Asset 14

Iedere dag twintig cent op de grond

Iedere dag twintig cent op de grond

In een zijstraat van de Kalverstraat vroeg een jonge vrouw of ze me iets mocht vragen. Ondanks de stralende septemberzon droeg ze een zwarte jurk; voor haar vriendelijke ogen een semi-doorzichtig brilmontuur van hetzelfde merk als mijn bril. Haar glazen zo te zien niet op sterkte; die van mij waren type jampot.

Het was een zeldzaam moment waarop ik geen haast had en ze droeg nergens een merklogo dat de reden van haar vraag verraadde, dus zei ik ja. Voordat ze haar vraag stelde, greep ze naar mijn hals, naar mijn jadesteenkettinkje. Ze vond het prachtig. ‘Eet je wel eens vlees?’ vroeg ze met hetzelfde enthousiasme. Ik noemde mijn twaalfjarige bestaan als vegetariër. Toen ik zei dat ik af en toe weer vlees eet, begon ze een verhaal over kippen. Kippen in te kleine hokjes, kippen in plastic verpakkingen in supermarktschappen.

Weer een vraag. Hoeveel kippen ik dacht dat er volgens de Nederlandse wet op één vierkante meter mogen staan. Ze wilde samen, met onze armen, een vierkante meter vormen in de winkelstraat, maar dat liet ik aan haar over. Een getal wilde ik ook niet noemen, want dan voelde ik me net een scholier.

‘Te veel, natuurlijk’, zei ik.

Ze kreeg het toch voor elkaar een getal uit me te persen (tien), zodat ze me kon verbazen of choqueren. Negentien, was het juiste antwoord.

‘Wat erg.’ Dat antwoord was het teken om uit haar linnentas een blocnote te toveren met het logo van een milieuorganisatie. Mijn NAW-gegevens op de lijntjes zouden haar haar loon opleveren.

Toen ik bekende dat ik student ben, zei ze dat we in hetzelfde schuitje zaten. Ik wilde zeggen dat dat niet zo was, want zij had een bijbaan. ‘Het is net als iedere dag twintig cent op de grond gooien’, zei ze. Weer die gebaren, en haar trukendoos was nog niet leeg. ‘Dat je hier zo lang met me staat’, zei ze, me diep aankijkend, ‘zegt dat dit je aan het hart gaat’.

Ze maakte me aan het twijfelen. En dat zag ze. Ik dacht aan de muis, onder de kassa van de HEMA, waar ik net vandaan kwam; aan de kassières die een muizenval opperden en dat ik heel hard had geprotesteerd, als ik assertiever was geweest. Ze vertelde over de drieduizend kippen die vanmorgen op de A2 uit een vrachtwagen waren gekukeld. Tweeduizend hadden het ongeluk, hun reis naar het supermarktschap, niet overleefd.

‘Het ergste is’, zei ze, ‘dat de duizend overlevende kippen geen stap zetten: door de kleine hokjes waren ze gewend op hun plek te blijven zitten. Negentien op een vierkante meter!’ Waar ze ons ‘gesprek’ eerst persoonlijk maakte – ze bracht me zelfs op de gedachte dat ik met haar wel een wijntje zou kunnen drinken – creëerde ze met al die cijfers afstand.

Waarschijnlijk dacht zij inmiddels dat ze beet had, maar zo gemakkelijk was haar prooi niet. Want, dacht ik, mij gaan de kippen en koeien aan het hart, háár waarschijnlijk alleen het geld dat ze met ieder ingevuld formulier vangt.

‘Van die twintig cent per dag, of meer, koop ik liever vegaproducten’, zei ik, en wilde vragen of zijzelf vegetariër was. Maar ze struinde alweer op haar volgende slachtoffer af, tegen wie ik wilde zeggen: luister naar haar, maar trap niet in haar val. Met zo’n formulier red je die kippen niet.

Beeld: Bill Branson via Wikipedia

Mail

Lisanne Onderwater (1993) studeert Creative Writing en is freelance journalist en fotograaf.

