Sjoerd heeft een spannend leven. En jij?" /> Sjoerd heeft een spannend leven. En jij?" />
Asset 14

De avontuurlijken

Sjoerd houdt niet van mens-erger-je-nieten. Hij is doodsbang voor het burgerlijk bestaan van doorzichtige koffie, trillende kinderhuigjes en vlees in huishoudfolie. In onze door-en-door geplande samenleving zoekt hij naar een uitweg. Een pleidooi voor de avontuurlijkheid.

Doodsbang ben ik voor het burgerlijke bestaan. Doodsbang voor copieuze ontbijttafels met be-E-nummerde waldkornbollen, mager rookvlees in huishoudfolie, tot de bodem doorschijnende filterkoffie en doodsbang voor het uitzicht op trillende huigjes van krijsende kinderen. Zoals dat gaat met angsten, zal ook deze ooit werkelijkheid worden, toch weet ik dat moment nog altijd uit te stellen.

Tegenwoordig bestaan er nauwelijks avontuurlijke beroepen meer. De noeste Jan, Pier, Tjoris en Corneel zijn vervangen door een imposante knopjescabine. De handelsreiziger die angstig met paard en wagen door behekste bossen trekt, is nu een truckchauffeur met indrukwekkende snor, die slaperig doorjakkert over zijn vervreemdende asfaltzee. Met het humanisme steeg de waarde van een mensenleven. Met de vooruitgang kwam het onzinkbare schip, de risicoanalyse en de arbowet. Ik zou de laatste zijn om de terugkeer van het radbraken, de oorlogen, de onverzekerde bedrijfsongevallen en de hongersnood te eisen. Toch heeft de toename van de veiligheid het totaal aan avontuur in onze samenleving verlaagd. Dat is niet erg voor de mensen die graag achter de geraniums mens-erger-je-nieten, maar zelf krijg ik er de kriebels van.

Illustratie: Judith van der Velden

27.724 km per uur

Waaghalzen zijn er nog steeds. Zoals Steve Fossett die opstijgt met zijn single engine Citabria Super Decathlon, daarna in het niets verdwijnt en van wie jaren later een tweetal botten en een identificatiekaartje worden teruggevonden. Maar ook de astronauten die maanden doorbrengen in het metalen kippenhok ISS, dat met een duizelingwekkende snelheid van 27.724 kilometer per uur rond de aarde tolt. En zeilmeisje Laura, de piepjonge bakvis die in haar Guppy de wereld rondvaart en onderweg halsbrekende toeren uithaalt die de Nederlandse huisvrouwenmaffia collectief een hartaanval bezorgen. Het zijn moderne Houdini’s die onder massale publieke aandacht net wel of net niet ten onder gaan.

De wat gewonere kitesurfers, de parachutespringers en de bungee- of basejumpers zijn ook erfgenamen van de helden van vroeger. De mensen die voor eventjes willen ontsnappen, de mensen die méér willen, die nieuw willen, waarvoor stilstand achteruitgang is. Het zijn degenen voor wie het gewone een lijdensweg door dorpskernen en kantoorbanen is, die onvermijdelijk eindigt in teleurstelling, of erger, in depressie.

Om mijzelf zo’n droevig noodlot te besparen heb ik drie jaar geleden mijn goedbetaalde kantoorbaan opgezegd en doe ik alleen nog wat ik zelf wil. Dat was even zoeken, want ik ben geen waaghalzende brokkenpiloot die, uitzinnig van vreugde, zo laag mogelijk over bergkammen scheert. Ook hoef ik niet zo nodig uit vliegtuigen of van wolkenkrabbers te springen of op een balanceerkoord tussen twee betonreuzen te balanceren. Ik zou mijzelf nooit vergelijken met deze echten helden: dat waar ik eventueel de dood bij kan vinden, is misschien wel avontuurlijk, maar vermijd ik desondanks graag.

Sinds anderhalf jaar vlieg ik als internationale koerier. De paljas vraagt nu: ‘oh,’ – stilte – ‘drugskoerier?’, maar niets is minder waar. Het gaat om suffe dingen als papieren, fabrieksonderdelen, vergeten props voor films, elektronica, geheime prototypes en een enkele keer iets als een kloppend donororgaan of een levensreddend medicijn. Meestal krijg ik één uur van tevoren een sms, zoals gisteren rond vieren: Aanvraag Glasgow - Shanghai. 17:00 uur Schiphol, zondag terug, langer verblijf mogelijk. Een sms waar ik ‘ja, zeven dagen graag’ op heb geantwoord, zodat ik dit opschrijf op het vliegveld van Bangkok terwijl ik geen idee heb hoe mijn reis verder zal verlopen.

