tickets
Asset 14

Romana Vrede in Zomergasten

Re: Romana Vrede in Zomergasten

Het gesprek tussen Romana Vrede en Janine Abbring verliep wat stroef en veel onderwerpen bleven onbesproken. Maar het onbesprokene was nu juist onderwerp van gesprek, merkt Sarah van Binsbergen op. 

Zonder twijfel het krachtigste fragment dat Romana Vrede toonde in haar ideale televisieavond: de stilte die tiener en activist Emma González publiekelijk opeiste op het podium, tijdens een herdenking van de slachtoffers die om het leven kwamen bij de schietpartij op Stoneman Douglas High School in Parkland. Na hun namen te hebben genoemd staat ze daar, zwijgend op het podium, voor de ogen van duizenden mensen. Vol ingehouden woede en emotie, maar zonder woorden.

De volle ruimte opeisen met je stilte, die niets geeft, niets oplost, maar alleen maar is. Geen schreeuw of gebaar had meer kunnen losmaken dan dit. Het is niet moeilijk om te bedenken wat Vrede, die zichzelf eerder die avond heeft gekarakteriseerd als een actrice van het grote gebaar, in dit fragment aanspreekt: stilte als manier om je publiek te bespelen, de touwtjes in handen te nemen,  juist door niets te doen.

Vrede zit er niet om het de interviewer naar de zin te maken

Ook in het gesprek met Janine Abbring wordt die stilte ingezet als instrument. Regelmatig staart Vrede Abbring in stilte aan, niet per se afwachtend, maar vooral ook niet toeschietelijk. Ze neemt de tijd om antwoorden te vinden en is niet bang om daarmee gaten te laten vallen in het gesprek. Duidelijk is dat ze er niet is om het de interviewer naar de zin te maken en niet levert omdat er iets van haar verwacht wordt. Ze pakt de onderwerpen op waar zij zelf over wil praten – haar autistische zoon Charlie, het gezin waaruit ze komt (haar moeder krijgt de groetjes), het belang van maatschappelijke participatie – en laat andere zaken nadrukkelijk liggen.

Aan het woord is iemand die weet hoeveel ze van zichzelf wil geven, maar die ook iets terug verwacht. Die niet wil pleasen, niet tegen elke prijs ergens in wil passen, maar ook verwacht dat de wereld een stap in haar richting doet. Unapologetic, zoals ze zelf de houding beschrijft van de hoofdpersoon in het door haar gekozen fragment uit de film The Crying Game. In dat fragment zien we, in Vredes woorden, iemand die niet aan de verwachting voldoet, maar weigert zichzelf daarvoor te verontschuldigen. Het levert een kwetsbare bespiegeling op schaamte op, een van de helaas schaarse momenten waarin er even iets op het spel lijkt te staan.

“Ik wil niet die zielige autisme mum zijn.”

Het andere moment is wanneer ze praat over de keerzijden van haar leven met Charlie. Haar zoon Charlie, waar ze ieder onderwerp – tot vermoeiens toe – naar terug weet te brengen. Maar uiteindelijk levert dit dan ook een van de meest eerlijke momenten van de avond op. Dat het heftig is om door je kind in elkaar geslagen te worden, zegt ze, dat je dat toch mag zeggen, maar dat niemand het ooit doet. Heel even breekt er iets van de ‘ongecensureerde wanhoop’ waar ze zelf op het toneel graag naar kijkt, door. Daarna censureert ze zichzelf direct: ‘maar ik wil niet die zielige autisme mum zijn, ik ben niet een pity mum’.

Intrigerend om naar te kijken is het, de actrice die tegelijkertijd probeert de regisseur van de avond te zijn. Het is jammer dat het niet het ‘echte gesprek’ oplevert waar Vrede naar zegt te zoeken. Abbring meet zichzelf verschillende houdingen aan, van toegeeflijk tot strenger, maar weet het gesprek niet te redden. Veel dingen blijven liggen: ideeën over theater en het acteervak; Vredes gewijzigde houding ten opzichte van activisme en de Zwarte Pietendiscussie; het verhaal van haar moeder, de eerste zwarte tramconductrice in Nederland. Aan de fragmenten ligt het niet, die zijn raar, origineel en intrigerend (hoewel ik nog steeds niet helemaal snap wat er zo hilarisch is aan een vrouw die een ram voor haar kop krijgt). Maar Vredes ontoeschietelijkheid, die als levenshouding inspirerend kan zijn, werkt als inzet voor een gesprek een stuk minder.

