Asset 14

Kort verhaal: La grande finale

Maite schreef een kort verhaal over een culinaire strijd waarin alles geoorloofd is.

Een croquembouche, de finaleopdracht is een croquembouche! Mijn hart klopt in mijn keel. Jan Slagter staat er verheugd bij te lachen en Martine Bijl snoept al van de slagroom. “Croquembouche betekent zoveel als ‘knispert in de mond’”, vertelt jurylid Robèrt ernstig, “de kunst is om de soezen knapperig te houden. De verhoudingen in het deeg zijn cruciaal. Als je een fout maakt, worden je profiteroles te taai of te broos.”

Na zestien dagen zijn we nog met z’n drieën over: gepensioneerd loodgieter Filip, basisschooljuf Andrea en ik. We staan op een rij in de grote witte legertent en luisteren naar de jury. Achter ons staan brandschone kookeilanden en kasten vol ingrediënten. Cameramannen staren geconcentreerd door hun lenzen en productiemensen praten zachtjes in hun portofoons.
Ondanks mijn zenuwen voel ik me als een vos die zijn prooi in het vizier heeft. Al mijn zintuigen op scherp.
Tulband, vlechtbrood, florentines, madeleines en zelfs de slaapmuts – ik heb het overleefd. Jurylid Janny sprak verrukt over mijn citroentaart (‘mmm ja, perfecte textuur, een frisse smaakexplosie, citroen, amandelen, een vleugje tijm, ja, heel gewaagd, werkelijk betoverend!’). Mijn macarons waren beter dan die van Ladurée en mijn bonbons veroorzaakten een nagenoeg orgastische smaaksensatie. Ik ga deze wedstrijd winnen. Het kan niet anders.

“Bakkers, aan de slag!” Ik kijk naar mijn werkblad. Bloem, boter, eieren, suiker… En een geheim ingrediënt, maar dat zit diep weggestopt in mijn broekzak. Met trillende handen begin ik de boter te snijden.
Andrea is mijn grootste concurrent. Ze bakte een fenomenale Weense kaneelrol en maakt de meest verfijnde marsepeinen taartdecoraties. Met haar meisjesachtige charmes pakt ze de hele jury in. Ik keek één keer op Twitter en zag het al gebeuren. Nederland wil Andrea. Ze willen haar roze appelwangen en haar gezellige geheupwieg. Ze willen haar cupcakes en haar rabarbercrumble. Ze huilden toen haar bokkepootjes mislukten. Toen mijn soufflé instortte, twitterde iemand: ‘Net goed, zijn soufflé heeft net zo weinig kwaliteit als zijn persoonlijkheid.’
Wacht maar! Ik schud driftig het meel door de zeef, rechtstreeks in de gesmolten boter. Een droge meelwolk stuift in mijn gezicht. Een cameraman loopt langs, ik grijns de lens in.

“Nog 45 minuten, hop hop hop!” schalt Martine door de keuken.
“Met karamel worden de profiteroles op de toren geplakt,” legt Robèrt uit aan de kijkers thuis, “ook dat is een secuur proces. De karamel moet precies plakkerig genoeg zijn om de soezen vast te houden.”
Precies plakkerig genoeg. Ik schuif de deegkwakjes de oven in, wrijf mijn handen af aan mijn schort en houd mijn ogen op Andrea’s mollige rug gericht. Ze buigt zich naar het ovenraampje en tuurt naar binnen. De strik van haar ruitjesschort omsluit net haar dikke bakkersheupen. Ik denk aan mijn moeder achter het fornuis, de koude blauwe tegels van het aanrecht, haar strenge blonde knot en de kleine haartjes die daar altijd uit ontsnapten. De geur van brandende suiker vult de keuken.

Illustratie: Miriam Bouwens.

PING! – Andrea’s soezen zijn klaar. Ze begint ze te vullen. Als ze bijna klaar is, geef ik het teken. Cameraman Patrick begint luid te hyperventileren. Hij loopt rood aan, valt op de grond en maakt luide stikgeluiden: “HUUUGHH! HUUUUGH!” briest hij. Iedereen rent geschrokken naar de hoek waar Patrick hijgend op de grond is neergezegen. Ik grijp in mijn broekzak en glip snel langs mijn oven naar Andrea’s werkblad.