Hard//hoofd is gratis en
heeft geen advertenties

Steun Hard//hoofd

Ontvang persoonlijke brieven
van redacteuren

Inschrijven

Steun de makers van de toekomst

Hard//hoofd is een vrije ruimte voor nieuwe makers. Een niet-commercieel platform waar talent online en offline de ruimte krijgt om te experimenteren en zich te ontwikkelen. We zijn bewust gratis toegankelijk en advertentievrij. Wij geloven dat nieuwe makers vooral een scherpe en eigenzinnige stem kunnen ontwikkelen als zij niet worden verleid tot clickbait en sensatie: die vrijheid vormt de basis voor originele verbeelding en nieuwe verhalen.

Steun ons

  • Foto van Marte Hoogenboom
    Marte HoogenboomHoofdredacteur
  • Foto van Mark de Boorder
    Mark de BoorderUitgever
  • Foto van Kiki Bolwijn
    Kiki BolwijnAdjunct-hoofdredacteur, chef Literair
  • Foto van Sander Veldhuizen
    Sander VeldhuizenUitgeefassistent
Lees meer
het laatste
Fantoompijn Evangeline Habarurema

Fantoompijn

Alle dingen gaan voorbij, de mooiste, maar ook de pijnlijkste dingen. Een troostvolle tip voor iedereen die verliest en rouwt, en het officiële Hard//hoofd-debuut van schrijver en illustrator Evangeline Agape. Lees meer

Als het doek valt

Als het doek valt

De gevoelens van heimwee waardoor Eva als kind geteisterd werd, ervaart ze als volwassen vrouw van tijd tot tijd nog steeds. Lees meer

 Samen alleen op de wereld

Samen alleen op de wereld

Speciaal voor de Heimweek delen tien fotografen beelden die hen doen terugverlangen naar een plek of een moment in hun leven. Het resultaat is een uniek inkijkje in de diversiteit van heimwee en nostalgie; misschien wel de allerindividueelste emoties. Lees meer

Slentermijmeringen uit Oxford

Slentermijmeringen uit Oxford

In de zomerserie ‘Slentermijmeringen’ reist Annelies van Wijk naar vier Europese steden. Dolend langs Manneken Pis, reuzencitroenen en pijnlijke herinneringen, treedt ze in een sprankelende dialoog met de plekken, hun taal en hun bewoners, maar vooral ook met zichzelf. Vandaag: Oxford. Lees meer

Komt een gangster bij de dokter

Komt een gangster bij de dokter

Nu ze zelf psycholoog is, kijkt Marthe van Bronkhorst heel anders naar een van haar favoriete series. Lees meer

Column: Een Bert of een Ernie

Een Bert of een Ernie

Eva van den Boogaard is met vrienden op vakantie in de Ardèche. Liggend bij het zwembad stelt één van haar vrienden een vraag die in alle eenvoud doet nadenken over de groepsverhoudingen. Lees meer

Column: Volhouden stoppen volhouden 3

Volhouden stoppen volhouden

Iduna Paalman bezoekt haar zieke hond, en hoort haar 's nachts onrustig ademen. 'Ze jankt een beetje, dat doen honden als ze dromen. Of heeft ze pijn?' Lees meer

Complete overgave

Complete overgave

Marthe van Bronkhorst liet zich meevoeren door de Waddenzee - om zichzelf te herontdekken. De rustgevende bezigheid maakt haar al snel doodsbenauwd. Lees meer

Slentermijmeringen uit Brussel

Slentermijmeringen uit Brussel

In de zomerserie ‘Slentermijmeringen’ reist Annelies van Wijk naar vier Europese steden. Dolend langs Manneke Pis, reuzencitroenen en pijnlijke herinneringen, treedt ze in een sprankelende dialoog met de plekken, hun taal en hun bewoners, maar vooral ook met zichzelf. Vandaag: Brussel. Lees meer

Onder de vraagprijs

Onder de vraagprijs

Vragen als ‘Wat doe jij nu?’ en ‘Waar woon je tegenwoordig?’ bezorgen Eva van den Boogaards vriend M. een rood hoofd en het gevoel te willen verdwijnen. Zij snapt hem maar al te goed. Lees meer

