Haifa, Israël (Foto: Elon Heymans) Elon reflecteert vanuit Israël op oud en nieuw, minaretten en empathie." /> Haifa, Israël (Foto: Elon Heymans) Elon reflecteert vanuit Israël op oud en nieuw, minaretten en empathie." />
Asset 14

Beste Melle VII

Vanaf nu verschijnen de brieven van Melle en Elon niet langer elke week, maar om de week.

Dit is de reactie op Melle's eerdere brief.

Haifa, 6 januari 2010

Hey Melle,

Als ik überhaupt al ooit de behoefte zou voelen om mezelf klem te zuipen, dan nog wel het allerminst met oud en nieuw. Begrijp me niet verkeerd, ik ben heus geen ouwe chagrijn, maar ik merk dat ik er stiekem niets mee heb. Ik voel niets anders dan anders, en er is eerlijk gezegd ook niets anders dan normaal, als je uitgelaten met elkaar aftelt en het dan opeens maar 2010 moet heten.

Want waar hebben we het nou helemaal over? Het is gewoon maar een zoveelste koude nacht in de winter. En in tegenstelling tot de meeste dingen die je als kind van je ouders niet mocht, heb ik vuurwerk ook nooit interessant gevonden. Soms kijk ik even uit het raam, naar de uiteen ploffende vuurbollen. Maar meestal zit ik met een matte blik op de bank, kauw ik traag op een oliebol en nip ik aan de champagne, terwijl de geforceerde nacht ongezien verveling met zichzelf uitgeeuwt.

Daarom vlucht ik het liefst. Naar waar sms-jes met groepswensen mij niet belagen en ik me niet schuldig naar mezelf hoef te voelen dat ik om kwart vóór de deken voldaan over m’n kop trek. Bij wijze van spreken dan. Hier is het nieuwe jaar bijna anoniem aangebroken.

Ik zit op het balkon en kijk uit over de wadi en de Middellandse zee. Haifa is een stad, gebouwd op de hellingen van een berg. Vanaf de top lopen verschillende heuvelruggen als dikke stroop de zee in. Hun kruinen zijn bebouwd, de wadi’s, de ravijnen tussen de uitlopers, zijn dichtbegroeid en onbegaanbaar. Daar wonen zwijnen, slangen en ratten. Op het gefluit van vogels en een verdwaalde sirene in de verte na is het stil. Terwijl de avondzon langzaam achter de horizon verdwijn knippert de stad tevreden met haar ogen in het warme licht.


Haifa, Israël (Foto: Elon Heymans)

Dan klinkt de grote moskee van Kababir, wiens minaretten ik in de verte zie liggen, galmend over de wadi. Kababir is een centrum van de Achmadiyya gemeenschap, een pacifistische afsplitsing van de Islam, gesticht in de 19e eeuw in India. Door hun religieuze denkbeelden zijn ze vervolgd en verspreid geraakt. Ik spits m’n oren en luister naar de klanken. Hoewel ik nog nooit gehoor heb gegeven aan de oproep, luister ik er graag naar, omdat ik zo waardeer dat het kan. Dat ik het gezang van een moskee kan waarderen, zonder dat ik me daar aan hoef te ergeren.

Maar elke keer dat ik de vreedzame oproep hoor, word ik beangstigd door wat ik niet kan begrijpen: waarom mensen in Europa zich toch zo bedreigd voelen door zo’n minaret. Waar zijn die mensen toch zo bang voor, Melle? Ze moeten toch begrijpen dat we, ongeacht de evidente pogingen, andermans ideeën niet kunnen verbieden. Jij schreef in je vorige brief dat empathie steeds verder onder druk komt te staan in onze samenleving en ik ben bang dat je gelijk hebt. Het oprukkende gebrek aan interesse in iets anders dan onszelf heeft de behoefte tot enige positieve benadering van andere mensen en culturen doen verdampen. We zijn wantrouwig geworden. Wat voor problemen er ook moge zijn, in plaats van dat we ze te lijf op basis van enige kennis of begrip van de ander, kruipen we weg voor de meest menselijke van alle eigenschappen, de fascinatie voor andere mensen, en laten we ons leiden door wantrouwen. Met als gevolg dat we steeds verder van elkaar wegdrijven en de mogelijke brug steeds verder erodeert.

