Asset 14

Koester je handschrift

TIP: Koester je handschrift

Laatst kreeg ik er weer een. Een uitnodigingsmail voor een werkoverleg. Ik klikte op de Google-blauwe JA en meteen werd de afspraak doorgesluisd naar mijn telefoonagenda. Later die week ontving ik de bevestigingsmail van een hotelreservering die ik had gemaakt. Ook die werd, inclusief in- en uitchecktijden, automatisch getransporteerd naar mijn agenda in de cloud.

Ik hoorde mijn broertje, digi-pionier, al zeggen: ‘Dat doet je papieren agenda niet, hè?’ En: ‘Die schriftjes van jou herinneren je er niet aan wanneer jij waarheen moet, en die weten niet hoelang dat reizen is vanaf je huidige locatie.’ Misschien zou hij ook iets zeggen over mijn licht panische reactie op anderen die hun verjaardagen zelf in mijn agenda willen krabbelen.

‘Nee,’ zou ik antwoorden, ‘maar mijn papieren agenda zegt wél iets over mijn persoonlijkheid en gevoel voor stijl.’ Dat ik voor een analoge agenda jaarlijks veertig euro van mijn schrale stufi overheb terwijl de agenda-app voor nop en onverwijderbaar bij die toch wel noodzakelijke smartphone is ingebouwd, zegt misschien iets over mijn liefde voor papier. En vooral: voor het schrijven met de hand.

Sla je mijn allereerste – uiteraard papieren – agenda’s en schoolschriften open, dan kun je zien naast welk klasgenootje ik het vaakst zat. Inderdaad, aan het handschrift. Want dat nam ik, bewust of onbewust, over van mijn buren, ongeveer zoals goede vriendinnen synchroon kunnen menstrueren.

In die tijd deed ik er alles aan om naast dat ene populaire brugklasgenootje te zitten, tot het me bíjna lukte en ik in ieder geval dichtbij genoeg zat om in haar schriftje te gluren. Daar trof ik een monster van een handschrift aan, dat ik totáál niet vond stroken met het meisje dat de hanenpoten had neer gekalkt. In de loop van het schooljaar merkte ik dat zij en haar handschrift toch beter bij elkaar pasten dan ik vermoedde: ze was chaotisch en minder volwassen dan ik had verwacht (haar moeder smeerde haar boterhammen en kaftte haar boeken). Vanaf toen begon ik me af te vragen of een handschrift iets over je persoonlijkheid zou zeggen.

Ik heb er nooit wetenschappelijk onderzoek naar gedaan. Wel is het opvallend dat, wanneer je mijn stapels volgeschreven dagboeken doorbladert, in ieder schrift de vormgeving van het alfabet verandert. De globale evolutielijn in de boekjes-met-slotjes gaat van onafgeronde hanenpoten via bolronde letters die beide schrijflijnen aantikken, naar schuine, priegelige, haast doktersachtige krullen. Met toch steeds eenzelfde hoekigheid, die ik misschien alleen zelf zie.

Wat ik daar ook uit kan afleiden, is hoe ik me voelde op het moment dat ik een bepaald stukje schreef. Gefrustreerd. Verliefd. Gestrest. Geïnspireerd. Gecontroleerd, mijn gedachten ordenend. Filosofisch. Verdrietig of melancholisch. Het zijn allemaal minieme variaties op het handschrift, die smileys overbodig maken: het blad is de spiegel van het gevoel en het karakter, waarmee of waardoor het is beschreven.

Jammer, dat WhatsAppberichten en mails niet voorzien zijn van dat persoonlijke, en vooral menselijke tintje. En dat we allemaal in dezelfde lettertypes communiceren. Alleen profielfoto’s herinneren me eraan dat ik niet dagelijks met robots zit te chatten. Alhoewel ook die geen afspiegeling zijn zoals het handschrift dat is: ik zie er al typend zelden zo perfect glimlachend uit als op mijn profielfoto’s. En als ik dat al doe, glimlachen, schaam ik me omdat ik tegen een apparaatje zit te grinniken – ik ben tenslotte mens.

Of begin ik toch stiekem een robot te worden? Het blocnoteje waarop ik dit eigenlijk wilde schrijven is, op wat doorgekraste beginzinnen na, nog steeds leeg.

Foto: Lisanne Onderwater

Mail

Lisanne Onderwater (1993) studeert Creative Writing en is freelance journalist en fotograaf.

