tickets
Asset 14

Hoe stem je voor de kunst?

De Culturele Stemwijzer: Hoe stem je voor de kunst? 3

Hard//hoofd presenteert De Culturele Stemwijzer, een handig overzicht van de standpunten over kunst en cultuur van de diverse partijen. Eerst zijn de gevestigde namen aan de beurt: D66, GroenLinks, PVV, SP, VVD, PvdA en CDA.

De afgelopen jaren hebben kunst- en cultuurorganisaties behoorlijk op hun reserves ingeteerd. Veel werk wordt door vrijwilligers, stagiaires of tijdelijke krachten verricht. Vast personeel werkt soms op het randje van een burn-out. En de kunstenaars, zo bleek ook uit het SER-rapport van januari 2016, komen er al helemaal bekaaid van af. Vooral voor kleinere instellingen blijkt het lastig private investeringen aan te trekken.

Zal er na jaren van bezuinigingen eindelijk weer worden geïnvesteerd in cultuur? Gaan de organisaties weer adem kunnen halen en de Nederlandse kunsten weer echt floreren? Zal de positie van de kunstenaar verbeteren? Dat hangt allemaal van de verkiezingsuitslag af.

Als je kunst belangrijk vindt bij je keuze voor een politieke partij, is het noodzakelijk dat je goed geïnformeerd bent. Wij hebben daarom de partijprogramma’s onderzocht en met woordvoerders gebeld, zodat jij op 15 maart 2017 de juiste keuze kunt maken.

 

D66

Visie
D66 is vanouds een partij die cultuur zeer belangrijk vindt. Lijsttrekker en woordvoerder cultuur Alexander Pechtold: “Kunst leert mensen kritisch kijken en denken, zich te uiten en iets in een ander perspectief te zien. D66 staat voor een vrije en open samenleving. Daar maakt kunst en cultuur onlosmakelijk onderdeel van uit.”
“De overheid heeft een belangrijke rol in het mogelijk maken van kunst en cultuur. Haar bijdrage werkt als een vliegwiel om private investeringen aan te trekken vanwege het vertrouwen dat het uitstraalt.”

Financiën
Pechtold: “D66 wil na een aantal schrale jaren met forse bezuinigen ingezet door VVD-staatssecretaris Halbe Zijlstra, wat betreft budget voortgezet door de huidige PvdA-minister, dat er de komende periode weer geïnvesteerd gaat worden in cultuur. Deze periode hebben we ons hier al hard voor gemaakt en het kabinetsbeleid kunnen bijsturen, maar de komende periode willen we dat er 100 miljoen bij komt. Dit bedrag moet gericht worden geïnvesteerd, zodat er ruimte is voor bewezen kwaliteit én voor vernieuwing.”

GroenLinks

Visie
De cultuurvisie van GroenLinks is nog in de maak, maar op het partijcongres zijn een aantal veelbelovende amendementen aangenomen. Woordvoerder en kandidaat voor de Tweede Kamer Corinne Ellemeet: “Om te beginnen moeten we af van de nadruk op de eigen inkomstennorm. De organisaties hebben van alles geprobeerd maar het werkt gewoon niet. Bovendien focus je met die inkomstennorm op het verkeerde rendement, een plat rendement, niet een diep rendement. Kunst levert zoveel meer op dan alleen geld maar dat is moeilijk te meten. We moeten dus zeer kritisch gaan kijken naar hoe instellingen momenteel beoordeeld worden, dat gaat veel te veel over cijfers.”
Ook voor de kunstenaars wil GroenLinks zich inzetten. Ellemeet: “Kunstenaars moeten van hun werk kunnen leven. Momenteel kan dat niet, die cijfers spreken voor zich. Veel te veel kunstenaars zijn gedwongen zzp'ers en hebben een slechte onderhandelingspositie. Een eerlijke inkomstenpositie voor kunstenaars laat zien dat je als samenleving hun werk serieus neemt.”

Financiën
GroenLinks wil fors investeren in cultuur en het financiële gat dat onder toenmalig staatssecretaris Zijlstra is geslagen dichten. De partij wil dit bereiken met onder meer structurele investeringen in een betere arbeidsmarktpositie voor kunstenaars, cultuureducatie en talentontwikkeling.

