Illustratie: Roos Levano

Iedereen Facebookt, maar wat zijn de gevolgen voor onze identiteitsvorming?" />

Illustratie: Roos Levano

Iedereen Facebookt, maar wat zijn de gevolgen voor onze identiteitsvorming?" />
Asset 14

Iedereen beroemd

Facebook is geen nieuws meer. We Facebooken al een aantal jaar en zijn er eigenlijk alleen maar beter in geworden. Onze vriendenlijsten zijn vol, alle lelijke foto’s worden ge-untagged, we hebben inmiddels al dertig keer onze profielfoto veranderd, en doen statusupdates via onze iPhone over de dingen waar we mee bezig zijn terwijl we ze nog niet eens afhebben. Facebook is succesvol ingeburgerd.

Onoverzichtelijke mogelijkheden

Hoe vloeibaar en natuurlijk het gebruik van de website ook voelt, het is wel degelijk een medium met zijn eigen regels en eigenschappen. Wanneer iets online wordt gezet blijft dit niet alleen oneindig lang bestaan, maar is het ook onduidelijk voor wie het (on)zichtbaar is, is het oneindig vaak te copy-pasten en is de gebeurtenis ook nog eens voor iedere mogelijke toeschouwer via een simpele zoekactie te vinden.

Facebook geeft ons legio mogelijkheden om onze profielen af te schermen van ongewenste bezoekers, wat niet alleen onze paranoia bedwingt, maar ook een prettig gevoel van sociale macht geeft. Vriendschapsverzoeken in het sociale vagevuur laten wachten, of zelfs vrienden ontvrienden, het voelt allemaal heerlijk elitair. Het is echter nog steeds onmogelijk om te zien wie nou daadwerkelijk je profiel bekijkt of hoeveel mensen daadwerkelijk op je link klikken, tenzij je vrienden in een aardige bui zijn en een bericht of een vind-ik-leukje achterlaten.

Zelfbewust

Onbewust vormen we een soort concept van onze lezers, ons onzichtbare publiek, wat leidt tot een nogal zelfbewuste houding ten opzichte van de informatie die we delen. We denken even wat langer na voordat we op de ‘share’ knop klikken. Dit geconceptualiseerde publiek is vergelijkbaar met de zelfbewuste imagovorming waaraan schrijvers, acteurs en bekendheden al sinds de oerknal schuldig zijn. Een interessantere kwestie is eigenlijk de grootte en de diversiteit van dit vermeende publiek. Sommigen plaatsen persoonlijke informatie op het internet voor een grote schare onbekende fans, terwijl anderen een veel intiemere gemeenschap zien. Hier ontstaan de grootste verschillen tussen de gecreëerde online persoonlijkheid en de daadwerkelijke persoon, die vaak leiden tot plaatsvervangende schaamte voor het pretentieuze profiel.

Facebook wakkert deze zelfbevlekking nog eens aan door middel van de opmaak van de site. De kolommen, ondersteund door foto’s en begeleid door reclames, doen denken aan de opmaak van tijdschriften en kranten. Op deze manier creëren we op Facebook niet alleen een virtuele identiteit, maar schrijven we eigenlijk constant een soort artikel over onszelf.

Identiteit

We schrijven en uploaden een online alter ego. Aangezien we op het internet meer controle hebben over de informatie die we de wereld insturen, veel meer controle dan we ooit over ons eigen lichaam en zijn non-verbale communicatie hebben, ontstaat er een compleet nieuwe manier van communiceren en interpreteren van signalen.

Wanneer alle stopwoorden, handgebaren, tics, lichaamsgeuren, accenten en intonaties, die het normaal gesproken mogelijk maken om iemand in te schatten verdwenen zijn moeten we andere manieren vinden om reacties te interpreteren. Andersom kan niemand onze lichaamstaal lezen wanneer we een statusupdate doen. We kunnen onszelf censureren en afvijlen totdat irritante mensen charmant lijken en saaie mensen slim.

Nieuwe media, en sociale netwerksites zoals Facebook in het bijzonder, veranderen niet alleen de manier waarop we situaties en andermans identiteit interpreteren, maar ook hoe we onszelf zien en dit communiceren aan anderen. Vanwege de zelfbewuste houding waarmee de creatie van onze online alter ego’s gepaard gaat, zou je kunnen zeggen dat we dit niet meer doen als onszelf, maar als de virtuele versie van de celebrity die we stiekem hadden willen zijn.

Beroemd

We geven het interview dat nooit gegeven is door middel van de vragenlijsten, kiezen de foto’s uit die onszelf en ons leven het beste doen voorkomen, spelen onze eigen paparazzi door onze eigen meest intieme momenten met mobieltjes te fotograferen en te delen met ons verbeelde publiek, en schrijven met onze statusupdates eigenlijk iedere keer zelf de quotes die nooit gegeven zijn. Dit alles wordt versterkt doordat Facebook ons aanmoedigt om in de derde persoon over onszelf te praten. De paradox van dit verhaal is echter dat alle gebruikers van Facebook een virtuele celebrity zijn en dat daarom alle gebruikers even beroemd zijn. Oftewel, niemand is beroemd.

