tickets
Asset 14

de zestigste verjaardag

Anna gaat op bezoek bij haar schoonfamilie. Over verboden onderwerpen, slagroomtaart en moderne kunst. "Ik probeer te onthouden wie bij wie hoort en wie aardig is."

"Hoe kan ik indruk op ze maken?"
We zitten op de bank, mijn vriend en ik. Hij is even stil. "Ik weet het niet."
Hij vertelt dat zijn zus een paar weken geleden met hun ome Joop belde. Hoe het met hun neef ging, informeerde ze.
"Hij heeft net een grote flatscreen tv gekocht", was het antwoord.
"Ik weet echt niet wat ik op zoiets zou moeten zeggen..." peins ik hardop.
We kijken naar ons ouderwetse bakbeestje.
"Je kunt zeggen dat wij altijd heel dicht bij onze tv zitten en dat die daarom groter lijkt? Of dat het geluid heel hard kan?"
Mijn schoonvader heeft twaalf broers en zussen. Twee zijn niet meer in leven.
Ik probeer te onthouden wie bij wie hoort en wie aardig is.
“Zijn er onderwerpen waar ik het niet over mag hebben? De oorlog? Homo's? Moslims?”
Het is voor mijn vriend ook een poos geleden en hij weet het niet zeker.
Wel vermoedt hij dat het oordeel over minderheden niet mals is. En ze stemmen 50+ denkt hij.
"Zal ik uitleggen dat Henk Krol homo is?"
"Liever niet."
We zijn weer stil. We zijn voorbereid. We kunnen naar bed.

Als iedereen zit, zegt mijn schoonmoeder: "Nou, dit is dus Anna!"

Mijn schoonvaders familie is niet ver van de boom gevallen. De meeste broers, zussen en partners wonen in hun geboortedorp. Inmiddels is het een kleine stad. Onderweg probeert mijn vriend mij uit te leggen hoe het dorp vroeger in elkaar zat. Ik zie het niet voor me.
Tante Tineke en oom Piet zijn gastvrouw en -heer bij dit jubileum. Ze ontvangen ons in hun zomerhuis met cv, dat uitkijkt over een tuin met witte beelden, een vijver, geitjes, kippen en de kassen verderop. In de serre staan de tuinstoelen klaar, rond twee grote tafels. We kwamen met de jarige meegereden dus we kunnen kiezen. Door de ramen kunnen we de rest van de familie in de gaten houden. Ze komen op de fiets of lopend.
Als iedereen zit, zegt mijn schoonmoeder: "Nou, dit is dus Anna!"
We lachen om de stilte die volgt op te vullen. Ik moet me inhouden geen kunstje te doen. In plaats daarvan neem ik een stuk slagroomtaart.

Illustratie: Agnes Loonstra

Eerst zit ik veilig ingeklemd tussen mijn vriend en schoonvader, die ik steeds knapper begin te vinden hoe meer broers en zussen ik zie.
Dan schuif ik op en zit ik naast ome Joop.
Ome Joop doet veel vrijwilligerswerk, waar hij redelijk boos van wordt. Monotoon dreunt hij door over zijn ervaringen met mensen met geldproblemen: "Ik zeg, meisje, je hebt toch geen BlackBerry nodig?" Ik knik gedwee en neem een handje cashewnootjes.
En daarna over jongens (die trouwens zwart zijn) in gevangenissen: "Ze zeggen, wat maakt het uit als je auto is gestolen, je bent toch verzekerd?"
Hij wordt niet vaak kwaad, zegt hij, maar hierdoor dus wel. En ze hebben zomaar allerlei kinderen, bij verschillende vrouwen, vertelt hij. Ik probeer iets opbeurends te zeggen over wat ik las over de projecten in de Bijlmer met Surinaamse en Antilliaanse vaders, maar het komt niet echt aan bij ome Joop. "Het kan me niet schelen wat ze beweren, die sociologen enzo, maar je doet er echt niks aan."
Ik neem een blokje kaas van de schaal en haal mijn schouders op terwijl ik het opeet.

Aan moderne kunst heeft hij een hekel.

Waar ome Joop wel blij van wordt, is kunst.
En even praten we een stukje samen op, tot hij vraagt: "Dan ken je zeker Gerard Huysman wel?"
"Nee, helaas."
Ik geloof niet dat oomlief mijn beroep nu nog serieus kan nemen want, zo vervolgt hij, "Gerard Huysman is heel bekend hoor. Hij maakt realistische schilderijen van Amsterdam. De grachten, echt heel knap geschilderd."
Ik denk aan Amsterdam en ik zeg: "Wat mooi."
Ome Joop zelf schilderde Russische iconen, maar hij vond het jammer dat je als schilder een voorbeeld nodig hebt, dat het niet uit het hoofd kan. Nu beeldhouwt hij. Hij is bezig met een menselijke figuur die als het ware uit de steen komt. Met zijn handen beeldt hij het uit. “Wat mooi”, zeg ik.
Aan moderne kunst heeft hij een hekel, zegt hij.
Ik zie hoe mijn kleine neefje zijn vijfde plakje worst neemt van een grote schaal.

