nieuwsbrief
Asset 14

Laatste avondmaal

Zondag zou ik voor de krant waarvoor ik werk een verhaal maken over kinderen die in Amsterdam-Zuid hun Eerste Heilige Communie gingen doen. Omdat ik niet kerkelijk ben en soms een beetje een luie journalist zei ik, terwijl ik mijn jas al aan had, tegen de paapse jongen die ook mijn geliefde is: “Kut. Wat ís dat eigenlijk, de heilige communie?”

Mail

De paap trok zijn onderwijzershoofd. “Jezus wist dat hij zou gaan sterven,” zei hij. “En toen hij met al zijn discipelen aan tafel zat, liet hij zien hoe ze voor altijd bij elkaar en bij hem konden horen, ook als hij er niet meer zou zijn. Hij brak het brood en zei: “Dit is mijn lichaam.” En toen hij de wijn schonk zei hij: “Dit is mijn bloed.” En mensen die te kerke gaan, doen dit ritueel nu nog steeds: ze ontvangen de heilige geest door het eten en drinken van het lichaam en het bloed van Jezus. De Eerste Heilige Communie betekent dat kinderen oud genoeg zijn om te begrijpen hoe belangrijk dit is en waarom, zodat ze het brood en de wijn ook echt kunnen ontvangen.” Een subtiel maar belangrijk verschil tussen katholieken en protestanten is, dat de katholieken geloven dat de hostie en de wijn ook werkelijk in het lichaam en het bloed van Jezus veranderen. Niet materieel, maar substantieel - dus niet in verschijningsvorm, maar écht.

Jezus koos voor brood en wijn, maar er zijn op het internet hele archieven te vinden van wat andere mensen met de dood in het vizier als laatste maaltijd aten. In veel Amerikaanse staten geldt nog steeds de gewoonte om veroordeelden die de volgende ochtend geëxecuteerd zullen worden, zelf te laten kiezen wat ze willen eten. Vroeger werd geloofd dat met die geste de kans kleiner werd dat de verdoemden terug zouden komen om bij hun beul, bewakers of rechter te komen spoken. De fotograaf Henry Hargreaves maakte voor zijn project No Seconds foto’s van de laatste maaltijden van bekende veroordeelden. Hier is er een aantal te zien.

Illustratie: Baukje Stamm

Buffalosteak en appeltaart, gebakken eieren en friet, pecan pie en cola, ijs en aardbeien met slagroom. Het laatste maal van de meest verschrikkelijke monsters lijkt vooral op wat kinderen voor hun verjaardag zouden kiezen. Een serieverkrachter eet zijn laatste maaltijd terwijl hij naar de trilogie van Lord of the Rings kijkt. Bommenlegger Timothy McVeigh vroeg om een onmenselijke hoeveelheid mint-chocolate chipijs van Ben & Jerry’s. Wat me het meest trof bij deze serie was de eenzaamheid, de vliegtuigmaaltijd-achtige opzet waarbij het overduidelijk is dat dit eten niet gedeeld wordt, maar alleen wordt opgegeten. En dat het niet is klaargemaakt uit liefde voor de veroordeelde, maar als belachelijke excuses voor wat hem zal worden aangedaan. Ik stel me mannen in hun cel voor, bang voor de volgende dag en bang voor de dood, die huilend op hun gefrituurde kip kauwen.

In een ander verhaal dat ik deze week moest schrijven overleed een jonge vrouw door een ongeluk, onderweg na een feestelijk etentje. Dat zijn dingen die echt gebeuren en daarom moeten ze in de krant. Maar het belangrijkste schreef ik niet op, namelijk dat het zo vreselijk verschrikkelijk is dat zoiets bestaat. Dat er jonge vrouwen zijn die zomaar verdwijnen en van het ene op het andere moment niet meer tevoorschijn komen om hun man en kinderen te omhelzen, en dat er jonge mannen zijn die op een dag omvallen en niet meer opstaan. Als je dan toch ter dood veroordeeld bent, dacht ik, net als Jezus of Ted Bundy of, uiteindelijk, wij allemaal, kun je maar beter je laatste maaltijd eten met je vrienden erbij, zoals Jezus, en niet zeggen: ik eet mijn chocolate chipijs alleen.

