nieuwsbrief
Asset 14

Hoe stem je voor de kunst?

Hard//hoofd presenteert De Culturele Stemwijzer, een handig overzicht van de standpunten over kunst en cultuur van de diverse partijen. Na de gevestigde namen zijn nu de kleinere partijen aan de beurt: 50PLUS, FvD, SGP, ChristenUnie, DENK, Piratenpartij en Partij voor de Dieren.

Mail

Kunst en cultuur zijn voor veel kleinere partijen niet onmiddellijk een prioriteit. Dat is begrijpelijk gezien de vele domeinen waar een politieke partij zich mee bezig moet houden, maar ook jammer voor wie van plan is op een kleine partij te stemmen en kunst en cultuur belangrijk vindt.

Toch zijn kleine partijen niet onbelangrijk. Afgelopen november was de stem van ChristenUnie bijvoorbeeld doorslaggevend in het besluit om de cultuurbegroting te verruimen met 10 miljoen euro, waardoor belangrijke theatergezelschappen de boeken niet hoefden te sluiten.

50Plus

Visie
Het woord 'kunst' komt in het partijprogramma van 50Plus welgeteld één keer voor, in de zin dat het gebruik van kunstmest verminderd moet worden. Het woord cultuur wordt vaker genoemd, bijvoorbeeld in het voornemen om de CJP-Pas te blijven ondersteunen en het idee dat cultuureducatie belangrijk is. In de standpunten komt verder naar voren dat gezelschappen moeten worden gestimuleerd om meer activiteiten overdag te programmeren, wellicht zodat de ouderen tijdens de voorstelling niet in slaap vallen?
Tot slot vindt 50Plus het belangrijk 'om de verworvenheden uit het verleden, hoe ons land in het verleden functioneerde en hoe de bevolking destijds leefde, te bewaren'.
Dit laatste onderstreept de conservatieve cultuurvisie die uit het partijprogramma naar voren komt, en die verder weinig onderbouwd blijft. Heel goed van 50Plus dat ze de CJP-Pas willen behouden. Maar om cultuurminnende ouderen voor de partij te enthousiasmeren zal er meer nodig zijn.

Financiën
Op basis van het partijprogramma is niet te achterhalen hoe 50Plus denkt over het financieren van kunst en cultuur.

FvD

Visie
Forum voor Democratie is een partij die volgens woordvoerder Zlata Brouwer ‘al het goeds en moois dat het Westen heeft voortgebracht wil behouden, uitdragen en onderwijzen’. Het partijprogramma stelt verder dat er momenteel vooral ‘segregatie-bevorderende, weg-met-ons projecten worden gefinancierd terwijl we datgene waar we trots op mogen zijn, het mooiste en het beste dat het Westen heeft voortgebracht, onderschoffelen'. Als reactie op mijn verzoek om verdere toelichting word ik doorverwezen naar een artikel in TPO, waarin Brouwer stelt: ‘Het lijkt zo vanzelfsprekend dat dit (de verworvenheden van de westerse cultuur, red.) altijd zal blijven bestaan – maar helaas staan de Europese kunst en cultuur onder druk. Met veel geweld dreigt de moderne tijd onze fijngevoeligheid te vertrappen.’
FvD stelt cultuur dus centraal, maar hanteert wel een conservatieve, beperkte visie van het type culturele uitingen dat behouden en uitgedragen moet worden. Die moeten westers, dat wil zeggen, Europees zijn, en klassiek.

Financiën
De bezuinigingen van 2011 zijn volgens Brouwer zeer destructief geweest, maar de oplossing is volgens haar niet per se om de budgetten te verhogen. FvD vindt dat de kunst en cultuur van onderop moeten worden georganiseerd en denkt dit te kunnen bereiken door belastingverlagingen en het verminderen van regels. Daarnaast gaat er volgens Brouwer te veel van het cultuurbudget naar dingen die niet direct aan de kunstpraktijk gelieerd zijn. Een drastische vermindering van de regeldruk zou de kunsten ten goede komen.

SGP

Visie
De SGP stuurt als antwoord op mijn interviewverzoek een passage uit haar partijprogramma:'Kunst en cultuur zijn uiterst waardevol voor een samenleving. Het tilt uit boven het alledaagse en kan mensen aan het denken zetten. Ook kan het mensen meer inzicht geven in de geschiedenis en hoe mensen in het verleden dachten en leefden.’ In dezelfde passage vinden we een verkapt pleidooi voor meer budget om kerken te renoveren:
'De overheid draagt daarom een bijzondere verantwoordelijkheid om erfgoed in stand te houden en toegankelijk te maken voor het publiek. Vanwege de bijzondere positie van monumenten als onderdeel van de publieke ruimte wil de SGP hiervoor extra middelen beschikbaar stellen. Het onderhoud van grote monumenten vraagt meer financiële ondersteuning.'
Dat is het wel zo'n beetje wat de SGP betreft.

