Asset 14

Winterwachten

Hard//Talk: Depressie 1

De wereld staat in brand en dat mag niet onbeschreven blijven. In een gehaaste wereld is het soms goed even te moeten wachten en de winter leent zich daar uitstekend voor.

Nu de eerste sneeuw is gevallen, met de welbekende chaos tot gevolg, staan we weer massaal te wachten in de kou. Het winterwachten is begonnen. We wachten tot de deur open gaat, tot de ander eindelijk zijn fiets los heeft, tot het licht wordt, tot de trein of de bus komt, tot de regen stopt, tot het lente wordt.

Ik vind de Nederlandse volkswoede over elk gebrek aan efficiëntie altijd lastig. Natuurlijk, ik vind het ook bloedirritant als de trein vertraging heeft of als het internet stroperig is. Aan de andere kant verzet ik me ten volle tegen de krachtige beweging van webnerds, politici en wetenschappers, die alles in ons puur op nut willen beoordelen.

Tijd is geld, zei Dagobert Duck al. In de eenentwintigste eeuw kun je beter zeggen: snelheid is geld. Dankzij het internet werden vele diensten, zoals bijvoorbeeld communicatie met medemensen, gratis. Dat is natuurlijk niet de bedoeling. Zodoende rekenen alle telecommunicatiebedrijven nu geld voor snelheid. En als je geld op is, gaat je internet gewoon lekker frustrerend traag. Apple dwingt klanten om constant een nieuwe iPhone te kopen, door de oude apparaten expres te vertragen. In de VS chanteerde provider Comcast al eens Netflix door de streamingsnelheid te verlangzamen (zoals John Oliver besprak in Last Week Tonight). Gelukkig is Nederland sinds 2012 een van de weinige landen ter wereld waar netneutraliteit per wet is vastgelegd en hebben we Europarlementariërs als Marietje Schaake die zich hier hard voor blijven maken. Maar het aan banden leggen van de kostbare minuten van consumenten is een eng vooruitzicht. Stel dat de NS niet de Fyra had geïntroduceerd, maar alleen een extra langzame trein tussen Rotterdam en Amsterdam, en dat de reizigers voortaan een toelage moesten betalen om in de Intercity te mogen.

Tegelijk weiger ik mee te doen aan de snelheidsobsessie, waarbij geen seconde verspild mag worden. Een tijdje geleden twitterde Alexander Klöpping enthousiast over de ‘Wifi-waterkoker’, waardoor je nooit meer hoeft op te staan om thee te zetten. Het deed me denken aan een stukje in literair tijdschrift McSweeney’s, waarin aanraders werden gedaan. Een ervan was: ‘Waiting for the kettle to boil’. Een mooie tip, maar toen ik het googelde (resultaat in 0,45 seconden) vond ik vooral Facebook-pagina’s die de haat voor dit tussenmoment uitdrukten.

Ons geduld wordt steeds beperkter en daardoor verliezen we een deel van onze menselijkheid. De partner met wie ik aan een film werk, ergert zich vaak aan mijn inefficiëntie. Soms stuurt hij me een screenshot van een statusupdate van mij op Facebook met het sarcastische commentaar ‘Hard aan het werk?’ erbij. Vroeger zou ik me geschaamd hebben voor mijn luiheid, mijn ellenlange nutteloze tussenpozen en de schamele hoeveelheid werk die ik op een dag produceer. Nu weet ik dat nietsdoen essentieel is voor mijn schrijven. Ik werk inefficiënt en langzaam, daardoor ben ik een mens en kom ik op rare, goede ideeën.

Laten we dus onze snelheid beschermen, maar tegelijk onszelf niet voorbij rennen. Onze traagheid is net zo waardevol en dient gekoesterd te worden. Denk daar maar eens aan, als je in de sneeuw op de trein staat te wachten.

 

Mail

Rutger Lemm is schrijver, grappenmaker en scenarist. In 2015 verscheen zijn debuut, 'Een grootse mislukking'. Hij is een van de oprichters van Hard//hoofd.