Na het schrijven over dat ongeluk bakte ik een pizza, sneed die in twee, omhelsde mijn paap, en toen aten we de pizza. En ineens geloofde ik – een beetje zoals die communicantjes in Amsterdam-Zuid – dat je bij het samen eten met een geliefde ook een beetje eet van degene met wie je aan tafel zit. Dat je het gelooft als degene van wie je het meest houdt, zegt: “Ik zal op een dag verdwijnen, maar vandaag eten we samen pizza en die pizza wordt straks ons lichaam. En deze wijn wordt straks ons bloed. En doordat wij dit samen doen is het niet zomaar voor niks, maar worden we allebei een beetje meer van elkaar. Niet materieel, maar écht.”

En natuurlijk weet je dat dat onmogelijk is. Maar je gelooft het toch, omdat je iemand niet kan missen.

Hiske Versprille

Steun ons en word kunstverzamelaar

Hard//hoofd is al bijna tien jaar een vrijhaven voor jonge en experimentele kunst, journalistiek en literatuur. Een walhalla voor hemelbestormers en constructieve twijfelaars, een speeltuin voor talentvolle dromers en ontheemde jonge honden. Elke dag verschijnen op onze site eigenzinnige artikelen, verhalen, poëzie, kunst, fotografie en illustraties van onze jonge makers. Én onze site is helemaal gratis.

Zonder jou kunnen we dit niet blijven doen. Als je ons steunt, dan maken wij jou meteen kunstverzamelaar door je speciaal geselecteerde kunstwerken toe te sturen. Verzamel kunst en help je favoriete tijdschrift het volgende decennium door.

Steun ons
het laatste
Tip: Ga saneren

Ga saneren

Esmé van den Boom werkt sinds kort in een bibliotheek en dat werk draait tot haar grote schrik meer om boeken wegdoen dan boeken koesteren. Lees meer

 Mag ik nog even vangen?

Mag ik nog even vangen?

Honderden Amerikanen ontvingen eerder deze week opeens een nachtelijk berichtje van een vriend, kennis, collega... Maar die wisten op hun beurt nergens van. Oude berichten van jaren eerder werden 'gerecycled'. Het nieuws in beeld door Nastia Cistakova. Lees meer

Alles vijf sterren: Over straat in een andere wereld

Over straat in een andere wereld

Deze week worden we blij van een ontroerende, grappige bewerking van Oorlog en Vrede, een hilarische podcast over porno, en een app die hardlopen combineert met zombies. Lees meer

Column: Een brief op de schoorsteenmantel

Een brief op de schoorsteenmantel

In de jaren '70 hadden veel dertigers iets uit te vechten met hun moeder. Zo ook Trudy, die de hare speciaal daarvoor uitnodigde voor een weekend op het strand. Lees meer

Waterlanders

Waterlanders

Annelies van Wijk beschrijft een tragische familiegeschiedenis in de vorm van een kort verhaal. Lees meer

Poortwachters van de Homogemeenschap

Poortwachters van de homogemeenschap

Sebastiaan van der Lubbe ontmaskert het dunne laagje vernis dat we in Nederland ‘tolerantie’ noemen. Hij strijdt tegen de regenboogvlag als goedkoop fashion statement en vóór de regenboogvlag als pleitbezorger van inclusiviteit. Lees meer

 Wie stoot koning Netflix van de bank?

Wie stoot koning Netflix van de bank?

