Asset 14

Versta de tekst verkeerd

Hét modewoord in zangtalentenjachten is tekstbeleving. Als ik een spetterende liveshow mijn luie vrijdagavond laat opvullen hoor ik de jury vaker hameren op het belang van de boodschap dan er daadwerkelijk een lied te horen is. Juryleden zijn niet alleen op zoek naar een authentieke artiest met een 'eigen geluid', de kandidaat moet vooral ook de tekst en de boodschap van het lied kunnen overbrengen, oftewel, in het The Voice-jargon, ‘het verhaal vertellen’.

Maar zo’n verhaal kent meer dan één vast einde. Er is ook nog de interpretatie van de luisteraar – en die kan totaal anders uitvallen. Grootste boosdoener is het fenomeen misheard lyrics. Zelfs de meest krachtige boodschap komt alleen goed aan bij de gratie van de verstaander. Wie een songtekst verkeerd verstaat, hoort misschien wel een heel ander verhaal. Voor het stokpaardje van coaches en juryleden is dat lastig. Voor de luisteraar kan een fout opgepikte zin juist iets heel interessants opleveren.

7883718832_4b7cf9a413_b
Het verkeerd verstaan van een liedtekst is bijna een kunstvorm, met stromingen die allemaal iets bij me teweegbrengen. Het meest populair en meest bekend is de Mama Appelsapcategorie: iets anders horen dan er wordt gezongen. Grappig, zeker, maar wel de minst bijzondere soort misheard lyric. Ik heb hard gelachen toen ik voor het eerst hoorde dat een onoplettende luisteraar ‘Can You Feel It’ van de Jackson 5 verstond als ‘Ken je Philip?’, maar omdat het wel duidelijk is dat er toch echt iets anders wordt gezongen, is zo’n luisterdwaling niet veel meer dan een leuke grap.

Interessant wordt het pas echt als de verkeerde tekst, hoe bizar ook, wél in het verhaal lijkt te passen. Een vriendin zong ooit uit volle borst mee met Margherita van Marco Borsato, en kwam tot de volgende parel: ‘Maar wat tot een uur geleden nog zo veilig heeft geleken, is een hele grote leugen uit een warenhuis gebleken’. In de oorspronkelijke tekst is sprake van een leugen ‘en een kaartenhuis’, maar zij liet de gemakzuchtige beeldspraak bij een in elkaar stortende relatie achterwege en gaf de leugen een eigenschap mee. Een leugen uit een warenhuis – gemaakt voor de massa, amper op maat gesneden. Niet eens de moeite genomen om het afscheid te voorzien van een persoonlijk bedrog. Het maakt het verhaal extra schrijnend: de misheard lyric als verdieping binnen een liedje. Als ik het liedje nu hoor, komt nog altijd die verkeerde zin naar boven. Zo blijft die met de echte tekst verbonden en leidt de zin, los van de bedoelde boodschap, tot een andere gedachtegang – of op z’n minst een ander gevoel – bij het lied.

Categorie drie gaat nog een stapje verder en is voor mij de mooiste verschijningsvorm van misheard lyrics. Daarin openbaart zich binnen een liedje ineens een zin die een persoonlijke boodschap lijkt uit te spreken. Laatst werd ik aan het einde van een drukke, maar frustrerend weinig productieve werkdag opgeschrikt door de vocalen boven een dertien-in-een-dozijn-dancebeat: Do you really want a company tie? Bam, uit het niets, een existentieel vraagstuk in een verder onopvallend lied. Voor ik begreep wat ik eigenlijk had moeten horen (Do you really wanna go back in time?), was ik al stevig in gedachten verzonken over toekomstideeën en de stappen ernaartoe. Eén verkeerd geïnterpreteerde regel en ik belandde in een strenge levensevaluatie. Wil ik eigenlijk wel een ‘company tie’? Hoor ik wel thuis in een kantoorbestaan? Het hield me de rest van de dag bezig.

