Asset 14

Naar de kerk (I)

Nikki is niet gelovig. Toch gaat ze sinds kort iedere week naar de kerk, steeds naar een andere. De komende tijd doet ze op hard//hoofd verslag van haar zondagen.

Mail

"En jij, ga je dit weekend nog iets leuks doen?"
"Nee, ik heb een rustig weekend zonder plannen, behalve dan zondag naar de kerk."
Mijn moeder was verbluft, zeker toen ik eraan toevoegde dat dit een wekelijkse bezigheid zou worden. Naar de kerk, vrijwillig, op zondagochtend, en dat terwijl het niet eens kerstmis is. Wat bezielt je dan, als ongelovige?

In de afgelopen jaren ben ik eens per jaar wel per ongeluk in een kerk terecht gekomen. Ik sliep er tijdens Motel Mozaique, of ging met een groepje mee tijdens kerstmis. Vorige week nog, toen ik op studiereis plotseling met een groepje jongeren in de Cenakelkerk in Groesbeek een ‘meditatieve openingszang’ mee stond te zingen:

Woord gesproken, woord verstaan,
Woord open mijn bestaan.

Het waren precies die woorden die het ‘m deden. Ineens dacht ik: de kerk. Waarom ga ik niet elke week? Een uur nemen om stil te zijn, te zingen, je bestaan te laten openen door louter woorden en de stilte die op die woorden volgt.

Illustratie: Liesbeth de Feyter.

Al sinds ik als jonge tiener van mijn geloof viel (als je het magische kindergeloof dat ik aanhing als kind een geloof mag noemen) ben ik bij tijd en wijle op zoek geweest naar een herintrede. Maar elke keer weer werd me de weg versperd door God: die machtige Sinterklaasman met zijn straffen en geboden, de mythische figuur die zeeën spleet en een vrouw kneedde uit Adams rib. Ik mag dan zoekend en vertwijfeld zijn, maar zulke volslagen onwetenschappelijke waarheden gingen er zelfs bij mij niet in. Ik wilde de Bijbel lezen als een mythologisch boek, een waar weliswaar levenslessen in staan, maar levenslessen die alle geïnterpreteerd moeten worden, als parabelen.

In den beginne was het Woord,
en het Woord was bij God,
en het Woord was God.

Een paar jaar terug ontmoette ik Anki. Anki gaat naar een vrije kerk in Stockholm die is opgericht door ex-verslaafden, mensen met psychische problemen, homoseksuelen – christenen die zich niet thuis voelen binnen de conventionele kerk. Dus hebben ze hem opnieuw uitgevonden: een kerk waar de dienst vooral uit liedjes bestaat, en de preken door een ‘gewone sterveling’ worden gegeven. Iedereen kan van elkaar leren, is hun motto, en je hoeft niet gestudeerd te hebben om iets van het leven te weten. Je hoeft ook niet vroeg op te staan om God te dienen: hun diensten vinden ‘s middags of ’s avonds plaats. Het leek me heerlijk, maar ik bleef wantrouwig. Want hoe kun je in God geloven zonder je ratio, de wetenschap te negeren? Wat ís God dan, vroeg ik Anki, anders dan de man op de wolk die de wereld schiep? En Anki twijfelde geen moment: liefde.

Je hoort het vaker, soms in liederen waarvan mijn armharen recht overeind gaan staan (‘Ik hunker naar u, o God’), soms van verstandige, liberale gelovigen als Anki: God is liefde. Het klinkt een beetje sentimenteel, een beetje Candlelight, maar het helpt wel: zodra ik ‘God’ vervang door ‘liefde’, worden ogenschijnlijk aftandse teksten ineens herkenbaar, en betekenisvol. Dan begrijp ik waarom ik van de kerkdienst houd: omdat ze helpt het cynisme en de vooringenomenheid los te laten, en te oefenen een beter (want liefdevoller) mens te zijn.

