Asset 14

'69: liefde seks senior

Onze redactieleden zagen een ontroerende IDFA-documentaire over bejaardenseks. Toch kon de term 'lillend vlees' niet vermeden worden.

Noor: In ieder geval liet deze film dingen zien die ik nog nooit eerder heb gezien. Dat alleen al vind ik knap.

Sanne: NEUKENDE BEJAARDEN!!!

Noor: Correctie: pijpende bejaarden.

Emy: Dat was precies waar ik bang voor was: lillend wit vlees, bleke blote billen. En die seksscène viel toch echt niet mee.

Sanne: Ik was een beetje teleurgesteld over mijn eigen truttige reactie op de seksende homo’s. Ik vond het er niet uitzien en probeerde mijn blik te focussen op iets wat niet vijfentachtig jaar oud en gerimpeld was. De linker bovenhoek van het scherm, geloof ik.

Noor: Ik vond het tijdens de douchescène al lastig om te kijken naar het naakte lijf van 'Happy Hans' (de internetnaam waarmee hij op silverdaddies.com zijn huidige liefde ontmoette). Nog zonder de seks. Dat was wel mooi opgebouwd van documentairemaakster Menna Laura Meijer: eerst vanaf een afstandje kijken, later pas de seks.

Emy: Ja, als de kikker in een pan met water werden we rustig opgewarmd voordat de echt hete beelden kwamen. Maar eigenlijk lag de nadruk helemaal niet zo op seks, meer op liefde.

Sanne: Ja, en dat was heel mooi en ontroerend. Ik vond het wel leuk dat ze eigenlijk allemaal zeiden dat hun behoefte aan seks nauwelijks was afgenomen naarmate ze ouder werden.

Noor: Heel goed nieuws inderdaad! Bejaard zijn is gerelateerd aan de dood, en seks vertegenwoordigt juist Het Leven. Daarom alleen al zijn die twee niet te rijmen. Maar gelukkig blijkt het anders te zijn. Zelfs masturberen en dildo’s komen er gewoon nog aan te pas in de slaapkamers van deze dames en heren op leeftijd.

Sanne: Sjaan, die op dildojacht gaat in een sekswinkel, was wel één van mijn favorieten. “De meeste vriendinnen willen niet met Sjaan over seks praten.”

Emy: Heel sterk inderdaad, en toch ook een beetje mijn schrikbeeld: nog wel willen, maar alleen jezelf ter beschikking hebben.

Noor: Dan huren we tegen die tijd toch gewoon een gigolo voor je in, Emy?

Emy: Lief van je, Noor, maar ik zou dan denken: och, die arme jongen, moet-ie ‘t met zo’n oud wijf doen. Het mooiste is natuurlijk als je, zoals een aantal van deze oude mensen, je jeugdliefde weer weet op te trommelen. Ik zat stiekem al tussen m’n Facebookvrienden te kijken.

Noor: Ik was bij de première en daar waren alle hoofdrolspelers ook aanwezig, wat echt heel ontroerend was, de hele zaal was aan het huilen. Ze vertelden na afloop dat de maakster hen vroeg voor een film over ‘liefde’. Pas later vertelde ze dat het eigenlijk, of vooral, over seks zou gaan. En dáárna was de vraag: "Doen jullie het nog met mekaar?"

Emy: Ze leek oprecht verbaasd dat dat nog kan, seks na je vijfenzestigste, maar met een beetje nazoekwerk kom je daar zelf ook achter. Ik heb hier een boek getiteld Seksuologie liggen, daarin staat nogal klinisch een onderzoekje beschreven waarin ze jongere en oudere (‘postmenopauzale’) vrouwen naar erotische filmpjes lieten kijken. De oudere vrouwen werden wat minder vochtig (komt door veranderde hormoonniveaus), máár: "De subjectieve mate van opwinding was voor beide groepen gelijk."

Sanne: Ik herinner me een verhaal van Carmiggelt, waarin een oud mannetje vertelt dat hij iedere ochtend wordt gewassen door een heel mooi verpleegstertje. En dat-ie dan 'elke ochtend nog wel een beetje omhoog kwam'. Maar op een dag gebeurde dat niet meer, en een week later was hij dood.