Hard//hoofd is gratis en
heeft geen advertenties

Steun Hard//hoofd

Ontvang persoonlijke brieven
van redacteuren

Inschrijven
test
het laatste
:Over taboedoorbrekende literatuur en langharige auteurs: I Hate Henry

Over taboedoorbrekende literatuur en langharige auteurs: I Hate Henry

Is literatuur links of rechts? Sarah Neutkens duikt in twee klassiekers en gaat na of ze wel zo links zijn als vaak wordt beweerd. Lees meer

Winnaar Hooray for the Essay 2026 - Wat zo is

over samen niet weten

Anne Louïse van den Dool won met het essay 'Een middenwereld: over samen niet weten' de derde plaats van Hooray for the Essay 2026. Lees meer

Winnaar Hooray for the Essay 2026 - Wat zo is

Tweede plaats Hooray for the Essay 2026 - Dat is dan jouw waarheid

Saar Lermytte won de tweede plek van Hooray for the Essay 2026 met het essay Dat is dan jouw waarheid Lees meer

Steen 1

Steen

Stel je eens voor hoe een relatie met een steen kan beginnen, hoe die eruitziet en waarin jullie elkaar zullen vinden. Sjoukje Kamphorst neemt je mee op een literaire reis langs verloren zwerfkeien, gebarsten geliefdes en zinloos geploeter. ‘Wat een steen te zeggen heeft, kan alleen maar van groot gewicht zijn.’ Lees meer

Winnaar Hooray for the Essay 2026 - Wat zo is

Winnaar Hooray for the Essay 2026 - Wat zo is

Melissa Dhondt won de eerste prijs van Hooray for the Essay 2026, met haar essay ‘Wat zo is’ waarin ze haar moeders relatie tot alcohol op een invoelende manier beschrijft. De wedstrijd is een samenwerking tussen DeBuren, Rekto:Verso en Hard//hoofd. Lees meer

Nieuwe Mina’s, oude lessen

Nieuwe Mina’s, oude lessen

Rocher Koendjbiharie en Tamara Hartman schreven een essay over de Nederlandse geschiedenis van het feminisme en kritiek op de Dolle Mina’s binnen een kader van intersectionaliteit voor een boekpublicatie van de Dolle Mina’s. Er kwam feedback dat het stuk ‘te moeilijk’ en niet ‘speels’ genoeg was – een vanoudse kritiek wanneer over racisme of witheid geschreven wordt. Ze besloten zich terug te trekken en plaatsten dit incident binnen de context van systematische witheid van de Dolle Mina’s. Nu lees je het essay hier, op Hard//hoofd. Lees meer

Laatste woorden

Laatste woorden

Na een overlijden in de familie, vraagt Vera Corben zich af welke geluiden permanent in ons hoofd wonen. Is dat de score van het leven? Hoe klinkt die dan? En is de dood dan niet meer dan de afwezigheid van dat geluid? Lees meer

Tmettigh x tseghnas 8

Tmettigh x tseghnas

'Ontvreemd en onthéémd,' schrijft Imane Karroumi El Bouchtati over Riffijnse sieraden. Wat betekent dit zilver voor haar en haar identiteit? Lees meer

Neil Armstrong (they/them) 1

Daar ben je, hier zijn we

BredaPhoto, Pride Photo en Tilt organiseerden de tentoonstelling ‘Levenslijnen – queer verhalen in beeld’ en vroegen vier queer auteurs een brief te schrijven aan een geportretteerde. Vandaag lees je de brief van Ayden Carlo: 'Dit hier lijkt helemaal niet over jou te gaan en dat is precies waarom ik je schrijf.' Lees meer

We herkennen vroege signalen van partnergeweld, maar als een bevriende staat geweld pleegt zijn we ineens stekeblind

We herkennen vroege signalen van partnergeweld, maar als een bevriende staat geweld pleegt zijn we ineens stekeblind

Wat als je ogen werken, maar je de patronen niet herkent? Marthe van Bronkhorst kijkt terug op een week van sneeuw en ICE. Lees meer

Neil Armstrong (they/them)

Neil Armstrong (they/them)