PVV

Visie
De PVV is er in haar A4'tje heel duidelijk over. Kunstsubsidies worden als het aan Geert Wilders ligt de dag na de verkiezingen afgeschaft. Hoe dit in zijn werk zal gaan en hoe de partij de Nederlandse cultuur gaat beschermen tegen oprukkende islamisering zonder subsidies voor kunst en cultuur kan jammer genoeg niet achterhaald worden. De PVV beantwoordt geen e-mails, honoreert geen interviewverzoeken en er zit niemand naast de perstelefoon. In zijn algemeenheid kunnen we van de PVV zeggen dat ze nogal vijandig staat tegenover het huidige culturele klimaat. Dit bleek in 2011 toen ze met graagte gedoogsteun gaf aan maatregelen van Halbe Zijlstra. Het aantal zetels dat de peilingen voor Geert Wilders voorspelt, is een slecht teken voor de kunst.

SP

Visie
De SP profileert zich als een partij die kunst en cultuur belangrijk vindt. Voor deze partij is het vooral van belang dat kunst, of ze inhoudelijk nu wel of niet toegankelijk is, in ieder geval financieel toegankelijk is. Vandaar ook het voorstel om musea een dag in de week gratis open te stellen. Ook wil de SP zich sterk maken voor de strijd tegen de stille armoede onder kunstenaars. Wat goede kunst precies is en wat het belang van kunst is, daar laat de SP zich niet heel expliciet over uit. Het partijprogramma stelt: “Kunst geeft meer kleur aan de samenleving die anders grijs is.” Dat zal niemand betwisten maar een echte cultuurvisie is het nog niet. Als de SP zich meer als cultuurpartij wil profileren kan ze misschien in navolging van D66 een cultuurvisie laten opstellen.

Financiën
Dat de SP niettemin een toegewijde cultuurpartij is blijkt wel uit de inspanningen van Jasper van Dijk om samen met D66 op te trekken voor meer geld bij het Fonds Podiumkunsten. Van Dijk: “De PvdA wilde wachten met investeren tot na de verkiezingen, maar er was sprake van een noodsituatie. We hebben met een brede coalitie de Minister kunnen overtuigen om het toch nu al te doen omdat een aantal gezelschappen anders de boeken moesten sluiten.” De SP zou meer willen investeren in cultuur, maar wil voorlopig geen bedrag noemen.

VVD

Visie
De VVD is optimistisch over de Nederlandse kunst en cultuur. Woordvoerder Arno Rutte: “Nederland kent een heel divers cultuurlandschap. We kennen hoogwaardige architectuur en hoogwaardig ballet. Onze dancemuziek is wereldtop, net als onze opera. En we hebben een eeuwenlange traditie in prachtige beeldende kunst. En dan vergeet ik allerhande prachtige kunst, van toneel en popmuziek tot orkesten en musical.”

Maar wat precies het belang van al deze kunst en cultuur is blijft enigszins onduidelijk. Gevraagd of kunst vooral een inherente of een economische waarde moet hebben antwoordt Arno Rutte: “De kunst heeft soms een inherente waarde en soms ook een economische waarde. Soms vallen beide belangen samen. Dit is met name het geval wanneer de kunst zich goed met een publiek weet te verbinden.”

Financiën
De VVD is volgens Arno Rutte een groot voorstander van meer geld voor cultuur. De partij is daarbij van mening dat dit niet uit subsidies moet bestaan maar uit privaat geld. De Geefwet uit 2012 zou dit volgens Arno Rutte moeten bespoedigen. Maar onderzoek van de Vrije Universiteit wijst uit dat 90% van de giften onder deze wetgeving bij zeer grote instellingen terecht is gekomen en ook in minder hoge bedragen dan verwacht.

PvdA

Visie
Voor de PvdA zijn kunst en cultuur belangrijk om mensen te inspireren en nieuwe inzichten te geven. Woordvoerder Joyce Vermuë: “Door kunst en cultuur kunnen we onszelf vragen stellen, laten bevestigen of tegenspreken. Daarmee zorgt cultuur voor ontspanning, inspiratie en verbinding.”

Wat betreft het belang van kunst, haar rol in de samenleving en de manier waarop ze gefinancierd wordt zijn er raakvlakken met de VVD. Vermuë: “Het is belangrijk dat gezelschappen en instellingen een directe band met hun publiek en bezoekers aangaan, dat zien we niet alleen in de cultuur maar veel breder in de samenleving. Sociale media maken het makkelijker om deze directe band aan te gaan, maar vaak gaat die band verder dan die tussen consument en aanbieder, en ontstaat een zekere wederkerigheid. Daarin past het ook dat betrokken mensen de culturele instellingen waarmee ze zich verbonden weten financieel steunen en een diepere verbinding aangaan. De Geefwet met de extra belastingkorting voor giften aan culturele instellingen kan bijdragen aan het vormen van deze band, maar ik denk dat de invloed hiervan beperkt is.”

Onder Minister Bussemaker veranderde de toon waarop over kunst werd gesproken aanzienlijk en voelde de kunstensector zich minder gemarginaliseerd dan onder Rutte I.

