Asset 14

Boudry's naïeve onthaal van Jordan Peterson

Boudry is een goedbedoelen-de naïeveling

Julius Koetsier bindt in Weerwoord de strijd aan met de dogma’s en de dooddoeners die hij tegenkomt in de gevestigde opiniesecties. Hij fluit praatjesmakers die uit de bocht vliegen terug en voorziet hun meningen van een ongevraagd weerwoord. Deze week: Maarten Boudry verdedigde de vorm van het bezoek van Jordan Peterson aan Amsterdam afgelopen woensdag met een matig geïnformeerd en naïef opiniestuk.

Gisteren sprak de Canadese psycholoog en charlatan Jordan Peterson op de Universiteit van Amsterdam. Zijn komst was controversieel: zo'n tachtig medewerkers van de UvA ondertekenden een protestbrief. Daarin deden ze een beroep op organisator Room for Discussion om hun interview met Peterson aan te passen, door een 'deskundige gesprekspartner' naast hem te zetten. Maarten Boudry reageerde op 29 oktober in NRC met een matig geïnformeerd opiniestuk, waarin hij alle clichés over politieke correctheid op universiteiten herhaalt en zich meermaals vergist in de feiten.

    “In de Verenigde Staten wordt het stilaan een traditie. Iemand krijgt een officiële uitnodiging om aan een universiteit een lezing te geven, die vervolgens in allerijl ingetrokken wordt na protesten van studenten, personeel of externe activisten. De universiteit in kwestie haalt dan ‘veiligheidsoverwegingen’ aan als reden voor de afgelasting (lees: dreiging met geweld van de activisten).”

Boudry suggereert dat deze gang van zaken gebruikelijk is, maar wat hij beschrijft zijn de uitzonderingen. Als protest al leidt tot het intrekken van een uitnodiging (en dat is zeldzaam; meestal blijft de uitnodiging gewoon staan), heeft dat doorgaans niets met geweldsdreiging te maken, maar is de universiteit gewoon van mening veranderd.

    “Wat de gedesinviteerde ‘slachtoffers’ met elkaar verbindt? Bijna allemaal zijn ze van rechtse en conservatieve signatuur.”

Fout. Onderzoek aan de Georgetown University toont aan dat ook linkse, progressieve sprekers regelmatig te maken krijgen met protest. Omdat het vaak gaat om academici die een minder grote naam hebben dan Peterson, krijgen die voorvallen echter veel minder media-aandacht. Wie kent bijvoorbeeld professor Keeanga-Yamahtta Taylor? Zij moest vorig jaar meerdere lezingen afzeggen omdat ze doodsbedreigingen ontving naar aanleiding van haar kritiek op Trump.

Daar Peterson zich regelmatig bemoeit met kwesties buiten zijn vakgebied, vind ik het geen onredelijk voorstel een deskundige naast hem neer te zetten.

Boudry is, althans volgens Wikipedia, een scepticus. Dan verwacht je toch dat hij niet enkel luistert naar de paniekberichtgeving van conservatieve media, maar nuchter de beschikbare data raadpleegt. Voor zijn beeldvorming omtrent Amerikaanse universiteiten lijkt Boudry zijn sceptische houding echter even opzij te hebben gezet.

Boudry meent dat de ondertekenaars van de protestbrief een eenzijdige motivatie hebben voor hun aanmerking:

    “Peterson heeft een „conservatieve”, „antifeministische” en „politiek incorrecte” levensbeschouwing. Ergo: daar moet iemand tegenover met een progressieve, feministische, ‘politiek correcte’ levensbeschouwing.”

Hij negeert hier de wetenschappelijke bezwaren. Ik citeer de brief: “Peterson verspreidt talloze opvattingen die zowel stuitende voorbeelden van pseudowetenschap als ronduit schadelijk zijn: van samenzweringstheorieën over ‘postmoderne neomarxisten’ die universiteiten ‘infiltreren’ tot ontkenning van klimaatverandering. Peterson toont consequent aan geen flauw benul te hebben van kwesties die buiten zijn eigen vakgebied liggen.” En daar Peterson zich regelmatig bemoeit met kwesties buiten zijn vakgebied, vind ik het geen onredelijk voorstel een deskundige naast hem neer te zetten, al is het maar om hem af en toe te corrigeren op feitelijke onjuistheden.

