Illustratie: Gino Bud Hoiting

Een fragment uit het boek Reis! alleen de wereld over, voor de thuisblijvers deze zomer." />

Illustratie: Gino Bud Hoiting

Een fragment uit het boek Reis! alleen de wereld over, voor de thuisblijvers deze zomer." />
nieuwsbrief
Asset 14

Balletje-balletje

Sara Kee reisde twee jaar over de wereld en schreef er het boek Reis! Alleen de wereld over over. Dit is deel een van een reeks boekfragmenten over reizen; voor de thuisblijvers of voor hen die erop uitgaan. Sara is in Barcelona en wordt belazerd.

Mail

‘Laten we afspreken dat we dit nooit aan iemand vertellen,’ zeg ik, terwijl ik mijn tranen verbijt – ik wil hier niet ook nog eens om gaan zitten huilen.
Joost kijkt me wat nietszeggend aan. ‘Oké, als je dat graag wil.’

Ja, ik wil dit vergeten, nooit meer aan denken, gewoon vergeten wat voor een verschrikkelijke sukkel ik ben. Hoewel ik weet dat het maar geld is, kan ik dit op geen enkele manier relativeren. Misschien omdat ik me juist zo goed voelde over dit geld. Onbedoeld was deze vakantie de ultieme budgetvakantie geworden. Joost kwam me oppikken in Portugal, waar ik een week of vier gewerkt had in de keuken van een klein hotel. We zouden samen in een maand terug naar Nederland reizen. We hadden allebei net ons eindexamen gehaald. We konden doen wat we wilden. Dat wil zeggen, tot op zekere hoogte. Ik had namelijk een barrière opgeworpen: ik zou de reis maken van het geld dat ik zelf verdiend had in Portugal. Het was een geheel vrijwillig obstakel. Mijn ouders, die heel tevreden waren over mijn behaalde examen, hadden graag iets bijgedragen en ik had ook nog wel wat spaargeld. Het was principieel. En Joost, een principiële jongen, die onderweg Dostojevski las omdat je dat gelezen moest hebben, deed met me mee.

We bezoeken voornamelijk grote steden, waar het niet gemakkelijk is goedkoop te leven, maar we houden onszelf goed in de hand. Om geld uit te sparen sneaken we naar binnen in musea en springen we over metropoortjes. Elke avond koken we zelf op ons kleine gasbrandertje. Eindeloos zitten we te wachten tot de pasta gaar is. Zowat iedere dag eten we pasta bolognese. Althans, zo noemen wij het optimistisch: de saus bestaat standaard uit tomatenpuree en een groente.

Achteraf heb ik me wel afgevraagd waarom we dat deden; werkelijk elk dubbeltje omkeren. Wat was de lol daarvan? Misschien was het wel een kwestie van afreageren. Je hele jeugd zeur je dat dit niet lust, dat wil hebben, langer op wil blijven en ga zo maar door. Nu onderwierpen wij ons geheel vrijwillig aan een terror-regime. Zonder te klagen, want we deden het zelf. We waren er juist trots op. Ik voelde me zo verschrikkelijk volwassen.

Illustratie: Gino Bud Hoiting

Halverwege onze reis zijn we in Barcelona. We slenteren hele dagen door het centrum en komen langs alle hoogtepunten uit onze reisgids. Zo zien we de Sagrada Família, alleen van buiten natuurlijk, meer past niet in het budget. Maar gelukkig heeft Barcelona ook veel te bieden dat gratis is, zoals een wandeling door Parque Güell en over La Rambla. Op La Rambla slaan we af naar Plaça de Catalunya, waar we op een grote overdekte groente- en fruitmarkt terechtkomen. Voor ongeveer een euro kopen we een tas vol fruit. Verguld met dit koopje en ons goede instinct als koopjesjager lopen we naar buiten. Daar wacht ons een toeristische attractie van een ander soort.