Dus ik ga het gewoon doen. Elke week naar een andere kerk, om te kijken wat er gebeurt. "Een beetje shoppen, bedoel je?" zei een vriend van me cynisch – en misschien heeft hij gelijk, ben ik een profiteur die wil meegenieten van de leuke rituelen zonder zich aan een gemeenschap te binden. Tegelijkertijd denk ik dat het wezen van een kerkdienst, zelfs wanneer je ‘m zo ongebonden doet als ik, shoppen uitsluit. Dan kun je beter naar een yogaklas, of meditatieworkshop, die om verklaarbare redenen een toegangsprijs vragen. In de kerk kun je niet consumeren. Je geeft je tijd aan een ervaring die je zelf moet voeden: door mee te denken, te reflecteren, te interpreteren. Het is net literatuur.

Nikki Dekker is dichter en redacteur bij vpro.nl en vpro.nl/boeken.

Liesbeth de Feyter studeerde schilderkunst en beeldverhalen aan Sint Lucas in Brussel. Ze werkt als freelance illustrator en striptekenaar en maakt poëtische beelden met een luguber kantje.

Steun ons en word kunstverzamelaar

Hard//hoofd is al tien jaar een vrije ruimte voor talentvolle makers. Elke dag verschijnen op onze site artikelen, verhalen, poëzie, kunst, fotografie en illustraties. Zonder advertenties en helemaal gratis.

Maar zonder jou kunnen we dit niet blijven doen. Steun ons en ontvang speciaal geselecteerde kunstwerken van veelbelovende kunstenaars. Én een Hard//hoofd-tasje. Je eerste kunstwerk is van Hard//hoofd-maker Nastia Cistakova.

Steun ons
het laatste
 Rusland de komende jaren bankzitter

Rusland de komende jaren bankzitter

Sporters uit Rusland die kunnen aantonen dat zij dopingvrij zijn en geen dopingcontrole gemist hebben, mogen bij de komende grote sporttoernooien wel meedoen, maar niet onder de Russische vlag. Het nieuws in beeld door Jente Hoogeveen. Lees meer

Alles vijf sterren: 17

Een hele week blij (en een beetje verdrietig)

Deze week worden we blij van een wekelijkse muziek bijeenkomst, een hartverscheurende novelle van Alma Mathijsen en kerstmarkten. Lees meer

Tip: Neem je beste vriend(in) mee naar een kerstdiner

Neem je beste vriend(in) mee naar een kerstdiner

In deze tip uit 2018 geeft Emma Stomp een onmisbaar advies voor de feestdagen. Lees meer

Tip: 1

Maak een toetje

De kleine keuken van Lotte Akkerman weerhoudt haar er niet van om toetjes te maken. Een tip voor winteravonden (inclusief recept). Lees meer

 Zedenpolitie onder vuur

Zedenpolitie onder vuur

Toen de politie vier zedenverdachten voor een reconstructie meenam naar de plaats delict, probeerden die de agenten te overmeesteren. Bij de schermutseling die volgde kwamen alle verdachten om het leven. Het nieuws in beeld door Rueben Millenaar. Lees meer

Filmtrialoog: The Third Wife

The Third Wife

Redacteuren Oscar Spaans, Jihane Chaara en Kiki Bolwijn zagen in de bioscoop hoe in het Vietnam van eind 19e eeuw, de 14-jarige May de derde vrouw wordt van Hung, een steenrijke en veel oudere grootgrondbezitter. Lees meer

Voor Valentina Tereshkova

Voor Valentina Tereshkova

Merel van Slobbe schreef een gedicht over Valentina Tereshkova, walvissen en voor de laatste keer een kamer uitlopen. Lees meer

Lieve Mark 2

Lieve Mark

Jan Hamstra sneed zijn kijk op Zwarte Piet in hout voor zijn beeldkritiek 'Lieve Mark'. Hij neemt ons in sneltreinvaart mee door de geschiedenis van raciale karikaturen, en drukt premier Mark Rutte op het hart dat hij zich meer in die geschiedenis zou moeten verdiepen. Lees meer