Een goed verteld verhaal heeft nog steeds een goede luisteraar nodig. Maar dat wil nog niet zeggen dat verkeerd verstaan een slecht verhaal oplevert. Een misheard lyric is op z’n minst een goede grap en in zijn mooiste vorm een trigger voor een onverwachte gedachte. Wie een songtekst verkeerd verstaat, kan zomaar een op maat gemaakte boodschap horen. Dat is nog eens tekstbeleving.

Beeld: Mark Chadwick - Fluid Blue & White via Flickr

Luuk Schokker (1990) brengt het liefst hele dagen door in grote boekhandels. Hij woont in Utrecht, werkt in Leiden en schrijft overal.



Mail

Hard//hoofd is gratis en
heeft geen advertenties

Steun Hard//hoofd

Ontvang persoonlijke brieven
van redacteuren

Inschrijven

Steun de makers van de toekomst

Hard//hoofd is een vrije ruimte voor nieuwe makers. Een niet-commercieel platform waar talent online en offline de ruimte krijgt om te experimenteren en zich te ontwikkelen. We zijn bewust gratis toegankelijk en advertentievrij. Wij geloven dat nieuwe makers vooral een scherpe en eigenzinnige stem kunnen ontwikkelen als zij niet worden verleid tot clickbait en sensatie: die vrijheid vormt de basis voor originele verbeelding en nieuwe verhalen.

Steun ons

  • Foto van Marte Hoogenboom
    Marte HoogenboomHoofdredacteur
  • Foto van Mark de Boorder
    Mark de BoorderUitgever
  • Foto van Kiki Bolwijn
    Kiki BolwijnAdjunct-hoofdredacteur, chef Literair
  • Foto van Sander Veldhuizen
    Sander VeldhuizenUitgeefassistent
het laatste
Alfa's en Omega's

Alfa's en Omega's

Marthe van Bronkhorst verkent de verhoudingen in het dierenrijk, waarin de mens als absolute alfa de wereld domineert. Lees meer

Schrödingers Donnie

Schrödingers Donnie

De dood van Eva's kat Donnie beweegt haar tot filosofisch mijmeren over een natuurkundig experiment. Lees meer

Column: Boomstronk-achtig

Boomstronk-achtig

‘Is dit een gouden match of settelen we voor less omdat we te druk en niet wanhopig genoeg zijn om verder te zoeken?’, vraagt Iduna Paalman aan haar geliefde. Lees meer

Tip: Bereken je deadline

Bereken je deadline

Else Boer kreeg een deadline opgelegd waar niet alleen een kersverse roman uit voortkwam, maar ook een ontnuchterend inzicht. Een tip over stilstaan bij je eigen sterfelijkheid. Lees meer

Automatische concepten 46

Demoontjes

Marthe van Bronkhorst laat haar demoontjes uit. Dat scheelt, want dan hoeft ze ze even niet zelf te dragen. Lees meer

Fantoompijn Evangeline Habarurema

Fantoompijn

Alle dingen gaan voorbij, de mooiste, maar ook de pijnlijkste dingen. Een troostvolle tip voor iedereen die verliest en rouwt, en het officiële Hard//hoofd-debuut van schrijver en illustrator Evangeline Agape. Lees meer

Als het doek valt

Als het doek valt

De gevoelens van heimwee waardoor Eva als kind geteisterd werd, ervaart ze als volwassen vrouw van tijd tot tijd nog steeds. Lees meer

 Samen alleen op de wereld

Samen alleen op de wereld

Speciaal voor de Heimweek delen tien fotografen beelden die hen doen terugverlangen naar een plek of een moment in hun leven. Het resultaat is een uniek inkijkje in de diversiteit van heimwee en nostalgie; misschien wel de allerindividueelste emoties. Lees meer

Slentermijmeringen uit Oxford

Slentermijmeringen uit Oxford

In de zomerserie ‘Slentermijmeringen’ reist Annelies van Wijk naar vier Europese steden. Dolend langs Manneken Pis, reuzencitroenen en pijnlijke herinneringen, treedt ze in een sprankelende dialoog met de plekken, hun taal en hun bewoners, maar vooral ook met zichzelf. Vandaag: Oxford. Lees meer

