"En nu werk je mee, anders ga ik je pijn doen!"" /> "En nu werk je mee, anders ga ik je pijn doen!"" />
Asset 14

Wapenstok op YouTube

Een agent die te enthousiast de lange lat hanteert tegen een groep krakers? Een wildplassende, onhandige of verkeerd geparkeerde diender? Dankzij smartphones en YouTube is alles wat de politie doet tegenwoordig door iedereen te filmen en binnen de kortste keren te bekijken en te beoordelen.

Het filmpje, op 25 maart geüpload naar YouTube, is meer dan honderdduizend keer bekeken. We zien hoe op een zonovergoten Stationsplein voor Amsterdam Centraal een bleke Italiaan van een jaar of veertig op nogal klungelige wijze in de boeien wordt geslagen. De man lijkt in paniek. "I didn't do anything!" roept hij. Vier politiemannen voegen zich bij de groep. "En nu werk je mee, anders ga ik je pijn doen!" roept er een. De man wordt tegen de grond gewerkt, een arm is op zijn rug gedraaid, een knie duwt zijn hoofd tegen de stoeprand. Zijn bril valt op de tegels. "Werk dan ook mee, stomme lul!" roept een andere agent.

Dan zien we ineens niets meer, want een stevige diender is voor de camera gaan staan. "Ik mag toch zeker filmen op de openbare weg?" roept de man die de film opneemt. "Je krijgt van mij nu de aanwijzing om door te lopen, en anders mag je ook zo!" zegt de agent dreigend en wijst op de Italiaan, die geboeid en schreeuwend op de grond ligt. "Stumper!" bijt hij de cameraman nog toe.

YouTube, waarop inmiddels elke minuut ongeveer 72 uur video wordt geüpload, vierde vorige maand zijn zevende verjaardag. Wie zoekt op 'Politie' kan direct kiezen uit ongeveer 64200 filmpjes van arrestaties, invallen en andere politieacties. De successen, maar ook de misstappen van de politie zijn tegenwoordig als de wiedeweerga door de onlinegemeenschap te aanschouwen. Websites als Blauwmisbruik, Indymedia en Geenstijl maken er een sport van agenten die uit hun rol vallen genadeloos aan de digitale schandpaal te nagelen.

Van de confrontatie tussen krakers en politie die vorige maand in de Simon Stevinstraat in Amsterdam-Oost plaatsvond, staan ondertussen vier verschillende filmpjes online. De beelden, waarop te zien is hoe agenten nogal bruut inslaan op een groep krakers, deden een discussie losbarsten over de manier waarop de politie de situatie heeft aangepakt.

De Amsterdamse burgemeester Van der Laan zei dat het optreden er "niet goed uitzag". De krakers zeggen te overwegen bij volgende acties meer cameramannen in te zullen zetten. Helemaal nieuw is dat idee geenszins: in aanloop naar 30 april 1980, de gedenkwaardige dag van woning en kroning, werden de krakersrellen ook al van binnenuit geflimd.

Hoe gaan de korpsen om met al dat hedendaags online toezicht? Ellie Lust, woordvoerder van de Amsterdamse politie: "Wij hebben geen YouTube-beleid. Het staat iedereen vrij om in de openbare ruimte film te draaien. We moedigen dit immers ook aan. Als je iets ziet dat niet in de haak is: maak foto's, maak filmpjes met een mobiele telefoon. We zijn een transparante organisatie, en zeggen ook altijd tegen jonge collega's dat je omstanders nooit moet zeggen dat ze niet mogen filmen."

Maar het valt niet te ontkennen dat de oprukkende smartphone leidt tot meer controle op gedrag van agenten in actie op straat. Worden die van bovenaf dan niet gewaarschuwd voor de immer meeloerende lenzen? Het lijkt aannemelijk, maar Ron Looije van de Raad van Korpschefs zegt van niet. "Politiemensen hebben zelf ook een mobiel en weten best dat je daar filmpjes mee kunt maken en dat die op internet gezet en bekeken worden. Bij negatieve YouTube-filmpjes ligt het allemaal op straat - dat is een verschil met de filmbeelden die we zelf maken, dat doen we sowieso altijd bij ME-acties. We bekijken dit soort beelden zelf ook, en trekken er lessen uit. Maar politie-optreden buiten op straat is ook gewoon een realiteit, agenten zijn als ze optreden duidelijk herkenbaar aan hun uniform. Er staan ook veel beelden van agenten en arrestatieteams op internet, positieve beelden van onze daadkracht, waar we juist heel trots op zijn. Maar er zijn ook veel filmpjes waarin je alleen maar ziet dat een agent iemand aanhoudt, schijnbaar om niks. De kijker weet niet dat diegene bijvoorbeeld al een half uur dronken staat te schelden. Ondertussen blijft het filmmateriaal tot in lengte van dagen online.”