    “[W]aarom zouden de organisatoren enkel en alleen voor Peterson van hun vaste format afwijken? Ik heb de eregalerij van Room for Discussion eens bekeken. Herinner je je nog het breed gedragen protest toen Sylvana Simons te gast was in de interviewreeks? (…) Ik ook niet, want zulke protesten waren er niet.”

Wat ik me herinner is dat het interview met Simons op een alternatieve locatie plaats moest vinden, omdat ze bedreigd werd. Hee, daar heb je je veiligheidsoverwegingen!

Niemand beweert dat penissen en vagina’s niet bestaan.

Na dit staaltje whataboutism keert Boudry terug naar Peterson, en erkent hij gelukkig diens pseudowetenschappelijke opvattingen over klimaatverandering. Hij richt zijn pijlen echter ook op 'linkse' genderstudies, die zich volgens hem schuldig maken aan “[d]e ontkenning van biologische verschillen tussen mannen en vrouwen”. Dat is nogal een grove simplificatie. Niemand beweert dat penissen en vagina’s niet bestaan. Er is echter wel een discussie gaande over de definities van de seksen, ook binnen de biologie. Een discussie waar Boudry klaarblijkelijk niet van op de hoogte is, evenmin als Peterson.

    “[A]ls de psycholoog over de biologie van man-vrouwverschillen spreekt (...) dan legt hij gewoon helder en bedaard de huidige stand van wetenschappelijke kennis uit.”

Wederom fout. Peterson presenteert onfalsifieerbare hypotheses en speculaties uit de evolutiepsychologie alsof het keiharde feiten zijn, zoals in dit interview met VICE – en dat doet hij bepaald niet bedaard. Hij heeft geen idee van recente wetenschappelijke ontwikkelingen in dit veld. Zijn visie kan niets anders zijn dan het resultaat van óf onwetendheid, óf antifeministische ideologie, óf een combinatie van die twee. De seksekwestie is trouwens niet het enige biologische gebied dat de psycholoog ongehinderd door kennis betreedt: de bioloog PZ Meyers ergert zich bijvoorbeeld aan Petersons misvattingen over kreeftenevolutie.

    “Peterson is geen extreem-rechtse agitator waarvoor studenten in katzwijm zullen vallen, maar een bedaarde gesprekspartner die zijn publiek zal uitdagen en argumenten zal aandragen voor zijn beweringen. Ga je eigen gedachten aan hem slijpen. Doorprik zijn onzin waar nodig, maar stop niet bij voorbaat was in je oren.”

Room for Discussion heeft geen gehoor gegeven aan de oproep, en het interview verliep zoals de briefschrijvers vreesden.

De protestbrief was geen oproep was in de oren te stoppen, maar vroeg juist expliciet om debat. De schrijvers namen deel aan de voortdurende discussie over de vormgeving van de academische wereld. Maar kritiek wordt al snel gezien als aanval op uitingsvrijheid door lichtgeraakte luchtverkopers als Peterson, die de schrijvers in een reactie op zijn website toebeet: “See you in Amsterdam, you cowards, denouncers and totalitarian wannabes.” Alsof iemand had geprobeerd zijn komst te verhinderen.

Room for Discussion heeft geen gehoor gegeven aan de oproep, en het interview verliep zoals de briefschrijvers vreesden. Peterson kreeg de kans zijn drogredeneringen te spuien zonder al te veel tegenspraak van de timide interviewers. Uiteraard werd er aandacht besteed aan de brief. Peterson beklaagde zich over:

    “[T]he attempt by the authors of the letter to go after me for the insufficiency of my scientific objectivity. I thought that was just beyond the pale, given that the people who occupy the ideological position that would compel them to write that letter are critics of the very idea of scientific objectivity itself.”

Dat is nog eens een stroman! Iedereen die het niet eens is met de komst van Peterson móet wel iemand zijn die niet gelooft in wetenschappelijke objectiviteit.

    “It's quite convenient for them to be critics of the idea that that even exists, and then also to claim that, despite the fact that it doesn't exist, they happen to be much better at it than me. So, it's like, really?”

Een van de ondertekenaars van de brief is Amade M’charek, een hoogleraar antropologie die onderzoek doet naar forensische genetica. Dus ja, ik geloof dat zij beter in staat is iets over afstamming te vertellen dan een psycholoog die hobbyistisch buiten zijn vakgebied treedt. Like, really.

