Illustratie: Roos Levano

Iedereen Facebookt, maar wat zijn de gevolgen voor onze identiteitsvorming?" />

Illustratie: Roos Levano

Iedereen Facebookt, maar wat zijn de gevolgen voor onze identiteitsvorming?" />
Asset 14

Iedereen beroemd

Facebook is geen nieuws meer. We Facebooken al een aantal jaar en zijn er eigenlijk alleen maar beter in geworden. Onze vriendenlijsten zijn vol, alle lelijke foto’s worden ge-untagged, we hebben inmiddels al dertig keer onze profielfoto veranderd, en doen statusupdates via onze iPhone over de dingen waar we mee bezig zijn terwijl we ze nog niet eens afhebben. Facebook is succesvol ingeburgerd.

Onoverzichtelijke mogelijkheden

Hoe vloeibaar en natuurlijk het gebruik van de website ook voelt, het is wel degelijk een medium met zijn eigen regels en eigenschappen. Wanneer iets online wordt gezet blijft dit niet alleen oneindig lang bestaan, maar is het ook onduidelijk voor wie het (on)zichtbaar is, is het oneindig vaak te copy-pasten en is de gebeurtenis ook nog eens voor iedere mogelijke toeschouwer via een simpele zoekactie te vinden.

Facebook geeft ons legio mogelijkheden om onze profielen af te schermen van ongewenste bezoekers, wat niet alleen onze paranoia bedwingt, maar ook een prettig gevoel van sociale macht geeft. Vriendschapsverzoeken in het sociale vagevuur laten wachten, of zelfs vrienden ontvrienden, het voelt allemaal heerlijk elitair. Het is echter nog steeds onmogelijk om te zien wie nou daadwerkelijk je profiel bekijkt of hoeveel mensen daadwerkelijk op je link klikken, tenzij je vrienden in een aardige bui zijn en een bericht of een vind-ik-leukje achterlaten.

Zelfbewust

Onbewust vormen we een soort concept van onze lezers, ons onzichtbare publiek, wat leidt tot een nogal zelfbewuste houding ten opzichte van de informatie die we delen. We denken even wat langer na voordat we op de ‘share’ knop klikken. Dit geconceptualiseerde publiek is vergelijkbaar met de zelfbewuste imagovorming waaraan schrijvers, acteurs en bekendheden al sinds de oerknal schuldig zijn. Een interessantere kwestie is eigenlijk de grootte en de diversiteit van dit vermeende publiek. Sommigen plaatsen persoonlijke informatie op het internet voor een grote schare onbekende fans, terwijl anderen een veel intiemere gemeenschap zien. Hier ontstaan de grootste verschillen tussen de gecreëerde online persoonlijkheid en de daadwerkelijke persoon, die vaak leiden tot plaatsvervangende schaamte voor het pretentieuze profiel.

Facebook wakkert deze zelfbevlekking nog eens aan door middel van de opmaak van de site. De kolommen, ondersteund door foto’s en begeleid door reclames, doen denken aan de opmaak van tijdschriften en kranten. Op deze manier creëren we op Facebook niet alleen een virtuele identiteit, maar schrijven we eigenlijk constant een soort artikel over onszelf.

Identiteit

We schrijven en uploaden een online alter ego. Aangezien we op het internet meer controle hebben over de informatie die we de wereld insturen, veel meer controle dan we ooit over ons eigen lichaam en zijn non-verbale communicatie hebben, ontstaat er een compleet nieuwe manier van communiceren en interpreteren van signalen.

Wanneer alle stopwoorden, handgebaren, tics, lichaamsgeuren, accenten en intonaties, die het normaal gesproken mogelijk maken om iemand in te schatten verdwenen zijn moeten we andere manieren vinden om reacties te interpreteren. Andersom kan niemand onze lichaamstaal lezen wanneer we een statusupdate doen. We kunnen onszelf censureren en afvijlen totdat irritante mensen charmant lijken en saaie mensen slim.

Nieuwe media, en sociale netwerksites zoals Facebook in het bijzonder, veranderen niet alleen de manier waarop we situaties en andermans identiteit interpreteren, maar ook hoe we onszelf zien en dit communiceren aan anderen. Vanwege de zelfbewuste houding waarmee de creatie van onze online alter ego’s gepaard gaat, zou je kunnen zeggen dat we dit niet meer doen als onszelf, maar als de virtuele versie van de celebrity die we stiekem hadden willen zijn.