Op een hoek van het plein staat een man achter een campingtafeltje. Wat hij daar doet, gaat schuil achter een groepje toeschouwers. Joost wil even kijken. ‘Ze spelen vast balletje-balletje,’ zeg ik. In onze gids staat dat je daarvoor moet oppassen. Je zou beroofd worden waar je bij staat. ‘Even kijken kan toch geen kwaad?’ We vervelen ons een beetje. En ach, een gewaarschuwd mens telt voor twee. ‘Hou je hand op je portemonnee,’ zeg ik nog tegen Joost en we mengen ons tussen de mensen.

Het spel is simpel. Er zijn drie kleine dopjes en een balletje. De spelleider, een man die er grauw en doorrookt uitziet, verwisselt ze van plek. Het balletje rolt van het ene naar het andere dopje. Het is aan de kijker om, als de man niet meer schuift, aan te wijzen onder welk dopje het balletje ligt. Tot een paar keer toe zet een dikke vrouw vijf euro in. Iedere keer verdubbelt ze haar bedrag. Het gaat tergend gemakkelijk. De man speelt snel, maar niet zorgvuldig, steeds kan ik het balletje zien. De vierde keer twijfelt de vrouw. ‘Dat ze dat niet ziet,’ fluister ik tegen Joost met een vaag handgebaar in de richting van het linker dopje.

De man wendt zich nu tot mij. Hij kijkt me aan, een wenkbrauw sceptisch omhoog: wil ik het soms overnemen? We spreken niet dezelfde taal, maar dat blijkt hier geen enkel probleem. De vrouw heeft al een stap naar achteren gedaan, alle ogen zijn op mij gericht. Om aan ze te ontsnappen overleg ik over mijn schouder met Joost. ‘Ik weet zeker dat ie daar ligt.’ Joost heeft het ook gezien. We zijn allebei helemaal vol van de mogelijkheid zo makkelijk geld te verdienen. Voor ik het weet heb ik een tientje getrokken. Het kleinste biljet dat ik bij me heb. De man wijst het linker dopje aan en maakt een kort knikje met zijn hoofd: die toch? Ik stem toe en hij pakt hem op.

Ik voel me van binnen bevriezen. Er ligt niets. Hoe kan dat? Geruisloos wisselt mijn tientje van hand. Joost en ik, beiden bèta’s, staan perplex van zoveel natuurkundige heiligschennis. We hebben toch zelf gezien dat ie onder dat dopje lag? Geheel ten overvloede tilt de man het middelste dopje op. Daar is het balletje.

Terwijl mijn hart langzaam het kloppen hervat, maant de man ons tot kalmte. We kunnen ons geld nog terug winnen, maar dan moeten we wel goed opletten. Vastberaden stemmen we in, ik pak nog een tientje uit mijn portemonnee. Gespannen volgen we het glijden van de dopjes. Als de man stilhoudt, weet ik absoluut zeker welke het is. Tegelijk wijzen we de middelste aan. Weer trekt de man zijn wenkbrauwen op: zeker weten? Wij zijn onvermurwbaar. Het dopje gaat omhoog. Ongelooflijk. Er ligt niets. Ik kijk vol woede naar de man en zie hoe zijn mondhoeken licht omhoog krullen. De valsaard. Iets klopt hier niet. We worden ertussen genomen, maar we zullen hem krijgen.

Joost komt met een idee. We zullen deze keer beiden onze hand op het dopje leggen, dan kan er niets mis gaan. Klinkt als een waterdicht plan. Helaas heb ik nu alleen nog een biljet van twintig euro – we hebben net gepind, anders had ik nooit veertig euro op zak gehad – maar zo kunnen we wel alles in één keer terugwinnen.

Daar gaan we. Zodra de dopjes stilstaan leggen Joost en ik onze hand erop. De toeschouwers staan aan onze kant en doen mee. Een hele stapel handen verrijst boven de onze. De man wijst nu op Joost: til jij hem maar omhoog. De handen gaan weg en Joost, wiens hand onderop ligt, pakt het dopje. Leeg. Niets. Iedereen kijkt nu naar Joost alsof hij zelf dit onheil over ons afgeroepen heeft. Gelukkig grijpt hij dat moment aan om mij mee trekken en weg te lopen. Ik kijk de man nog een laatste keer in de ogen, hij heeft mijn twintig euro in zijn hand. Ik ontplof bijna van zoveel onrecht.

