Asset 14

Wat de NRC het publiceren niet waard vindt

Vacature: Hard//hoofd zoekt opiniemakers! 2

De wereld staat in brand en dat mag niet onbeschreven blijven. NRC Handelsblad opende onlangs terecht de discussie over de wijze waarop het nieuws gemaakt en gebracht wordt. Maar: practice what you preach, stelt Yoren Lausberg aan de hand van een twijfelachtig artikel over IS-bruiden.

Na de meerderheidsstemming voor een Brexit en de verkiezing van Trump ‘zitten veel media in een fase van openlijke zelfreflectie’. Dat stelt de NRC in een artikel over constructieve journalistiek, waarin de krant zich onder andere lovend uitlaat over de eigen bijdragen die zij in 2016 aan dit type journalistiek hebben geleverd. Hiermee opent de NRC een belangrijke discussie: we moeten eens goed nadenken over de wijze waarop nieuws gemaakt en gebracht wordt.

Maar terwijl de NRC zich hier positief uitlaat over constructieve journalistiek, laten ze elders een goede mogelijkheid ervoor lopen. Onder de sensatiekop “Zuster Aicha: cyberjihadist en wetenschapper” bespreekt de NRC een onderzoek over IS-bruiden. In het onderzoek gebruiken de onderzoekers WhatsApp om te praten met vrouwen die naar Syrië zijn gegaan, om te achterhalen wat hen daartoe dreef. Het artikel behandelt heersende theorieën over het onderwerp, waar dit soort vrouwen ofwel als slachtoffer worden afgeschilderd, ofwel als actieve Jihad-strijder. Ze laten zien dat in de app-gesprekjes naar voren komt dat de vrouwen zichzelf als geen van beide zien. Ze willen enkel een leven onder de Sharia – of ze dit vrijpleit van medeplichtigheid aan gewelddadige strijd is natuurlijk iets waar we nog over kunnen discussiëren.

De onderzoeksassistente van dit onderzoek zou echter op een online forum gesympathiseerd hebben met IS-strijders en de Jihad. Om deze reden, en omdat de data verzameld werden via WhatsApp, werd het onderzoek gediskwalificeerd. Om dit nog even te onderbouwen werden andere academici gevraagd om hun mening, academici waarvan de NRC eerder stelde dat ze in alles diametraal tegenover de UvA-onderzoekers staan. Of ze eventjes hun academische tegenstanders publiekelijk zwart wilden maken? – Tuurlijk.

Deze discussie wordt echter met gemak gepasseerd, en het onderzoek wordt bij het vuil gezet.

Er wordt niet verder gekeken dan het feit dat de onderzoekster een mening heeft over haar onderzoeksgroep – iets waar binnen deze tak van wetenschap veel interne discussie over is. Deze discussie wordt echter met gemak gepasseerd, en het onderzoek wordt bij het vuil gezet. De inzichten die zo’n onderzoek ons zouden kunnen brengen worden volledig genegeerd en de mogelijkheid tot constructieve journalistiek daarmee opzijgezet. De NRC stelt dat dit onderzoek ‘gebruikt kan worden in de verdediging van deze vrouwen’, terwijl de onderzoekers nergens gesteld hebben dat hun onderzoek generaliseerbaar is en dus gebruikt kan worden voor juridische onderbouwing. Het is enkel een verkennend onderzoek met een publicatie van twee pagina’s. Ook het feit dat vrouwen die naar Syrië gaan nogal een lastige groep is om te onderzoeken, dus dat WhatsApp en internetfora gebruiken daar misschien wel pragmatische oplossing voor zijn, wordt voor het gemak even vergeten.

Hier laat de NRC een grote kans om ‘constructieve’ journalistiek te bedrijven liggen. Ze konden er voor kiezen om de drijfveren van deze vrouwen te bespreken, en of passieve deelname aan Jihad je niet net zo medeplichtig maakt aan het geweld. In plaats daarvan greep de krant de kans om flink sensationeel uit te pakken. Een laatste toevoeging: in de reactie aan de NRC van de auteurs (die niet werd gepubliceerd – wel te lezen op de site van de UvA) laten zij weten dat een eerdere versie van het artikel niet door de NRC gepubliceerd was omdat het ‘te positief’ was over het onderzoek. Pas toen men ‘cyberjihadisme’ erbij kon halen werd het nieuwswaardig. Hiermee is het nu wel duidelijk wat de NRC eigenlijk wil met ‘constructieve’ journalistiek; af en toe zichzelf op de borst kloppen, en verder maken ze zich er makkelijk van af.