Emy: Hoe oud was Carmiggelt toen hij dat schreef? Ik stoor me een beetje aan die pikgerichtheid bij veel mannen (en vrouwen). Vond het juist mooi dat het allersnoezigste oude stel, Aad & Kees, vertelde dat de nadruk nu meer op aanraken ligt. Van mij mag de nadruk altijd wel op aanraken liggen.

Noor: Waarom ik de film echt belangrijk vind, en dus ook hoop dat veel mensen door alle trillende billen heen kunnen kijken, is omdat het oude mensen humaniseert. Eigenlijk worden bejaarden niet serieus genomen, ze doen niet meer mee met het leven. In die scène waarin Sjaan een dildo koopt in een sekswinkel, wordt ze omringd door seksplaatjes van blote vrouwen, maar die beelden kunnen niet verder van haar eigen lijf afstaan.

Sanne: Een vroegere vriendin van mij werkte in een vrouwvriendelijke sekswinkel, en ik ging daar wel eens langs. Ik zag dan regelmatig heel gewone huismoeders die de Hitachi Magic Wand, een enorme vibrator, kwamen kopen - dat was hun meestverkochte artikel.

Noor: Een gewone huismoeder is nog altijd iets anders dan een vrouw van tachtig.

Emy: De vijfenzestigplussers van nu zorgen er wel voor dat ze serieus genomen worden. Dat de docu ‘69: liefde seks senior heet, kun je op drie manieren lezen: het standje, de leeftijd, maar ook het jaar. Het stel dat aan partnerruil had gedaan vertelde niet voor niets dat dat in 1968 was: het waren allemaal mensen die jongvolwassen waren in de late zestiger jaren. Of lees ik er nu te veel in? Ik vroeg me in elk geval wel af: hoe zullen wij het gaan doen als oudjes?

Noor: De romantiek van ons favoriete stel Aad en Kees halen we in ieder geval niet: ontmaagd worden onder de sterrenhemel van Vlieland en dat zeventig jaar later nog met rode koontjes en even dolverliefd navertellen. Wauw.

Sanne: Bejaarde hipsters. Hoe zou dat eruit zien?

Noor: Met dezelfde oude lijven. Alleen dan met allemaal van die uitgerekte tattoo's erop.

Emy: Aad en Kees hadden wel dé tip voor twijfelende twintigers, toen Menna de Vraag der Vragen stelde: "Wat is jullie geheim?" Dat dan blijkt dat het voor een groot gedeelte ook op stug doorzetten aankomt. Je moet elkaar niet zomaar loslaten.

Sanne: Waarschijnlijk is Echte Liefde nu net zo zeldzaam als vroeger.

Noor: Maar Happy Hans, de pijpende bejaarde, vond ‘m ook pas op z’n tachtigste. Laat, maar niet te laat.

Emy: Het is nooit te laat voor liefde, of voor echt goede seks.

Mail

Redactie

Hard//hoofd is gratis en
heeft geen advertenties

Steun Hard//hoofd

Ontvang persoonlijke brieven
van redacteuren

Inschrijven
test
het laatste
:Terugblik op de lancering van 'Harnas' in Museum Arnhem 13

Terugblik op de lancering van ‘Harnas’ magazine in Museum Arnhem

Afgelopen maand werd ons nieuwste nummer feestelijk gelanceerd in Museum Arnhem, want Hard//hoofd en Museum Arnhem bundelden de krachten! De tentoonstelling Naakt dat raakt vindt literaire en poëtische verdieping in een speciaal katern in Hard//hoofd magazine Harnas. We blikken terug op het evenement. Lees meer

Winnaar Hooray for the Essay 2026 - Wat zo is

over samen niet weten

Anne Louïse van den Dool won met het essay 'Een middenwereld: over samen niet weten' de derde plaats van Hooray for the Essay 2026. Lees meer