Planfanaat

Laatst ontmoette ik iemand die zei meer plezier te beleven aan de voorbereiding van zijn vakantie dan aan het reizen zelf. Prachtig en menselijk. Het heeft ook iets Hollands, de cost gaet voor de baet uyt. Zelf ben ik nooit een voorbereider geweest, in niets eigenlijk, het liefste laat ik de dingen gebeuren en dan zie ik wel waar het schip strandt. Dat het niet altijd even praktisch is, dat weet ik ook wel. Hoe ouder ik word hoe schaarser mijn tijd en geld lijken, dus als ik iets leuks wil doen, dan kan ik er maar beter voor zorgen dat het zo plezierig mogelijk is. En dat is dan ook meteen de adder onder het gras. Zo schreef Barry Schwartz in The Paradox of Choice:

Autonomy and freedom of choice are critical to our well being, and choice is critical to freedom and autonomy. Nonetheless, though modern Americans have more choice than any group of people ever has before, and thus, presumably, more freedom and autonomy, we don't seem to be benefiting from it psychologically.

De hoeveelheid keuzes die de planfanaat moet maken alvorens op reis te gaan, is zo overweldigend, dat hij tijdens de reis met het gevoel blijft zitten dat hij de verkeerde keuze heeft gemaakt. Er blijft altijd een plek onbezocht; elders is meer cultuurshock, meer avontuur, meer zonplezier of meer vakantieliefde te scoren. Bovendien zei Shakespeare al: "Welk paard legt met hetzelfde vuur, dezelfde draf, een weg af die hij al eens heeft afgelegd?" Een van de oorzaken van de depressie-epidemie die inmiddels ook 17 procent van de Nederlanders treft, betoogt Schwartz, is: hoe meer keuzes we hebben, hoe ongelukkiger we zijn. Waaruit volgt: hoe groter de voorbereiding, hoe meer het voorbereide tegen zal vallen. De voorbereiding is een teleurstelling verpakt in glimmend cellofaan.

Slecht nieuws voor perfectionisten.

Rubberen ringen in Shanghai

Een internationale koerier kan zich daarentegen onmogelijk voorbereiden. Vaak ben ik blij als ik mijn sokken niet vergeet. Mijn paspoort, mijn inentingenboek, mijn rode OBC jas en mijn koerierinstructies liggen altijd bij elkaar. Met enig geluk heb ik tussen het inchecken van mijn bagage, het wachten op de security en het rennen naar de gate voldoende tijd om op Schiphol een reisgids te kopen. Dan kan ik me onderweg inlezen over de geschiedenis en de gebruiken van een land, zodat ik bij aankomst niemand beledig met het lokale equivalent van iemand in zijn gezicht spuwen. Zo is het in China gebruikelijk alles met twee handen aan te nemen (of te geven), maar in ieder geval met de linkerhand de rechterarm arm aan te raken. Als je een visitekaartje krijgt bestudeer het dan, steek het daarna pas weg en overhandig altijd je eigen kaartje, anders is het een belediging en een teken van desinteresse en onbetrouwbaarheid.

De reizende accountants stappen nu vast op hun zeepkisten om luidkeels het voorbereidingsevangelie te verkondigen: "Zie je nu wel! Ook die avontuurpretentieuzen lezen over het land waar ze heen gaan!" Er is echter een duidelijk verschil tussen enerzijds interesse, lezen over gebruiken, over cultuur en over geschiedenis en, aan de andere kant, het uitpluizen van reispaden, verzekeringen, hotels, bestemmingen en bezienswaardigheden. Bovendien zijn mijn voorbereiding en keuzevrijheid sowieso zeer beperkt, want over een paar uur land ik in China.

Voor mij is het moment, het hier en nu, belangrijker dan de toekomst. De angst om iets te missen, een fout te maken, niet perfect te zijn, leidt af van het nu en gijzelt mijn verwondering.