Misschien is deze situatie niet toevallig tot stand gekomen, maar een product van haar omstandigheden. In een medialandschap dat smoorverliefd is op reality en celebrity, waar mensen eerder bijzonder worden gevonden omdat ze beroemd zijn, dan beroemd omdat ze bijzonder zijn, wil ik jouw status best ‘liken’ als jij de mijne ook ‘liket’.

Meredith Greer (Ohio, 1988) is een bevlogen cultuurjunk met zwaktes voor mode, vage politiek getinte documentaires, muziek, het drankje om het af te leren, mannen en alles wat HBO ooit heeft uitgezonden. Haar levensmissie bestaat uit het esthetiseren van de wereld om haar heen en het draaien van de perfecte joint. Mocht Dixon ooit een edit maken van Billie Holiday, en hem draaien in Trouw, zou ze gelukkig sterven.

Mail

Meredith Greer

Verzamel kunst en steun ons
of word magazine abonnee

Sluit je aan

Wil je meer Hard//hoofd?
Meld je aan voor een nieuwsbrief!

Schrijf je in
test
het laatste
Mosterdsoep 1

Mosterdsoep

Afgelopen jaar namen meer dan tien schrijftalenten deel aan het talentontwikkelingstraject van El Hizjra. Deze week lees je op Hard//hoofd hun verhalen en gedichten die de complexiteit en verbinding van vervreemding opzoeken. Vandaag lees je het verhaal van Leila Mrabet, waarin de hoofdpersoon jarenlang op zoek gaat naar de smaak van mosterdsoep die overeenkomt met een herinnering. Lees meer

Berbers gebogen

Berbers gebogen

'Een vaderskant bijt nooit niet. Ze wensen in hun smeekbedes smakkend dat we slappe groentestukken blijven.’ Imane Karroumi El Bouchtati schrijft over ziek zijn, paternale familietafels en hoe verstrikte tongen geen geruchten kunnen tegenspreken. Lees meer

Dromen over kinken in internetkabels en gaatjes in naveltruitjes: is er in het AI-tijdperk nog ruimte voor verrassing?

Dromen over kinken in internetkabels en gaatjes in naveltruitjes: is er in het AI-tijdperk nog ruimte voor verrassing?

Vintagejagers, opgelet! In haar nieuwste column werpt Loïs Blank een kritische blik op een ontwikkeling die misschien niet helemaal onverwacht komt: de tweedehandsmarkt wordt in een fastfashionjasje gestoken. Daarmee dreigt ook een markt die ooit draaide om avontuur en goede bedoelingen steeds verder te plastificeren. Lees meer

Meneer de dominee

Meneer de dominee

De vader van Martijn van Arkel werkt voor God. Als dominee zijn zijn dagen gevuld met de kerk, de gemeente, de Heilige Zoon, maar heeft daardoor minder tijd voor zijn andere twee zoons. In deze gedichten beschrijft Martijn het gemis, de verwijten, en vooral het verlangen naar een vader: geen dominee, geen herder, maar iemand die het licht uit doet en wiens fiets in de schuur staat. Lees meer

Batik Karas

Batik Karas

In dit verhaal van Ariane Waitz gaat de hoofdpersoon op een vervreemdende reis door Indonesië. Via de eeuwenoude Javaanse kunstvorm batik probeert zij zich te verbinden met het land van haar grootouders. Lees meer

Wat je niet zult zien op tv

Wat je niet zult zien op tv

Hoe links is linkse televisie? Marthe van Bronkhorst kwam achter de schermen en kon haar ogen eigenlijk niet geloven. Lees meer

Hoeveel romcoms tot ik het voel? 1

Hoeveel romcoms tot ik het voel?

De liefde is een onuitputtelijke bron van inspiratie. In films, boeken en muziek blijven mensen proberen haar te vangen, en al die creatieve expressie wordt gretig geconsumeerd – ook door Nouhaila el Khannoussi, die ondanks haar fascinatie voor fictieve liefdes zelf nog nooit verliefd is geweest. In dit persoonlijke essay vraagt ze zich af wat verliefdheid eigenlijk is. Lees meer

Verwijzing naar de tijd dat heksen smolten in water uit meisjeshanden

Verwijzing naar de tijd dat heksen smolten in water uit meisjeshanden

Geïnspireerd door de blikken man uit The Wizard of Oz leidt Elise Vos je over het pad van gele klinkers. Ondanks de bescherming die ons harnas biedt, bevat het kieren die toelaten wat we niet zouden willen voelen. Bovendien: wie wil nu afgestompt raken? Lees meer

Rouw en haar contouren

Rouw en haar contouren

Wat gebeurt er als je grootste angst werkelijkheid wordt? Vorig jaar verloor Ivana Kalaš haar vader. In dit essay onderzoekt ze rouw en angst. Wat als juist het verlies je dichter bij het leven brengt? ‘Zoals je vroeger naar een eclips zou kijken via een cd, kom ik in contact met rouw: via haar contouren.’ Lees meer