Financiën
De financiën zijn onder Bussemaker maar mondjesmaat verbeterd. Joyce Vermuë: “De afgelopen jaren hebben we met de VVD samengewerkt en was er de afspraak bij aanvang dat er niet structureel meer uitgegeven zou worden aan cultuur. Desondanks is het ons gelukt om het cultuurbudget met een kleine 40 miljoen te verhogen.”

In het partijprogramma vinden we terug dat de partij jaarlijks 100 miljoen extra wil investeren in kunst en cultuur. Alhoewel dit een mooi voornemen is zijn er toch nog een aantal vraagtekens bij te plaatsen. Zonder druk van de oppositiepartijen zou er in de afgelopen periode waarschijnlijk geen extra geld voor noodlijdende gezelschappen zijn gekomen.

CDA

Visie
Volgens het partijprogramma van de CDA is kunst en cultuur van belang omdat ze “kleur aan de samenleving geven en bijdragen aan saamhorigheid en identiteit in een rijk en gevarieerd verenigingsleven.”

Regionale spreiding van kunst en cultuur is voor de partij een belangrijk thema. Om dat te bereiken moeten de middelen volgens het CDA ook beter worden gespreid: “Wij willen dat overal in Nederland een volwaardig cultureel aanbod bestaat, met ruimte voor regionale differentiatie. In Limburg kan de harmonie de aanjager zijn; in Groningen kan dat het Noorderslagfestival zijn.”

De partij wil zich ervoor inzetten dat bibliotheken en muziekscholen voor iedereen toegankelijk blijven en zet zich in voor het behoud van waardevolle monumenten, kerken, kunstwerken, archieven, documenten en boeken voor de komende generaties.

Financiën
Of het CDA meer of minder geld voor de kunsten wil valt uit haar programma niet op te maken.

Concluderend

Van de grotere partijen zien we D66, SP en GroenLinks sterk voor cultuur opkomen. De PvdA heeft de kunst- en cultuurbelangen in de afgelopen periode wat moeizaam verdedigd maar heeft traditioneel wel goede intenties.
Het wordt de cultuurminnaar te allen tijde afgeraden om op de PVV, de VVD of het CDA te stemmen.

In een volgend artikel laat Alexander de kleinere en nieuwe partijen aan het woord.

Beeld: Erik Olaerts

Hard//hoofd lees je gratis. Geniet je met enige regelmaat van onze publicaties? Overweeg dan om ons te steunen. Bij een donatie ontvang je nu het Winterboek.

Mail

Alexander Nieuwenhuis is freelance journalist, schrijver van de Intuïtieve Encyclopedie en theatermaker.

Lees verder Lees verder

Sluit je aan en verzamel kunst

Hard//hoofd is een vrije ruimte voor verbeelding en verhalen. Een niet-commercieel platform waar talent de ruimte krijgt om te experimenteren en zich te ontwikkelen. Zonder advertenties en helemaal gratis.

En dat heeft resultaat. Hard//hoofd’ers Iduna Paalman en Joost Oomen werden dit jaar door de Volkskrant verkozen tot literair talent van het jaar.

Een plek als Hard//hoofd kan alleen bestaan met jouw steun. Sluit je daarom bij ons aan en ontvang kunstwerken van veelbelovende makers, een Hard//hoofd-tasje en voorrang voor ons jubileum.

Sluit je aan
het laatste
10 jaar Hard//hoofd in Het HEM

10 jaar Hard//hoofd in Het HEM

Op de eerste lentedag van dit decennium viert Hard//hoofd haar 10-jarig bestaan in Het HEM. Samen met de alchemisten van deze tijd toveren we Het HEM om tot nachtlaboratorium. Vier met ons mee! Lees meer

Tip: Wees een exoot

Wees een exoot

Eva van den Boogaard ontwaakt in een onbekend huis. Is zij hier de vreemdeling? Of is het vooral vreemd dat haar gastheer haar dat laat denken? Een tip om je niet neer te leggen bij xenofobie. Lees meer

 Klimt achter de klimop

Klimt achter de klimop

Italiaanse tuinmannen bevrijdden een vrouw die zo'n 60 tot 100 miljoen euro waard blijkt. Het nieuws in beeld door Veerle van der Veer. Lees meer

Trotse mixtape

Trotse mixtape

Als je buren aan de deur komen bonzen, is dat om de link naar deze playlist te vragen. Lees meer

Automatische concepten 32

Het glas had jouw vorm

Thijs Joores bespreekt in zijn gedichten een donkere kant van trots: over het Imposter Syndrome en thuiskomen bij je ouders waar je kindertekeningen nog op het toilet hangen. Lees meer