Hier, op het vliegveld in Bangkok, roept de intercom mijn vlucht om. Boarding. Over een paar uur ben ik in Shanghai met een grote doos rubberen ringen, die ik bewaak alsof het in het geheim gemaakte microfiches zijn. Shanghai ken ik al, dus ik ga de omgeving verkennen. Ik sla mijn minilaptop dicht, zet de doos op mijn schouders en vertrek. Een avontuur valt niet te plannen.
--
Dit is een gastbijdrage van Sjoerd Jurkovich (Amsterdam, 1976). Hij is internationaal koerier en schrijft over zijn avonturen.

Mail

Hard//hoofd is gratis en
heeft geen advertenties

Steun Hard//hoofd

Ontvang persoonlijke brieven
van redacteuren

Inschrijven
test
het laatste
Zo beweegt ze niet

Zo beweegt ze niet

Ze had zich er grondig op voorbereid. Spotify-playlists, het juiste jurkje, en zelfs een plan voor gespreksonderwerpen. Maar nu, in de rij voor de club, voelt alles vreemd en ongepast. Een audioverhaal van Lakaver (Werner de Valk en Roderik Maes). Lees meer

Ik wil het woord tokkie nooit meer horen

Ik wil het woord tokkie nooit meer horen

"Ofwel we noemen mij voortaan een tokkie, en ik zal de titel met trots dragen. Of we stoppen met het gebruik van het woord tokkie en laten het weer alleen een familienaam zijn." In deze gastcolumn geeft Anne Schepers een ijzersterk pleidooi tegen het negatieve gebruik van het woord 'tokkie'. Lees meer

Tot morgen

Tot morgen

Na bijna vier jaar als columnist voor Hard//hoofd is het voor Eva tijd voor iets nieuws, maar afscheid nemen is niet haar ding. 'Dus lieve lezers: voor jullie nu een kus op de wang, en tot morgen!' Lees meer

Wat je niet zult zien op het nieuws

Wat je niet zult zien op het nieuws

Marthe van Bronkhorst beschrijft dat wat ongezien blijft op het nieuws over de demonstaties bij de UvA. 'Maar het is wel gezien. Het is niet onopgemerkt gebleven.' Lees meer

:‘Booking profiteert, Israël bombardeert’: waarom gerichte demonstraties mij energie geven 2

‘Booking profiteert, Israël bombardeert’: waarom gerichte demonstraties mij energie geven

Booking.com pretendeert op te komen voor mensenrechten en verdient tegelijkertijd geld aan verhuur in illegale nederzettingen op de Westelijke Jordaanoever. Juul Kruse beschrijft hoe het is om tegen dit bedrijf te demonstreren. Lees meer

:Perfect Days: over ritme en ontwakende schoonheid

Perfect Days: over ritme en ontwakende schoonheid

Daria Rizvic zag de film Perfect Days op precies het juiste moment in haar leven. Een persoonlijk verhaal over de kracht van regelmaat. Lees meer

Enge man

De echte ‘sfeerboosdoener’ was de ME

Hoe kan een universiteit die in bijna elk curriculum aandacht besteedt aan dekolonisatie en de kritische blik van haar studenten, zich hier in de praktijk, wanneer het over hun eigen rol gaat, aan onttrekken? Lees meer

Relatietherapie voor een  meningsverschil over AI en kunst 1

Relatietherapie voor een meningsverschil over AI en kunst

Drie kunstenaars komen samen om te praten over de relatie tussen AI en kunst. Twee verschillen flink van mening, de derde bemiddelt. Lees meer

 1

Museumwanden heringericht: Hoe moeten vrouwelijke kunstenaars nu gecureerd worden?

Waarom hangt er nog steeds zo weinig werk van vrouwelijke makers in Nederlandse musea? Isabella Legebeke onderzoekt dit aanhoudende gebrek in een hoopvol essay. Lees meer

Mooi weer spelen

Mooi weer spelen

Als Aisha’s eerste therapiesessie niet voelt als de warme deken waar ze op hoopte, mist ze groepsgenoot S., die haar een spiegel voorhield. Lees meer

