filter de details uit het grotere geheel en hoop dat ik mijn kijker aan het denken zet, even stil laat staan." Lees meer

Tip: Fantaseer over een andere werkelijkheid

Fantaseer over een andere werkelijkheid

Emma Stomp leerde van haar oma de wereld spannender te maken door haar fantasie in te zetten. Dat wegdromen is vaak geen onderdeel meer van onze dagelijkse routine. Een tip om het fantaseren weer nieuw leven in te blazen. Lees meer

Automatische concepten 39

Vraag geen cadeaus (en krijg iets beters)

Jarig zijn én wereldproblematiek willen aanpakken, Jozien Wijkhuis leed eronder. Haar tip aan de (virtuele) verjaardagsbezoeker: geef cadeaus die geen geld kosten, of stort een bedrag dat de jarige zelf cadeau kan doen aan een medemens in nood. Lees meer

Tip: Ga naar je werk

Ga naar je werk

Ook als je kantoortuin of favoriete koffietentje met laptopaansluiting gesloten is, kun je naar werk. Nora van Arkel liet zich betoveren door het sprankje magie dat nodig is om onszelf van eindeloze pyjamadagen te bevrijden. Lees meer

Tip: Ga een potje schaken

Ga een potje schaken

Jihane Chaara heeft een hobby uit de oude doos nieuw leven ingeblazen: het schaken. Het spel blijkt een grote metafoor voor het echte leven. Een tip om niet te haasten, je verbeelding in te zetten en natuurlijk om een vermakelijk spel te spelen. Lees meer

Steun de makers van de toekomst. Sluit je aan bij Hard//hoofd.

Jouw steun maakt mogelijk dat wij onze makers een vrije ruimte kunnen blijven bieden en hen optimaal kunnen ondersteunen. Sluit je nu aan en ontvang kunst van talentvolle kunstenaars.

Sluit je aan