Komt een gangster bij de dokter

Komt een gangster bij de dokter

Nu ze zelf psycholoog is, kijkt Marthe van Bronkhorst heel anders naar een van haar favoriete series. Lees meer

Column: Een Bert of een Ernie

Een Bert of een Ernie

Eva van den Boogaard is met vrienden op vakantie in de Ardèche. Liggend bij het zwembad stelt één van haar vrienden een vraag die in alle eenvoud doet nadenken over de groepsverhoudingen. Lees meer

Column: Volhouden stoppen volhouden 3

Volhouden stoppen volhouden

Iduna Paalman bezoekt haar zieke hond, en hoort haar 's nachts onrustig ademen. 'Ze jankt een beetje, dat doen honden als ze dromen. Of heeft ze pijn?' Lees meer

Complete overgave

Complete overgave

Marthe van Bronkhorst liet zich meevoeren door de Waddenzee - om zichzelf te herontdekken. De rustgevende bezigheid maakt haar al snel doodsbenauwd. Lees meer

Slentermijmeringen uit Brussel

Slentermijmeringen uit Brussel

In de zomerserie ‘Slentermijmeringen’ reist Annelies van Wijk naar vier Europese steden. Dolend langs Manneke Pis, reuzencitroenen en pijnlijke herinneringen, treedt ze in een sprankelende dialoog met de plekken, hun taal en hun bewoners, maar vooral ook met zichzelf. Vandaag: Brussel. Lees meer

Onder de vraagprijs

Onder de vraagprijs

Vragen als ‘Wat doe jij nu?’ en ‘Waar woon je tegenwoordig?’ bezorgen Eva van den Boogaards vriend M. een rood hoofd en het gevoel te willen verdwijnen. Zij snapt hem maar al te goed. Lees meer

Slentermijmeringen uit Rotterdam

Slentermijmeringen uit Rotterdam

In de zomerserie ‘Slentermijmeringen’ reist Annelies van Wijk naar vier Europese steden. Dolend langs Manneke Pis, reuzencitroenen en pijnlijke herinneringen, treedt ze in een sprankelende dialoog met de plekken, hun taal en hun bewoners, maar vooral ook met zichzelf. Vandaag: Rotterdam. Lees meer

Column: Vervuilde idylle

Vervuilde idylle

Iduna Paalman belt vanuit de camping in Frankrijk met haar oma. Net daarvoor las ze nog in de dichtbundel van de Duitse Monika Rinck. Lees meer

Slentermijmeringen uit Londen

Slentermijmeringen uit Londen

In de zomerserie ‘Slentermijmeringen’ reist Annelies van Wijk naar vier Europese steden. Dolend langs Manneke Pis, reuzencitroenen en pijnlijke herinneringen, treedt ze in een sprankelende dialoog met de plekken, hun taal en hun bewoners, maar vooral ook met zichzelf. Vandaag: Londen. Lees meer

Tip: zoek je partner in zelfontplooiingscrime

Zoek je partner in zelfontplooiingscrime

Wat te doen als je gelooft dat ieder mens bestaansrecht heeft, behalve jij? Op grijze dagen verliest ook Annelies van Wijk zichzelf weleens uit het oog. Een tip om je ondermijnende gedachtes 180 graden te draaien. Lees meer

Column: Het is tijd

Strijdlied voor een nieuwe tijd

In haar eerste column op Hard//hoofd toont Marthe van Bronkhorst zich meteen onverschrokken: ze heft een strijdlied aan voor de nieuwe wereld. Lees meer

Steun de makers van de toekomst. Sluit je aan bij Hard//hoofd.

Jouw steun maakt mogelijk dat wij onze makers een vrije ruimte kunnen blijven bieden en hen optimaal kunnen ondersteunen. Sluit je nu aan en ontvang kunst van talentvolle kunstenaars.

Sluit je aan