:Het is een ondiepe sloot voor een fantasyschrijver: deel 2

Het is een ondiepe sloot voor een fantasyschrijver: deel 2

In het tweede deel van dit essay onderzoekt Ida de complexe verhouding tussen de ‘nuchtere’ Nederlandse cultuur en fantasy. Druist fantasie eigenlijk wel zo tegen onze natuur in als we denken? Hoe is dat eigenlijk mogelijk, als we tegelijkertijd zo van fantasy houden? Lees meer

Het actieve verdraaien van de feiten over Israëlisch geweld

Het actieve verdraaien van de feiten over Israëlisch geweld

Gaza kan halverwege mei de meest extreme vorm van hongersnood verwachten. Volgens de VN bestaat deze door de mens gecreëerde catastrofe nu al in delen van Gaza. David Meijers ontleedt hoe Nederlandse politici en media actief het Israëlisch beleid vertekenen en wegkijken van de genocide. Lees meer

Verdomme, ik heb wel geleefd

Maar verdomme, we hebben wel gelééfd

Marthe van Bronkhorst schreef in 2019 een toneelstuk dat bijna volledig werkelijkheid is geworden. Kan ze de slotscène nog weren uit de realiteit? Lees meer

AI: Nooit meer eenzaamheid?

AI: Nooit meer eenzaamheid?

Ferenz Jacobs bespreekt het futuristische kunstproject van Alicia Framis. Deze zomer trouwt Francis met een hologram gebaseerd op haar eerdere relaties. AI en liefde: een gelukkig huwelijk? Lees meer

Bericht vanaf de Biënnale van Venetië

Bericht vanaf de Biënnale van Venetië

Afgelopen woensdag opende het Nederlandse paviljoen op de Biënnale van Venetië. Onze chef kunst Jorne Vriens zag hoe kunstenaar Renzo Martens in huilen uitbarstte toen hij sprak over zijn samenwerking met zijn Congolese medekunstenaars. Lees meer

:Het is een ondiepe sloot voor een fantasyschrijver: deel 1

Het is een ondiepe sloot voor een fantasy-schrijver: deel 1

Bijna een kwart van de Nederlandse volwassenen leest het liefst fantasy of sciencefiction. Toch verschijnt er bijna geen Nederlandstalige fantasy. In dit eerste deel van een tweeluik onderzoekt Ida Hondelink waarom fantasy als volwassen literair genre zo ondergeschikt is in Nederland. Lees meer

Alles wat ik wil en absoluut niet nodig heb

Alles wat ik wil en absoluut niet nodig heb

Wanneer Eva op bezoek is bij haar zus, vraagt die of Eva haar eicellen al in heeft laten vriezen. Het laat Eva nadenken over hoe ze de vraag 'Wil ik een kind?' überhaupt kan beantwoorden. 'De vraag omtrent het ouderschap is bij uitstek een gevoelskwestie, en mijn gevoel volgen is nooit mijn sterkste punt geweest.' Lees meer

De buschauffeur

De buschauffeur

'Kijk door me heen als door de voorruit'. In deze gedichtenreeks van Angelika Geronymaki probeert een buschauffeur krampachtig de kortstondigheid - in tijd, plaats, interactie - te behouden die eigen is aan zijn baan. Lees meer

Niet

Niet

'Naarmate die vakantie vorderde, begon ik die ‘niet’ te bezien in het licht van een oude angst die soms omhoogkomt. Wanneer namelijk mijn vriendin zei: ‘dat is een lantaarnpaal’ en ik zei ‘niet’, begon ik me af te vragen of we inderdaad wel dezelfde lantaarnpaal zagen.' In deze column schrijft Anne Schepers over het woord 'niet' en de gevolgen die het kan hebben voor een discussie. Lees meer

Waarom nog schrijven na ChatGPT?

Waarom nog schrijven na ChatGPT?

Waarom blijven we schrijven als kunstmatige intelligentie dat straks beter kan dan wij? In dit essay bespreekt Shimanto Reza de verbinding die teksten bieden. Ze gaan in dialoog met elkaar, met onszelf, met anderen. Lees meer

Word trouwe lezer van Hard//hoofd op papier!

Hard//hoofd verschijnt vanaf nu twee keer per jaar op papier! Dankzij de hulp van onze lezers kunnen we nog vaker een podium bieden aan aanstormend talent. Meld je aan als abonnee voor slechts €2,50 per maand en ontvang ons papieren magazine twee keer per jaar in de bus. Veel leesplezier!

Word trouwe lezer