“Patrick! Patrick, hoor je mij?” Martine slaat paniekerig tegen Patricks wangen. Patrick stopt met briesen en opent verschrikt zijn ogen. “Ja, ja,” stamelt hij, “sorry, te weinig gegeten denk ik…”
Daar is niks van waar; ik heb Patrick een hele doos macarons gegeven, waarvan hij al minstens de helft heeft opgeschrokt. Desondanks speelt hij voortreffelijk.
“Nou nou, wat een commotie! Patrick jongen, je liet ons schrikken. Maar we moeten door.” Jan Slagter klopt Patrick op zijn schouder en dirigeert iedereen weer naar zijn plek. “We geven jullie tien minuten extra op de klok, maar geen seconde meer. Aan de slag, er is een finale te winnen!”

Haastig buig ik me weer over mijn karamelsaus. De hete suiker pruttelt en spettert. Ik til het pannetje van het vuur en laat de stroperige vloeistof van links naar rechts lopen. Verdomme, te dun. Mijn hersens maken overuren. Meer suiker? Nee… honing! Ik ren naar de stellage met ingrediënten en vind tot mijn grote geluk een pot acaciahoning. Ik roer een halve eetlepel door de saus. Weer beweeg ik het pannetje langzaam heen en weer en observeer de glanzende bruine substantie. Perfecte viscositeit, stel ik opgelucht vast, en precies plakkerig genoeg.

Ik richt me weer op mijn soezen en begin met de concentratie van een hersenchirurg sneetjes te maken in het knapperige deeg. Even kijk ik om. Achter mij staat Filip de loodgieter te zwoegen. In zijn kolenschoppen houdt hij een grote slagroomspuit, waarmee hij bibberig vulling in de soezen spuit. De rossige krulharen die onder zijn koksmuts uit steken zijn nat van het zweet en er staat een wanhopige uitdrukking op zijn gezicht. Zijn soezen zien eruit als een stel bonkige kiezelstenen. Ik kan een glimlachje niet onderdrukken. Arme Filip. Zijn werkkracht valt nog te prijzen, maar verfijning – nee.
Mijn vulling van kokosroom en rum glijdt soepel de soezen in. Even later druk ik mijn eerste in karamel gedoopte soes op de toren. Hij plakt!

Langzaam vormen zich de drie torens van soezen. Je hoort niets in de ruimte, behalve het tikken van de klok en de zware ademhaling van Filip. “Nog één minuut!” roept Martine opgewonden. We blijven soezen drukken, één voor één. Dan versieringen: Andrea heeft marsepeinen versiersels en eetbare bloemen, natuurlijk, Filip drenkt zijn toren in chocolade en ik heb een bedje van bananenbladeren en sliertig engelenhaar van spinsuiker. Net op tijd zet ik een gekonfijt limoenroosje op de top. “De tijd is om, handen omhoog, stap weg van je taart!”

Drie croquembouches staan trots naast elkaar, met daarachter drie koks die zojuist duizend doden zijn gestorven om ze af te krijgen.

De jury maakt zich klaar om te gaan proeven als, plof!, de eerste soes valt. Iedereen staart ernaar alsof het een dood vogeltje is. Dan de tweede, plof! “Nee!” gromt Filip radeloos. Maar het is al te laat. Plof, plof, plof. De soezen rollen naar beneden en vormen kleine plasjes chocoladesaus op tafel. “Neee!” roept Filip nog een keer en zijn ogen vullen zich met tranen. One down, one to go, stel ik meesmuilend vast.
Terwijl Martine Filip troost op de gang, zegt Slagter dat er nu toch echt geproefd moet worden. De camera’s richten zich op de jury. Janny zegt: “Nou, dat ziet er prachtig uit, Andrea en Hugo, nu kijken of het ook smaakt!” Ze prikt haar vork in een soes. Robèrt volgt. Ze nemen elk drie soezen van elke toren.
Mijn soezen zijn als eerst aan de beurt. Met mes en vork scheuren de juryleden de bolletjes open, inspecteren de vulling en stoppen de soes in hun mond. “Mmm, verrukkelijk Hugo!” zegt Janny smakkend. Ik lach minzaam.