Slentermijmeringen uit Rotterdam

Slentermijmeringen uit Rotterdam

In de zomerserie ‘Slentermijmeringen’ reist Annelies van Wijk naar vier Europese steden. Dolend langs Manneke Pis, reuzencitroenen en pijnlijke herinneringen, treedt ze in een sprankelende dialoog met de plekken, hun taal en hun bewoners, maar vooral ook met zichzelf. Vandaag: Rotterdam. Lees meer

Column: Vervuilde idylle

Vervuilde idylle

Iduna Paalman belt vanuit de camping in Frankrijk met haar oma. Net daarvoor las ze nog in de dichtbundel van de Duitse Monika Rinck. Lees meer

Slentermijmeringen uit Londen

Slentermijmeringen uit Londen

In de zomerserie ‘Slentermijmeringen’ reist Annelies van Wijk naar vier Europese steden. Dolend langs Manneke Pis, reuzencitroenen en pijnlijke herinneringen, treedt ze in een sprankelende dialoog met de plekken, hun taal en hun bewoners, maar vooral ook met zichzelf. Vandaag: Londen. Lees meer

Tip: zoek je partner in zelfontplooiingscrime

Zoek je partner in zelfontplooiingscrime

Wat te doen als je gelooft dat ieder mens bestaansrecht heeft, behalve jij? Op grijze dagen verliest ook Annelies van Wijk zichzelf weleens uit het oog. Een tip om je ondermijnende gedachtes 180 graden te draaien. Lees meer

Column: Het is tijd

Strijdlied voor een nieuwe tijd

In haar eerste column op Hard//hoofd toont Marthe van Bronkhorst zich meteen onverschrokken: ze heft een strijdlied aan voor de nieuwe wereld. Lees meer

 I Am OK

I Am OK

Gevoelens van somberheid, eenzaamheid, rusteloosheid en verdriet voelt en herkent iedereen, maar sommigen van ons voelen ze dagelijks. Hoe ga je daar als maker mee om? Hoe visualiseer je iets wat vaak niet zichtbaar is aan de buitenkant? Lees meer

Tip: Beleef een walgelijke extase 1

Beleef een walgelijke extase

Na het lezen van Clarice Lispectors meesterwerk, moet Rijk Kistemaker zich inhouden om niet allerlei wilde flora en fauna te gaan lastigvallen. Een tip over de verzoening met sidderende geleedpotigen en ander niet-menselijk gespuis.  Lees meer

Column: De jaren '20: brullen tot we gehoord zijn

De jaren '20: brullen tot we gehoord zijn

Nu Eva van den Boogaard lange, dunne sigaretten rookt en in een monument uit 1922 woont, vraagt ze zich af of ze misschien een soort heimwee heeft naar die jaren 20 van de vorige eeuw. Lees meer

Tip: Boodschappendagen als bietenakkers

Boodschappendagen als bietenakkers

Loren Snel werkte als vrijwilliger op een Duitse eco-boerderij, en sindsdien koestert ze de weldaad van routinematige klusjes. Een deugdzame tip voor ook de minder deugdzame dodo’s onder ons, want door vrijwillig een ander te helpen, help je net zo goed jezelf. Lees meer

Tip: Blijf even kijken

Welkom in mijn raamkozijn

Terwijl de anderhalvemetersamenleving op gang komt, kruipt Iris Blaak nog even achter haar spreekwoordelijke geraniums. Ze ontdekt: het lijntje tussen voyeurisme en nieuwsgierige interesse is flinterdun. Een tip om in het voorbijgaan niet te snel weg te kijken. Lees meer

Steun de makers van de toekomst. Sluit je aan bij Hard//hoofd.

Jouw steun maakt mogelijk dat wij onze makers een vrije ruimte kunnen blijven bieden en hen optimaal kunnen ondersteunen. Sluit je nu aan en ontvang kunst van talentvolle kunstenaars.

Sluit je aan