Aan de andere kant van het plein houdt een vrouw ons staande. Ze heeft ons gezien en waarschuwt dat je nooit kunt winnen bij zo’n spel. Het is een truc. Meteen sluit een man zich aan. Alle omstanders spelen met de spelleider onder een hoedje, weet hij. Het wordt me duidelijk dat iedereen op het plein heeft staan kijken hoe wij ons in de maling hebben laten nemen. Hou je mooie adviezen dan ook maar! Ik ben al bijna van plan boos te worden op deze bemoeiallen, als Joost me weer verder trekt. De drukte door. Bij elke mogelijkheid slaan we de hoek om. Zonder te kijken waar we heen gaan, proberen we afstand te nemen van wat er net gebeurd is. Fysieke afstand, in mijn hoofd sta ik nog steeds daar. Alles passeert opnieuw. Dingen die ik had kunnen zeggen, manieren waarop ik had moeten reageren. Het moment dat we hadden kunnen doorlopen. Het moment dat het balletje niet lag waar ik het aanwees. Mijn woede smelt met elke stap die we nemen. Er komt schaamte voor in de plaats. Ik schaam me kapot voor mijn eigenwijze, hebberige, naïeve gedrag.

---------------------------------------------------------------------------------------------------------
Sara Kee (1984) is schrijfster en filosofe. Ze schreef voor De Groene Amsterdammer, maakte de documentaire Wavumba - zij die naar vis ruiken en reisde de hele wereld over. Haar eerste bundel reisverhalen verscheen onder de titel Reis! Alleen de wereld over bij uitgeverij Nijgh & van Ditmar (2012).

Steun ons en word kunstverzamelaar

Hard//hoofd is al bijna tien jaar een vrijhaven voor jonge en experimentele kunst, journalistiek en literatuur. Een walhalla voor hemelbestormers en constructieve twijfelaars, een speeltuin voor talentvolle dromers en ontheemde jonge honden. Elke dag verschijnen op onze site eigenzinnige artikelen, verhalen, poëzie, kunst, fotografie en illustraties van onze jonge makers. Én onze site is helemaal gratis.

Zonder jou kunnen we dit niet blijven doen. Als je ons steunt, dan maken wij jou meteen kunstverzamelaar door je speciaal geselecteerde kunstwerken toe te sturen. Verzamel kunst en help je favoriete tijdschrift het volgende decennium door.

Steun ons
het laatste
 China trekt zich er niets van aan

China trekt zich er niets van aan

China gaat zijn eigen gang, terwijl de internationale gemeenschap niet veel meer doet dan waarschuwingen uitdelen. Lees meer

Column: Gemaakt om te scharrelen

Gemaakt om te scharrelen

Op alle dingen die Trudy leuk, lekker of gemakkelijk vindt rust tegenwoordig een taboe. Als pensionado geniet ze volop van het leven, en daar drinkt ze graag een wijntje bij. En haar gezonde verstand krijgt weer eens gelijk. Lees meer

 1

Scrabble, taal en supermarkttzatziki

Deze week worden we blij van een bibliotheek met alle denkbare zinnen, de Griekse keuken en een ouderwets potje scrabble. Lees meer

Vacature voor hemelbestormers: Hard//hoofd zoekt makers!

Hard//hoofd zoekt talent!

Hard//hoofd is op zoek naar vrije geesten, rusteloze zielen en ambitieuze daedalussen. Naar jou dus! Lees meer

Vacature Chef Communicatie 1

Vacature Chef Communicatie

Als Chef Communicatie ben je de onmisbare schakel tussen de activiteiten van Hard//hoofd en het publiek. Lees meer

Hard//talk: Betrokkenheid begint bij meer geld en tijd 4

Betrokkenheid begint bij meer geld en tijd

Diederik Samsom stelde onlangs dat welvaart uit meer bestaat dan inkomen. Wolter de Boer ziet dat geld en tijd wel noodzakelijk zijn om je als burger te engageren met de problemen van deze tijd. Lees meer

800 meter jezelf behouden

800 meter jezelf behouden

'In de sportwereld ben je enkel een held als je wint. Semenya’s zwarte, te mannelijke lichaam heeft in de ogen van de atletiekfederatie gefaald.' Lees meer