Groeten, tot snel,

elon

Mail

Elon Heymans

Hard//hoofd is gratis en
heeft geen advertenties

Steun Hard//hoofd

Ontvang persoonlijke brieven
van redacteuren

Inschrijven
test
het laatste
Tmettigh x tseghnas 8

Tmettigh x tseghnas

'Ontvreemd en onthéémd,' schrijft Imane Karroumi El Bouchtati over Riffijnse sieraden. Wat betekent dit zilver voor haar en haar identiteit? Lees meer

Hard//hoofd zoekt een nieuwe chef Kunst

Hard//hoofd zoekt een nieuwe chef Kunst

We zoeken een nieuwe chef Kunst! Reageren kan tot zondag 22 februari 2026. Lees meer

Auto Draft 12

Laat dat, zei ik

Op de binnenplaats van een muf hostel verlangt een man naar erkenning bij zijn vrouwelijke kamergenoot. In Laat dat, zei ik legt Robin van Ommen onze verwachtingen over wederkerigheid in sociale interacties bloot. Met een surreële twist. Lees meer

Mijn AI-persona staat alles beeldig, maar waarom vertelt ze me niet dat die trui kriebelt? 2

Mijn AI-persona staat alles beeldig, maar waarom vertelt ze me niet dat die trui kriebelt?

Het is de AI-era. Terwijl modemerken paraderen met virtuele modellen en digitale pasvormen, wordt het lichaam steeds minder relevant in hoe kleding wordt verkocht. Loïs Blank vraagt zich af wat er van mode overblijft als het lichaam niet langer nodig is. Lees meer

Vrijheid is geen taart

Vrijheid is geen taart

Wat te doen wanneer het je allemaal even te veel wordt in dit leven? Sharvin Ramjan bezocht in 2023 maar liefst tweemaal Isaac Juliens tentoonstelling What Freedom Is To Me. Ook Juliens oudere werk lijkt weinig aan relevantie te verliezen. ‘Hoe mooi zou het zijn als we de fantasierijke wereld en visie van Isaac Julien met beide handen uit het scherm trekken en met ons meedragen in de dagelijkse sleur van het leven?’ Lees meer

Neil Armstrong (they/them) 1

Daar ben je, hier zijn we

BredaPhoto, Pride Photo en Tilt organiseerden de tentoonstelling ‘Levenslijnen – queer verhalen in beeld’ en vroegen vier queer auteurs een brief te schrijven aan een geportretteerde. Vandaag lees je de brief van Ayden Carlo: 'Dit hier lijkt helemaal niet over jou te gaan en dat is precies waarom ik je schrijf.' Lees meer

We herkennen vroege signalen van partnergeweld, maar als een bevriende staat geweld pleegt zijn we ineens stekeblind

We herkennen vroege signalen van partnergeweld, maar als een bevriende staat geweld pleegt zijn we ineens stekeblind

Wat als je ogen werken, maar je de patronen niet herkent? Marthe van Bronkhorst kijkt terug op een week van sneeuw en ICE. Lees meer

Dwalend door dromen en sluierende schaduwen

Dwalend door dromen en sluierende schaduwen

Soms vraagt een kunsttentoonstelling om een andere vorm dan een standaard recensie. Dit is ook het geval bij ‘Sculpting the senses’ van Iris van Herpen in Kunsthal Rotterdam. Merel Wolfkamp ging er heen en beschrijft haar ervaring op een gevoelige, poëtische manier. Lees meer

Neil Armstrong (they/them)

Neil Armstrong (they/them)

BredaPhoto, Pride Photo en Tilt organiseerden de tentoonstelling ‘Levenslijnen – queer verhalen in beeld’ en vroegen vier queer auteurs een brief te schrijven aan een geportretteerde. Vandaag lees je de brief van Trijntje van de Wouw: ‘Ze zoeken zo hard naar buitenaardse wezens dat ze niet zien hoeveel er nog te ontdekken valt recht voor hun neus.’ Lees meer

 1

Beste Dimitri

In november 2025 organiseerden fotofestivals BredaPhoto en Pride Photo samen met Tilt de tentoonstelling ‘Levenslijnen – queer verhalen in beeld’. Daarin onderstreepten en vierden we het belang om in alle vrijheid te kunnen zijn wie je wilt zijn. Vier queer auteurs schreven een brief aan een van de geportretteerden. Lees meer