Beroemd

We geven het interview dat nooit gegeven is door middel van de vragenlijsten, kiezen de foto’s uit die onszelf en ons leven het beste doen voorkomen, spelen onze eigen paparazzi door onze eigen meest intieme momenten met mobieltjes te fotograferen en te delen met ons verbeelde publiek, en schrijven met onze statusupdates eigenlijk iedere keer zelf de quotes die nooit gegeven zijn. Dit alles wordt versterkt doordat Facebook ons aanmoedigt om in de derde persoon over onszelf te praten. De paradox van dit verhaal is echter dat alle gebruikers van Facebook een virtuele celebrity zijn en dat daarom alle gebruikers even beroemd zijn. Oftewel, niemand is beroemd.

Misschien is deze situatie niet toevallig tot stand gekomen, maar een product van haar omstandigheden. In een medialandschap dat smoorverliefd is op reality en celebrity, waar mensen eerder bijzonder worden gevonden omdat ze beroemd zijn, dan beroemd omdat ze bijzonder zijn, wil ik jouw status best ‘liken’ als jij de mijne ook ‘liket’.

Meredith Greer (Ohio, 1988) is een bevlogen cultuurjunk met zwaktes voor mode, vage politiek getinte documentaires, muziek, het drankje om het af te leren, mannen en alles wat HBO ooit heeft uitgezonden. Haar levensmissie bestaat uit het esthetiseren van de wereld om haar heen en het draaien van de perfecte joint. Mocht Dixon ooit een edit maken van Billie Holiday, en hem draaien in Trouw, zou ze gelukkig sterven.

Mail

Meredith Greer

Hard//hoofd is gratis en
heeft geen advertenties

Steun Hard//hoofd

Ontvang persoonlijke brieven
van redacteuren

Inschrijven

Steun de makers van de toekomst

Hard//hoofd is een vrije ruimte voor nieuwe makers. Een niet-commercieel platform waar talent online en offline de ruimte krijgt om te experimenteren en zich te ontwikkelen. We zijn bewust gratis toegankelijk en advertentievrij. Wij geloven dat nieuwe makers vooral een scherpe en eigenzinnige stem kunnen ontwikkelen als zij niet worden verleid tot clickbait en sensatie: die vrijheid vormt de basis voor originele verbeelding en nieuwe verhalen.

Steun ons

  • Foto van Marte Hoogenboom
    Marte HoogenboomHoofdredacteur
  • Foto van Mark de Boorder
    Mark de BoorderUitgever
  • Foto van Kiki Bolwijn
    Kiki BolwijnAdjunct-hoofdredacteur, chef Literair
  • Foto van Sander Veldhuizen
    Sander VeldhuizenUitgeefassistent
het laatste
Essay: Boy's don't cry 1

Boy's don't cry

In de essayreeks Boy's dont cry onderzoekt Jonathan van der Horst mannelijkheid aan de hand van kunstwerken die hem ontroerden. Vandaag deel 1 met de films Mulan en Like father, like son. Lees meer

'Mijn familiegeschiedenis is een puzzel waarvan ik steeds meer stukjes vind’ 1

‘Mijn familiegeschiedenis is een puzzel waarvan ik steeds meer stukjes vind’

Na het overlijden van zijn grootouders vinden Stephan Splinter en zijn vader op zolder een schat aan informatie. Aan de hand van de documenten en de spaarzame verhalen van opa, beginnen ze hun veelbewogen familiegeschiedenis in Nederlands-Indië te reconstrueren. Lees meer

Nieuws in beeld: Donorhart uit een doos

Donorhart uit een doos

De heart-in-a-box kan (vlak) na het overlijden van een donor diens hart weer op gang laten komen. Illustrator Simcha van der Veen is diep onder de indruk. Lees meer

Alles Vijf Sterren: 47

Ontspan, Vladimir is hier

Deze week worden onze redacteurs blij van de zooi van iemand anders, de PlayStation en een Putin-stickerpakket. Lees meer

Verkrachting vindt niet plaats in een vacuüm

Verkrachting vindt niet plaats in een vacuüm

Linkse mensen hebben vaak het idee dat zij buiten en boven de 'verkrachtingscultuur' staan, meent Harriet Bergman. Maar iemands politieke overtuiging zegt weinig over hoe diegene daadwerkelijk met machtsverschillen omgaat. Lees meer

