Asset 14

Laatste avondmaal

Het eetwezen: Laatste avondmaal

Zondag zou ik voor de krant waarvoor ik werk een verhaal maken over kinderen die in Amsterdam-Zuid hun Eerste Heilige Communie gingen doen. Omdat ik niet kerkelijk ben en soms een beetje een luie journalist zei ik, terwijl ik mijn jas al aan had, tegen de paapse jongen die ook mijn geliefde is: “Kut. Wat ís dat eigenlijk, de heilige communie?”

De paap trok zijn onderwijzershoofd. “Jezus wist dat hij zou gaan sterven,” zei hij. “En toen hij met al zijn discipelen aan tafel zat, liet hij zien hoe ze voor altijd bij elkaar en bij hem konden horen, ook als hij er niet meer zou zijn. Hij brak het brood en zei: “Dit is mijn lichaam.” En toen hij de wijn schonk zei hij: “Dit is mijn bloed.” En mensen die te kerke gaan, doen dit ritueel nu nog steeds: ze ontvangen de heilige geest door het eten en drinken van het lichaam en het bloed van Jezus. De Eerste Heilige Communie betekent dat kinderen oud genoeg zijn om te begrijpen hoe belangrijk dit is en waarom, zodat ze het brood en de wijn ook echt kunnen ontvangen.” Een subtiel maar belangrijk verschil tussen katholieken en protestanten is, dat de katholieken geloven dat de hostie en de wijn ook werkelijk in het lichaam en het bloed van Jezus veranderen. Niet materieel, maar substantieel - dus niet in verschijningsvorm, maar écht.

Jezus koos voor brood en wijn, maar er zijn op het internet hele archieven te vinden van wat andere mensen met de dood in het vizier als laatste maaltijd aten. In veel Amerikaanse staten geldt nog steeds de gewoonte om veroordeelden die de volgende ochtend geëxecuteerd zullen worden, zelf te laten kiezen wat ze willen eten. Vroeger werd geloofd dat met die geste de kans kleiner werd dat de verdoemden terug zouden komen om bij hun beul, bewakers of rechter te komen spoken. De fotograaf Henry Hargreaves maakte voor zijn project No Seconds foto’s van de laatste maaltijden van bekende veroordeelden. Hier is er een aantal te zien.

Illustratie: Baukje Stamm

Buffalosteak en appeltaart, gebakken eieren en friet, pecan pie en cola, ijs en aardbeien met slagroom. Het laatste maal van de meest verschrikkelijke monsters lijkt vooral op wat kinderen voor hun verjaardag zouden kiezen. Een serieverkrachter eet zijn laatste maaltijd terwijl hij naar de trilogie van Lord of the Rings kijkt. Bommenlegger Timothy McVeigh vroeg om een onmenselijke hoeveelheid mint-chocolate chipijs van Ben & Jerry’s. Wat me het meest trof bij deze serie was de eenzaamheid, de vliegtuigmaaltijd-achtige opzet waarbij het overduidelijk is dat dit eten niet gedeeld wordt, maar alleen wordt opgegeten. En dat het niet is klaargemaakt uit liefde voor de veroordeelde, maar als belachelijke excuses voor wat hem zal worden aangedaan. Ik stel me mannen in hun cel voor, bang voor de volgende dag en bang voor de dood, die huilend op hun gefrituurde kip kauwen.

In een ander verhaal dat ik deze week moest schrijven overleed een jonge vrouw door een ongeluk, onderweg na een feestelijk etentje. Dat zijn dingen die echt gebeuren en daarom moeten ze in de krant. Maar het belangrijkste schreef ik niet op, namelijk dat het zo vreselijk verschrikkelijk is dat zoiets bestaat. Dat er jonge vrouwen zijn die zomaar verdwijnen en van het ene op het andere moment niet meer tevoorschijn komen om hun man en kinderen te omhelzen, en dat er jonge mannen zijn die op een dag omvallen en niet meer opstaan. Als je dan toch ter dood veroordeeld bent, dacht ik, net als Jezus of Ted Bundy of, uiteindelijk, wij allemaal, kun je maar beter je laatste maaltijd eten met je vrienden erbij, zoals Jezus, en niet zeggen: ik eet mijn chocolate chipijs alleen.

