tickets
Asset 14

Naar de kerk (I)

Nikki is niet gelovig. Toch gaat ze sinds kort iedere week naar de kerk, steeds naar een andere. De komende tijd doet ze op hard//hoofd verslag van haar zondagen.

"En jij, ga je dit weekend nog iets leuks doen?"
"Nee, ik heb een rustig weekend zonder plannen, behalve dan zondag naar de kerk."
Mijn moeder was verbluft, zeker toen ik eraan toevoegde dat dit een wekelijkse bezigheid zou worden. Naar de kerk, vrijwillig, op zondagochtend, en dat terwijl het niet eens kerstmis is. Wat bezielt je dan, als ongelovige?

In de afgelopen jaren ben ik eens per jaar wel per ongeluk in een kerk terecht gekomen. Ik sliep er tijdens Motel Mozaique, of ging met een groepje mee tijdens kerstmis. Vorige week nog, toen ik op studiereis plotseling met een groepje jongeren in de Cenakelkerk in Groesbeek een ‘meditatieve openingszang’ mee stond te zingen:

Woord gesproken, woord verstaan,
Woord open mijn bestaan.

Het waren precies die woorden die het ‘m deden. Ineens dacht ik: de kerk. Waarom ga ik niet elke week? Een uur nemen om stil te zijn, te zingen, je bestaan te laten openen door louter woorden en de stilte die op die woorden volgt.

Illustratie: Liesbeth de Feyter.

Al sinds ik als jonge tiener van mijn geloof viel (als je het magische kindergeloof dat ik aanhing als kind een geloof mag noemen) ben ik bij tijd en wijle op zoek geweest naar een herintrede. Maar elke keer weer werd me de weg versperd door God: die machtige Sinterklaasman met zijn straffen en geboden, de mythische figuur die zeeën spleet en een vrouw kneedde uit Adams rib. Ik mag dan zoekend en vertwijfeld zijn, maar zulke volslagen onwetenschappelijke waarheden gingen er zelfs bij mij niet in. Ik wilde de Bijbel lezen als een mythologisch boek, een waar weliswaar levenslessen in staan, maar levenslessen die alle geïnterpreteerd moeten worden, als parabelen.

In den beginne was het Woord,
en het Woord was bij God,
en het Woord was God.

Een paar jaar terug ontmoette ik Anki. Anki gaat naar een vrije kerk in Stockholm die is opgericht door ex-verslaafden, mensen met psychische problemen, homoseksuelen – christenen die zich niet thuis voelen binnen de conventionele kerk. Dus hebben ze hem opnieuw uitgevonden: een kerk waar de dienst vooral uit liedjes bestaat, en de preken door een ‘gewone sterveling’ worden gegeven. Iedereen kan van elkaar leren, is hun motto, en je hoeft niet gestudeerd te hebben om iets van het leven te weten. Je hoeft ook niet vroeg op te staan om God te dienen: hun diensten vinden ‘s middags of ’s avonds plaats. Het leek me heerlijk, maar ik bleef wantrouwig. Want hoe kun je in God geloven zonder je ratio, de wetenschap te negeren? Wat ís God dan, vroeg ik Anki, anders dan de man op de wolk die de wereld schiep? En Anki twijfelde geen moment: liefde.

Je hoort het vaker, soms in liederen waarvan mijn armharen recht overeind gaan staan (‘Ik hunker naar u, o God’), soms van verstandige, liberale gelovigen als Anki: God is liefde. Het klinkt een beetje sentimenteel, een beetje Candlelight, maar het helpt wel: zodra ik ‘God’ vervang door ‘liefde’, worden ogenschijnlijk aftandse teksten ineens herkenbaar, en betekenisvol. Dan begrijp ik waarom ik van de kerkdienst houd: omdat ze helpt het cynisme en de vooringenomenheid los te laten, en te oefenen een beter (want liefdevoller) mens te zijn.

