Illustratie: Roos Levano

Iedereen Facebookt, maar wat zijn de gevolgen voor onze identiteitsvorming?" />

Illustratie: Roos Levano

Iedereen Facebookt, maar wat zijn de gevolgen voor onze identiteitsvorming?" />
Asset 14

Iedereen beroemd

Facebook is geen nieuws meer. We Facebooken al een aantal jaar en zijn er eigenlijk alleen maar beter in geworden. Onze vriendenlijsten zijn vol, alle lelijke foto’s worden ge-untagged, we hebben inmiddels al dertig keer onze profielfoto veranderd, en doen statusupdates via onze iPhone over de dingen waar we mee bezig zijn terwijl we ze nog niet eens afhebben. Facebook is succesvol ingeburgerd.

Onoverzichtelijke mogelijkheden

Hoe vloeibaar en natuurlijk het gebruik van de website ook voelt, het is wel degelijk een medium met zijn eigen regels en eigenschappen. Wanneer iets online wordt gezet blijft dit niet alleen oneindig lang bestaan, maar is het ook onduidelijk voor wie het (on)zichtbaar is, is het oneindig vaak te copy-pasten en is de gebeurtenis ook nog eens voor iedere mogelijke toeschouwer via een simpele zoekactie te vinden.

Facebook geeft ons legio mogelijkheden om onze profielen af te schermen van ongewenste bezoekers, wat niet alleen onze paranoia bedwingt, maar ook een prettig gevoel van sociale macht geeft. Vriendschapsverzoeken in het sociale vagevuur laten wachten, of zelfs vrienden ontvrienden, het voelt allemaal heerlijk elitair. Het is echter nog steeds onmogelijk om te zien wie nou daadwerkelijk je profiel bekijkt of hoeveel mensen daadwerkelijk op je link klikken, tenzij je vrienden in een aardige bui zijn en een bericht of een vind-ik-leukje achterlaten.

Zelfbewust

Onbewust vormen we een soort concept van onze lezers, ons onzichtbare publiek, wat leidt tot een nogal zelfbewuste houding ten opzichte van de informatie die we delen. We denken even wat langer na voordat we op de ‘share’ knop klikken. Dit geconceptualiseerde publiek is vergelijkbaar met de zelfbewuste imagovorming waaraan schrijvers, acteurs en bekendheden al sinds de oerknal schuldig zijn. Een interessantere kwestie is eigenlijk de grootte en de diversiteit van dit vermeende publiek. Sommigen plaatsen persoonlijke informatie op het internet voor een grote schare onbekende fans, terwijl anderen een veel intiemere gemeenschap zien. Hier ontstaan de grootste verschillen tussen de gecreëerde online persoonlijkheid en de daadwerkelijke persoon, die vaak leiden tot plaatsvervangende schaamte voor het pretentieuze profiel.

Facebook wakkert deze zelfbevlekking nog eens aan door middel van de opmaak van de site. De kolommen, ondersteund door foto’s en begeleid door reclames, doen denken aan de opmaak van tijdschriften en kranten. Op deze manier creëren we op Facebook niet alleen een virtuele identiteit, maar schrijven we eigenlijk constant een soort artikel over onszelf.

Identiteit

We schrijven en uploaden een online alter ego. Aangezien we op het internet meer controle hebben over de informatie die we de wereld insturen, veel meer controle dan we ooit over ons eigen lichaam en zijn non-verbale communicatie hebben, ontstaat er een compleet nieuwe manier van communiceren en interpreteren van signalen.

Wanneer alle stopwoorden, handgebaren, tics, lichaamsgeuren, accenten en intonaties, die het normaal gesproken mogelijk maken om iemand in te schatten verdwenen zijn moeten we andere manieren vinden om reacties te interpreteren. Andersom kan niemand onze lichaamstaal lezen wanneer we een statusupdate doen. We kunnen onszelf censureren en afvijlen totdat irritante mensen charmant lijken en saaie mensen slim.

Nieuwe media, en sociale netwerksites zoals Facebook in het bijzonder, veranderen niet alleen de manier waarop we situaties en andermans identiteit interpreteren, maar ook hoe we onszelf zien en dit communiceren aan anderen. Vanwege de zelfbewuste houding waarmee de creatie van onze online alter ego’s gepaard gaat, zou je kunnen zeggen dat we dit niet meer doen als onszelf, maar als de virtuele versie van de celebrity die we stiekem hadden willen zijn.