Na het schrijven over dat ongeluk bakte ik een pizza, sneed die in twee, omhelsde mijn paap, en toen aten we de pizza. En ineens geloofde ik – een beetje zoals die communicantjes in Amsterdam-Zuid – dat je bij het samen eten met een geliefde ook een beetje eet van degene met wie je aan tafel zit. Dat je het gelooft als degene van wie je het meest houdt, zegt: “Ik zal op een dag verdwijnen, maar vandaag eten we samen pizza en die pizza wordt straks ons lichaam. En deze wijn wordt straks ons bloed. En doordat wij dit samen doen is het niet zomaar voor niks, maar worden we allebei een beetje meer van elkaar. Niet materieel, maar écht.”

En natuurlijk weet je dat dat onmogelijk is. Maar je gelooft het toch, omdat je iemand niet kan missen.

Mail

Hiske Versprille

Hard//hoofd is gratis en
heeft geen advertenties

Steun Hard//hoofd

Ontvang persoonlijke brieven
van redacteuren

Inschrijven

Steun de makers van de toekomst

Hard//hoofd is een vrije ruimte voor nieuwe makers. Een niet-commercieel platform waar talent online en offline de ruimte krijgt om te experimenteren en zich te ontwikkelen. We zijn bewust gratis toegankelijk en advertentievrij. Wij geloven dat nieuwe makers vooral een scherpe en eigenzinnige stem kunnen ontwikkelen als zij niet worden verleid tot clickbait en sensatie: die vrijheid vormt de basis voor originele verbeelding en nieuwe verhalen.

Steun ons

  • Foto van Marte Hoogenboom
    Marte HoogenboomChef Papier
  • Foto van Mark de Boorder
    Mark de BoorderUitgever
  • Foto van Kris van der Voorn
    Kris van der VoornAdjunct-hoofdredacteur
  • Foto van Sander Veldhuizen
    Sander VeldhuizenUitgeefassistent
het laatste
Automatische concepten 81

Een extatische ruimte-odyssee

'In the 30th century, everybody wants to come.' Maar wat als je van het ene op het andere moment niet meer klaar kunt komen? Lees meer

Meander (maar ook weer wel)

Meander (maar ook weer wel)

In het park achter het huis van haar ouders staat een plakkaatje met een gedicht van Marte Hoogenboom, dat ze schreef toen ze nog anders heette. Zo nu en dan gaat ze erlangs om het te herlezen, maar of ze er ooit écht naar terug kan? Lees meer

Mensen uit een ander leven

Mensen uit een ander leven

Tijdens een schrijfretraite op het Noord-Franse platteland ontmoet Eva van den Boogaard twee mensen met wie het meteen klikt. Maar zo snel het contact was gelegd, zo snel is het weer verbroken bij het afscheid. Of ziet ze ze nog terug? Lees meer

Over racistisch politiegeweld zing je geen aria’s – of wel?

Over racistisch politiegeweld zing je geen aria’s – of wel?

Het publiek bij de allerlaatste voorstelling van Blue, over racistisch politiegeweld, hoefde niet verteld te worden hoe hyperactueel de voorstelling was die ze zagen. Lees meer

Column Marthe

De liefde tegen het systeem

Kan de liefde alle verschillen tussen mensen overwinnen? Marthe van Bronkhorst betwijfelt het na een vurig debat tijdens een date. Lees meer

:Postbode Dirk: ‘Als ik later thuiskwam, maakte dat geen reet uit’ 1

Postbode Dirk: ‘Als ik later thuiskwam, maakte dat geen reet uit’

Als sorteerder bij PostNL werd kunstenaar Monica Overdijk gegrepen door de bravoure en no-nonsensementaliteit van haar collega's. Ze portretteerde zeven van hen. Dit is een deel van het verhaal van Dirk. Lees meer

Afscheidsrede: ‘Hard//hoofd is een vrije ruimte, niet een vrije markt’

‘Hard//hoofd is een vrije ruimte, geen vrije markt’

Marte Hoogenboom blikt terug op haar tijd als hoofdredacteur van Hard//hoofd. Na tweeënhalf jaar dienst vraagt ze zich nog steeds af wat Hard//hoofd eigenlijk is. Lees meer

:Postbode Mustafa: ‘Ik wil dat ze van mij zeggen: jij bent een harde werker’ 1

Postbode Mustafa: ‘Ik wil dat ze van mij zeggen: dat is een harde werker’

Als sorteerder bij PostNL werd kunstenaar Monica Overdijk gegrepen door de bravoure en no-nonsensementaliteit van haar collega's. Ze portretteerde zeven van hen. Dit is een deel van het verhaal van Mustafa. Lees meer