Lucifers

Lucifers

‘Het begon met een gat, een gat in de zon.’ Terwijl de opa van Jung-hoo blind wordt, verdwijnt de zon langzaamaan uit de lucht. Met deze alternatieve geschiedenis duikt Siep Hendriks in de commercialisatie van het leven, de mens en diens karakter. Lees meer

Auto Draft 24

Een caleidoscoop van verlangen

‘De zoektocht naar een gemeenschap gaat door. Een gemeenschap die mijn caleidoscopische zijn kan accepteren, waarin ik niet hoef te kiezen tussen delen van mezelf, waarin ik niet exotisch, verdund of onverenigbaar ben.’ In dit essay beschrijft Rocher Koendjbiharie welke moeilijkheden hij ondervindt in zijn levenslange zoektocht naar een gemeenschap waarvan hij zich volwaardig onderdeel kan voelen. Lees meer

Eat the rich! Or get eaten?

Eat the rich! Or get eaten?

‘Munch Musk’, ‘bite Bezos’ of ‘suck Zuck’? Stijn Voogt onderzoekt hoe ook aan kapitaalkritiek flink geld verdiend kan worden. ‘Eat-the-rich-films wakkeren geen honger naar verandering aan, maar lijken deze vooral te stillen.’ Lees meer

Bubbel

Bubbel

‘Ik probeer te begrijpen waarom ik de hele tijd overal onderdoor glip, ook onder de term lesbie, het is een woord waarvan ik de ingang niet vind.’ Tijdens een schrijfresidentie in Parijs verkent Leonore Spee de spanning tussen identiteit, verlangen en lichamelijkheid. Het wordt een zoektocht naar het overbruggen van afstand – tussen mensen en steden, liefdes en labels, gedachten en ervaringen, en hoofd en lijf. Lees meer

Vlindereffect

Vlindereffect

Een wapenfabriek is van nature een harde, troosteloze plek, maar zo kleurrijk als in dit verhaal, heb je het nog nooit gezien. Drie dystopische levens komen samen rondom een fabriek, waardoor de donkerte van de oorlogsindustrie feilloos bloot komt te liggen. Fester Vogels geeft ons drie perspectieven op een vlijmscherpe ontwikkeling, kritisch en tegelijkertijd zó beeldend dat het aan je scherm wil ontsnappen. Lees meer

De stilte (is niet het antwoord)

De stilte (is niet het antwoord)

Stilte. Sinds Marthe van Bronkhorst die zelf niet meer kan horen, luistert ze er heel anders naar. Echte stilte is zeldzaam in ons leven, of lijkt dat maar zo? In delen van mijn oor is het stil. Na een ongelukje deze zomer zijn de trilhaartjes beschadigd. Dat hoor ik niet, want het lichaam overcompenseert daarvoor... Lees meer

Meehuilen met ijskruid

Meehuilen met ijskruid

‘We zijn zo ver verwijderd van ons eigen eten dat we kunst nodig hebben om die verbinding zichtbaar te maken.’ Lisanne Brouwer laaft zich aan (theater)kunst met voedsel in de hoofdrol en neemt je mee in de manieren waarop kunstenaars ecologisch bewustzijn aan de eettafel creëren. Het blijkt een ontdekking van zowel verlangen als walging. Lees meer

De gisting

De gisting

Mara van Herpen vertelt het poëtische en surrealistische verhaal van Toni. Hen werkt in een broodfabriek en begint daardoor te gisten en te schimmelen en verandert in… Ja, in wat eigenlijk? Lees meer

We moeten vaker synchroon dansen

We moeten vaker synchroon dansen

‘Ik betrap mezelf erop dat het moeilijk is hoopvol te zijn in deze tijden, soms voelt het zelfs verkeerd.’ Toch vindt Loïs in haar column ruimte voor hoop. Niet door ons terug te trekken, maar door ons uit te spreken én elkaar te vinden. Minder polarisatie, meer synchronisatie. Lees meer

Soms mis ik mijn handen

Soms mis ik mijn handen

‘Soms mis ik de magnetron / soep uit blik / ingevroren aardappels in partjes.’ Middels essay en poëzie illustreert Martijn van Bruggen met stekende precisie het verband tussen voedsel en klasse en wat het betekent je aan te moeten passen naar hiërarchisch geladen verwachtingen. Lees meer

Moeder van een mislukt idee

Moeder van een mislukt idee

‘Breek ik een idee echt af zoals een zwangerschap beëindigd wordt?’ Roosje van der Kamp voelt een grote noodzaak om iets blijvends te creëren, maar komt niet verder dan vluchtig neergepende fragmenten in haar notities. In dit essay onderzoekt ze – naast de vraag of ouderschap eventueel een valide, tweede optie is – haar worsteling met het professionele schrijverschap. Lees meer