Voor koning Netflix staat er veel op het spel. Het is dringen geblazen voor de troonopvolgers. Het nieuws in beeld door Jente Hoogeveen. Lees meer

Filmtrialoog: Light Of My Life 1

Light Of My Life

Onze redacteuren werden meegesleept in de vlucht van Casey Affleck en zijn filmdochter in 'Light of my Life'. Lees meer

Hard//talk: Een spelletje memory voor de Alzheimervereniging

Een spelletje memory voor de Alzheimervereniging

Met enige verbazing ziet Vivian Mac Gillavry hoe goede doelen geld ophalen met acties die patiënten zelf vaak niet meer kunnen uitvoeren. Lees meer

Stort jezelf in een crisis zónder er sterker uit te komen 1

Stort jezelf in een crisis zónder er sterker uit te komen

Intenties om (nog) gelukkiger/gezonder/succesvoller te leven? Filosofe Lieke Knijnenburg onthult hoe de kapitalistische samenleving deze intenties in ons programmeert, en hoe we ertegen in opstand kunnen komen. Een bevrijdend essay over tijdverspilling, zelfverwoesting en liefde. Lees meer

Tip: Neem geen kat 1

Neem geen kat

Eva van den Boogaard heeft een kat. Een hele mooie, die het goed doet op Instagram. Maar toch had ze hem liever niet gehad. Een tip om niet onwillekeurig te gaan houden van een dier. Lees meer

 Een bezegeld lot in een verzegelde trailer

Een bezegeld lot in een verzegelde trailer

Zodra de trailer verzegeld werd, waren de 39 Chinese migranten die zich erin hadden verstopt kansloos. Het nieuws in beeld door Rob Worst. Lees meer

Alles vijf sterren 2

Zo komen we de herfst wel door

Deze week worden we blij van een ouderwetse spelletjesavond (bij jou thuis), het elegie van Kate Tempest en een fotoarchief. Lees meer

Column: Joh wat origineel

Joh wat origineel

Iduna Paalman had een zinnelijke droom over iemand die niet haar vriend is. Wat moet ze daarvan maken? Lees meer

Is het demonstratierecht in Nederland een farce?

Is het demonstratie­recht in Nederland een farce?

Na roerige protestweken met boze boeren en blokkades door Extinction Rebellion maakt Jarmo Berkhout de balans op. Hoe staat het er eigenlijk voor met het demonstratierecht in Nederland? Lees meer

Tip: Maak zinloze lijstjes

Maak zinloze lijstjes

Het schrijven gaat Jozien Wijkhuis niet altijd even makkelijk af, terwijl ze eigenlijk niets liever doet. Een podcast van Tim Clare bood soelaas. Een tip om het schrijven te demystificeren. Lees meer

Beeldbrekers (VI): 'Wat betekent het om mens te zijn in een wereld van objecten?'

'Wat betekent het om mens te zijn in een wereld van objecten?'

Op de Dutch Design Week staat dit jaar de maakbaarheid van toekomst centraal. Tom Loois, een van de curatoren van de tentoonstelling ‘The Object Is Absent’, over hun tentoonstelling zonder objecten. Lees meer

Gedichten geïnspireerd op Long in the Tooth 3

Gedichten geïnspireerd op Long in the Tooth

Yentl van Stokkum schreef drie gedichten ter gelegenheid van de tentoonstelling Long in the Tooth van Josse Pyl. Joëlle de Ruiter maakte er illustraties bij. Lees meer

Een vuile plas regenwater

Een vuile plas regenwater

Alexander van der Weide bespreekt op intuïtieve wijze de klassieke film Stalker van Tarkovski. ‘Probeer nooit je idee over te brengen aan het publiek — het is een ondankbare en zinloze taak. Laat ze het leven zien en ze zullen in zichzelf de middelen vinden om het te beoordelen en te waarderen.’ Lees meer

Mevrouw Rouw in Zomergasten 2

Mevrouw Rouw in Zomergasten

Hard//hoofd grijpt terug op de Zomergasten-verslagen van deze zomer met een onconventionele gast die toepasselijk is voor de grauwe dagen. Lees meer

Steun ons en word kunstverzamelaar
Hardhoofd vecht voor de vrijheid van jonge makers om te kunnen maken wat ze willen. Word nu kunstverzamelaar en ontvang de interessantste Hard//hoofd kunstwerken.

Steun ons vanaf €5