Tip: Kijk slechte televisie

Kijk slechte televisie

Josephine Keuter kijkt graag slechte televisie en schaamt zich daar niet voor. Het is verblijdend, helend en ultiem ontspannend. Lees meer

Nieuws in Beeld: Kamikazeplastics

Kamikaze­plastics

Immuuncellen die de minuscule deeltjes onschadelijk proberen te maken, bekopen dat vervolgens met hun eigen leven. Lees meer

Alles vijf sterren: DEZE SERIE IS GEWOON ZO GOED

Het voert te ver om het hele verhaal uit te leggen

Deze week worden we blij van stekjes, een Cartoon Network-serie en een album uit het hiernamaals. Lees meer

We laten ons niet sussen

We laten ons niet sussen

De 35.000 klimaatdemonstranten konden rekenen op een stuk minder steun dan 2500 boeren. Wat is er nodig om de urgentie van de klimaatcrisis echt te laten voelen? Lees meer

Over wulken en burgemeesters 2

Over wulken en burgemeesters

'Een huis is een constructie, maar een huis is ook een gevoel dat gedeeld wordt. Er blijven sporen achter wanneer bewoners sterven. Een huis verandert terwijl het blijft staan.' Lees meer

Tip: Leer een ambacht

Leer een ambacht

Nora van Arkel ging spontaan een dag in de leer bij een Berlijnse Meisterbacker. Daar leerde ze minder te denken en meer te doen. Een tip om eens te vragen of iemand je een ambacht wil leren. Lees meer

 Staakt-het-boeren

Staakt-het-boeren

Duizenden boeren toogden naar het Malieveld met hooivork en tractor. Lees meer

Column: September Blues

September Blues

De maand september is weer voorbij en dat betekent voor Trudy afscheid nemen en opnieuw beginnen. Van haar zomerhuisje op het platteland keert ze terug naar het leven in de stad. Lees meer

Filmtrialoog: Manta Ray

Manta Ray

Redacteuren Eva van den Boogaard, Mat Hoogenboom en Oscar Spaans bezochten de bioscoop om het speelfilmdebuut van de Thaise regisseur Phuttiphong Aroonpheng te zien. Het werd een magische ervaring: Manta Ray bleek een even eenvoudige als betoverende vertelling over een voor dood achtergelaten man die door een visser uit de mangrove wordt gered. Mat: Wat... Lees meer

Hard//talk: Bij gelijke geschiktheid tellen kwaliteit en capaciteit net zo goed

Bij gelijke geschiktheid tellen kwaliteit en capaciteit net zo goed

De wereld staat in brand en dat mag niet onbeschreven blijven. In tegenstelling tot Ella Kuijpers ziet Gatool Katawazi er wél het belang van in om voorkeur te geven aan de sollicitant die de diversiteit binnen een organisatie versterkt. Afgelopen zomer schreef Ella Kuijpers een Hard//talk waarin zij pleit tegen positieve discriminatie in sollicitatieprocedures. Juist... Lees meer

Inclusiviteit

Echte inclusiviteit is nog ver weg

Het debat over diversiteit en inclusiviteit in de culturele sector gaat niet ver genoeg. Lees meer

Tip: Geef het voordeel van de twijfel

Geef het voordeel van de twijfel

Redacteur Else Boer schippert tussen cynisme en naïviteit. 'Om naïviteit te vermijden, besloot ik dat cynisme een adequate reactie op de wereld was. Maar het continu bevragen van mensen en hun beweegredenen is vermoeiend.' Lees meer

Alles vijf sterren: 14

Geen douche, geen geloof, geen adem

Deze week worden we blij van een zeiltripje naar het Markermeer, een serie over verkeerd geplaatste bewijslast, en een dansvoorstelling van Arnhemse meisjes. Lees meer

Steun ons en word kunstverzamelaar
Hardhoofd vecht voor de vrijheid van jonge makers om te kunnen maken wat ze willen. Word nu kunstverzamelaar en ontvang de interessantste Hard//hoofd kunstwerken.

Steun ons vanaf €5