Financiën
Een expliciet standpunt over het financieren van de kunsten is niet te vinden in het partijprogramma van de SGP. Wel lijkt de volgende zin erop te wijzen dat de SGP geen fan is van overheidssubsidie: ‘Het maken en genieten van kunst is toch allereerst een zaak van degenen die er hun levenswerk van maken en ervan genieten’.

ChristenUnie

Visie
De ChristenUnie is van de christelijke partijen het meest betrokken is bij de kunsten. Uit het partijprogramma: ‘Kunst en cultuur horen bij ons menszijn en zijn waardevol voor een open en bloeiende samenleving. Bibliotheken, concertzalen, musea en toneelhuizen, het zijn plekken waar mensen graag vertoeven. Kunst kan het leven verrijken, mensen bij elkaar brengen en nieuwe inzichten geven, zowel in het mooie als in het lijden.’
Kunst- en cultuureducatie spelen een belangrijke rol: ‘De ChristenUnie vindt het belangrijk dat kinderen en jongeren met kunst en cultuur in aanraking komen. Door beoefening van de amateurkunsten ontdekken en ontplooien zij hun creatieve talenten. Cultuureducatie is een belangrijk onderdeel van hun vorming en verdient een plek in het onderwijs.’
Het cultuurprogramma van de ChristenUnie is goed onderbouwd en in dit filmpje van Kunsten '92 spreekt lijsttrekker Gert-Jan Segers bevlogen over het belang ervan. Als je graag op een Christelijke partij stemt, laat het dan de ChristenUnie zijn.

Financiën
De ChristenUnie vindt de financiering van kunst een taak van de overheid en pleit ervoor dat de subsidies beter verdeeld worden over het hele land, zodat iedereen van kunst en cultuur kan genieten. In het partijprogramma is verder aandacht voor de zwakke positie van zzp’ers, de gebrekkige talentontwikkeling en de dreiging van de verschraling van het cultuuraanbod als gevolg van de bezuinigingen. ‘Talentontwikkeling vormt de basis van het culturele klimaat’, stelt het partijprogramma. ‘Creatieve broedplekken zoals culturele podia, het kunstvakonderwijs en postacademische instellingen zijn daar belangrijk voor.’
De Christenunie was daarnaast een van de partijen die vorig jaar stemden voor 10 miljoen euro extra overheidsbesteding voor cultuur, waardoor een aantal gezelschappen de boeken niet hoefde te sluiten.

DENK

Visie
DENK maakt in de titel van haar partijprogramma Denkend aan Nederland bewust of onbewust een verwijzing naar Marsmans beroemde gedicht.Een coherent cultuurbeleid, of uberhaupt een aparte paragraaf over de standpunten van de partij over kunst en cultuur ontbreekt echter. Het woord kunst komt enkel voor in de volgende zin: ‘Volgens DENK is het onverantwoord als er kunstmatig onderscheid tussen mensen wordt gemaakt.’

Financiën
Of DENK meer of minder middelen voor cultuur wil uittrekken valt op grond van haar programma niet te achterhalen.

Piratenpartij

Visie
De Piratenpartij heeft geen aparte woordvoerder voor cultuur, maar Matthijs Pontier, nummer 2 op de lijst van de partij, is wel beschikbaar voor een telefonisch interview. 'De Piratenpartij staat voor een toegankelijke cultuur die door de overheid wordt gesubsidieerd’, licht hij toe. ‘Cultuur is belangrijk omdat het bijdraagt aan de ontwikkeling van mensen, het maakt ze gelukkiger.’ Ook is cultuur volgens de Piratenpartij goed voor de economie: bedrijven zullen zich eerder willen vestigen in steden met eenrijk cultureel aanbod.
In het partijprogramma van de Piratenpartij vinden we verder een oproep tot het moderniseren van het auteursrecht, een interessant idee dat nog een betere uitwerking verdient.

Financiën
De Piratenpartij wil een verhoging van het budget voor kunst en cultuur en noemt daarnaast het basisinkomen als belangrijke katalysator in deze sector. Pontier: ‘Met een basisinkomen kunnen kunstenaars onbekommerd tijd steken in hun werk en zich hierop concentreren.’