Taal als brug tussen AI en de menselijke creatie

Taal als brug tussen AI en de menselijke creatie

In een wereld waarin talen verdwijnen en technologie oprukt, stelt Axel Van den Eynden de vraag: kan AI een dode taal weer tot leven wekken? In een reflectieve zoektocht onderzoekt hij de (on)macht van digitale vooruitgang, en de verbindende kracht van taal, verhalen en woorden. Lees meer

Zand erover

Zand erover

In dit verhaal van Anouk Harkmans ligt een verteller op het strand, alleen, met een steen op haar navel, en ze overdenkt een relatie die voorbij is. 'Wat als dit geen einde is? Wat als het einde al heeft plaatsgevonden – zonder zichtbare erosie – en dit niet meer is dan de onverhoopte poging om te doen alsof dat niet zo is?' Lees meer

Het is tijd om op een totaal andere manier naar de wereld te kijken

Het is tijd om op een totaal andere manier naar de wereld te kijken

Wat is magie? Een mysterieuze familiering gaf Marthe van Bronkhorst een ander perspectief. Lees meer

Het kerstmaal

Het kerstmaal

Het ouderlijk huis: een kern waar velen van ons naar terugkeren met de feestdagen. Dingen horen daar te zijn zoals je ze hebt achtergelaten. Maar wat als dat niet meer zo is? Wat als dat fundament niet meer zo stevig blijkt te zijn? Thomas D'heer schrijft zacht over toenadering, weemoed en familie. Lees meer

De dubbele bodems van Blommers & Schumm

De dubbele bodems van Blommers & Schumm

In fotografiemuseum Foam bezoekt Caecilia Rasch de tentoonstelling Mid-Air, en deze roept vragen op over contrasten: kunst en commercie, ironie en eerlijkheid. Lees meer

Een klein manifest voor tierelantijntjes

Een klein manifest voor tierelantijntjes

Pantone stelt dat de wereld gebaat is bij meer visuele zuiverheid, een esthetische keuze die midden in deze tijd allesbehalve apolitiek is. In reactie op de nieuwe kleur van het jaar laat Loïs Blank zien hoe kleur, macht en uitsluiting met elkaar verweven zijn. Haar column is een oproep voor meer kleur, meer geluid en meer weerstand. Lees meer

Schrijvers en beeldmakers gezocht voor ‘Sporen’, het negende Hard//hoofd Magazine!

Schrijvers en beeldmakers gezocht voor ‘Sporen’, het negende Hard//hoofd Magazine!

Maak jij een bijdrage die een nieuwe weg inslaat? Stuur vóór 1 februari je pitch in en draag met een (beeld)verhaal, essay, poëzie of kunstkritiek bij aan het magazine ‘Sporen’. Lees meer

Auto Draft 11

20240903 Fiat Punto

Met de handrem omlaag en handen aan het stuur rijdt Wim Landuyt je in dit gedicht langs zijn bloedlijn, van de pastasaus in zijn aderen tot in dit land van regels: een compilatie van zijn migratie. 'net als een geïmporteerde fiat punto / brandt mijn motor onder mijn huid' Lees meer

Lees dit boek vooral niet

Lees dit boek vooral niet

Wat doe je als je een boek leest dat totaal schuurt met je wereldbeeld, maar wel goed geschreven is? Dit overkwam boekenblogger Maartje van Tessel, toen ze een berichtje kreeg van een debutant met de vraag of ze zijn boek wilde lezen. Het zet haar aan het denken over wat literatuur kan en mag zijn. Lees meer

César Rogers 4

César Rogers maakt een print voor onze kunstverzamelaars: ‘De spanning tussen mechanisering en het lichaam vind ik belangrijk’

Word vóór 1 januari kunstverzamelaar bij Hard//hoofd en ontvang een unieke print van César Rogers! In gesprek met chef Kunst Jorne Vriens licht hij een tipje van de sluier op. Lees meer

Lees Hard//hoofd op papier!

Hard//hoofd verschijnt vanaf nu twee keer per jaar op papier! Dankzij de hulp van onze lezers kunnen we nog vaker een podium bieden aan aanstormend talent. Schrijf je nu in voor slechts €3 per maand en ontvang in maart je eerste papieren tijdschrift. Veel leesplezier!

Word trouwe lezer!