Afbeelding: Paint & printscreen NRC.

Mail

Yoren Lausberg (1992) is researchmasterstudent Sociologie aan de UvA.

Hard//hoofd is gratis en
heeft geen advertenties

Steun Hard//hoofd

Ontvang persoonlijke brieven
van redacteuren

Inschrijven

Steun de makers van de toekomst

Hard//hoofd is een vrije ruimte voor nieuwe makers. Een niet-commercieel platform waar talent online en offline de ruimte krijgt om te experimenteren en zich te ontwikkelen. We zijn bewust gratis toegankelijk en advertentievrij. Wij geloven dat nieuwe makers vooral een scherpe en eigenzinnige stem kunnen ontwikkelen als zij niet worden verleid tot clickbait en sensatie: die vrijheid vormt de basis voor originele verbeelding en nieuwe verhalen.

Steun ons

  • Foto van Marte Hoogenboom
    Marte HoogenboomHoofdredacteur
  • Foto van Mark de Boorder
    Mark de BoorderUitgever
  • Foto van Kiki Bolwijn
    Kiki BolwijnAdjunct-hoofdredacteur, chef literair
  • Foto van Gatool Katawazi
    Gatool KatawaziAdjunct-uitgever
Lees meer
het laatste
 O, Big Brother, Where Art Thou?

O, Big Brother, Where Art Thou?

Camera's op kruispunten en in gebouwen die je niet alleen volgen, maar zelfs herkennen en gegevens van je verzamelen. Hoe dichtbij is die dystopische toekomst? Lees meer

 Als je je hoofd niet gebruikt, hoef je inderdaad geen mondkapje te dragen

Als je je hoofd niet gebruikt, hoef je inderdaad geen mondkapje te dragen

Hemel en aarde worden bewogen om levens te redden, en je slaat aan het protesteren tegen het dragen van mondkapjes en de kortstondige inperking van je vrijheid. Illustrator Rueben Millenaar keek van boven op de aarde neer en zag een mensheid die elk gevoel van perspectief kwijt is. Lees meer

Het staat in de sterren geschreven - het begrijpen is een ander verhaal

Het staat in de sterren geschreven - het begrijpen is een ander verhaal

Wie leest er tegenwoordig nog een horoscoop om te weten wat de dag, de maand het jaar je brengt? Nou, best veel mensen dus. Het is zelfs een wereldwijde trend. Ook Else Boer geeft toe regelmatig de astrologie in te duiken. Op zoek naar een verklaring gaat ze na wat astrologie de moderne mens kan bieden. Lees meer

 De ene bij is de andere niet

De ene bij is de andere niet

Wat als de ene bijensoort (onze geliefde honingbij) 299 andere bijensoorten verdrukt? Lees meer

 Damien Hirst is verknipt

Damien Hirst is verknipt

Ruim 30.000 dollar betaalde het New Yorkse kunstcollectief MSCHF voor een werk van Damien Hirst: een zeefdruk met 88 gekleurde stippen in elf rijen van acht. Geen weggegooid geld, als je het werk vervolgens in stukjes doorverkoopt. Lees meer

Reflecties van een proefkonijn

Reflecties van een proefkonijn (deel 3)

'Er is veel dat de wetenschap tot nu toe voor mekaar heeft weten te boksen, maar nog geen remedie tegen sociaal ongemak. Hoeft ook niet. Gaat vanzelf weer over.' Lees meer

Filmtrialoog: Solaris

Solaris

'Solaris' uit 1972 blijkt de perfecte film om in thuisquarantaine te bekijken. Lees meer

Hard//talk: Uit de coronacrisis een nieuwe economie in

Vanuit de coronacrisis naar een nieuwe economie

Als we nu echt rechtvaardig en solidair te werk willen gaan, moeten we de behoeftes van zwaar getroffen groepen zoals daklozen en vluchtelingen centraal stellen. Lees meer