Tompouce 1

Tompouce

Eva vraagt zich af waarom de documentatie van haar jeugd ineens leuk moet zijn nu haar moeder alle oude videobanden heeft laten digitaliseren. Lees meer

Constant in verbinding en toch eenzaam

Constant in verbinding en toch eenzaam

Een plek waar je echt alleen bent en niet steeds naar je telefoon kunt grijpen. Waar vinden we die nog? Stefanie Gordin denkt met heimwee terug aan haar tijd in de Russische datsja's. Lees meer

 Giftige goudkoorts

Giftige goudkoorts

Jaarlijks belandt meer dan 130.000 kilo kwik - gebruikt voor het vinden van goud - in de Surinaamse natuur. Lees meer

Het vervolg van een rouwwoordenboek

Het vervolg van een rouwwoordenboek

De persoonlijke worsteling van Babet te Winkel om woorden te vinden voor haar rouw, was helemaal niet zo persoonlijk. Ze ontving vele berichten van mensen die zich in haar rouwwoordenboek herkenden. Dit is het vervolg van haar rouwwoordenboek. Lees meer

Hard//talk: Wie Thierry volgt

Wie Thierry volgt

Thierry Baudet heeft er heel wat kiezers bij die simpelweg hun vrijheid terug willen. Julius Koetsier vreest dat zij verzeild zullen raken in een moeras van verzinselen over UFO's en dinosaurussen. Lees meer

Nooit meer hier

Nooit meer genocide (hier)

Nooit meer genocide, dat beloven we elkaar op 4 mei. Maar wat zijn de lessen van 4 mei waard als we ze niet kunnen toepassen om nú een groep in nood te redden? Lees meer

Nieuws in beeld: Volle terrassen, volle ic's

Volle terrassen, volle ic's

Het demissionaire kabinet gaf groen licht voor het openen van de terrassen - en dus ook voor volle ic's. Lees meer

(Bos)rebellen

(Bos)rebellen

Deze week worden onze redacteurs blij van die film over het naderende Eurovisie Songfestival, eetbare bloemen en een onterecht vergeten dichter. Lees meer

Winterslaap

Winterslaap

Madeleine grapte al jaren over het houden van een winterslaap. Tot een onderzoeker dit ook echt mogelijk maakt. Wat als mensen een winterslaap zouden houden zoals dassen of beren dat doen? Een kort verhaal door Else Boer. Lees meer

Ali B gaat je niet redden

Ali B gaat je niet redden

‘Self made men’ prediken in online succescursussen dat succes voor iedereen binnen handbereik ligt. Lees meer

Alleen samen krijgen we u eronder

Alleen samen krijgen we u eronder

Mark Rutte is het niet vergeten, vanaf vandaag wordt alles soepel! Geef vooral weer die drie zoenen en alsjeblieft: dicht op de mond graag. Waarom zou je denken aan de uitgeputte zorg en de oplopende IC-cijfers als je ook aan jezelf kan denken? Nou dan. Lees meer

Met (voor het eerst!) een illustratie van Melcher Oosterman. Lees meer

Nieuws in beeld: Vogelgriep grijpt om zich heen

Vogelgriep grijpt om zich heen

Langs de Groningse Waddenkust zijn honderden vogels aangespoeld, die waarschijnlijk zijn geveld door de vogelgriep. Illustrator Aida de Jong brengt het lugubere nieuws in beeld. Lees meer

Alles Vijf Sterren: 45

Goed advies

Deze week worden onze redacteurs blij van praktische zaken: goed advies, een nieuw rijbewijs en fijne muziek. Lees meer

Praat met mij, niet met de tekst

Praat met mij, niet met de tekst

Wout Waanders is niet alleen dichter en deel van een sexy boyband, maar ook schrijfcoach. Advies geven is natuurlijk leuk en aardig, maar wat gebeurt er als je zelf vastloopt tijdens het schrijven? Kan je jezelf terug de inspiratie in coachen? Alvast een tip: pak geen rode pen.  Lees meer

Column: Inferno onder de roltrap

Inferno onder de roltrap

Een defecte roltrap op het station herinnert Eva eraan hoe ze als kind soms verborgen werelden en niet per se bestaande systemen waarnam. Lees meer