Column: Ongehoorzaam watje 1

Ongehoorzaam watje

Iduna Paalman ziet de IDFA-documentaire Objector en denkt na over de mens in opstand. Lees meer

Engel

Engel

Door een bizar voorval raakt een man begaan met het lot van gevallen engelen. Vanaf dat moment merkt hij hun aanwezigheid overal op en smeedt een plan om ze te helpen. Lees meer

Hard//talk: Hoe (niet) te praten over mentale moeilijkheden

Hoe (niet) te praten over mentale moeilijkheden

Een label geeft een naam aan een ervaring, maar kan nooit een verklaring zijn voor waarom iemand, op dat specifieke moment in haar leven, die specifieke klachten heeft. Lees meer

Tip: Leren om het leren

Leren om het leren

Else Boer is het leren nog niet verleerd. Op YouTube is namelijk een schat aan smakelijke en nutteloze informatie te vinden, waar je toch een stuk wijzer van wordt. Een tip om eens wat te leren van de onvolprezen video-essays. Lees meer

Paw Patrol krijgt concurrentie

Paw Patrol krijgt concurrentie

De Australische hond Bear werd als puppy achtergelaten. Hij werd zelf gered, en sindsdien staat zijn leven in het teken van het redden van andere dieren. Het nieuws in beeld door Aida de Jong. Lees meer

Column: Een nieuwe man

Een nieuwe man

Trudy poetste haar tanden en dacht: 'als ik het nú niet probeer, hoeft het niet meer. Hoeveel jaar heb ik nog? Moet ik wachten tot ik achter een rollator loop? Tot ik mijn huis heb opgegeten? Nou dan!' Lees meer

Alles vijf sterren: Telefoonnamen, vloerkleden en Parijs

Gluren in Parijs

Deze week worden we blij van huizen kijken op Instagram, de Britse serie Catastrophe en oude Franse foto's in Foam. Lees meer

Vuur

Vuur

Eind deze maand verschijnt Max Hermens' chapbook Toch zonken ze niet. Lees hier alvast het korte verhaal ‘Vuur’, over een dochter, een werkloze vader en de krullende schilfers van een berkenbast. Lees meer

Mannelijkheid en de giftige erfenis van Wolkers

Mannelijkheid en de giftige erfenis van Wolkers

Gijsbert Pols herleest Wolkers' meesterwerk Turks fruit, en moet constateren dat de roman niets waarmaakt van de bevrijding die hem wordt toegedicht. Een bewerkt hoofdstuk uit Pols' nieuwe essaybundel 'Het onhoudbare midden'. Lees meer

Tip: Vraag het je filmpersonage 1

Vraag het je filmpersonage

'Hebben jullie wel eens goed geluisterd naar wat acteurs in films eigenlijk zeggen? En vooral ook hoe mooi ze dat in woorden weten te vangen?' Emma Stomp tipt de magie van dialogen. Lees meer

Meer bloed 2

Meer bloed

'Zoveel bloed, en toch zo onzichtbaar. Waarom telkens de hoop dat het niemand op zal vallen? ‘Ik ben ongesteld’ – wanneer leerden we dat dat beschamende woorden zijn?' Lees meer

Beeldbrekers (VII): 'Kunst en sport gaan ontzettend goed samen'

'Kunst en sport gaan ontzettend goed samen'

In deze serie interviewt Hard//hoofd beeldbrekers: mensen die het kunst- en cultuurveld openbreken en de spelregels veranderen. Aflevering 7: In een oude kogelfabriek op het Hembrugterrein is sinds deze zomer Het HEM te bezoeken, ‘een nieuw huis voor cultuur’. In gesprek met Laura Kemper. Lees meer

Steun ons en verzamel kunst

Hard//hoofd is een vrije ruimte voor talentvolle makers. Zonder advertenties en helemaal gratis. Dankzij onze kunstverzamelaars. Steun ons en ontvang speciaal geselecteerde kunstwerken. Én een Hard//hoofd-tasje. Je eerste kunstwerk is van Hard//hoofd-maker Nastia Cistakova.

Steun ons