Dus ik ga het gewoon doen. Elke week naar een andere kerk, om te kijken wat er gebeurt. "Een beetje shoppen, bedoel je?" zei een vriend van me cynisch – en misschien heeft hij gelijk, ben ik een profiteur die wil meegenieten van de leuke rituelen zonder zich aan een gemeenschap te binden. Tegelijkertijd denk ik dat het wezen van een kerkdienst, zelfs wanneer je ‘m zo ongebonden doet als ik, shoppen uitsluit. Dan kun je beter naar een yogaklas, of meditatieworkshop, die om verklaarbare redenen een toegangsprijs vragen. In de kerk kun je niet consumeren. Je geeft je tijd aan een ervaring die je zelf moet voeden: door mee te denken, te reflecteren, te interpreteren. Het is net literatuur.

Nikki Dekker is dichter en redacteur bij vpro.nl en vpro.nl/boeken.

Mail

Liesbeth de Feyter studeerde schilderkunst en beeldverhalen aan Sint Lucas in Brussel. Ze werkt als freelance illustrator en striptekenaar en maakt poëtische beelden met een luguber kantje.

Sluit je aan en verzamel kunst

Hard//hoofd is een vrije ruimte voor verbeelding en verhalen. Een niet-commercieel platform waar talent de ruimte krijgt om te experimenteren en zich te ontwikkelen. Zonder advertenties en helemaal gratis.

En dat heeft resultaat. Hard//hoofd’ers Iduna Paalman en Joost Oomen werden dit jaar door de Volkskrant verkozen tot literair talent van het jaar.

Een plek als Hard//hoofd kan alleen bestaan met jouw steun. Sluit je daarom bij ons aan en ontvang kunstwerken van veelbelovende makers, een Hard//hoofd-tasje en voorrang voor ons jubileum.

Sluit je aan
het laatste
10 jaar Hard//hoofd in Het HEM

10 jaar Hard//hoofd in Het HEM

Op de eerste lentedag van dit decennium viert Hard//hoofd haar 10-jarig bestaan in Het HEM. Samen met de alchemisten van deze tijd toveren we Het HEM om tot nachtlaboratorium. Vier met ons mee! De tickets zijn nu beschikbaar. Lees meer

Kadaver

Kadaver

De koffer staat klaar in de gang. Kennissen hebben ondertussen hun eigen vrienden en de verteller van dit verhaal vraagt zich af of het konijn vandaag al gegeten heeft. Een verhaal van Claartje Chajes over vriendschap en verder gaan. Lees meer

TIP: Tien verloren ballonnen

Tien verloren ballonnen

Het mooiste en tegelijk meest hartverscheurende wat Jan de afgelopen tijd zag. "Het is tien keer dezelfde levensles, die met een aan mishandeling grenzende regelmaat wordt herhaald: eerst wordt het allemaal alleen maar minder, en daarna komt aan alles ook nog eens een einde." Lees meer

Alles vijf sterren: 20

Kleine dansjes op volle perrons

Deze week worden we blij van een podcast over filmsterren uit de vorige eeuw, de muziek van Carly Rae Jepsen en een blog vol wijsheid. Lees meer

Hard//talk: Collectieve empathie

Collectieve empathie reikt verder dan Nederlandse grenzen

Terwijl het coronavirus voornamelijk in China om zich heen grijpt, hoopt Jihane Chaara dat onze houding tegenover iedereen die wel door het virus wordt getroffen, verandert. Lees meer

Glory hole

Glory hole

In een openbaar toilet op de luchthaven van San Francisco zit een gat in de muur. Zachtjes zoemt een camera, een lens is zichtbaar, iemand haalt zachtjes zijn neus op. De geluiden onthullen iemand die geconcentreerd iets in beeld wil brengen. Lees meer

Tip: Doe het op een driekwartsmaat

Doe het op een driekwartsmaat

Marte Hoogenboom leed onder haar luiheid. Tot ze haar gevoel voor ritme terugvond in de wals. Een tip om te leven in driekwartsmaat. Lees meer

 Vleeskippen leggen geen windeieren

Vleeskippen leggen geen windeieren

Eet toch eens wat minder vlees, zegt de Nederlandse overheid. Schep nog eens op, roept de EU daar harder overheen. Lees meer