Partij voor de Dieren

Visie
Na het zoveelste telefoontje gaf ik het op een woordvoerder van de PvdD te pakken te krijgen. Gelukkig is kunst en cultuur in het partijprogramma ruimschoots aanwezig: ‘Kunst en cultuur zorgen voor een verrijking van het leven en staan voor de immateriële waarden die de Partij voor de Dieren belangrijk vindt. Het zet aan het denken, maakt emoties los, ontroert en ontregelt. Kunst en cultuur helpen mensen om buiten de gebaande paden te denken; en dat heeft de samenleving hard nodig.’
Verder staat de partij voor een goede spreiding van het kunst- en cultuuraanbod. Ook uit het partijprogramma: ‘De Partij voor de Dieren vindt dat kunst en cultuur voor elke Nederlander toegankelijk horen te zijn: de overheid moet kunst- en cultuuraanbod in heel Nederland faciliteren, niet alleen in de Randstad. Musea moeten minstens één dag in de week gratis toegankelijk zijn.’
Tot slot citeert PvdD Lucebert. ‘Met Lucebert zijn wij van mening dat alles van waarde weerloos is – dat geldt zeker voor kunst en cultuur.’
Goede intenties zijn er dus zeker bij de Partij voor de Dieren, nu nog een woordvoerder voor cultuur.

Financiën
In het partijprogramma schrijft de PvdD over financiering van cultuur: ‘We wijzen de kabinetsplannen om te bezuinigen op kunst en cultuur af, wij vinden dat het budget aanmerkelijk omhoog zou moeten.’

Concluderend

Allereerst is een kleine kanttekening hier op z’n plaats: voor kleinere partijen geldt dat ze hun plannen naar alle waarschijnlijkheid niet zullen hoeven uitvoeren. Gevallen waarin een kleine partij de doorslag kan geven op cultuurgebied zijn zeldzaam, de standpunten van deze partijen zijn daarom minder goed te vergelijken met die van grotere partijen. Wanneer een kleine partij mooie plannen maakt voor cultuur, maar niemand aan zich heeft verbonden om deze uit te voeren of toe te lichten, is de haalbaarheid en geloofwaardigheid ervan op z’n minst twijfelachtig.

Dat gezegd hebbende, zijn er een paar partijen die kunst en cultuur duidelijk een warm hart toedragen: ChristenUnie, Partij voor de Dieren, de Piratenpartij, en op een merkwaardige, conservatieve manier ook Forum voor Democratie. De partijen DENK, 50Plus en SGP hebben kunst en cultuur niet op de prioriteitenlijst.

Wil je liever op een grotere partij stemmen? Zie dan hier voor Deel I van de Culturele Stemwijzer

Beeld: Eline Benjaminsen, uit de serie Temple

Hard//hoofd lees je gratis. Geniet je met enige regelmaat van onze publicaties? Overweeg dan om ons te steunen. Bij een donatie ontvang je nu het Winterboek.

Alexander Nieuwenhuis is freelance journalist, schrijver van de Intuïtieve Encyclopedie en theatermaker.

Lees verder Lees verder

Steun ons en word kunstverzamelaar

Hard//hoofd is al bijna tien jaar een vrijhaven voor jonge en experimentele kunst, journalistiek en literatuur. Een walhalla voor hemelbestormers en constructieve twijfelaars, een speeltuin voor talentvolle dromers en ontheemde jonge honden. Elke dag verschijnen op onze site eigenzinnige artikelen, verhalen, poëzie, kunst, fotografie en illustraties van onze jonge makers. Én onze site is helemaal gratis.

Zonder jou kunnen we dit niet blijven doen. Als je ons steunt, dan maken wij jou meteen kunstverzamelaar door je speciaal geselecteerde kunstwerken toe te sturen. Verzamel kunst en help je favoriete tijdschrift het volgende decennium door.

Steun ons
het laatste
Tip: Ga saneren

Ga saneren

Esmé van den Boom werkt sinds kort in een bibliotheek en dat werk draait tot haar grote schrik meer om boeken wegdoen dan boeken koesteren. Lees meer

 Mag ik nog even vangen?

Mag ik nog even vangen?

Honderden Amerikanen ontvingen eerder deze week opeens een nachtelijk berichtje van een vriend, kennis, collega... Maar die wisten op hun beurt nergens van. Oude berichten van jaren eerder werden 'gerecycled'. Het nieuws in beeld door Nastia Cistakova. Lees meer

Alles vijf sterren: Over straat in een andere wereld

Over straat in een andere wereld

Deze week worden we blij van een ontroerende, grappige bewerking van Oorlog en Vrede, een hilarische podcast over porno, en een app die hardlopen combineert met zombies. Lees meer

Column: Een brief op de schoorsteenmantel

Een brief op de schoorsteenmantel

In de jaren '70 hadden veel dertigers iets uit te vechten met hun moeder. Zo ook Trudy, die de hare speciaal daarvoor uitnodigde voor een weekend op het strand. Lees meer

Waterlanders

Waterlanders

Annelies van Wijk beschrijft een tragische familiegeschiedenis in de vorm van een kort verhaal. Lees meer

Poortwachters van de Homogemeenschap

Poortwachters van de homogemeenschap

Sebastiaan van der Lubbe ontmaskert het dunne laagje vernis dat we in Nederland ‘tolerantie’ noemen. Hij strijdt tegen de regenboogvlag als goedkoop fashion statement en vóór de regenboogvlag als pleitbezorger van inclusiviteit. Lees meer

 Wie stoot koning Netflix van de bank?