Één thema steekt, als je je door de meta-brij heen kan werken, helder af: de outsider, het afwijkende perspectief. De aflevering met Romana Vrede laat zich in die zin lezen als een pleidooi voor het naar je hand zetten van de werkelijkheid. Als je niet past in de norm die je wordt opgelegd, moet misschien niet alleen jij, maar vooral ook de norm veranderen. Jezelf niet in bochten wringen om in het plaatje te passen, maar proberen het plaatje te veranderen. Tegen de klippen op, soms. Als ze vertelt over het feit dat haar zoon niet kan praten, merkt ze op dat ze graag denkt dat dit komt omdat hij nog geen reden heeft gevonden om iets te willen zeggen, en dus de stilte verkiest. Projectie, natuurlijk, maar of dat erg is? ‘I’d rather be happy than right’, besluit Vrede.

Beeld: still uit Zomergasten

Mail

Sarah van Binsbergen is Hard//hoofdredacteur, antropoloog, journalist. // sarah@hardhoofd.com

Lees verder Lees verder

Sluit je aan en verzamel kunst

Hard//hoofd is een vrije ruimte voor verbeelding en verhalen. Een niet-commercieel platform waar talent de ruimte krijgt om te experimenteren en zich te ontwikkelen. Zonder advertenties en helemaal gratis.

En dat heeft resultaat. Hard//hoofd’ers Iduna Paalman en Joost Oomen werden dit jaar door de Volkskrant verkozen tot literair talent van het jaar.

Een plek als Hard//hoofd kan alleen bestaan met jouw steun. Sluit je daarom bij ons aan en ontvang kunstwerken van veelbelovende makers, een Hard//hoofd-tasje en voorrang voor ons jubileum.

Sluit je aan
het laatste
Hard//talk: Collectieve empathie

Collectieve empathie reikt verder dan Nederlandse grenzen

Terwijl het coronavirus voornamelijk in China om zich heen grijpt, hoopt Jihane Chaara dat onze houding tegenover iedereen die wel door het virus wordt getroffen, verandert. Lees meer

 Vleeskippen leggen geen windeieren

Vleeskippen leggen geen windeieren

Eet toch eens wat minder vlees, zegt de Nederlandse overheid. Schep nog eens op, roept de EU daar harder overheen. Lees meer

Hard//talk: Maak van vrijhandel een milieukwestie (en andersom)

Maak van vrijhandel een milieukwestie (en andersom)

Milieubescherming en economie zijn onlosmakelijk met elkaar verbonden. Hoog tijd dus dat links en rechts zich aan elkaars onderwerpen gaan wagen. Lees meer

 Enkel de arm der wet is afgezet

Enkel de arm der wet is afgezet

Rueben Millenaar zag met lede ogen het impeachment-proces van Donald Trump aan. Lees meer

 1

Waarom ik vrijwillig mijn verhaal weggeef

Als Jihane Chaara zich ‘feminist’ noemt, geeft ze een stukje van haar autonomie weg. Want wat verstaat haar publiek onder ‘feminist’? Lees meer

Filmtrialoog: Bombshell

Bombshell

Onze redacteuren togen naar de filmzaal om Bombshell te zien. Een echt feministische film bleek het niet, maar het leverde genoeg stof tot discussie op. Lees meer

 Wilt u wat vleermuissoep bij uw broodje aap?

Wilt u wat vleermuissoep bij uw broodje aap?

De ontdekking dat waarschijnlijk vleermuizen achter het nieuwe coronavirus steken, leidde al snel tot wilde speculaties; dat de ziekte het gevolg is van besmette vleermuissoep, bijvoorbeeld. Maar dat lijkt een Chinese variant van een broodje aap. Lees meer

 Klimt achter de klimop

Klimt achter de klimop

Italiaanse tuinmannen bevrijdden een vrouw die zo'n 60 tot 100 miljoen euro waard blijkt. Het nieuws in beeld door Veerle van der Veer. Lees meer

Zondeval 2.0: hoe (niet) te leven in de klimaathel

Zondeval 2.0 Hoe (niet) te leven in de klimaathel

Terwijl de aarde warmer wordt dan goed voor ons is, ziet Iris Blaak dat mensen naar uitersten grijpen om hiermee om te gaan. Waar de een zijn kop in het zand steekt, neemt de ander juist het drastische besluit om zich niet meer voort te planten. Lees meer

Spiegeltje, spiegeltje aan de wand

Spiegeltje, spiegeltje aan de wand

Uiterlijk schoon is zowel een vloek als een zegen voor Jihane Chaara. Ze merkt dat het al te vaak het zicht ontneemt op alles wat er onder de oppervlakte aanwezig is. Ze zoekt haar heil in de filosofie van body neutrality. Lees meer

Waarom etaleren we onze trots op sociale media?