Ondertussen hebben de tantes pagina’s gescheurd uit hun agenda’s. Die agenda’s zijn roze en er staan bloemetjes in en op.
Op de losse velletjes schrijven ze iets dat begint met ‘http://www....’ lees ik.
“We wisselen e-mailadressen uit”, licht eentje toe.
Er is een nichtje in Afrika en via dit e-mailadres schijn je haar ervaringen te kunnen nalezen. Ik zie hoe zorgvuldig keer op keer ‘http’ wordt overgeschreven, met de leestekens nemen de dames het minder nauw. Een schuine streep meer of minder, ze malen er niet om.
Als mijn schoonvader aan de beurt is, probeert hij nog: “Nou, ik vind het zelf wel hoor...”, maar daar wil tante Marie niks van weten, ze schrijft het over.
Op het velletje dat hij krijgt staan voorgedrukte hartjes. Ik denk niet dat het iets betekent.

Ik houd me in en stop nog een blokje kaas in mijn mond.

Na een klein intermezzo met geitjes en kippen, ben ik bij roddeltante Wil aangeschoven, een tikkeltje op mijn hoede.
“Mooi huisje heeft mijn zus hier hè?” Ik knik.
“Ze is wel nogal werks hoor, Tineke... Voortdurend in de weer.”
Ik kijk naar de vrouw met het hoog geföhnde geblondeerde haar. Een workaholic? Zij? Ik zie het er niet aan af. Zou zij wel gewoon een filofax hebben zoals mijn moeder?
Roddeltante Wil vertelt verder: “Alles blinkt, ook bij hun thuis, ze is altijd bezig.” Aha.
We vertellen elkaar onze schoonmaakondeugden en ik voel onze band groeien. Bijna wil ik uitweiden over de rouwrand in ons bad, maar ik houd me in en stop nog een blokje kaas in mijn mond.
Mijn neefje wrijft inmiddels huilend over zijn buik. We gaan naar huis.

Mail

Anna van Leeuwen is Hard//hoofd-redactielid, freelance kunstjournalist en schrijft korte verhalen. Ze zou graag een alpaca hebben voor op haar balkon. Alvast bedankt.

Agnes Loonstra is een illustrator uit Utrecht die, naast het maken van kleurrijke en humoristische illustraties en animaties, ook zangeres is in de Nu-Folk band Wooden Soldiers en retro-act Charmony. Ze houdt ook erg van katten en elpees.

Sluit je aan en verzamel kunst

Hard//hoofd is een vrije ruimte voor verbeelding en verhalen. Een niet-commercieel platform waar talent de ruimte krijgt om te experimenteren en zich te ontwikkelen. Zonder advertenties en helemaal gratis.

En dat heeft resultaat. Hard//hoofd’ers Iduna Paalman en Joost Oomen werden dit jaar door de Volkskrant verkozen tot literair talent van het jaar.

Een plek als Hard//hoofd kan alleen bestaan met jouw steun. Sluit je daarom bij ons aan en ontvang kunstwerken van veelbelovende makers, een Hard//hoofd-tasje en voorrang voor ons jubileum.

Sluit je aan
het laatste
10 jaar Hard//hoofd in Het HEM

10 jaar Hard//hoofd in Het HEM

Op de eerste lentedag van dit decennium viert Hard//hoofd haar 10-jarig bestaan in Het HEM. Samen met de alchemisten van deze tijd toveren we Het HEM om tot nachtlaboratorium. Vier met ons mee! Lees meer

Tip: Wees een exoot

Wees een exoot

Eva van den Boogaard ontwaakt in een onbekend huis. Is zij hier de vreemdeling? Of is het vooral vreemd dat haar gastheer haar dat laat denken? Een tip om je niet neer te leggen bij xenofobie. Lees meer

 Klimt achter de klimop

Klimt achter de klimop

Italiaanse tuinmannen bevrijdden een vrouw die zo'n 60 tot 100 miljoen euro waard blijkt. Het nieuws in beeld door Veerle van der Veer. Lees meer

Trotse mixtape

Trotse mixtape

Als je buren aan de deur komen bonzen, is dat om de link naar deze playlist te vragen. Lees meer

Automatische concepten 32

Het glas had jouw vorm

Thijs Joores bespreekt in zijn gedichten een donkere kant van trots: over het Imposter Syndrome en thuiskomen bij je ouders waar je kindertekeningen nog op het toilet hangen. Lees meer