Beroemd

We geven het interview dat nooit gegeven is door middel van de vragenlijsten, kiezen de foto’s uit die onszelf en ons leven het beste doen voorkomen, spelen onze eigen paparazzi door onze eigen meest intieme momenten met mobieltjes te fotograferen en te delen met ons verbeelde publiek, en schrijven met onze statusupdates eigenlijk iedere keer zelf de quotes die nooit gegeven zijn. Dit alles wordt versterkt doordat Facebook ons aanmoedigt om in de derde persoon over onszelf te praten. De paradox van dit verhaal is echter dat alle gebruikers van Facebook een virtuele celebrity zijn en dat daarom alle gebruikers even beroemd zijn. Oftewel, niemand is beroemd.

Misschien is deze situatie niet toevallig tot stand gekomen, maar een product van haar omstandigheden. In een medialandschap dat smoorverliefd is op reality en celebrity, waar mensen eerder bijzonder worden gevonden omdat ze beroemd zijn, dan beroemd omdat ze bijzonder zijn, wil ik jouw status best ‘liken’ als jij de mijne ook ‘liket’.

Meredith Greer (Ohio, 1988) is een bevlogen cultuurjunk met zwaktes voor mode, vage politiek getinte documentaires, muziek, het drankje om het af te leren, mannen en alles wat HBO ooit heeft uitgezonden. Haar levensmissie bestaat uit het esthetiseren van de wereld om haar heen en het draaien van de perfecte joint. Mocht Dixon ooit een edit maken van Billie Holiday, en hem draaien in Trouw, zou ze gelukkig sterven.

Mail

Meredith Greer

Hard//hoofd is gratis en
heeft geen advertenties

Steun Hard//hoofd

Ontvang persoonlijke brieven
van redacteuren

Inschrijven

Steun de makers van de toekomst

Hard//hoofd is een vrije ruimte voor nieuwe makers. Een niet-commercieel platform waar talent online en offline de ruimte krijgt om te experimenteren en zich te ontwikkelen. We zijn bewust gratis toegankelijk en advertentievrij. Wij geloven dat nieuwe makers vooral een scherpe en eigenzinnige stem kunnen ontwikkelen als zij niet worden verleid tot clickbait en sensatie: die vrijheid vormt de basis voor originele verbeelding en nieuwe verhalen.

Steun ons

  • Foto van Marte Hoogenboom
    Marte HoogenboomHoofdredacteur
  • Foto van Mark de Boorder
    Mark de BoorderUitgever
  • Foto van Kiki Bolwijn
    Kiki BolwijnAdjunct-hoofdredacteur, chef Literair
  • Foto van Sander Veldhuizen
    Sander VeldhuizenUitgeefassistent
het laatste
Geef de hoop niet op. Elke graad is er een.

Geef de hoop niet op. Elke graad is er een.

Mannen die leven in luxe en vrede vertellen ons dat we de klimaatapocalyps moeten accepteren in plaats van ertegen te vechten. Onzin, vindt Harriët Bergman. Elke graad is er een, en elke graad is onze vrijheid waard. Lees meer

Sommige dagen kun je niet oplossen

Sommige dagen kun je niet oplossen

Twee geliefden die niet in elkaar opgaan blijven individuen en in Duo Penotti is eigenlijk best veel van jezelf terug te vinden. Marthe van Bronkhorst neemt een kijkje in haar ijskast, denkt na over wat je bewaart in je vriezer en komt tot de conclusie dat er voor sommige dingen geen oplossing bestaat. Lees meer

Blauwe maandagen

Blauwe maandagen

Max Beijneveld neemt de gevolgen van de coronamaatregelen onder de loep en observeert het gevoel van uitzichtloosheid dat hij zelf ervaart. Lees meer

Hoe je de maanden op je knokkels telt en andere vragen

Hoe je maanden op knokkels telt en andere vragen

Voor welke simpele zaken heb jij nooit meer opnieuw naar uitleg durven vragen? Voor Vivian MacGillavry was het maanden tellen op haar knokkels. Maar toen ze dat aan een vriendin durfde op te biechten, ontdekte ze iets moois. Lees meer

Automatische concepten 50

Eigen haard is fijnstof waard?