Beste Susan

Beste Susan

Susan Sontag uitte zich nooit publiekelijk over haar lesbische geaardheid. Is dat wel eerlijk, vraagt Fien Veldman zich af. Ben je de maatschappij iets verplicht? Is er opheldering nodig als je seksuele identiteit niet uit je uiterlijk op te maken valt? En hoe zou je je dan moeten presenteren?  Lees meer

 Schrödingers Dictator

Schrödingers Dictator

Kim Jong-Uns onzichtbaarheid is voer voor speculaties: hij zou zijn overleden tijdens een operatie, zoek zijn of gewond geraakt bij een raketlancering. Dood of levend, zolang Kim zich niet in het openbaar heeft vertoond, is het enige logische antwoord: hij is het allebei. Pirmin Rengers illustreerde de dictator in superpositie. Lees meer

 De anderhalvemetersamenleving botst

De anderhalvemetersamenleving botst

In Apeldoorn proberen dertig kermisexploitanten de 'Kermis nieuw stijl' uit. Gaat prima. Lees meer

Dagboek van een proefkonijn

Dagboek van een proefkonijn (deel 2)

Hoelang houden mensen het vol in een kliniek en bloeit er weleens liefde op tussen proefpersonen? Oscar Spaans deed eind vorig jaar mee aan medicijnonderzoek en verwerkte zijn notities tot een driedelige serie. Lees meer

 Groetjes uit mijn woonkamer

Groetjes uit mijn woonkamer

Jente Hoogeveen was er snel uit: als zij niet naar de tropen kan, haalt ze de tropen net zo makkelijk haar woonkamer. Lees meer

Het begin van een rouwwoordenboek

Het begin van een rouwwoordenboek

Na de dood van haar moeder besefte Babet te Winkel dat ze haar gevoelens niet met bestaande woorden kon omschrijven. Dus sloeg ze zelf aan het schrijven van een nieuw 'rouwwoordenboek'. Lees meer

Overwegingen van een proefkonijn (deel 1)

Overwegingen van een proefkonijn (deel 1)

Wie zijn de mensen die zich als proefpersoon aanmelden en wat drijft hen? Oscar Spaans deed eind vorig jaar mee aan medicijnonderzoek en verwerkte zijn notities tot een driedelige serie. Lees meer

Sluit jezelf op in je huis, niet in je hoofd

Sluit jezelf op in je huis, niet in je hoofd

Heeft de huidige coronapandemie zin? Of hoeven we die vraag überhaupt niet te stellen? Lees meer

 Als de sterfbedden op zijn

Als de sterfbedden op zijn

Als het laatste IC-bed bezet is, zullen artsen moeten kiezen wie zorg krijgt en wie niet. Ze gaan naar hun werk met het doodsvonnis van vele patiënten in hun hand. Lees meer

Filmtrialoog: Porselein

Porselein

Thuis zagen onze redacteuren 'Porselein', over een succesvol gezin dat wordt opgeschud wanneer het zevenjarige zoontje Thomas zich vreemd begint te gedragen. Heeft hij misschien een virus te pakken? Lees meer

Kijken naar het verleden en de toekomst

De complexiteit van excuses voor het verleden

Vorige maand maakte koning Willem-Alexander excuses voor het optreden van de Nederlanders tijdens de Indonesische onafhankelijkheidsoorlog. Een goede eerste stap, aldus Vivian Mac Gillavry. Maar hoe komt het dat zo'n excuus kan bijdragen aan een gevoel van erkenning en tegelijkertijd kan kwetsen? Lees meer

Liefde in tijden van corona

Liefde in tijden van corona

Carlijn Cober is single. In tijden van een pandemie krijgt single zijn een nieuwe lading. Ze besluit te rade te gaan bij schrijvers en filosofen: wat betekent het om single te zijn? Bestaat er zoiets als happy single zijn? En is dat dan altijd tijdelijk? Een essay over liefde in tijden van corona. Lees meer

Steun de makers van de toekomst. Sluit je aan bij Hard//hoofd.

Jouw steun maakt mogelijk dat wij onze makers zo goed mogelijk kunnen ondersteunen. Een niet-commerciële vrije ruimte als Hard//hoofd is in deze tijd bijzonder, en jouw steun hieraan is onmisbaar. Als je vóór 1 juni aanmeldt dan ontvang je als dank een kunstwerk van Raquel van Haver en mag je gratis naar ons jubileumevenement. Sluit je nu aan bij Hard//hoofd!

Meer info