Het sanatorium

Het sanatorium

Elin ligt roerloos op de ligstoel van een sanatorium, hoog in de bergen. Stil en uitgespreid op het terras wordt ze geconfronteerd met een doordringende geur, die ze niet kan identificeren. In dit surreële, filosofische verhaal zoekt Stefanie Gordin naar de betekenis en de verstikkende werking van rust. Lees meer

Introverte mensen zijn awesome

Introverte mensen zijn awesome

In een wereld van schreeuwende extraversie, eert Marthe van Bronkhorst de introverten. 'Doe mij maar ‘raven’-energy. ' Lees meer

Winnaar Hooray for the Essay 2026 - Wat zo is

Tweede plaats Hooray for the Essay 2026 - Dat is dan jouw waarheid

Saar Lermytte won de tweede plek van Hooray for the Essay 2026 met het essay Dat is dan jouw waarheid Lees meer

Dogs that cannot touch each other

Dogs that cannot touch each other

Een theatrale vertelling van Louky van Eijkelenburg over warmte, wrangheid en het controversiële kunstwerk 'Dogs That Cannot Touch Each Other'. Lees meer

:De strijd om vorm: looksmaxxen met volume of bevrijding uit de vorige eeuw?

De strijd om vorm

Dior en Chanel grijpen terug op historische silhouetten, en dat wordt breed gevierd. In haar column onderzoekt Loïs Blank of we ons voldoende bewust zijn van de oude idealen die daarin meekomen, en wat het over onze tijd zegt dat we daar zo enthousiast applaus voor geven. Lees meer

Steen 1

Steen

Stel je eens voor hoe een relatie met een steen kan beginnen, hoe die eruitziet en waarin jullie elkaar zullen vinden. Sjoukje Kamphorst neemt je mee op een literaire reis langs verloren zwerfkeien, gebarsten geliefdes en zinloos geploeter. ‘Wat een steen te zeggen heeft, kan alleen maar van groot gewicht zijn.’ Lees meer

Oproep: De Stoute Stift

De Stoute Stift

Doe mee aan De Stoute Stift, een zoektocht naar vier Nederlandse en vier Vlaamse illustratoren die een beeld willen maken bij de beste verhalen van de erotische schrijfwedstrijd Het Rode Oor. Deadline: 1 mei 2026. Lees meer

Kwetsuur

KWETSUUR

Het prinsessenbed en de koffiepauze in een hospice vormen het decor van dit gedicht van Kim Liesa Wolgast. Koffie, lametta en aquarelpapier zijn de rekwisieten van het sterftheater, waar de tijd stilstaat en zich tegelijkertijd steeds herhaalt. Lees meer

:Podcast: Maandagavond – De uitnodiging

Podcast: Maandagavond – Het cadeau

Voor de één is het 't allerbelangrijkste onderdeel van een feest, voor de ander een leeg ritueel vol onnodige spulletjes. In de derde aflevering van dit Maandagavond-seizoen draait alles om ‘Het Cadeau’. Met Rebekka de Wit, die het publiek uithoort over pijnlijke ‘kutcadeaus’, Suzanne Grotenhuis, die getuige was van de perfecte aankoop, en Freek Vielen die trakteert op een tekst uit hun gloednieuwe jubileumboek. Lees meer

Materiaal van een lichaam 1

Materiaal van een lichaam

In dit verhaal van Merel Nijhuis en beeld van Jasmijn Vermeeren exposeert een disabled kunstenaar haar werk tussen de zoemende TL-verlichting, kunstkijkers en hun opmerkingen. Ze probeert een balans te zoeken tussen genoeg informatie geven over haar werk en het ontwijken van de daaropvolgende validistische vragen. Lees meer

We willen het ook voor jou veilig houden

We willen het ook voor jou veilig houden

Claire heeft het voor elkaar: luxe kleding, een indrukwekkend cv en een leidinggevende functie. Tot ze op het matje wordt geroepen vanwege grensoverschrijdend gedrag. Claire snapt het niet. Wat is er gebeurd? Wanneer zijn de regels veranderd? Wie heeft de nieuwe normen bedacht? Emma Stomp duikt in dit verhaal in Claires hoofd en laat het... Lees meer

