De wereld staat in brand en dat mag niet onbeschreven blijven. Yoren Lausberg vindt dat de VVD het vertrouwen in de wetenschap ondermijnt.
De vorige keer schreef ik voor Hard//hoofd over de berichtgeving van het NRC naar aanleiding van een onderzoek naar IS-bruiden. De krant trok de onafhankelijkheid van het onderzoek in twijfel. Het artikel maakte veel discussie los binnen de universiteiten, maar ook in de Tweede Kamer. De VVD diende een motie in om een onderzoek te laten uitvoeren naar de politieke overtuigingen van wetenschappers aan de Nederlandse universiteiten . Ook wil de partij laten uitzoeken in hoeverre er sprake is van zelfcensuur en van een beperking van diversiteit aan perspectieven.
Hiermee neemt de VVD een lastige positie in. Moet de politiek zich bemoeien met de wetenschap? Je zou zeggen dat dit net iets te ‘Sovjet’ is voor de VVD. De VVD beroept zich er echter op dat in ‘het buitenland’ de discussie over politieke overtuigingen allang gevoerd wordt. Welk buitenland dit zou zijn doet er voor de VVD nu even niet toe. Dit mythische buitenland is de enige onderbouwing die de VVD geeft voor haar motie, wat een nogal een zwakke argumentatie is voor een dermate drastisch onderzoek.
De wetenschap is te belangrijk om aan de wetenschappers over te laten
Blijkbaar verdenkt de VVD wetenschappers ervan dat ze politiek gekleurd zijn en dat dit hun onderzoeken zo erg beïnvloedt dat de overheid er aan te pas moet komen om dit recht te zetten. Het vertrouwen in de wetenschap wordt volledig onderuitgehaald met de beschuldiging van een politieke kleur. Resultaten van onderzoek zouden bovendien worden aangepast of verzwegen. Dat dit geldt als fraude, een doodzonde binnen de academie, wordt even vergeten. Het feit dat wetenschappers juist constant in discussie met elkaar zijn en dat dit voortdurende debat een kernwaarde van de wetenschap is maakt ook al niet meer uit. Nee, de staat moet zich ermee bemoeien. De wetenschap is te belangrijk om aan de wetenschappers over te laten.
Maar waarom komt de VVD juist nu met deze verdenking? Het is een beetje naïef om te doen alsof dit werkelijk komt doordat een ongespecificeerd buitenland een ongespecificeerde discussie voert. De motie verscheen kort nadat het NRC-artikel waar ik vorige keer over schreef uit kwam, daarna was er nog een kleine mediarel rond de uitspraken van Ruud Koopmans en zijn claims over gewelddadige moslims. Zo stelde Martin Sommer dat de universiteiten een bolwerk zijn van linksmensen (Een claim die trouwens niet waar is), die geen tegenspraak dulden en door middel van peer review hun tegenstanders het zwijgen op zouden leggen - hier weer: dat peer review een methode is om de wetenschappelijke kwaliteit te beschermen doet er even niet toe. Alles wat niet politiek correct zou zijn zou doodgezwegen worden.
Uiteindelijk claimt de VVD dus dat de wetenschap te politiek gekleurd is. Maar hiermee kleuren ze de wetenschap juist in. Door zulk wantrouwen vanuit de politiek, met name de VVD, wordt het academici lastig gemaakt om nog onderzoek te doen naar politiek geladen onderwerpen. Zo jaagt de VVD wetenschappers eigenlijk alleen tegen hen in het harnas. Dan blijkt straks dat ze anti-VVD zijn geworden en dan moet de VVD daar natuurlijk iets aan doen.
Beeld: The Open University