Bijna een kwart van de fijnstofuitstoot in Nederland wordt veroorzaakt door houtkachels. Daarmee zijn ze de voornaamste bron van uitstoot. Lees meer

Alles Vijf Sterren: Inkijkjes

Inkijkjes

Deze week worden onze redacteurs blij van een documentaire over Egypte, een succesvolle Zoomvoorstelling en een geheime tuin. Lees meer

Voltooid Herstelde Tijd 1

Voltooid Herstelde Tijd. Voorbij de schaamte rondom slachtofferschap

Beelden die we doorgaans te zien krijgen van intiem geweld zijn vaak oppervlakkig en sensationeel. Tessel ten Zweege deed mee aan het kunstproject van Lara van Gaalen, dat laat zien dat het ook anders kan. Lees meer

Interfriention

Interfriention

Eva van den Boogaard viert een vriendschapsjubileum met vriendin I. en blikt terug op een andere vriendschap, die kort daarvoor ten einde moest komen. Lees meer

Kleine witte slang (reptiel

Kleine witte slang (reptiel)

Drie mensen zorgen samen voor een kleine witte slang. De slang lijkt alleen niets van hen aan te willen nemen. Is dat iets ergs, of wordt er een probleem gemaakt waar geen oplossing voor is? Een kort verhaal van Eva Salman over een advertentie op marktplaats, een stoel waarin nooit iemand zit en over hoe soms je best doen niet alles oplost. Lees meer

Alles Vijf Sterren: Ongehinderd door waarheid

Ongehinderd door waarheid

Deze week werden onze redacteurs blij van alternatieve werkelijkheden. Lees meer

Nieuws in beeld: Jongeren zijn moe en moedeloos

Jongeren zijn moe en moedeloos

Illustrator Simcha van der Veen zag het al in haar eigen vriendengroep, en haar vermoeden wordt nu steeds vaker in de media bevestigd: jongeren staan massaal op omvallen. Lees meer

Kinken in een ruggengraat

Kinken in een ruggengraat

''We liggen samen in bed en ik vraag je om een herhaling van de tijd.
‘Herhaling bestaat niet,’ zeg je, ‘alleen verandering.’''
Een kort verhaal van Welmoed Jonas over hoe nachtvlinders elkaar kunnen vinden in het donker en het wachten op een nieuwe huid. Lees meer

Hard//talk: Er schuilt een superkracht in autisme

Er schuilt een superkracht in autisme

Autisme wordt vaak gezien als een ingewikkelde afwijking. Sofie Hees vraagt zich af wie bepaalt wat normaal is. Het is tijd voor meer neurodiversiteit. Lees meer

Het Hoofd//stuk: Een ongepland moederboek

Een ongepland moederboek

Helena Hoogenkamp vertelt over hoe haar debuutroman helemaal geen verhaal over moeders moest worden, maar over liefde. Uiteindelijk schreef ze óók over moeders, maar vooral over een verlangen dat zo groot is dat niet uitgesproken kan worden. Maar wat laat je weg en wat vertel je juist wel als je wil vertellen over het onzegbare? Lees meer

Vervolgzomer

Vervolgzomer

In de rubriek Luister Even vragen we Hard//hoofd-makers om een kort stukje audio te maken over de toekomst, wanneer er weer feest kan zijn, of reizen, of drukte. Het is een proeftuin voor het maken van audio, maar ook voor onze werkelijkheid. De eerste aflevering is van Annelies van Wijk. Lees meer

Tip van Else Boer Wees een meeloper

Wees een meeloper

Soms is een meeloper zijn gewoon een heel goed plan. Schrijver Else Boer legt uit waarom aan de hand van haar nieuwste niet-originele hobby: schaken. Lees meer

Nieuws in beeld: Zij speelt met kanker (en wint)

Zij speelt met kanker (en wint)

Na de dood van een goede vriend en mentor, besloot een Tsjechische speltheoreticus haar kennis in te zetten in de strijd tegen kanker. Lees meer

Joost Oomen wil de maan bezielen 3

Joost Oomen wil de maan bezielen

Onlangs verscheen Het Perenlied, de eerste roman van Joost Oomen. Roos Wolthers ging met hem in gesprek over vrolijkheid en twinkelende schuimspanen. Lees meer

Tijdens de avondklok

Tijdens de avondklok

Deze week geven onze redacteurs een inkijkje in wat zij doen als je na 21.00 uur niet meer op straat mag komen. Lees meer

Maken worsten echt de man?

Maken worsten echt de man?

De mannelijkste manier om direct bij te dragen aan een duurzame planeet is het vermijden van dierlijke producten. Maar voornamelijk mannen vinden de overstap naar een veganistisch dieet lastig. 'Echte' mannen eten immers vlees, toch? Tijd om met die genderverwachtingen te spelen, vindt Esther Lamberigts. Lees meer

De geruchten zijn waar. Lees Hard//hoofd nu ook op papier!

Bestel op tijd je eigen exemplaar van de eerste editie, met als thema: ‘Ik’. We hebben drie covers ontworpen. Kies je favoriet.

Bekijk de covers