Hard//hoofd zoekt een nieuwe uitgever/zakelijk leider

Hard//hoofd zoekt een nieuwe uitgever (zakelijk leider) [deadline verstreken]

Maak jij een vrije ruimte voor experiment voor nieuwe schrijvers, makers en denkers mogelijk? Word de nieuwe uitgever van Hard//hoofd! Lees meer

Winnaar Hooray for the Essay 2026 - Wat zo is

Winnaar Hooray for the Essay 2026 - Wat zo is

Melissa Dhondt won de eerste prijs van Hooray for the Essay 2026, met haar essay ‘Wat zo is’ waarin ze haar moeders relatie tot alcohol op een invoelende manier beschrijft. De wedstrijd is een samenwerking tussen DeBuren, Rekto:Verso en Hard//hoofd. Lees meer

Demystificeren en normaliseren: 'Naakt dat raakt' in Museum Arnhem

Demystificeren en normaliseren: 'Naakt dat raakt' in Museum Arnhem

Kijk, voel, denk opnieuw. In Naakt dat raakt tonen kunstenaars dat naakt meer is dan bloot: het is een middel voor autonomie, identiteit en verzet. Sanne de Rooij gidst je met een kunsthistorische blik door de tentoonstelling van Museum Arnhem en gaat in gesprek met conservator Manon Braat: ‘Ik wil blijven geloven dat kunst een verandering teweeg kan brengen.’ Lees meer

De onderste sport

De onderste sport

Walde groeit op onder de kassa in de supermarkt. Daar hoort hij de verhalen van alle klanten die bij zijn moeder afrekenen. In dit verhaal van Jelt Roos wordt onze drang ambitieuze levens te leiden bekeken door de lens van klassenongelijkheid. Is het beter om te streven of in je eigen vak te blijven? Lees meer

Als Jetten I je rechten afpakt, antwoord je dan met nóg een petitie?

Als Jetten I je rechten afpakt, antwoord je dan met nóg een petitie?

Na de zoveelste genegeerde petitie constateren Marthe van Bronkhorst en Savriël Dillingh dat het anders moet: een nieuwe vorm van verzet. 'Wat zijn we in de afgelopen dertig jaar in die klassestrijd nou eigenlijk opgeschoten? Moeten we niet eens escaleren?' Lees meer

Hard//hoofd lanceert 'Harnas' in Museum Arnhem!

Kom naar de lancering van ‘Harnas’ magazine in Museum Arnhem!

Kom naar de feestelijke lancering van Hard//Hoofd magazine Museum Arnhem! We gaan in gesprek met Museum Arnhem over naakt in tekst en beeld, en schrijvers uit ‘Harnas’ magazine geven literaire rondleidingen door de tentoonstelling Naakt dat raakt. Vier de lancering van dit magazine en deze bijzondere samenwerking met ons tijdens een speciale Hard//hoofd-rondleiding door de... Lees meer

Nieuwe Mina’s, oude lessen

Nieuwe Mina’s, oude lessen

Rocher Koendjbiharie en Tamara Hartman schreven een essay over de Nederlandse geschiedenis van het feminisme en kritiek op de Dolle Mina’s binnen een kader van intersectionaliteit voor een boekpublicatie van de Dolle Mina’s. Er kwam feedback dat het stuk ‘te moeilijk’ en niet ‘speels’ genoeg was – een vanoudse kritiek wanneer over racisme of witheid geschreven wordt. Ze besloten zich terug te trekken en plaatsten dit incident binnen de context van systematische witheid van de Dolle Mina’s. Nu lees je het essay hier, op Hard//hoofd. Lees meer

Lees Hard//hoofd op papier!

Hard//hoofd verschijnt vanaf nu twee keer per jaar op papier! Dankzij de hulp van onze lezers kunnen we nog vaker een podium bieden aan aanstormend talent. Schrijf je nu in voor slechts €3 per maand en ontvang in september je eerste papieren tijdschrift. Veel leesplezier!

Word trouwe lezer!