Het antwoord van de interviewer was overigens van andere aard dan het mijne. Hij reageerde op Petersons ongegronde beschuldigingen met: 'Yeah.'

Voorafgaand aan zijn komst schreef Peterson dat hij vreesde voor 'the undoubtedly painful experience that will no doubt await me'. Hij speelt graag het slachtoffer van totalitairen. Daarin werd hij in dit geval bijgestaan door een naïef opiniestuk van een ongetwijfeld goedbedoelende auteur. Boudry ziet een poging het debat aan te gaan als een poging het debat te smoren.

Petersons vrees voor een onprettige ervaring bleek overigens onterecht: het interview verliep zonder incidenten. Wel is een aantal van de briefschrijvers met de dood bedreigd.



Mail

Julius Koetsier is columnist, filmcriticus, vertaler, video-editor en zo af en toe iets anders.

Ka-Tjun Hau is beeldredacteur bij Hard//hoofd, fotograaf en kunstscout.

Hard//hoofd is gratis en
heeft geen advertenties

Steun Hard//hoofd

Ontvang persoonlijke brieven
van redacteuren

Inschrijven

Steun de makers van de toekomst

Hard//hoofd is een vrije ruimte voor nieuwe makers. Een niet-commercieel platform waar talent online en offline de ruimte krijgt om te experimenteren en zich te ontwikkelen. We zijn bewust gratis toegankelijk en advertentievrij. Wij geloven dat nieuwe makers vooral een scherpe en eigenzinnige stem kunnen ontwikkelen als zij niet worden verleid tot clickbait en sensatie: die vrijheid vormt de basis voor originele verbeelding en nieuwe verhalen.

Steun ons

  • Foto van Marte Hoogenboom
    Marte HoogenboomHoofdredacteur
  • Foto van Mark de Boorder
    Mark de BoorderUitgever
  • Foto van Kiki Bolwijn
    Kiki BolwijnAdjunct-hoofdredacteur, chef literair
  • Foto van Gatool Katawazi
    Gatool KatawaziAdjunct-uitgever
Lees meer
het laatste
Echte schrijvers stellen uit

Echte schrijvers stellen uit

Elke schrijver is bekend met uitstelgedrag. Professioneel uitsteller Nicolas Voet legt in zijn essay uit waar het gelummel vandaan komt, en waarom het broodnodig is. Lees meer

Terra Infirma (deel 1)

Terra Infirma (deel 1)

Terwijl het coronavirus zich in de eerste maanden van 2020 over de wereld verspreidde en verschillende overheden verschillende maatregelen troffen, observeerde Nicky Runge de gang van zaken in haar woonplaats Hongkong. Lees meer

Automatische concepten 39

Vraag geen cadeaus (en krijg iets beters)

Jarig zijn én wereldproblematiek willen aanpakken, Jozien Wijkhuis leed eronder. Haar tip aan de (virtuele) verjaardagsbezoeker: geef cadeaus die geen geld kosten, of stort een bedrag dat de jarige zelf cadeau kan doen aan een medemens in nood. Lees meer

 Anderhalvemetergymnastiek

Anderhalvemetergymnastiek

Voor illustrator Jente Hoogeveen kan 1 juli niet snel genoeg komen: dan mogen de eerste mensen weer mondjesmaats naar de sportschool. Hoe dat eruitziet? Lees meer

Alles vijf sterren: 25

Je bent niet alleen

Deze week worden we blij van kleine dingen die je tijdens je zelfisolatie kan doen. Zonder dat we de druk voelen deze tijd te gebruiken om de rubbers van je koelkast te vervangen of De ontdekking van de hemel te lezen. Lees meer

Tip: Ga naar je werk

Ga naar je werk

Ook als je kantoortuin of favoriete koffietentje met laptopaansluiting gesloten is, kun je naar werk. Nora van Arkel liet zich betoveren door het sprankje magie dat nodig is om onszelf van eindeloze pyjamadagen te bevrijden. Lees meer

 O, Big Brother, Where Art Thou?

O, Big Brother, Where Art Thou?

