Facebook is geen nieuws meer. We Facebooken al een aantal jaar en zijn er eigenlijk alleen maar beter in geworden. Onze vriendenlijsten zijn vol, alle lelijke foto’s worden ge-untagged, we hebben inmiddels al dertig keer onze profielfoto veranderd, en doen statusupdates via onze iPhone over de dingen waar we mee bezig zijn terwijl we ze nog niet eens afhebben. Facebook is succesvol ingeburgerd.
Onoverzichtelijke mogelijkheden
Hoe vloeibaar en natuurlijk het gebruik van de website ook voelt, het is wel degelijk een medium met zijn eigen regels en eigenschappen. Wanneer iets online wordt gezet blijft dit niet alleen oneindig lang bestaan, maar is het ook onduidelijk voor wie het (on)zichtbaar is, is het oneindig vaak te copy-pasten en is de gebeurtenis ook nog eens voor iedere mogelijke toeschouwer via een simpele zoekactie te vinden.
Facebook geeft ons legio mogelijkheden om onze profielen af te schermen van ongewenste bezoekers, wat niet alleen onze paranoia bedwingt, maar ook een prettig gevoel van sociale macht geeft. Vriendschapsverzoeken in het sociale vagevuur laten wachten, of zelfs vrienden ontvrienden, het voelt allemaal heerlijk elitair. Het is echter nog steeds onmogelijk om te zien wie nou daadwerkelijk je profiel bekijkt of hoeveel mensen daadwerkelijk op je link klikken, tenzij je vrienden in een aardige bui zijn en een bericht of een vind-ik-leukje achterlaten.
Zelfbewust
Onbewust vormen we een soort concept van onze lezers, ons onzichtbare publiek, wat leidt tot een nogal zelfbewuste houding ten opzichte van de informatie die we delen. We denken even wat langer na voordat we op de ‘share’ knop klikken. Dit geconceptualiseerde publiek is vergelijkbaar met de zelfbewuste imagovorming waaraan schrijvers, acteurs en bekendheden al sinds de oerknal schuldig zijn. Een interessantere kwestie is eigenlijk de grootte en de diversiteit van dit vermeende publiek. Sommigen plaatsen persoonlijke informatie op het internet voor een grote schare onbekende fans, terwijl anderen een veel intiemere gemeenschap zien. Hier ontstaan de grootste verschillen tussen de gecreëerde online persoonlijkheid en de daadwerkelijke persoon, die vaak leiden tot plaatsvervangende schaamte voor het pretentieuze profiel.
Facebook wakkert deze zelfbevlekking nog eens aan door middel van de opmaak van de site. De kolommen, ondersteund door foto’s en begeleid door reclames, doen denken aan de opmaak van tijdschriften en kranten. Op deze manier creëren we op Facebook niet alleen een virtuele identiteit, maar schrijven we eigenlijk constant een soort artikel over onszelf.
Roos Levano
Identiteit
We schrijven en uploaden een online alter ego. Aangezien we op het internet meer controle hebben over de informatie die we de wereld insturen, veel meer controle dan we ooit over ons eigen lichaam en zijn non-verbale communicatie hebben, ontstaat er een compleet nieuwe manier van communiceren en interpreteren van signalen.
Wanneer alle stopwoorden, handgebaren, tics, lichaamsgeuren, accenten en intonaties, die het normaal gesproken mogelijk maken om iemand in te schatten verdwenen zijn moeten we andere manieren vinden om reacties te interpreteren. Andersom kan niemand onze lichaamstaal lezen wanneer we een statusupdate doen. We kunnen onszelf censureren en afvijlen totdat irritante mensen charmant lijken en saaie mensen slim.
Nieuwe media, en sociale netwerksites zoals Facebook in het bijzonder, veranderen niet alleen de manier waarop we situaties en andermans identiteit interpreteren, maar ook hoe we onszelf zien en dit communiceren aan anderen. Vanwege de zelfbewuste houding waarmee de creatie van onze online alter ego’s gepaard gaat, zou je kunnen zeggen dat we dit niet meer doen als onszelf, maar als de virtuele versie van de celebrity die we stiekem hadden willen zijn.
Beroemd
We geven het interview dat nooit gegeven is door middel van de vragenlijsten, kiezen de foto’s uit die onszelf en ons leven het beste doen voorkomen, spelen onze eigen paparazzi door onze eigen meest intieme momenten met mobieltjes te fotograferen en te delen met ons verbeelde publiek, en schrijven met onze statusupdates eigenlijk iedere keer zelf de quotes die nooit gegeven zijn. Dit alles wordt versterkt doordat Facebook ons aanmoedigt om in de derde persoon over onszelf te praten. De paradox van dit verhaal is echter dat alle gebruikers van Facebook een virtuele celebrity zijn en dat daarom alle gebruikers even beroemd zijn. Oftewel, niemand is beroemd.
Misschien is deze situatie niet toevallig tot stand gekomen, maar een product van haar omstandigheden. In een medialandschap dat smoorverliefd is op reality en celebrity, waar mensen eerder bijzonder worden gevonden omdat ze beroemd zijn, dan beroemd omdat ze bijzonder zijn, wil ik jouw status best ‘liken’ als jij de mijne ook ‘liket’.
Meredith Greer (Ohio, 1988) is een bevlogen cultuurjunk met zwaktes voor mode, vage politiek getinte documentaires, muziek, het drankje om het af te leren, mannen en alles wat HBO ooit heeft uitgezonden. Haar levensmissie bestaat uit het esthetiseren van de wereld om haar heen en het draaien van de perfecte joint. Mocht Dixon ooit een edit maken van Billie Holiday, en hem draaien in Trouw, zou ze gelukkig sterven.