Alles vijf sterren 4

Laat anderen het voor ons opnemen

Deze week worden we blij van wat anderen voor ons hebben opgenomen: spraakmemo's, zinloze feitjes of een twee jaar durende tocht door de wildernis. Lees meer

Hard//talk: Maak van vrijhandel een milieukwestie (en andersom)

Maak van vrijhandel een milieukwestie (en andersom)

Milieubescherming en economie zijn onlosmakelijk met elkaar verbonden. Hoog tijd dus dat links en rechts zich aan elkaars onderwerpen gaan wagen. Lees meer

Tip: Praat over je begrafenis 1

Praat over je begrafenis

Emma Stomp wilde als zevenjarige dansen rondom de grafkist van haar overgrootmoeder, maar dat bleek niet de bedoeling. Nu, bijna twintig jaar later, vraagt ze zich af: waarom vieren we de dood niet? Een tip om te praten over je begrafenis. Lees meer

 Enkel de arm der wet is afgezet

Enkel de arm der wet is afgezet

Rueben Millenaar zag met lede ogen het impeachment-proces van Donald Trump aan. Lees meer

 1

Waarom ik vrijwillig mijn verhaal weggeef

Als Jihane Chaara zich ‘feminist’ noemt, geeft ze een stukje van haar autonomie weg. Want wat verstaat haar publiek onder ‘feminist’? Lees meer

Column: Een muur om tegenaan te leunen 1

Een muur om tegenaan te leunen

Tijdens het oppassen wordt Iduna Paalman geconfronteerd met de overbodigheid van haar behulpzame en correcte karakter. Want hulp vragen, en hulp accepteren, is nog niet zo makkelijk. Lees meer

Filmtrialoog: Bombshell

Bombshell

Onze redacteuren togen naar de filmzaal om Bombshell te zien. Een echt feministische film bleek het niet, maar het leverde genoeg stof tot discussie op. Lees meer

Tip: Word (een klein beetje) volwassen

Word (een klein beetje) volwassen

Else Boer heeft na jaren ontdekt dat volwassen zijn niet alleen maar gaat over saaie banen en belastingen. Een beetje volwassenheid is namelijk best prettig. Een tip om te gaan adulten. Lees meer

 Wilt u wat vleermuissoep bij uw broodje aap?

Wilt u wat vleermuissoep bij uw broodje aap?

De ontdekking dat waarschijnlijk vleermuizen achter het nieuwe coronavirus steken, leidde al snel tot wilde speculaties; dat de ziekte het gevolg is van besmette vleermuissoep, bijvoorbeeld. Maar dat lijkt een Chinese variant van een broodje aap. Lees meer

Alles vijf sterren 3

Amusanter dan de eenheidsworst

Deze week worden we blij van lelijke Belgische huizen, muziek die meer is dan alleen achtergrond en een magazine in de vorm van een avontuur. Lees meer

Vacature Chef Kunst 1

Vacature Chef Kunst

Heb jij een uitgesproken visie op de wereld van kunst en cultuur? Misschien geef jij in 2020 dan wel invulling aan de nieuwe, artistieke tak van Hard//hoofd! Lees meer

Vacature Chef Actueel

Vacature Chef Actueel

Heb jij een scherp oog voor essay en opinie, ben je op de hoogte van maatschappelijke discussies en heb je gevoel voor urgentie? Kortom: ben jij onze nieuwe chef Actueel?! Lees meer

 Menselijkheid in de knop gebroken

Menselijkheid in de knop gebroken

Yasmin Veenman ziet menselijkheid in de manier waarop we met bloemen omgaan. Jaloers ziet ze toe hoe zij hun schoonheid met kwetsbaarheid vermengen. Lees meer

Sluit je aan en verzamel kunst

Hard//hoofd is een vrije ruimte voor verbeelding en verhalen. Een niet-commercieel platform waar talent de ruimte krijgt om te experimenteren en zich te ontwikkelen. Het bestaan van zo’n platform is niet vanzelfsprekend. Sluit je daarom bij ons aan en ontvang kunst, een Hard//hoofd-tasje en voorrang voor ons jubileum.

Sluit je aan