Camera's op kruispunten en in gebouwen die je niet alleen volgen, maar zelfs herkennen en gegevens van je verzamelen. Hoe dichtbij is die dystopische toekomst? Lees meer

 1

Een radslag weg

Deze week worden we blij van kleine dingen die je tijdens je zelfisolatie kan doen. Zonder dat we de druk voelen deze tijd te gebruiken om een Ottolenghi-recept uit te proberen of de badkamer opnieuw te betegelen. Lees meer

Ons hulsel ligt verscholen

Emma Zuiderveen onderzoekt de digitale werkelijkheid in deze twee gedichten over performance, schijn en vega-worst. Lees meer

Tip: Ga een potje schaken

Ga een potje schaken

Jihane Chaara heeft een hobby uit de oude doos nieuw leven ingeblazen: het schaken. Het spel blijkt een grote metafoor voor het echte leven. Een tip om niet te haasten, je verbeelding in te zetten en natuurlijk om een vermakelijk spel te spelen. Lees meer

Kosmische Mixtape 1

Kosmische Mixtape

Een playlist met kosmische muziek om onze themaweek uit te luiden in stijl! Lees meer

Automatische concepten 36

So simple that we couldn't

Twee mannen zoeken antwoorden op vragen die ze niet begrijpen, om tot een allesomvattend inzicht te komen. Lees meer

 Als je je hoofd niet gebruikt, hoef je inderdaad geen mondkapje te dragen

Als je je hoofd niet gebruikt, hoef je inderdaad geen mondkapje te dragen

Hemel en aarde worden bewogen om levens te redden, en je slaat aan het protesteren tegen het dragen van mondkapjes en de kortstondige inperking van je vrijheid. Illustrator Rueben Millenaar keek van boven op de aarde neer en zag een mensheid die elk gevoel van perspectief kwijt is. Lees meer

Hemellichaamgedichten

Alle sterrenstelsels drijven langzaam uit elkaar

Yentl van Stokkum is behoorlijk fan van sterrenkunde. Voor de Kosmische Week schreef ze een reeks gedichten over astronauten, zwarte gaten en afgebeeld worden met een stralenkrans (ook al ben je daar eigenlijk te bescheiden voor). Lees meer

Alles Vijf Sterrenbeelden: Een kosmische quarantaine 7

De kosmische kijk- en luisterhoroscoop

Onze mediums hebben een horoscoop gemaakt om je weer terug op aarde te brengen. Voor als je even uit je hoofd en in je scherm of je speakers wilt. Lees meer

De aarde als jukebox

De aarde als jukebox

Imre van Son nodigt je met dit verhaal uit om deel te nemen aan een kosmische Zoom-vergadering. Wees gewaarschuwd: ‘Subtiele signalen die je in een offline-gesprek opvangt – lichaamstaal gezichtsuitdrukkingen, robot-expressie – ontbreken of worden vertekend in een online conversatie.’ Lees meer

Wat zich ontvouwt in de ruimte

Wat zich ontvouwt in de ruimte

Al jaren kijkt Marte Hoogenboom uit naar de lancering van James Webb, de opvolger van de beroemde Hubble-telescoop. We doen alles om onze plek in het heelal te begrijpen, terwijl we soms alleen maar willen horen dat het wel goedkomt met ons. Lees meer

Het Archief der Verloren Gedachten

Het Archief der Verloren Gedachten

Voor de Kosmische Week schreef Annemieke Dannenberg een kort verhaal over Gijsje Nachtegaal: een eenzame oudere die op zoek is naar een verloren gedachte... en daarbij wordt geholpen door een mysterieus call-center. Lees meer

 Kosmisch perspectief

Kosmisch perspectief

Tomas Mutsaers zoekt in zijn werk naar het wonderlijke van de wereld. Doelloos flanerend richt hij zijn lens met een kosmisch perspectief, zoals een telescoop door een wazige voorgrond van de atmosfeer kijkt, en scherpstelt op wat zich daarachter bevindt. Lees meer

Azul

Azul

'Azul', een kort verhaal van Nora van Arkel, verkent de uitwassen van een driehoeksverhouding. Hoe verwerk je verlies wanneer je aan de kant bent gezet? Lees meer

Steun de makers van de toekomst. Sluit je aan bij Hard//hoofd.

Jouw steun maakt mogelijk dat wij onze makers een vrije ruimte kunnen blijven bieden en hen optimaal kunnen ondersteunen. Sluit je nu aan en ontvang kunst van talentvolle kunstenaars.

Sluit je aan