Asset 14

Schorpioenvis

In het jaar 1953 stappen twee twintigers, een schrijver en een tekenaar, in een tweedehands Fiat Topolino. Nicolas Bouvier en Thierry Vernet rijden van Genève naar het Oosten; via Joegoslavië, Turkije, Perzië, Pakistan en Afghanistan zijn ze op weg naar India. Ze maken gedurende twee jaar een reis die we nu voor onmogelijk zouden houden en leggen het vast in een wonderlijk reisverslag. Hun eeuwige optimisme, hun onvermoeibare nieuwsgierigheid en de talloze keren dat de auto uit elkaar gehaald moet worden, zijn bewonderenswaardig en grappig. Nicolas wringt zich in de mooiste en bizarre bochten om te beschrijven wat ze meemaken, Thierry vult hem aan met prachtige tekeningen met grove zwarte lijnen.

Tekening van Thierry Vernet in De wegen van de wereld

Het boek werd in 1963 gepubliceerd in Zwitserland maar kwam pas drie jaar geleden in Nederland uit. Sindsdien is het bejubeld in menig dagblad en tijdschrift als “een ode aan het ware reizen”. Hier zou ik mijn tip kunnen besluiten met een zin als “leest dat boek!” Maar dat Nicolas en Thierry oog hebben voor het onooglijke en het mooie in het lelijke, dat ze niet alleen hun eigen tijd ver vooruit zijn maar ook die van de “Lonely Planet-reisgidsen voorziene backpackers die avonturieren langs eerder uitgezette lijnen” zijn niet de enige redenen waarom ik deze tip schrijf.

Een jaar nadat ik Nicolas en Thierry leerde kennen, stuitte ik in de boekwinkel per toeval op De Schorpioenvis. Een klein boekje, volgens de flaptekst “het hallucinerende verslag van een persoonlijke crisis”. Het bleek dat, toen de wegen van Nicolas en Thierry zich scheidden en De wegen van de wereld eindigde, de tocht van Nicolas nog niet was afgelopen. Op de laatste krachten van hun Fiat belandt hij in Brits Ceylon, waar hij de ene na de andere exotische ziekte oploopt. Zijn persoonlijke crisis is even vrolijk als tragisch, en daardoor zijn beschrijvingen even poëtisch als onnavolgbaar.

Nicolas Bouvier in de Fiat, op weg naar Ankara, Turkije. Foto genomen door Thierry Vernet, 1953

Waar ik eerder razendsnel door de bijna vierhonderd pagina’s aan woorden en tekeningen in De wegen van de wereld vloog, zo kroop ik door het veel dunnere vervolg. Telkens bleef ik hangen op pagina 21, waarin Nicolas de kamer beschrijft waar hij dagen en weken zou gaan doorbrengen. “Schoon, plechtig en raadselachtig, volmaakt in overeenstemming met het weinige waaruit mijn leven hier zou bestaan.” De perfecte mengeling van de blauwe en zwarte verf die na jaren is ontstaan op de muur, het peertje dat niet meer licht geeft dan een rijpe mango, of de krab, roze als een wang, die woest gebarend de trap afdaalt; zijn beschrijvingen staan als filmbeelden op mijn netvlies gebrand. Toen ik na ontelbare keren wegleggen, vergeten, teruglezen en doorlezen eindelijk het eind bereikte, werd ik op de laatste pagina geraakt door dit citaat:

De ergste nederlaag in alles is om te vergeten
en vooral datgene waaraan je kapot bent gegaan

Lachend en vloekend ging Nicolas bijna ten onder, daar in die benauwde kamer op dat verdomde eiland. Balancerend op de grens tussen genialiteit en gekte schreef hij door, om niet te vergeten en niet vergeten te worden. Het was zijn enige uitweg en grootste noodzaak. Wat ik had gelezen was allang geen romantisch reisverslag meer, maar een wonderschone poging de bizarre wereld te grijpen.

