Ik keek naar het achtuurjournaal en wachtte met spanning op het segment over de demonstratie tegen de bezuinigingen op kunst en cultuur. Ik dacht ‘Yes! We hebben het nieuws gehaald!’ totdat ik de berichtgeving zag. De media, waar ik in Den Haag over struikelde, hebben uitgebreid opnames gemaakt van alles wat er deze dag is gebeurd, inclusief wat ik hieronder beschrijf. Ze waren echter duidelijk selectief in het beeldmateriaal dat ze lieten zien.
ME en violen
Voor het Binnenhof stond vrijdagmiddag een groep van ongeveer honderd demonstranten. De Mobiele Eenheid blokkeerde de ingang met busjes en een dreigende blik. Er was een spandoek gehesen met de tekst ‘Is politiek spel straks nog het enige theater?’ en onder luid gejuich werd er een pingpongtafel naar voren gereden waarmee iemand had bezworen 48 uur lang non-stop te pingpongen tegen het regeerakkoord.
De stemming was uitgelaten en licht baldadig, conservatoriumstudenten klapten in hun handen op percussieritmes terwijl dansers die ritmes via hun vloeiende lichamen interpreteerden. Er werd gejoeld en gefloten, een jongen crowdsurfte en stak zijn middelvingers op naar de ME.
Totdat er een collectieve 'ssssssshhh' uit de voorhoede opsteeg en de hele groep demonstranten ineens muisstil in de kleermakerszit op de kinderkopjes zat. Een violist in een blauwe jas met hip warrig haar stond op en speelde een Bach partita. Een oude vrouw vroeg aan een ME'er of ze alsjeblieft even de motor van hun busjes uit wilden doen, omdat er iemand aan het spelen was. De ME keek een beetje ongemakkelijk, het leek alsof ze compleet uit hun boze houding werden getrokken. Wat moesten ze hier nou mee?
Beeld: Nico Jungman, 1904
Malieveld
Eerder die middag was ik naar Den Haag vertrokken, om te protesteren tegen de onevenredige bezuinigingen op kunst en cultuur. Volgens mij waren de demonstraties vooral bedoeld voor conservatoriumstudenten. Er gingen geruchten dat de Facebookpagina onder dwang van de autoriteiten op ‘privé’ werd gezet, zodat niet nog meer mensen lid konden worden. Het aantal leden stond al boven de tweeduizend. Maar goed, Facebookgroepen liegen nog wel eens over de opkomst. Om dus maar het zekere voor het onzekere te nemen werd de demonstratie verplaatst van het Binnenhof naar het Malieveld. Zou natuurlijk ook niet zo leuk staan, een horde schreeuwende muzikanten op je stoep terwijl je de kandidaten voor je nieuwe kabinet ontvangt.
Dus daar stonden we, tegen de drieduizend mensen, met onze vlaggetjes en bordjes en spandoeken, op dat veel te grote modderige Malieveld. ‘Wat valt er nog in te burgeren als we onze eigen cultuur kapotmaken?’ ‘(be)zuinig op kunst!’. Voor ons stond een groep theatermakers die luidkeels ‘kunst sterft!’ riepen, en daarna dramatisch neervielen. Op mijn eigen bordje stond ‘Wij doen niet aan oneliners’. We schreeuwden en we joelden en we floten zo hard mogelijk op speelgoedblokfluiten van de HEMA.
Waarom eigenlijk?
Waarom demonstreerden wij? We wisten denk ik, op een enkele optimist na, allemaal dat ons protest geen nut had. We snapten ook wel dat de bezuinigingen waarschijnlijk gewoon doorgaan. Maar toch voelde het goed om tussen al die mensen te staan, die in het regeerakkoord weggezet worden als overbodig en zich hardop afvragen wat er met ze gaat gebeuren. Om niet alleen te brommen dat we het er niet mee eens zijn, maar het ook uit te schreeuwen.
Er werd ook gesproken, gespeeld en gezongen op een podium. Verrassend goed en genuanceerd ook, met name door Johan Fretz, een jonge theatermaker. Hij ontkende niet dat er bezuinigd kon worden in de cultuursector en dat we ons lieten overheersen door ‘linkse zuurheid en hulpeloosheid’, maar benadrukte dat op een denigrerende toon de ‘zuurstof voor de ziel’ een linkse hobby noemen en met één rode pennenstreek 200 miljoen weghalen bij een kwetsbare sector, onaanvaardbaar is.
Jetta Klijnsma (namens de SP, D66 en de PvdA) en Boris van der Ham (D66) namen vast een aanloop om stennis te trappen in de oppositie. Zelfs Emile Roemer maakte zijn opwachting. Petities werden overhandigd en we werden tussendoor gewaarschuwd toch vooral niet naar het Binnenhof te gaan.
Toch het Binnenhof
Een paar uur later zitten we in kleermakerszit bij het Binnenhof. De dagjesmensen mochten binnen blijven, de journalisten die verslag deden van Rutte’s formatie ook, de conservatoriumdocenten die zo lang mogelijk en zo hard mogelijk in koor een noot probeerden aan te houden werden schoorvoetend door politie te paard naar buiten geëscorteerd. We zaten inmiddels geconcentreerd te luisteren naar de violist en zijn Bach, terwijl de baas van de gele hesjes op zoek ging naar een megafoon.
Zijn interruptie werd niet op prijs gesteld, en wegge-sshhhht door demonstranten. Oké dan, nog één nummer. De violist mocht verder spelen en zijn eenzame, prachtige melodie zweeft boven het Binnenhof. Na afloop kwam de ME-baas glimlachend op hem af, schudde hem de hand, en zei ‘Goed gespeeld jongen’. We werden vriendelijk, doch dwingend verzocht ons te verplaatsen. Dit was bekender terrein voor de ME, en met opluchting over het herstel van de hiërarchie lieten zij hun dreiging zachtjes voelen. De menigte droop af. Om toch nog maar een punt te maken, werd de crowdsurfer aangehouden.
En dat was de arrestatie waarover het achtuurjournaal berichtte, dat overigens ook maar drie seconden beeld liet zien van de duizenden die urenlang protesteerden op het Malieveld, en de rest van hun segment wijdde aan de paar seconden waarin demonstranten van het Binnenhof werden verwijderd.