Waarom etaleren we onze trots op sociale media?

Honger en rampspoed te over in de wereld, maar op sociale media ziet Wieneke van Koppen alleen maar voorspoed en persoonlijk geluk. Hoe zit dat? Ze gaat te rade bij emotie-psycholoog Ad Vingerhoets. Lees meer

 Kikker-K'NEX

Kikker-K'NEX

Amerikaanse wetenschappers zijn erin geslaagd kleine robotjes te maken met levende cellen uit kikkerembryo's. Aida de Jong bracht het nieuws in beeld. Lees meer

 1

Collectief protest is nodig voor individueel geluk

Wolter de Boer luisterde naar de kersttoespraak van de koning en was verheugd dat hij over onze geluksobsessie sprak. Wel liet de koning een paar belangrijke maatschappelijke factoren voor de ellende van individuen achterwege in zijn rede. Lees meer

RE: Kiezen voor rechts. De verslaglegging van Nederlandse media over de Britse verkiezingen

Kiezen voor rechts: hoe de Nederlandse media verslag deden van de Britse verkiezingen

Keuzes die Nederlandse media maken in hun verslaggeving pakken vaak uit in het voordeel van rechts. Dat belooft weinig goeds voor de verkiezingen van 2021 in het vooruitzicht. Lees meer

 Heilige hobby's

Heilige hobby's

Onze zoektocht naar bijzondere ervaringen begint religieuze trekjes te vertonen. Het nieuws in beeld door Katja Grosskinsky. Lees meer

Filmtrialoog: Star Wars: The Rise of Skywalker

Star Wars: The Rise of Skywalker

Redacteuren Else Boer, Jihane Chaara en Kiki Bolwijn zagen in het meest recente deel van de Star Wars-saga: The Rise of Skywalker, weinig dappere keuzes van de makers. Lees meer

 Jules Deelder: zwart-wit, maar levend in elke denkbare kleur

Jules Deelder: zwart-wit, maar levend in elke denkbare kleur

Vandaag is in het stadhuis van Rotterdam een condoleanceregister geopend voor Jules Deelder. Rob Worst bracht hem nog eenmaal in beeld zoals hij was: zwart-wit, maar levend in elke denkbare kleur. Lees meer

Hard//talk: Het woordenboek is de barricade van deze tijd

Het woordenboek is de barricade van deze tijd

De redactie van de Van Dale riep ‘boomer’ uit als Woord van het Jaar 2019. Voor Marte Hoogenboom het zoveelste bewijs dat de progressieve strijd in de eerste plaats een taalstrijd is. Lees meer

 Rusland de komende jaren bankzitter

Rusland de komende jaren bankzitter

Sporters uit Rusland die kunnen aantonen dat zij dopingvrij zijn en geen dopingcontrole gemist hebben, mogen bij de komende grote sporttoernooien wel meedoen, maar niet onder de Russische vlag. Het nieuws in beeld door Jente Hoogeveen. Lees meer

 Zedenpolitie onder vuur

Zedenpolitie onder vuur

Toen de politie vier zedenverdachten voor een reconstructie meenam naar de plaats delict, probeerden die de agenten te overmeesteren. Bij de schermutseling die volgde kwamen alle verdachten om het leven. Het nieuws in beeld door Rueben Millenaar. Lees meer

Sluit je aan en verzamel kunst

Hard//hoofd is een vrije ruimte voor verbeelding en verhalen. Een niet-commercieel platform waar talent de ruimte krijgt om te experimenteren en zich te ontwikkelen. Het bestaan van zo’n platform is niet vanzelfsprekend. Sluit je daarom bij ons aan en ontvang kunst, een Hard//hoofd-tasje en voorrang voor ons jubileum.

Sluit je aan