Alles vijf sterren: 19

Trots op onze menselijkheid

Deze week worden we blij (en trots) van burlesque, zwart-witfoto's in elke kleur van de regenboog en het tweede seizoen van Sex Education. Lees meer

De humblebrag

De humblebrag

Anne Staal gaat in gesprek met haar miereneter, want er moet haar iets van het hart. Lees meer

Stemmen die wegsterven in de wind

Stemmen die wegsterven in de wind

Een auteur heeft zich teruggetrokken in een grauwe hotelkamer en werkt aan een boek, om niet te hoeven praten en niks uit te hoeven leggen. Voor zolang het duurt. Want van wie is het boek uiteindelijk: van de schrijver of van de lezers? Lees meer

 Wat betekent het om erbij te horen?

Wat betekent het om erbij te horen?

In deze extra Beeldspraak, speciaal voor de Trotse week, zoomt Alex Avgud in op de lichamen van zij die zich niet aan de norm wensen te houden: migranten, lhbt'ers of beide. Lees meer

Zondeval 2.0: hoe (niet) te leven in de klimaathel

Zondeval 2.0 Hoe (niet) te leven in de klimaathel

Terwijl de aarde warmer wordt dan goed voor ons is, ziet Iris Blaak dat mensen naar uitersten grijpen om hiermee om te gaan. Waar de een zijn kop in het zand steekt, neemt de ander juist het drastische besluit om zich niet meer voort te planten. Lees meer

Column: Jouw haar is ook mooi, hoor

Jouw haar is ook mooi, hoor

Iduna Paalman kan nog steeds met schaamte terugdenken aan die keer dat een jongen op het festival vond dat ze tof haar had, en hoe ze dat voor even geloofde. Lees meer

Spiegeltje, spiegeltje aan de wand

Spiegeltje, spiegeltje aan de wand

Uiterlijk schoon is zowel een vloek als een zegen voor Jihane Chaara. Ze merkt dat het al te vaak het zicht ontneemt op alles wat er onder de oppervlakte aanwezig is. Ze zoekt haar heil in de filosofie van body neutrality. Lees meer

Trots zoals _ zich verhoudt tot _

Trots zoals _ zich verhoudt tot _

Yentl van Stokkum onderzoekt de trots die ze in haar dagelijks leven om zich heen ziet: in kleedkamers, in opgeruimde kamers en in primetime televisieprogramma's. Lees meer

Waarom etaleren we onze trots op sociale media?

Waarom etaleren we onze trots op sociale media?

Honger en rampspoed te over in de wereld, maar op sociale media ziet Wieneke van Koppen alleen maar voorspoed en persoonlijk geluk. Hoe zit dat? Ze gaat te rade bij emotie-psycholoog Ad Vingerhoets. Lees meer

Train je trots

Train je trots

Roos Wolthers besefte dat ze eigenlijk nooit trots is op zichzelf. Sterker nog: ze ziet vooral wat ze verkeerd doet. Maar trots kun je trainen. Een tip om je eigen prestaties te benoemen. Lees meer

Hard//hoofd hult zich in een fluwelen harnas

Hard//hoofd hult zich in een fluwelen harnas

Deze week paradeert, poseert en flaneert Hard//hoofd erop los, want wij zijn trots, en de hele wereld mag het weten. Lees meer

 Kikker-K'NEX

Kikker-K'NEX

Amerikaanse wetenschappers zijn erin geslaagd kleine robotjes te maken met levende cellen uit kikkerembryo's. Aida de Jong bracht het nieuws in beeld. Lees meer

 1

Lieflijkheid, comfort, en verbeelding

Deze week worden we blij van een boek van Jenny Slate, een fleecepyjama en de horoscopen van Rob Breszny. Lees meer

 1

Collectief protest is nodig voor individueel geluk

Wolter de Boer luisterde naar de kersttoespraak van de koning en was verheugd dat hij over onze geluksobsessie sprak. Wel liet de koning een paar belangrijke maatschappelijke factoren voor de ellende van individuen achterwege in zijn rede. Lees meer

Seoul 2

Seoul

Thijs Joores schreef deze ritmische gedichtencyclus tijdens de jaarwisseling in Seoul. Het begint kalm, maar eindigt in een wervelwind aan gedachten en reflecties. Lees meer

Sluit je aan en verzamel kunst

Hard//hoofd is een vrije ruimte voor verbeelding en verhalen. Een niet-commercieel platform waar talent de ruimte krijgt om te experimenteren en zich te ontwikkelen. Het bestaan van zo’n platform is niet vanzelfsprekend. Sluit je daarom bij ons aan en ontvang kunst, een Hard//hoofd-tasje en voorrang voor ons jubileum.

Sluit je aan