Van 0-en en 1-en of: waarom ik me eindelijk programmeur durf te noemen

Van 0'en naar 1'en, of: waarom ik me eindelijk programmeur durf te noemen

Als schrijver die 'iets' met computers doet, krijgt Marten Hoekstra vaak de vraag wat dat werk precies inhoudt. In dit essay onderbouwt hij de kracht achter dit ambacht. Lees meer

Monddood

Schrijven is eigenlijk monddood maken

Je kan altijd over de rug van de ander schrijven, toch? Marthe van Bronkhorst raakt hierover in discussie op een literaire avond die steeds absurdistischer wordt. Lees meer

Postbode Bas: ‘Advocaten en ondernemers hebben het voor elkaar. Ik verdien 13 euro per uur’

Postbode Bas: ‘Advocaten en ondernemers hebben het voor elkaar’

Als sorteerder bij PostNL werd kunstenaar Monica Overdijk gegrepen door de bravoure en no-nonsensementaliteit van haar collega's. Ze portretteerde zeven van hen. Dit is het verhaal van Bas. Lees meer

Een docent met een lichaam

Een docent met een lichaam

Ook wanneer Eva voor de klas staat is ze in de eerste plaats een mens met een lichaam dat behoeftes kent. Maar dat blijkt minder vanzelfsprekend dan het lijkt in het onderwijs. Lees meer

Nieuws in beeld: De macht van het volk

De macht van het volk

De beelden die uit Iran naar buiten komen zijn schaars. Dat raakt illustrator Pirmin Rengers, die een wereld gewend is waarin media volledig worden gedomineerd door beeld. Lees meer

Stemvorken

Stemvorken

Hoe onderzoek je lesbische aantrekking als je eerste kennismaking daarmee porno is, gericht op een mannelijke fantasie? Met ‘Stemvorken’ won Leonore Spee Het Rode Oor 2022, de erotische schrijfwedstrijd van Vlaams-Nederlands huis deBuren. Lees meer

Ongewerveld

Ongewerveld

Kan erotiek ook schuilen in pijn, verdriet en kwetsbaarheid? Met ‘Ongewerveld’ won Jori(k) Amit Galama de juryprijs van Het Rode Oor 2022, de erotische schrijfwedstrijd van Vlaams-Nederlands huis deBuren. Lees meer

Stadsmens (v, jong, cynisch) zoekt boer

Stadsmens (v, jong, cynisch) zoekt boer

Marthe van Bronkhorst wordt in een sprookjesachtig eilanddorp geconfronteerd met haar cynisme. Lees meer

Een mens zoals alle anderen

Een mens zoals alle anderen

Eva probeert zich in de metro te gedragen op een manier die voor normaal moet doorgaan, maar dat valt nog niet mee. Lees meer

Dé vluchteling bestaat niet

Dé vluchteling bestaat niet

Marthe van Bronkhorst hoort bij de huisartsenpraktijk verhalen van vluchtelingen. Ze raakt gefrustreerd, omdat de politiek niet ziet 'dat een individu meer is dan twee vierkante meter ruimte en een lichaam dat gevoed moet worden'. Lees meer

De bomen in Roemenië zijn ook vaderloos 2

De bomen in Roemenië zijn ook vaderloos

'ik miste collectieve haast / treinen waar de airco nooit gewerkt heeft / de eenheid die in eenzaamheid zit'. In gedichten die geuren naar 'oostblokstank' onderzoekt Francesca Birlogeanu vervreemding en verdwenen vaders. Lees meer

Column: Objectief gelukkiger met onszelf

Objectief gelukkiger met onszelf

Ook op vakantie blijkt de tijd niet stil te staan, merken Eva en haar vrienden in Zuid-Frankrijk. Gelukkig gaan ze er qua uiterlijk alleen maar op vooruit, vindt één van hen. Lees meer

Steun de makers van de toekomst. Sluit je aan bij Hard//hoofd!

Hard//hoofd is een vrije ruimte voor nieuwe kunstenaars en schrijvers. Een niet-commercieel platform waar talent online en offline de ruimte krijgt om te experimenteren en zich te ontwikkelen. Wij zijn al meer dan twaalf jaar bewust gratis toegankelijk en advertentievrij. Onze kunstverzamelaars maken dit mogelijk. Sluit je vóór 1 januari aan en ontvang jaarlijks gesigneerde kunstwerken van veelbelovende kunstenaars én je eigen Hard//hoofd-tasje. Veel verzamelplezier!

Steun en verzamel