Hard//hoofd is gratis en
heeft geen advertenties

Steun Hard//hoofd

Ontvang persoonlijke brieven
van redacteuren

Inschrijven
Lees meer
test
het laatste
Niet aan denken

Niet aan denken

Aan de feesttafel zoekt Aafke van Pelt tussen de koetjes en kalfjes naar het contrast, de diepere laag in het banale. Lees meer

Illustreer jij de volgende cover van het Hard//hoofd Magazine?

Illustreer jij de volgende cover van het Hard//hoofd Magazine?

Voor ‘Ssst’, het voorjaarsnummer van 2025 van Hard//hoofd, zijn we op zoek naar illustrator die de cover van ons magazine willen maken. Lees meer

Een kus van een beer

Een kus van een beer

Nick Sens ontmoet een beer in de dierentuin en raakt gefascineerd door deze dieren. Wie of wat ervaren we als we oog in oog met een beer staan? Aan alle wezens van de metamorfose, hier en daarginds (Nastassja Martin) De bruine beer zet twee zware stappen in mijn richting en ik bevries. Het gegil en... Lees meer

Levensweg

Levensweg

Als Aisha een trouwerij op een Limburgse boerderij bezoekt, mijmert ze ineens over haar eigen bruiloft. Ach, trouwen is niks voor haar. Toch? Lees meer

Kunst maken in een wereld die naar de gallemiezen gaat

Kunst maken in een wereld die naar de gallemiezen gaat

Martine Bontjes doet verslag van een zoektocht naar duurzaamheid tijdens kunstresidentie SOPRA SOTTO. Lees meer

Schrijvers en beeldmakers gezocht voor ‘Ssst’, het zesde Hard//hoofd Magazine!

Schrijvers en beeldmakers gezocht voor ‘Ssst’, het zesde Hard//hoofd Magazine!

Op het moment dat je overweegt om iets te zeggen, hoor je: ‘Ssst!’ Wie fluistert dit naar je, en waarom? Fantaseer je met ons mee? Dien uiterlijk 24 augustus 2024 een pitch in voor het magazine ‘Ssst’! Lees meer

Kijken in de spiegel van de Gendermonologen

Kijken in de spiegel van de Gendermonologen

Wie zie jij als je in de spiegel kijkt? Voldoe je aan het beeld van ‘de gemiddelde mens’, of niet? Tom Kniesmeijer vraagt zich af waarom afwijken van het gemiddelde zoveel weerzin oproept en of hét gemiddelde wel bestaat. ‘Precies op het gemiddelde past niemand’. Ik sluit mijn ogen en ben terug in de Leidsestraat.... Lees meer

Marktplaatsgekkies

Marktplaatsgekkies

Marthe van Bronkhorst besluit de relatiemarkt opnieuw te betreden en vraagt zich af: ben ik een koopje, of een langetermijn-investering? Lees meer

Kunstverzamelaars opgelet! Interview met Hanane El Ouardani

Kunstverzamelaars opgelet! Interview met Hanane El Ouardani

Hanane El Ouardani (1994) is de fotograaf van het prachtige, nieuwe kunstwerk dat de kunstverzamelaars van Hard//hoofd thuis gaan ontvangen. De foto komt uit de serie The Skies are Blue, the Walls are Red (2018) en Jorne Vriens (onze Chef Kunst) heeft El Ouardani geïnterviewd over haar werk. Zij gaan met elkaar in gesprek over hoe zij als fotograaf te werk gaat, hoe deze foto tot stand is gekomen en praten over smaak, tegenstellingen en het hervinden van thuis. Lees meer

Galatea 1

Galatea

Een bezoek aan een Airbnb aan zee blijkt ook een bezoek aan asfalt, beton en een cementfabriek te betekenen. Andrea Koll plaatst dit beeld in dit door haar zelf geïllustreerde, tweestemmige gedicht tegenover het beeld van de door Pygmalion uit ivoor gemaakte Galatea. Lees meer

Nieuwe Barbaren 1

Nieuwe Barbaren

Met het essay 'Nieuwe barbaren' over de Kafkaëske, sci-fi serie Severance won Jacob Koolstra in 2024 de Drift Essaywedstrijd. Lees meer

Sluit je aan en verzamel kunst 7

Dit maakten onze 1.660 kunstverzamelaars mogelijk in 2023

Kunstverzamelaars dragen bij aan onze missie om nieuw talent te ondersteunen. We leggen graag uit hoe we de donaties in 2023 hebben besteed. Lees meer

