“Dingen. Ik zeg dit woord en terwijl ik het uitspreek (hoort gij het?), wordt het stil: de stilte die om de dingen is (…) en uit verleden en toekomst trekt zich in het midden samen wat duurzaam is: de ruimte, de vreedzaamheid, de dingen zonder haast.”
Dit stukje uit een gedicht van Rainer Maria Rilke (1875 – 1926), ziet er nu ik het opschrijf te overdreven, te romantisch, lyrisch en misschien wel belachelijk uit voor de moderne lezer. Maar wat als actrice Maria Kraakman dit ons vertelt, in een schattig wit jurkje, in een boerenschuur tussen de mest en plakken stront en stro? Wat als de spelers van gezelschap De Warme Winkel in hun voorstelling Rainer Maria oprecht pleiten voor de schoonheid en gevoeligheid van kunst, geïnspireerd door Duitslands laatste lyrische dichter? Dan is het misschien nog helemaal zo gek nog niet, wat Rilke hier probeert te zeggen.
Rainer Maria. Foto: Sofie Knijff
Het collectief De Warme Winkel bestaat uit Jeroen de Man, Vincent Rietveld en Mara van Vlijmen (vaak aangevuld met Maria Kraakman en Ward Weemhoff), en is misschien wel het enige gezelschap in Nederland dat de afgelopen jaren altijd goede tot laaiend enthousiaste recensies krijgt. En terecht. Want als geen ander combineert De Warme Winkel haar fascinatie voor literatuur, geschiedenis en geniale geesten met een reflectie op de hedendaagse wereld zonder dat het kunstmatig of betweterig wordt. Als geen ander combineren de spelers hun oprechte interesse en enthousiasme met flauwe grapjes of absurde scènes. Of hun voorstelling nu gaat over naturisme , een onbekende Russische dichter of twee verloren soldaten in een bunker. Deze herfst is het een Weense Herfst, waarin De Warme Winkel hun vijf voorstellingen rondom Oostenrijkse kunstenaars, waaronder idealist en verschoppeling Stefan Zweig, en de avant-garde kunstenaar Oskar Kokoschka in een razend tempo door heel Nederland en België spelen.
Villa Europa. Foto: Sofie Knijff
Ehm, over wie? Ach, eigenlijk maakt het weinig uit, de voorstellingen zijn prachtig voor zowel de leek als de fan. Of, zoals ze het zelf zeggen: “Er is geenszins de pretentie dat u na afloop de kunstenaar zou kennen. U heeft gekeken naar een interpretatie die wij in deze tijd waardevol achten.” En die interpretaties zijn de moeite, want in feite is iedere voorstelling een subtiel en krachtig pleidooi voor vernieuwende, mooie en oprechte kunst. De durf om, zeker in onrustige, onzekere tijden, in de kunst heftig, eerlijk, vreemd en esthetisch te zijn. De durf om kunst kwetsbaar en romantisch te laten zijn, een ervaring van een hogere orde. En in de huidige, kunstvijandige samenleving (om met Bas Heijne te spreken) is dat streven toch tenminste een bezoek aan het theater of een boerenschuur waard.
De Weense Herfst duurt tot en met december en bestaat uit:
Totaal Thomas
Villa Europa
Rainer Maria
Alma
Kokoschka Live!