Nu zijn Andrea’s soezen aan de beurt. Enthousiast scheuren de juryleden de deegjasjes open. Dan slaakt Janny een luide gil. Ze staart met grote ogen naar de soes die ze net heeft opengescheurd.
“Wat, Janny?” vraagt Robèrt verbaasd.
“Er zit, er zit iets in…”
De camera zoemt in op de soes. Een bleek, blind oog staart vanuit het knapperige deeg de lens in.
Andrea slaat verbijsterd haar handen voor haar mond en zakt door haar benen. Ik vang haar op, mijn armen om haar middenrif geklemd. Haar borstkas gaat snel op en neer, ze ademt zwaar. Haar wijd opengesperde blauwe ogen kijken vol ongeloof in de mijne. Jammer meisje, dit keer krijg je me niet klein. Zachtjes aai ik haar blonde krullen.

Mail

Maite Karssenberg is schrijfster, historica en programmamaker. Ze houdt van vergeten geschiedenissen en idem reisbestemmingen, de zee en zelfreflectie. Maar het meest nog houdt ze van boeken lezen.

Hard//hoofd is gratis en
heeft geen advertenties

Steun Hard//hoofd

Ontvang persoonlijke brieven
van redacteuren

Inschrijven

Steun de makers van de toekomst

Hard//hoofd is een vrije ruimte voor nieuwe makers. Een niet-commercieel platform waar talent online en offline de ruimte krijgt om te experimenteren en zich te ontwikkelen. We zijn bewust gratis toegankelijk en advertentievrij. Wij geloven dat nieuwe makers vooral een scherpe en eigenzinnige stem kunnen ontwikkelen als zij niet worden verleid tot clickbait en sensatie: die vrijheid vormt de basis voor originele verbeelding en nieuwe verhalen.

Steun ons

  • Foto van Marte Hoogenboom
    Marte HoogenboomHoofdredacteur
  • Foto van Mark de Boorder
    Mark de BoorderUitgever
  • Foto van Kiki Bolwijn
    Kiki BolwijnChef Literair
  • Foto van Sander Veldhuizen
    Sander VeldhuizenUitgeefassistent
het laatste
Zomergast Roxane van Iperen was hard aan het werk

Zomergast Roxane van Iperen was hard aan het werk

De schrijver en jurist ging radicaal op zoek naar het grijze gebied. Lees meer

Nieuws in beeld: Jeff Bezos zet het ons betaald

Jeff Bezos zet het ons betaald

Na zijn korte bezoekje aan de rand van de ruimte, eerder deze week, bedankte oud-Amazon-baas Jeff Bezos de werknemers en klanten van zijn bedrijf. 'Want jullie hebben hiervoor betaald'. Een perverse grap, vonden critici. Lees meer

Stormvogel & Gelegenheidshaiku

Stormvogel & Gelegenheidshaiku

''Het is een dag waarop je stevig in je schoenen moet staan.''
Lees een fragment uit het afstudeerwerk Stormvogel & Gelegenheidshaiku van Suzanne Reedijk: een tweeledige novelle over de zee, het leven dat soms vastloopt, en een reuzenkind dat in een veld verschijnt, en dat ook weer verdwijnt. Lees meer

Tendresse / Nederzettingen

Tendresse / Nederzettingen

Met zijn 'overrompelende, rijke poëzie' won dichter Erwin Hurenkamp dit jaar Editio's Debutantenschrijfwedstrijd. De jury roemde zijn poëzie, die vertrouwde thema's wonderlijk uitwerkt. Lees meer

Zomergast Floris Alkemade wilde boven alles de goede vrede bewaren

Zomergast Floris Alkemade wilde boven alles de goede vrede bewaren

Floris Alkemade trapte het nieuwe seizoen Zomergasten af. Tot al te boude uitspraken liet de Rijksbouwmeester zich niet verleiden. Lees meer

Wat een week

Wat een week

Zie het nieuws maar eens in beeld te brengen in een week waarin drama zich op drama stapelde. Illustrator Rueben Millenaar liet zich niet uit het veld slaan: hij maakte maar liefst 6 illustraties. Een rampweek in beeld. Lees meer

Waar ik een slaapkamer heb gehad

Waar ik een slaapkamer heb gehad

Malika Soudani verzamelt de herinneringen die ze nog heeft aan alle plekken waar ze een slaapkamer heeft gehad, vanaf haar geboorte tot aan het moment waarop ze haar afstudeerbundel schrijft. Hier lees je een fragment uit 'Waar ik een slaapkamer heb gehad'. Over een zusje met kanker, twee culturen onder één dak, bruin zijn in een witte familie en een gebroken gezin.  Lees meer