Jaap Timmer, hoofddocent bij het Centrum voor Politie- en Veiligheidswetenschappen aan de Vrije Universiteit: "Natuurlijk wordt er wel over geïnformeerd. Je hebt je hier als politiemacht deels aan aan te passen en deels in te schikken. Verder moet er, net als altijd, gezorgd worden dat mensen zo professioneel mogelijk hun werk doen. Als mensen zichzelf niet onder controle hebben, zoals met die krakers het geval leek te zijn, is dat nu op geen enkele manier meer te verhullen. Dat is een stimulans voor de politie. Het lijkt me alleen maar positief dat dat soort dingen naar buiten komt."

Over de Italiaan die bij het station werd gearresteerd is men eerlijk: "Klunzig was het wel", geeft de politie later toe. “Het betrof hier toezichthouders, die hebben minder ervaring met arrestaties en daarom verliep het wat rommelig.” En dat gescheld had natuurlijk niet gemogen: “Niet zo netjes, nee. De agenten zijn daar op aangesproken.” De man had op de stoep gefietst en daarna geen identiteitsbewijs overhandigd. "Toen dat vervolgens gevorderd werd, verzette hij zich hevig. Als hij zich dan ook bij zijn arrestatie verzet, mogen wij dreigen met geweld - de politie heeft immers het geweldsmonopolie. En als we eenmaal beginnen met een arrestatie, maken we hem ook af."

Timmer: "De taak van de politie zou moeten zijn hier juist die context aan te brengen, waarom er geweld wordt gebruikt, of het klopt, of dat het eenzijdig is. Ik vind sowieso dat dit soort zaken vaak leiden tot interessante en belangrijke discussies, die echt veel te weinig worden aangehaald. Hoe zit het dan precies met die bevoegdheden? Wanneer mag er geslagen worden? Wanneer mag er geschoten worden? Wat behelst dat geweldsmonopolie dan precies? Dat zijn ontzettend belangrijke dingen om duidelijk te hebben, zowel voor de politie als voor de rest van de bevolking. Ik vind zelf dat dat wel wat beter mag worden uitgelegd."

--

Dit artikel verscheen eerder in Het Parool

Mail

Hiske Versprille

Hard//hoofd is gratis en
heeft geen advertenties

Steun Hard//hoofd

Ontvang persoonlijke brieven
van redacteuren

Inschrijven
test
het laatste
AI: Nooit meer eenzaamheid?

AI: Nooit meer eenzaamheid?

Ferenz Jacobs bespreekt het futuristische kunstproject van Alicia Framis. Deze zomer trouwt Francis met een hologram gebaseerd op haar eerdere relaties. AI en liefde: een gelukkig huwelijk? Lees meer

Bericht vanaf de Biënnale van Venetië

Bericht vanaf de Biënnale van Venetië

Afgelopen woensdag opende het Nederlandse paviljoen op de Biënnale van Venetië. Onze chef kunst Jorne Vriens zag hoe kunstenaar Renzo Martens in huilen uitbarstte toen hij sprak over zijn samenwerking met zijn Congolese medekunstenaars. Lees meer

:Het is een ondiepe sloot voor een fantasyschrijver: deel 1

Het is een ondiepe sloot voor een fantasy-schrijver: deel 1

Bijna een kwart van de Nederlandse volwassenen leest het liefst fantasy of sciencefiction. Toch verschijnt er bijna geen Nederlandstalige fantasy. In dit eerste deel van een tweeluik onderzoekt Ida Hondelink waarom fantasy als volwassen literair genre zo ondergeschikt is in Nederland. Lees meer

Alles wat ik wil en absoluut niet nodig heb

Alles wat ik wil en absoluut niet nodig heb

Wanneer Eva op bezoek is bij haar zus, vraagt die of Eva haar eicellen al in heeft laten vriezen. Het laat Eva nadenken over hoe ze de vraag 'Wil ik een kind?' überhaupt kan beantwoorden. 'De vraag omtrent het ouderschap is bij uitstek een gevoelskwestie, en mijn gevoel volgen is nooit mijn sterkste punt geweest.' Lees meer

De buschauffeur

De buschauffeur

'Kijk door me heen als door de voorruit'. In deze gedichtenreeks van Angelika Geronymaki probeert een buschauffeur krampachtig de kortstondigheid - in tijd, plaats, interactie - te behouden die eigen is aan zijn baan. Lees meer

Niet

Niet

'Naarmate die vakantie vorderde, begon ik die ‘niet’ te bezien in het licht van een oude angst die soms omhoogkomt. Wanneer namelijk mijn vriendin zei: ‘dat is een lantaarnpaal’ en ik zei ‘niet’, begon ik me af te vragen of we inderdaad wel dezelfde lantaarnpaal zagen.' In deze column schrijft Anne Schepers over het woord 'niet' en de gevolgen die het kan hebben voor een discussie. Lees meer

Waarom nog schrijven na ChatGPT?

Waarom nog schrijven na ChatGPT?