Mail

Roos Euwe

Hard//hoofd is gratis en
heeft geen advertenties

Steun Hard//hoofd

Ontvang persoonlijke brieven
van redacteuren

Inschrijven
test
het laatste
:Poetry International X Willem de Kooning Academy: Gedicht zoekt beeld (deel 1) 1

Poetry International X Willem de Kooning Academy: Gedicht zoekt beeld (deel 1)

Hoe kun je poëzie ook anders ervaren dan via de bundel of op het podium? Tachtig studenten illustratie van de Rotterdamse Willem de Kooning Academie lieten zich inspireren door het werk van de dichters van het 54ste Poetry International Festival (6, 7, 8 en 9 juni in Rotterdam). Dat levert een verrassende verzameling nieuwe beelden op. Een dialoog tussen woord en beeld waarbij iedere tekenaar zijn eigen afslag nam. Lees meer

Dubbelleven

Dubbelleven

Hoe kenmerkt het interieur van een multicultureel gezin zich? Emerald Liu onderzoekt hoe huiselijke voorwerpen een metaforische brug vormen met haar overzeese familieleden. ‘Het proces van achterlaten maakt alles wat je in je handen hebt extra betekenisvol, overgoten met een glazuur van kostbaarheid.’ Lees meer

Zo beweegt ze niet

Zo beweegt ze niet

Ze had zich er grondig op voorbereid. Spotify-playlists, het juiste jurkje, en zelfs een plan voor gespreksonderwerpen. Maar nu, in de rij voor de club, voelt alles vreemd en ongepast. Een audioverhaal van Lakaver (Werner de Valk en Roderik Maes). Lees meer

Ik wil het woord tokkie nooit meer horen

Ik wil het woord tokkie nooit meer horen

"Ofwel we noemen mij voortaan een tokkie, en ik zal de titel met trots dragen. Of we stoppen met het gebruik van het woord tokkie en laten het weer alleen een familienaam zijn." In deze gastcolumn geeft Anne Schepers een ijzersterk pleidooi tegen het negatieve gebruik van het woord 'tokkie'. Lees meer

Tot morgen

Tot morgen

Na bijna vier jaar als columnist voor Hard//hoofd is het voor Eva tijd voor iets nieuws, maar afscheid nemen is niet haar ding. 'Dus lieve lezers: voor jullie nu een kus op de wang, en tot morgen!' Lees meer

Wat je niet zult zien op het nieuws

Wat je niet zult zien op het nieuws

Marthe van Bronkhorst beschrijft dat wat ongezien blijft op het nieuws over de demonstaties bij de UvA. 'Maar het is wel gezien. Het is niet onopgemerkt gebleven.' Lees meer

:‘Booking profiteert, Israël bombardeert’: waarom gerichte demonstraties mij energie geven 2

‘Booking profiteert, Israël bombardeert’: waarom gerichte demonstraties mij energie geven

Booking.com pretendeert op te komen voor mensenrechten en verdient tegelijkertijd geld aan verhuur in illegale nederzettingen op de Westelijke Jordaanoever. Juul Kruse beschrijft hoe het is om tegen dit bedrijf te demonstreren. Lees meer

:Perfect Days: over ritme en ontwakende schoonheid

Perfect Days: over ritme en ontwakende schoonheid

Daria Rizvic zag de film Perfect Days op precies het juiste moment in haar leven. Een persoonlijk verhaal over de kracht van regelmaat. Lees meer

Enge man

De echte ‘sfeerboosdoener’ was de ME

Hoe kan een universiteit die in bijna elk curriculum aandacht besteedt aan dekolonisatie en de kritische blik van haar studenten, zich hier in de praktijk, wanneer het over hun eigen rol gaat, aan onttrekken? Lees meer

Relatietherapie voor een  meningsverschil over AI en kunst 1

Relatietherapie voor een meningsverschil over AI en kunst

Drie kunstenaars komen samen om te praten over de relatie tussen AI en kunst. Twee verschillen flink van mening, de derde bemiddelt. Lees meer

 1

Museumwanden heringericht: Hoe moeten vrouwelijke kunstenaars nu gecureerd worden?