Vergeetweek mixtape

Een onvergetelijke mixtape

Traditiegetrouw sluiten we onze themaweek af met een mixtape, met nummers gekozen door onze redacteuren. Welke muziek doet ons vergeten of herinneren? Welke artiest maakte het beste nummer over vergeten en welk nummer waren we zelf geheel vergeten - en misschien was dat maar beter zo? Lees meer

Nieuws in beeld: En nu met z'n allen

En nu met z'n allen

Sinds vorige week zondag schrijven 155 democratisch verkozen volksvertegenwoordigers een nieuwe grondwet voor Chili. Ze hebben negen maanden de tijd om een grondwet te schrijven waarin iederéén wordt gerepresenteerd. Lees meer

Wat ik mezelf beloof

Wat ik mezelf beloof

Een poging om alles te vergeten, om je af te sluiten voor je herinneringen, is op voorhand gedoemd om te mislukken. Een kort verhaal over de (on)mogelijkheid om schoon schip te maken. Lees meer

 Weet je nog, de nacht?

Weet je nog, de nacht?

Het ‘vergeten’ nachtleven krabbelt terug, en onze eigen lichamen blijken zich als gisteren te herinneren hoe ze van hun eigen bewegingen kunnen genieten. Lees meer

Het Juttersmuseum, de plek van alles wat je vergeten bent

Het Juttersmuseum, de plek van alles wat je vergeten bent

Marthe van Bronkhorst leidt haar lezer rond tussen de verloren schoenen en vergeten herinneringen in het Juttersmuseum. We stuiten op drie vergeten gedichten. Lees meer

Kunnen we de wandaden van een kunstenaar vergeten?

Kunnen we de wandaden van een kunstenaar vergeten?

Critici en liefhebbers zitten in hun maag met de wandaden van hun culturele helden. Moeten ze worden vergeven of ‘gecanceld’? Stefanie is vooral blij met de democratisering van de kunstwereld. Lees meer

Vergeet de lelijke kanten van dementie niet

Vivian Mac Gillavry begon op haar 19de haar vader te verliezen aan dementie. Ze schrikt van hoe mediamakers met dementie omgaan: het is goed om te laten zien hoe ermee valt te leven, maar wat als we zóveel focus leggen op de kwaliteit van leven, dat we vergeten te praten over hoe moeilijk dementie kan zijn? Lees meer

Kat, boom

Kat, boom

Een meisje klimt in een boom tijdens verstoppertje en wordt door de andere kinderen vergeten. Lees meer

De Ander (Vergeten)

De Ander (Vergeten)

Annelies van Wijk vraagt zichzelf nog voor ze is opgestaan om naar de ander te kijken. Dit gaat over zitten in een tweepersoonsbed,
Eenzaamheid die in alleen zijn verandert en een vijver in het matras met een eendenmoeder erin. Lees meer

Hard//hoofd duikt in de vergetelheid

Hard//hoofd duikt in de vergetelheid

Tijdens de Vergeetweek dreunen we geheugensteuntjes op, verzinnen we ezelsbruggetjes en zetten we kruisjes in onze handpalm waarvan we ons later afvragen waar die voor waren. Lees meer

Ook automobilist moet aan de bak

Ook automobilist moet aan (of uit) de bak

Illustrator Veerle van der Veer brengt het nieuws in beeld. Dat de rechter Shell opdraagt zijn CO2-uitstoot drastisch terug te dringen, leverde vooral instemming en leedvermaak op, zagen opiniemakers in de Volkskrant. En de klánten van Shell dan, vroegen zij zich af. Lees meer

Speech: Waarom activisten de ‘zomer van trans woede’ uitroepen

Waarom activisten de ‘zomer van trans woede’ uitroepen

Honderden demonstranten protesteerden tegen de vernederende en dehumaniserende zorg voor transgender personen. Ze eisen hervorming van het zorgsysteem en riepen een ‘zomer van trans woede’ uit. Non-binaire trans vrouw Nilin gaf een openhartige toespraak. Lees meer

Filmtrialoog: Gunda

Gunda

Onze redacteuren Eva van den Boogaard, Nora van Arkel en Jozien Wijkhuijs bekeken de documentaire Gunda. Ze zijn onder de indruk van de unieke vorm van de film, maar er bleken ook wat dingen die iedereen anders interpreteerde. Lees meer