Waarom blijven we schrijven als kunstmatige intelligentie dat straks beter kan dan wij? In dit essay bespreekt Shimanto Reza de verbinding die teksten bieden. Ze gaan in dialoog met elkaar, met onszelf, met anderen. Lees meer

Links, wees niet zo bang om hypocriet te zijn

Mijn week met morele ambitie: wat ik leerde ondanks Rutger Bregman

Marthe van Bronkhorst probeerde morele ambitie een week uit en leerde ervan - ondanks Rutger Bregman. Lees meer

Vacature Lid Raad van Toezicht

Vacature Lid Raad van Toezicht

Hard//hoofd wil per 1 juni de driekoppige Raad van Toezicht uitbreiden met twee nieuwe leden waaronder een voorzitter. Mocht je willen reageren dan ontvangen wij graag voor 1 mei een reactie. Lees meer

:Oproep: Wie illustreert de erotische verhalen van het Rode Oor?

Oproep: Wie illustreert de erotische verhalen van het Rode Oor?

De Stoute Stift is de gloednieuwe illustratiewedstrijd van deBuren, Stripgids, Hard//hoofd en Stichting Nieuwe Helden. Meedoen? De deadline is 1 mei 2024 (10:00). Lees meer

Eva heeft u toegevoegd aan een nieuwe groepschat

Eva heeft u toegevoegd aan een nieuwe groepschat

Eva nodigt twee vrienden uit om bij haar te komen eten. Ze hoopt dat dit het begin zal zijn van een nieuwe vriendengroep. Lees meer

Witte tranen

Witte tranen

Vaak kan geconfronteerd worden met een racistische misstap veel losmaken in witte vrouwen. Waar komt dat door? Fleur den Boer onderzocht het perfectionisme van witte vrouwen en hoe zogeheten 'witte tranen' racisme in de hand werken. Lees meer

Stieren en vrouwen hebben iets gemeen

Stieren en vrouwen hebben iets gemeen

Wat hebben stieren en vrouwen gemeen? In dit essay ziet Barbara Haenen tijdens het bezoeken van een stierengevecht gelijkenissen met haar eigen ervaringen. Lees meer

Links, wees niet zo bang om hypocriet te zijn 1

Links, wees niet zo bang om hypocriet te zijn

Marthe van Bronkhorst bekijkt hypocrisie als spectrum: hoe hypocriet ben jij op een schaal van Frans Bauer tot Johan Derksen? Lees meer

Bijsturen 1

Bijsturen

In dit essay legt Belle de Rode de vinger op de zere plek. Ze beschrijft hoe zij de rol van bijsturende kapitein op zich moet nemen omwille van haar zieke vader, terwijl ze juist afscheid had willen nemen van de kritische kapitein die in haar huisde. Lees meer

In je eentje achterblijven

In je eentje achterblijven

Als vriendin K. op een date gaat, denkt Eva van den Boogaard na over hun onuitgesproken pact. Zo lang ze beiden ongelukkig in de liefde zijn, hebben ze elkaar. Maar wat als er iemand dat pact uitstapt? Lees meer

Gelukkig zien jonge mensen het verband tussen toen en nu

Durf te leren van het verleden

Op Dag 150 van de wrede vergeldingsactie van Israël is een eind van de ‘slachting’ van Palestijnen nog niet in zicht. Schrijver Marte Hoogenboom vestigt haar hoop op activisten en journalisten die het verband tussen ‘toen’ en ‘nu’ durven zien. Lees meer

Fatma Shanan: de lichtelijke melancholie van het zomerse alleen zijn 1

Fatma Shanan | De lichtelijke melancholie van het zomerse alleen zijn

Een oase van rust midden in Berlijn. De kleine geschilderde landschappen en zelfportretten in de natuur van Fatma Shanan (1986, Israël) komen goed tot hun recht in de expositieruimte van Dittriech en Schlechtriem. De tentoonstelling ‘The Inn River’ bestaat uit een bescheiden aantal van negen schilderijen. Aucke Paulusma laat zien dat een aandachtige observatie loont, maar dat de schilderijen laten niet per se een vrolijke indruk achterlaten. Lees meer

Reden tot paniek

Reden tot paniek

In dit droomachtige en persoonlijke essay blikt Wouter Degreve terug op zijn jeugd, en hij onderzoekt de effecten daarvan op het heden. Want 'de kracht van de plek waar je bent opgegroeid mag je nooit onderschatten.' Lees meer

Geld lenen

Geld lenen

‘Het spijt me,’ zeg ik. ‘Voor dit alles.’ Ik gebaar om me heen. ‘Voor Nederland.’ In deze column van Anne Schepers ontmoeten twee vrouwen, die uitkijken naar hun avond in een wijnbar, een man die een treinkaartje naar Ter Apel bij elkaar probeert te sprokkelen. Lees meer

Word trouwe lezer van Hard//hoofd op papier!

Hard//hoofd verschijnt vanaf nu twee keer per jaar op papier! Dankzij de hulp van onze lezers kunnen we nog vaker een podium bieden aan aanstormend talent. Meld je aan als abonnee voor slechts €2,50 per maand en ontvang ons papieren magazine twee keer per jaar in de bus. Veel leesplezier!

Word trouwe lezer