Alles vijf sterren: 19

Trots op onze menselijkheid

Deze week worden we blij (en trots) van burlesque, zwart-witfoto's in elke kleur van de regenboog en het tweede seizoen van Sex Education. Lees meer

De humblebrag

De humblebrag

Anne Staal gaat in gesprek met haar miereneter, want er moet haar iets van het hart. Lees meer

Stemmen die wegsterven in de wind

Stemmen die wegsterven in de wind

Een auteur heeft zich teruggetrokken in een grauwe hotelkamer en werkt aan een boek, om niet te hoeven praten en niks uit te hoeven leggen. Voor zolang het duurt. Want van wie is het boek uiteindelijk: van de schrijver of van de lezers? Lees meer

 Wat betekent het om erbij te horen?

Wat betekent het om erbij te horen?

In deze extra Beeldspraak, speciaal voor de Trotse week, zoomt Alex Avgud in op de lichamen van zij die zich niet aan de norm wensen te houden: migranten, lhbt'ers of beide. Lees meer

Zondeval 2.0: hoe (niet) te leven in de klimaathel

Zondeval 2.0 Hoe (niet) te leven in de klimaathel

Terwijl de aarde warmer wordt dan goed voor ons is, ziet Iris Blaak dat mensen naar uitersten grijpen om hiermee om te gaan. Waar de een zijn kop in het zand steekt, neemt de ander juist het drastische besluit om zich niet meer voort te planten. Lees meer

Column: Jouw haar is ook mooi, hoor

Jouw haar is ook mooi, hoor

Iduna Paalman kan nog steeds met schaamte terugdenken aan die keer dat een jongen op het festival vond dat ze tof haar had, en hoe ze dat voor even geloofde. Lees meer

Spiegeltje, spiegeltje aan de wand

Spiegeltje, spiegeltje aan de wand

Uiterlijk schoon is zowel een vloek als een zegen voor Jihane Chaara. Ze merkt dat het al te vaak het zicht ontneemt op alles wat er onder de oppervlakte aanwezig is. Ze zoekt haar heil in de filosofie van body neutrality. Lees meer

Trots zoals _ zich verhoudt tot _

Trots zoals _ zich verhoudt tot _

Yentl van Stokkum onderzoekt de trots die ze in haar dagelijks leven om zich heen ziet: in kleedkamers, in opgeruimde kamers en in primetime televisieprogramma's. Lees meer

Waarom etaleren we onze trots op sociale media?

Waarom etaleren we onze trots op sociale media?

Honger en rampspoed te over in de wereld, maar op sociale media ziet Wieneke van Koppen alleen maar voorspoed en persoonlijk geluk. Hoe zit dat? Ze gaat te rade bij emotie-psycholoog Ad Vingerhoets. Lees meer

Train je trots

Train je trots

Roos Wolthers besefte dat ze eigenlijk nooit trots is op zichzelf. Sterker nog: ze ziet vooral wat ze verkeerd doet. Maar trots kun je trainen. Een tip om je eigen prestaties te benoemen. Lees meer

Hard//hoofd hult zich in een fluwelen harnas

Hard//hoofd hult zich in een fluwelen harnas

Deze week paradeert, poseert en flaneert Hard//hoofd erop los, want wij zijn trots, en de hele wereld mag het weten. Lees meer

 Kikker-K'NEX

Kikker-K'NEX

Amerikaanse wetenschappers zijn erin geslaagd kleine robotjes te maken met levende cellen uit kikkerembryo's. Aida de Jong bracht het nieuws in beeld. Lees meer

 1

Lieflijkheid, comfort, en verbeelding

Deze week worden we blij van een boek van Jenny Slate, een fleecepyjama en de horoscopen van Rob Breszny. Lees meer

 1

Collectief protest is nodig voor individueel geluk

Wolter de Boer luisterde naar de kersttoespraak van de koning en was verheugd dat hij over onze geluksobsessie sprak. Wel liet de koning een paar belangrijke maatschappelijke factoren voor de ellende van individuen achterwege in zijn rede. Lees meer

Seoul 2

Seoul

Thijs Joores schreef deze ritmische gedichtencyclus tijdens de jaarwisseling in Seoul. Het begint kalm, maar eindigt in een wervelwind aan gedachten en reflecties. Lees meer

Sluit je aan en verzamel kunst

Hard//hoofd is een vrije ruimte voor verbeelding en verhalen. Een niet-commercieel platform waar talent de ruimte krijgt om te experimenteren en zich te ontwikkelen. Het bestaan van zo’n platform is niet vanzelfsprekend. Sluit je daarom bij ons aan en ontvang kunst, een Hard//hoofd-tasje en voorrang voor ons jubileum.

Sluit je aan