Waarom hangt er nog steeds zo weinig werk van vrouwelijke makers in Nederlandse musea? Isabella Legebeke onderzoekt dit aanhoudende gebrek in een hoopvol essay. Lees meer

Mooi weer spelen

Mooi weer spelen

Als Aisha’s eerste therapiesessie niet voelt als de warme deken waar ze op hoopte, mist ze groepsgenoot S., die haar een spiegel voorhield. Lees meer

:Het is een ondiepe sloot voor een fantasyschrijver: deel 2

Het is een ondiepe sloot voor een fantasyschrijver: deel 2

In het tweede deel van dit essay onderzoekt Ida de complexe verhouding tussen de ‘nuchtere’ Nederlandse cultuur en fantasy. Druist fantasie eigenlijk wel zo tegen onze natuur in als we denken? Hoe is dat eigenlijk mogelijk, als we tegelijkertijd zo van fantasy houden? Lees meer

Het actieve verdraaien van de feiten over Israëlisch geweld

Het actieve verdraaien van de feiten over Israëlisch geweld

Gaza kan halverwege mei de meest extreme vorm van hongersnood verwachten. Volgens de VN bestaat deze door de mens gecreëerde catastrofe nu al in delen van Gaza. David Meijers ontleedt hoe Nederlandse politici en media actief het Israëlisch beleid vertekenen en wegkijken van de genocide. Lees meer

Verdomme, ik heb wel geleefd

Maar verdomme, we hebben wel gelééfd

Marthe van Bronkhorst schreef in 2019 een toneelstuk dat bijna volledig werkelijkheid is geworden. Kan ze de slotscène nog weren uit de realiteit? Lees meer

AI: Nooit meer eenzaamheid?

AI: Nooit meer eenzaamheid?

Ferenz Jacobs bespreekt het futuristische kunstproject van Alicia Framis. Deze zomer trouwt Francis met een hologram gebaseerd op haar eerdere relaties. AI en liefde: een gelukkig huwelijk? Lees meer

Bericht vanaf de Biënnale van Venetië

Bericht vanaf de Biënnale van Venetië

Afgelopen woensdag opende het Nederlandse paviljoen op de Biënnale van Venetië. Onze chef kunst Jorne Vriens zag hoe kunstenaar Renzo Martens in huilen uitbarstte toen hij sprak over zijn samenwerking met zijn Congolese medekunstenaars. Lees meer

:Het is een ondiepe sloot voor een fantasyschrijver: deel 1

Het is een ondiepe sloot voor een fantasy-schrijver: deel 1

Bijna een kwart van de Nederlandse volwassenen leest het liefst fantasy of sciencefiction. Toch verschijnt er bijna geen Nederlandstalige fantasy. In dit eerste deel van een tweeluik onderzoekt Ida Hondelink waarom fantasy als volwassen literair genre zo ondergeschikt is in Nederland. Lees meer

Alles wat ik wil en absoluut niet nodig heb

Alles wat ik wil en absoluut niet nodig heb

Wanneer Eva op bezoek is bij haar zus, vraagt die of Eva haar eicellen al in heeft laten vriezen. Het laat Eva nadenken over hoe ze de vraag 'Wil ik een kind?' überhaupt kan beantwoorden. 'De vraag omtrent het ouderschap is bij uitstek een gevoelskwestie, en mijn gevoel volgen is nooit mijn sterkste punt geweest.' Lees meer

De buschauffeur

De buschauffeur

'Kijk door me heen als door de voorruit'. In deze gedichtenreeks van Angelika Geronymaki probeert een buschauffeur krampachtig de kortstondigheid - in tijd, plaats, interactie - te behouden die eigen is aan zijn baan. Lees meer

Word trouwe lezer van Hard//hoofd op papier!

Hard//hoofd verschijnt vanaf nu twee keer per jaar op papier! Dankzij de hulp van onze lezers kunnen we nog vaker een podium bieden aan aanstormend talent. Meld je aan als abonnee voor slechts €2,50 per maand en ontvang ons papieren magazine twee keer per jaar in de bus. Veel leesplezier!

Word trouwe lezer