:Dit is Europa: een half-ontspoorde trein

Dit is Europa: een half-ontspoorde trein

Marthe van Bronkhorst bekijkt Europa als een treinreis en stemmen voor de Europese Parlementsverkiezingen als het zijn van de conducteur op die rammelende trein. Lees meer

:Poetry International X Willem de Kooning Academy: Gedicht zoekt beeld (deel 2) 7

Poetry International X Willem de Kooning Academy: Gedicht zoekt beeld (deel 3)

Hoe kun je poëzie ook anders ervaren dan via de bundel of op het podium? Tachtig studenten illustratie van de Rotterdamse Willem de Kooning Academie lieten zich inspireren door het werk van de dichters van het 54ste Poetry International Festival (6, 7, 8 en 9 juni in Rotterdam). Dat levert een verrassende verzameling nieuwe beelden op. Een dialoog tussen woord en beeld waarbij iedere tekenaar zijn eigen afslag nam. Lees meer

:Poetry International X Willem de Kooning Academy: Gedicht zoekt beeld (deel 2) 6

Poetry International X Willem de Kooning Academy: Gedicht zoekt beeld (deel 2)

Hoe kun je poëzie ook anders ervaren dan via de bundel of op het podium? Tachtig studenten illustratie van de Rotterdamse Willem de Kooning Academie lieten zich inspireren door het werk van de dichters van het 54ste Poetry International Festival (6, 7, 8 en 9 juni in Rotterdam). Dat levert een verrassende verzameling nieuwe beelden op. Een dialoog tussen woord en beeld waarbij iedere tekenaar zijn eigen afslag nam. Lees meer

Nooit Verzonden - wacht op titel

Afscheidsbrief aan een waardeloze dokter

Er zijn nog steeds dokters die de gezondheidsklachten van hun patiënten niet serieus nemen. Luuk Schokker schreef een openhartige brief aan één van hen. Lees meer

:Poetry International X Willem de Kooning Academy: Gedicht zoekt beeld (deel 1) 1

Poetry International X Willem de Kooning Academy: Gedicht zoekt beeld (deel 1)

Hoe kun je poëzie ook anders ervaren dan via de bundel of op het podium? Tachtig studenten illustratie van de Rotterdamse Willem de Kooning Academie lieten zich inspireren door het werk van de dichters van het 54ste Poetry International Festival (6, 7, 8 en 9 juni in Rotterdam). Dat levert een verrassende verzameling nieuwe beelden op. Een dialoog tussen woord en beeld waarbij iedere tekenaar zijn eigen afslag nam. Lees meer

Dubbelleven

Dubbelleven

Hoe kenmerkt het interieur van een multicultureel gezin zich? Emerald Liu onderzoekt hoe huiselijke voorwerpen een metaforische brug vormen met haar overzeese familieleden. ‘Het proces van achterlaten maakt alles wat je in je handen hebt extra betekenisvol, overgoten met een glazuur van kostbaarheid.’ Lees meer

Zo beweegt ze niet

Zo beweegt ze niet

Ze had zich er grondig op voorbereid. Spotify-playlists, het juiste jurkje, en zelfs een plan voor gespreksonderwerpen. Maar nu, in de rij voor de club, voelt alles vreemd en ongepast. Een audioverhaal van Lakaver (Werner de Valk en Roderik Maes). Lees meer

Ik wil het woord tokkie nooit meer horen

Ik wil het woord tokkie nooit meer horen

"Ofwel we noemen mij voortaan een tokkie, en ik zal de titel met trots dragen. Of we stoppen met het gebruik van het woord tokkie en laten het weer alleen een familienaam zijn." In deze gastcolumn geeft Anne Schepers een ijzersterk pleidooi tegen het negatieve gebruik van het woord 'tokkie'. Lees meer

Hard//hoofd zoekt vóór 28 juli 2.000 trouwe lezers!

Hard//hoofd verschijnt weer op papier! In ‘Lief kutland’ klinken de begintonen van waaruit vrije utopieën werkelijkheid worden, of waarmee we ongelimiteerd verdriet en woede botvieren op alles wat er misgaat. Fantaseer je met ons mee? Schrijf je vóór 28 juli in voor slechts €2,50 per maand en ontvang ‘Lief kutland’ in september in de brievenbus. Veel leesplezier!

Word trouwe lezer