BredaPhoto, Pride Photo en Tilt organiseerden de tentoonstelling ‘Levenslijnen – queer verhalen in beeld’ en vroegen vier queer auteurs een brief te schrijven aan een geportretteerde. Vandaag lees je de brief van Trijntje van de Wouw: ‘Ze zoeken zo hard naar buitenaardse wezens dat ze niet zien hoeveel er nog te ontdekken valt recht voor hun neus.’ Lees meer

 1

Beste Dimitri

In november 2025 organiseerden fotofestivals BredaPhoto en Pride Photo samen met Tilt de tentoonstelling ‘Levenslijnen – queer verhalen in beeld’. Daarin onderstreepten en vierden we het belang om in alle vrijheid te kunnen zijn wie je wilt zijn. Vier queer auteurs schreven een brief aan een van de geportretteerden. Lees meer

Taal als brug tussen AI en de menselijke creatie

Taal als brug tussen AI en de menselijke creatie

In een wereld waarin talen verdwijnen en technologie oprukt, stelt Axel Van den Eynden de vraag: kan AI een dode taal weer tot leven wekken? In een reflectieve zoektocht onderzoekt hij de (on)macht van digitale vooruitgang, en de verbindende kracht van taal, verhalen en woorden. Lees meer

Het is tijd om op een totaal andere manier naar de wereld te kijken

Het is tijd om op een totaal andere manier naar de wereld te kijken

Wat is magie? Een mysterieuze familiering gaf Marthe van Bronkhorst een ander perspectief. Lees meer

Lees dit boek vooral niet

Lees dit boek vooral niet

Wat doe je als je een boek leest dat totaal schuurt met je wereldbeeld, maar wel goed geschreven is? Dit overkwam boekenblogger Maartje van Tessel, toen ze een berichtje kreeg van een debutant met de vraag of ze zijn boek wilde lezen. Het zet haar aan het denken over wat literatuur kan en mag zijn. Lees meer

Waarom stellen journalisten zo weinig vragen?

Waarom stellen journalisten zo weinig vragen?

Bij de media heerst ziekte, journalisten stellen te weinig vragen. Fausto en Marthe van Bronkhorst komen met een behandelplan. Lees meer

Essaywedstrijd: 'Dat is dan jouw waarheid' Hooray for the Essay 2026

[Deadline verstreken] Essaywedstrijd: 'Dat is dan jouw waarheid' Hooray for the Essay 2026

In deze editie van Hooray for the Essay dagen we je uit om na te denken over waarheid. Reageer voor 19 januari. Lees meer

Politiek is de olifant in de kamer, maar modejournalistiek trekt de deur liever dicht

Politiek is de olifant in de kamer, maar modejournalistiek trekt de deur liever dicht

Mode lijkt glanzend en zorgeloos, maar er schuilt een wereld van politiek achter. Loïs Blank vraagt zich af: wie bepaalt eigenlijk welke verhalen verteld mogen worden? Wat gebeurt er met de progressieve stemmen van een bedrijf dat vooral voor de winst gaat? Lees meer

Suriname - van onafhankelijk land naar natie

Suriname - van onafhankelijk land naar natie

Op 25 november is het 50 jaar geleden dat Suriname onafhankelijk werd van Nederland. Kevin Headley bespreekt hoe de onafhankelijkheid van Suriname tot stand is gekomen en hoe het zich verder ontwikkelt tot natie: van politieke geschiedenis tot hedendaagse successen. Lees meer

De integratie-stok slaat wéér de ‘problematische Moslim’

De integratie-stok slaat wéér de ‘problematische Moslim’

'Een begrip als integratie lijkt een middel om te streven naar een inclusievere samenleving, maar dwingt in feite minderheden om hun culturele en religieuze identiteit op te geven.' Aslıhan Öztürk legt de retoriek bloot waarmee de integratie-stok dreigend boven het hoofd van generaties migranten wordt gehouden. Lees meer

Lees Hard//hoofd op papier!

Hard//hoofd verschijnt vanaf nu twee keer per jaar op papier! Dankzij de hulp van onze lezers kunnen we nog vaker een podium bieden aan aanstormend talent. Schrijf je nu in voor slechts €3 per maand en ontvang in september je eerste papieren tijdschrift. Veel leesplezier!

Word trouwe lezer!