Wie stoot koning Netflix van de bank?

Voor koning Netflix staat er veel op het spel. Het is dringen geblazen voor de troonopvolgers. Het nieuws in beeld door Jente Hoogeveen. Lees meer

Filmtrialoog: Light Of My Life 1

Light Of My Life

Onze redacteuren werden meegesleept in de vlucht van Casey Affleck en zijn filmdochter in 'Light of my Life'. Lees meer

Hard//talk: Een spelletje memory voor de Alzheimervereniging

Een spelletje memory voor de Alzheimervereniging

Met enige verbazing ziet Vivian Mac Gillavry hoe goede doelen geld ophalen met acties die patiënten zelf vaak niet meer kunnen uitvoeren. Lees meer

Stort jezelf in een crisis zónder er sterker uit te komen 1

Stort jezelf in een crisis zónder er sterker uit te komen

Intenties om (nog) gelukkiger/gezonder/succesvoller te leven? Filosofe Lieke Knijnenburg onthult hoe de kapitalistische samenleving deze intenties in ons programmeert, en hoe we ertegen in opstand kunnen komen. Een bevrijdend essay over tijdverspilling, zelfverwoesting en liefde. Lees meer

Tip: Neem geen kat 1

Neem geen kat

Eva van den Boogaard heeft een kat. Een hele mooie, die het goed doet op Instagram. Maar toch had ze hem liever niet gehad. Een tip om niet onwillekeurig te gaan houden van een dier. Lees meer

 Een bezegeld lot in een verzegelde trailer

Een bezegeld lot in een verzegelde trailer

Zodra de trailer verzegeld werd, waren de 39 Chinese migranten die zich erin hadden verstopt kansloos. Het nieuws in beeld door Rob Worst. Lees meer

Alles vijf sterren 2

Zo komen we de herfst wel door

Deze week worden we blij van een ouderwetse spelletjesavond (bij jou thuis), het elegie van Kate Tempest en een fotoarchief. Lees meer

Column: Joh wat origineel

Joh wat origineel

Iduna Paalman had een zinnelijke droom over iemand die niet haar vriend is. Wat moet ze daarvan maken? Lees meer

Is het demonstratierecht in Nederland een farce?

Is het demonstratie­recht in Nederland een farce?

Na roerige protestweken met boze boeren en blokkades door Extinction Rebellion maakt Jarmo Berkhout de balans op. Hoe staat het er eigenlijk voor met het demonstratierecht in Nederland? Lees meer

Tip: Maak zinloze lijstjes

Maak zinloze lijstjes

Het schrijven gaat Jozien Wijkhuis niet altijd even makkelijk af, terwijl ze eigenlijk niets liever doet. Een podcast van Tim Clare bood soelaas. Een tip om het schrijven te demystificeren. Lees meer

Beeldbrekers (VI): 'Wat betekent het om mens te zijn in een wereld van objecten?'

'Wat betekent het om mens te zijn in een wereld van objecten?'

Op de Dutch Design Week staat dit jaar de maakbaarheid van toekomst centraal. Tom Loois, een van de curatoren van de tentoonstelling ‘The Object Is Absent’, over hun tentoonstelling zonder objecten. Lees meer

Gedichten geïnspireerd op Long in the Tooth 3

Gedichten geïnspireerd op Long in the Tooth

Yentl van Stokkum schreef drie gedichten ter gelegenheid van de tentoonstelling Long in the Tooth van Josse Pyl. Joëlle de Ruiter maakte er illustraties bij. Lees meer

Een vuile plas regenwater

Een vuile plas regenwater

Alexander van der Weide bespreekt op intuïtieve wijze de klassieke film Stalker van Tarkovski. ‘Probeer nooit je idee over te brengen aan het publiek — het is een ondankbare en zinloze taak. Laat ze het leven zien en ze zullen in zichzelf de middelen vinden om het te beoordelen en te waarderen.’ Lees meer

Mevrouw Rouw in Zomergasten 2

Mevrouw Rouw in Zomergasten

Hard//hoofd grijpt terug op de Zomergasten-verslagen van deze zomer met een onconventionele gast die toepasselijk is voor de grauwe dagen. Lees meer

Steun ons en word kunstverzamelaar
Hardhoofd vecht voor de vrijheid van jonge makers om te kunnen maken wat ze willen. Word nu kunstverzamelaar en ontvang de interessantste Hard//hoofd kunstwerken.

Steun ons vanaf €5